장음표시 사용
221쪽
DUnitio. r. Pestis est febris acutissima , Summeque contagiosa, quae virium jactura subitanea, bubonibus , anthracibus , carbunculis , aut aliis in- Consuetis , atque terribilibus symptomatibus insignitur , maximas StrageS edenS.
u. De morbis, pestis ad. instar grassantibus , testatur quidem antiquitas 98); at genuina cpestis descriptionem non prius quam VerSus medietatem seculi sexti invenimus suae. Inprimis seculum decimum sextum ob pestem per totam Europam vagantem salale fuit Ioο). Plerumque morbus cx Syria, et Barbaria ad Aegyptum migrat i , ex Africa vero ad Eu-
222쪽
ropaeum Turcarum imperium I , quae vcsi nes et hodiedum pestis incunabula sistunt.
3. En potiores de peste Scriptores: ΑΙΤΟ-
223쪽
21 Historia pestis Sirmiensis annorum x795. I796. Budae
αα An account of the princi at Lazaret U', in Europe , with various Papers relati to the plague. Lond. 1 89. 23 Histoire mediente do P armost de P orient. 24 ObserMations stir Ia maladis amellee peste, te suxe insenterique, δ' ophthalmio ae ser te etc. Paris an IX. 25 Bistoire de P armee de P Orient , P an VII. α6 Theorie de Ia contagion a Memoire sur Ies seseres pestilentielles dia Leseant. 28 in Modie alvetehes on the expedition of the a F etc London I 4. 29 Ad quaestiones de peste a Societate Amicorum scientia rum Varsaviensi propositas responsoria Dissertatio. -- ΕΚ Iretione hujus ineditae adhuc dissertationis me multum utilitatis Percepisse candido, gratoque animo sateor ). 3o Fage en Moree etc. Paris 18O5.
224쪽
r. Felix experientiae propriae defectus terribilis morbi hujus imaginem ab ipsa natura desumere vetat. Variam admodum illius sermam, et decursum esse', ex Scriptoribus apparet. Iugenore tamen in peste sequentia symptomata animadverti solcnt. Virium deiectib plerumque subitanea citra apparentem Caussam : febris cum calore partes Corporis internas adurente Cum pulsu frequente, nunc duro, nune exili, inaequali, et cum siti inexplebili: anxietas, iactatio , vacillatio crurum, lipothymiae: sacies a Statu sano re Cedens, atque tristis: oculi micantes, rubri, seroces, nunc Prominentes, nunctretracti: lacrymatio : cephalaea, deliria, visio nos ex praeconcepta opinione magis quam ex ipso morbo vox rauca : lingua nunc humida, nunc Sicca: respiratio Cita, brevis: dolores viscerum, lumborum, artuum: nausea, Vomituritio, Vomitus: urina spissa, alias limpida: fluxns dysente ricus: peticulae, vibices, oechymo-ses: hacmorrhagiae, parotides, bubones, anthraces , ct carbunculi. De tribus hisce ultimis
225쪽
Symplomatibus, utpote pubii scro genii litiis, singulatim.
I. Bubo pestilentialis est tumor inflammatorius glandularum cervicalium, axillarium, inguinalium, vel aliarum lymphaticarum , profunde latens , dolens , ad suppurationem , et gangraenam pronus. Dolor partis saepe bubonis eruptionem praecedit, ipsa autem eruptio in- Certo tempore contingit; nuin enim spatio primi nychthemeri, nunc sub ipsa convalescen
3. Anthrax pestilentialis est maCula/ rubra, summum excitans dolorem, latitudinis trium, vel quatuor digitorum, scapulas, dorsum, et semora OCCupans, quae , nisi resolvatur, in gangraenam transit. Malum , hoc in casu, admus talos usque serpit.
226쪽
sco , aut nigricante plenam , in cuius peripli e-ria nullus apparet rubor; vorum die sequenti annulus ruber hanc vesiculam jam mole auctam cingit, quae ad magnitudinem nucis avellanae, saepe majorem increscit, et rupta maculam gangraenosam refert. Haec in latum quotidie extenditur, atque ad panniculum adiposum repit , donec pars mortua a ViVa Separetur, autae aer moriatur. Sedes communis carbunculoruin est Caput, collum, pectus, imo et ubera muliebria, atque abdomen. Visi sunt vel ad.
apices digitorum , nasique 35). ORRAEus duas carbunculi species admittit 36 , quorum unus
ex praevia inflammatione nascitur scarbunculus humidus , alter ex macula nigrescente, Cutem corrugante, i pascento Carbunculus siccus) '
5. Tum anthraces , tum carbunculi indeierminato tempore in Conspectum Veniunt, atque nequaquam sobris rationem sequuntur. Num E-TUS EO In VariuS , ires , quatuor, ad duodecim usque. Saepe apparente carbunculo, bubo evanescit: alias , Crescente bubone , Carbuncu-
Ius ad persectam evolutionem non pervcnit 37 .
