장음표시 사용
241쪽
exceptis enim regulis , quas medicina ad pestem antevertendam suppeditat, ea haud multum in cura praesentis jam morbi iuvare potest. Felix illo ex modicis, sub cuius regimine tertia tantum , vel dimidia a pest decum hontium aegrorum pars morte langitur 95). At
A. et 3 sepellcntium taedio moribundos simul cum mortuis sepultos fuisse s Loscisos l. c. T. I. lib. II. col. a 4o , et A. x si plures villas, et oppida ob saevam epidemiam deserta mansisse s ibidem lib. VI. col. 626 , non vulgarem . certe mortalitatem morbo tribuere inducor. Loxcisus ad annum II in sequentia resert. Facta est eo anno in sole eclipsis notabiIis, quam magna hominum pestis, atque mortalitas subsequuta, quae in Polonorum, Ruthenorumque regiones saeviebat. Ab annis Iaar ad I 224 saeva pestis dominabatur adeo, ut plures villae, et oppida habitatoribus Consumptis vacua, desertaque remanerent. Equites Teutonici 18,ooo nobilium incolarum, non numorando plebem, tempore quinque mensium grassantis epidemiae annis 33o8, et 13os perdiderunt RAcχrsant auctuarium Hist. Nat. Pol.
Crudelis epidemia , quae an. IMI Varmiam , Borussiam , et Livoniae terras devastavit, Rigae 3o,ooo, tu tota Pro vincia r , o hominum trucidavit. Rosm usai theat. Soc. Iesu. Prov. Lithuan. P. a S). Λnnis r7o9 et 1 ro, temPore mensium septem, , o civium ViInae vitam eum morte commutarunt. NABAMRowsxi. Facies rerum Sarmaticarum p. 365) n. Praesens numerus incolarum Vilnae circiter 4o, o. 95 mc-GRacoa. DracmaTras. In ultima pes in Volhyniensi
242쪽
TYPHODIBIIs II 3 non semper aequo modo hujus morbi occurrit
mortalitas m). Plus minus Periculi, quo pestis stipatur, saepe a loco, unde ea prosciscitur, pendet 97 . Aethiopes felicius pestem tolerare Europaeis, narrat Cl. CnisLOΜ 98). Alii contra riuin asserunt 99
Semistica. I. De signis sive bonis, Sive maliS In peste
nil generatim dici potcst; signa enim, quae in una epidemia bona praesagiunt, alia adventanie , interdum pessimi sunt ominis. Ρeticulae tamen plerumque pessimi augurii Ioo . Ita P
quartus tantum aeger evadebat, testante egregio MiNDERERO. Op. cit. S. A . V . . . I . . t V . m) α Vidimus aegros, inquit cl. LERNET, quibus sIne Omn , aut sub levissima a sanitate alienatione, prodierunt hu nes facillime sanandi. Haec Pestis est,iaquam cum aliis seriptoribus benigniam appello n.
9 Pestis, quae Smyrnam Byzantio advehitur, minus Perniciosa esse solet ea , quae ex Aegypto originem trahit. 98 On the malignant pestilentiat fore inhiali rasea ad Granada 1793. Θ Tabisau de P M te. too In peste Vothyniae, 3797, 1 98 grassante nullus cum Peticulis evasit, observante cl. LERNET. Non tam lethales fuerunt peticulae in aliis pestibus. In peste Syriniensi ex 8ir sanatis, quinque laborabant peticulis, teste Scu unI. c. T. II. P. 9θ. Disitigod by Corale
243쪽
II 4rotides r). Bubonos longe minus antracibus, et
carbunculis timentur. Imo in peste, quam CuΕ-NOT Observavit, nemo sanitati est restitutus, qui bubones antea expertus non esset. In ultima vero peste othyniensi pessimi ominis sue runt bubones non inflammati, et illi, quorum dolor repente cessaverat a . Non desunt porro et exempla carbunculorum criticorum 3). In genere carbunculi ab initio morbi magis, quam versus finem periculosi sunt ).