227쪽
In quibusdam epidemiis carbunculi frequenter
bubonibus insident 38), in aliis rarissime 30 .
6. Cupiditas scientiae excolendae apud quosdam medicos eo usque pervenit, ut periculosissimum opus sectionis cadaverum hominum a Peste desunctorum suscipere ausi sint. Hoc in opere praeprimis egregius PUGNET excelluit. En illius observationes. Cadaver in universum Ra cidum. Sanguis interdum ex naribus, et auribus manat. Oculi rubore sinusi. Vasa majora colli quasi arte injecta. Abdomen tympaniticum. Cerebrum adeo molle , et pullaceum, ut illius examen impossibile evadat. Vasa Sanguinea me ningum turgida. Pulmones normales. Cordis volumen , praecipue illud ventriculi dextri, auctum, textura, albescens, mollis, veluti substantia pericardii. Ventriculi molos major: interna illius superficies a maculis gangraenosis variegata, interdum in universum spha Colosa. Iia interna superficies intestini duodeni. Cetera intestina foetidissimo tantum aere distenta. Volumen lienis, et hepatis auctum. Cystis selleabile proscinde flava repleta. Vasa 'lγmphatica
228쪽
TYPHODIBUS. 209 exi dentissima. Arteriae Vacuae , Venae Cruore turgidae.
I. Pestis caussa, pro diversorum seculorum
genio quaerebatur in maleficio, et fascino 4o , in principiis astrologiae i, in tcxxac motu a), in insectis 43), in aere ) , nec non in con
I. Opinioni , quae in contagium specificum
pestis Caussam collocat, cum maxima parte medicorum praesentis aevi assentimur. Verum haud ignorare oportet , contagium quatenus pestis
4o Η1ERONYMus MER DRIALas Med. prax. p. 8Oέ. 4i PARacELsus do peste. Lib. I. c. 5. p. 365. De Peste cum additione. p. 37i. BAni Essis, Majestatis Poloniae Physicus, in opere de regimine pestis r5 43; dicit: a plura hoc anno signa conspeximus, quae in hac Praesertim Sarmatiae regione pestem pronuntiare videntur. ΑStra elitin minantur, Mars scilicet serus, et iniquus Saturnus. 42 ΙvANNis LO ERAE Annales. Paris i 686. Lib. XII. 43 Εpliem. Nat. Cur. Dec. I. an. I. Obs. I9. 44 Gui3τΗ. ANDERN c. de medicina veterum , et noVorUm Comment. P. 5 3. Dissili co by Gooste
229쪽
aIO DE FEBRIBU scaussam, a magni S in urte viris negatum fuisse,
tius ab epidemica quadam Constitutione repetiere. Relatarunt hosmet auctores inter . alios
quidem vera nemo contagiosam naturam inficiabitur, qui pcrpendet: I.' analogiam pestis Cum variolis, scarlatina et . quorum morborum Caussa evident Or Contagium est: u.' pestem non raro in locis aliunde sanissimis, imperio mor- horum catasticorum vix aut ne Vix quidem subditis, grassari 5 o): eam nullius peculiaris anni temporis , nullius atmosphaerae Constitutionis , uti in morbis catasticis contingere Solet, propriam dici posse: 3.' morbum de manu in manum tradi: 4.' eos, qui cum aegrotis nullum ineunt Commercium, immunes manere: 5 ' hanc immunitatem non Solum singulos homines, sed et integras urbes, quamvis a peste undique Circumdatas, tangere 5 I): et postremo 6.' pe-
230쪽
stem legibus, quarum ope commUnicatio Contagii impeditur, secure averti, eamque, iis Vel tantillum neglectis, mox caput Extollere.
3. Ast, sicuti veritas plerumque in medio lalet, ita et hic. Quamvis enim procul dubio pestis Caussa exCitans in contagio posita sit, hoc non impedit, quominus vis huiusmodi contagii ab annua, vel epidem lea constitutione, vel ab aliis tandem rerum positionibus nune suffulciatur, nunc arceatur. Et hoc quidem non solum de peste, sed et de variolis, de scarlatina, de morbillis , verbo de omnibus morbis contagiosis ex classe sebrium , valet. Interdum scilicet vel cx uno aegro tali morbo adsecto, neglectis paullulum debitis cautelis, morbus late distanditur, alias, licet plures eodem Paeto aegro tent, et nullomodo impediatur contagii prog gatio , contagium nihilominus vix divulgatur. Porro, si Praeter Contagium, aliae adhuc rerum conditiones ad pestem excitandam, propagandamque haud requirerentur. , ea nulla adhibita Cautela nequaquam extingui posset, quod tamen testante WALDsCHMIDTIo in peste Holsatiae anno IIII grassante accidit, quodque hodie dum in Aegypto, aliisque orientalibus regionibus contingere solet. Summa igitur cura in rerum conditionibus propagationi contagii pesti- P. I. VOI. I. I 4