3. Ad curriculum morbi quod attinet, iam
monuimus, aegros interdum illico necari. Alias morbus ad quinque , sex, Septem dies , rarissimo ultra extendi solet. Pestem pluries Mundem hominem invadere posse, extra dubitatio
nis aleam positum est 5 . Raro quidem hoc una, eademque in epidemia contingit; at dan-
i) Parotides in peste Vol hyniensi sere semper futurum interitum indicabant; ex centum enim aegrotis parotidibus assectis, quinque solum sal hantur, narrauis cl. LERNET. α) LERNET. 3 Vidi, inquit ei. LERNET, Cremane ii puerum Cum Carbunculo frontis, qui ac si criticus fuisset, aegrum sanitate restituit n. 4) Ita in ultima peste Volhyniensi. Idem testantur medici exercitus Gallorum in Aegypto. 5 Oa avs l. c. P. M. 61. cc OT etc. Diuitigod by Coosl
244쪽
tur hujus rei exempla 6 . Qui pestem pluries passi sunt, deinde lenius assigi solent ). DE FEBRE SUDAΤORIA BRITANNICA. S. XLI.
HISTORIA. SYMPTOMATA. Historia.
i. Seculo decimo quinto ad finem Vergente, Britannia, magnaque Europae pars a febre acutissima quidem, sed sane haud semper ephe mera 8 , summeque exitiali, invadebatur, Cujus Praecipuum symptoma sudor orat. Variis sub nominibus morbus hie occurrit 9J. Exacta illius historia invenitur apud doctissimum SPREN-GEL si o). Auctorum opera, qui de hac sebro scripsere, infinitae eruditionis vir, GRuNER, Propediem collecturus II, γ
6 Apud ΜAc - GazGOR. . . Vid. descriptionem pestis Iassiensis. p. 6 8 RuDoLpu Voceti de cognoscendis, et curandis C. h. affectibus S. s . 9) The swealing sic ness Anglis; suette Gallis: ephemera ἔsudatoria S uvagesii; sudor anglicus Setinerti Op. Lib. IV. c. I 5 ; hydronosus Foresti Lib. VI. Obs. 8 ; eph mera Britanniea Cajusti de ephemet a Britannica . to Op. cit. Th. a. S. 55a ri Scriptorum de sudore anglico superstitum, editio hacte
nus desiderata, et adornata. Iun. I 8O4.
245쪽
I. Primo statim die aegroti , post horrorem ad minimum dimidiae horae, calorem , et quasi auram per membra decurrere sentiebant; mox Vero immoderato, atque continuo sere sudore foetidissimo diffvehant cum insigni virium Iapsu, palpitatione cordis violenta quae etiam post morbum , apud aliquos per annum quidem,opud alios totam per vitam, remanebat II ), cum inquietudine, anxietate . siti, capitis dolore, Vertigine , comate, convulsionibus, animi deliquio, aestu partium internarum, pulsu frequenti, inaequali. Tam vehemens , et acuta erat haeo subris, ut jam prima die interficeret: ast hoc in summa tantum malignitate; alias enim tertia, aut quinta, plerumque vero Septima die necabat, et qui hunc terminum Superstant, Extra periculum erant constituti.
I. Caussa febris sudatoriae Britannicae contagium videtur. Verisimile est, contagium hu-
246쪽
jusmodi ope sudorum e corpore eliminatum fuisse. Saltem a sola sudoris incauta Suppressione, vel illius praematura cessatione, morbus
I. Priusquam Vera medendi methodus cognita esset, milleni obierunt; quo tempore enim febris sudatoria Londinum invasit, singulis diebus quingenti, vel sexcenti ci Ves eadem aggrediebantur, e quibus Vix centesima pars Salva evasit. Observante EnksΜo, iidem homines saepe ter, quaterve hunc in morbum incidebant, do
nec tandem hydropici fierent 04)
DE FEbRE FLAVA AMERICANORUM. S. XLIII.
DE ARGUΜΕNTO GENERATIM. Historia.
I. Annis II 3I, et II 48 febris acutissima, maximeque lethalis, originem, uti videtur,
247쪽
ex India incidentali trahens i5), in America septentrionali, praecipue Philadelphiae, caput extulit, peculiari corporis sta edine plerumque insignita ; quamobrem morbus hujusmodi nomen febris sauae , sive tu hi ictem iis obtinuit. Tandem hoc seculo pestis hujusmodi ad Hispaniam , et Etruriam prosecta est, Cadicem, Malacham , et Portum Labronis devastans.
I. Inter innumeros de febre flava scriptores excellere videntur W. Η1LLARY 16), J. IIuΝ-
248쪽
I. Morbus, de quo agitur, quemque Dunquam ObServaVimus, non Semper aequali vi incedit , nec Semper iisdem prorsus symptomatibus stipatur. Omnibus tamen simul sumtis, du-
249쪽
rante eiusdem Curriculo, quod a duobus ad septem usque dies extenditur , sequentia in Conspectum venire solent. Febris plerumque extemplo cum frigore, dolore capitis, lumborum, Crurum, et genuum, nec non Virium prostratione incipit. Sequitur calor Urens, Cum Sudore partiali frontis, colli. Accedunt vertigo , delirium tacitum , somnolentia, stupiditas. Oculi rubore suffusi, scintillantes. PHSus frequentes, raro tamen ultra centum in minuto primo micantes, pleni quidem , at sicile digitorum pressioni cedentes. Iactatio Continua , anxietaS, nam sea , et Vomitus, Cum dolore ventriculi , et strictionis sensu ad dextrum hypochondrium extenso. Rogio assecta vel levissimum attactum respuit. Materies vomitu rejecta mUCum tenuem , tenacem, viri descentem exhibet. Urina nune aquOSa, nunc obseure rubra. Alvus clausa, nec Clysteribus respondens. Sitis intensa,
aquae frigidae desiderium. Lingua humida muco albesconto , flavo obducta, interdum Vero Pura , obscure rubra, calida. Respiratio ab initio morbi libera, dein suspiriis interrupta. Crescente sic aegritudine, calor cutis, rubor, et splendor oculorum imminuitur, nugetur Vero calor internus, atque aeger de intolerabili ardore regionis epigastricae, nec non hypochon deii dextri conqueritur. Vomitus magis magis-
250쪽
TYPHODIBIIg. 23sqne urget materiam flavam, viri descentem, nigram, Sanguine mixtam offerens. Universa cutis, praecipue Aciei, et colli plus minus colore
flavo, interdum croceo , tingitur, aC nonnun- quain a peticulis obsidetur. Cruor ex gingivis, e naribus, et e vasis haemorrhoidalibus manat. Vires continuo descrescunt. Lipo thymiae insolescunt. Respiratio fit laboriosa. Huc perducto morbo praeter soporem subsultus tendinum, convulsiones, et singultus se produnt. Urina flava, et non raro dissiculter excernitur. Aegri oculis semiclausis , dorso , divaricatis cruribus decum hunt. Facies dolorem, prasertim sub ta lix ah dominis, exprimit; lamen interrogati aegri sobone valere assirmant. Vicina mors a pulsu debili, extremitatum frigore, stertoro, Odore Cadaveroso , saepiusque a Conspicuo Symptomatum levamine annuntiatur. Per totum hujus morbi curriculumi febris plerumque vix remittit; alias tamen observantur remissiones hon
u. Hepatis color saepe coeruleus. Ccterum eius substantia sana. Cystis selica bile tenaci, picea turgescens. In testina hinc inde gangraena Correpta. Ρulmones interdum instaminati, atquacum Pleura concreti.