장음표시 사용
231쪽
lenitalis faventibus inveniendis, ponenda. Ecce facta historica huc pertinentia. Magna, quae inter ea occurrit contradictio, abunde docet, hujusmodi facta necdum sussicere, ut tuto eX iis lex universalis deduci queat.
4. Dum pestis Moscoviae grassabatur, haro - . metrum Constanter depressum erat 52). Pestis a Cl. ΡΑRE descripta praevia tempeState Cum
tonitru semper invalescebat 53). Praecedebat pestem , anno 1564 Galliam depopulantem
aer ita obscurus, et densus , ut Soli S obsCuraretur lumen 5 ). Coelo nebuloso cum frequenti pluvia, ait Cl. PUGNET, undecim milites spatio quinque dierum Damiatae peste correpti sue runt. Ε contra pestis Vol hyniensis mense tutio anno II 8 , Praegressa , et Vigente tempCrie solito Calidiore, et sicciore, prorupit 55 .Pestem etiam sub temperie frigida, et sicca Propagari, testantur GUINTHER ab ANDERNACH, et SA1.ius Diu Ensus 56). Calorem tamen plexumque propagationi pestis savere, asserit MEA D
232쪽
5 ). Exempla contraria resert VAN-Sm1ETEN 58, In peste, quae Damiatae grassata eSt, Veni borealis, summus calor, et frigus impetum morbi cohibuerunt 59 . Sub plenilunio plures a morbo invadi, et mori resert CHEN- 6MiΙdem asserunt medici exercitus Gallorum in Aegypto si . Accedit observatio Cl. LERNET 62). Quod aer a cadaverum putredine, vel similiter inquinatus potestate pestem produeendi polleat, historia docere videtur 63 . In pesto vero Massiliae, et Lugduni grassante, per loca sordida harum urbium morbus minus depascebatur s64M. Dum pestis Londini, regnante C Α-ROLo secundo, viguit, iussu medicorum omnia stercorum receptae ala aperta suerunt 15 . Homines inter putridas exhalationes opificia exercentes, a Peste late grassante immunes vixisse,
6 ) α observatum est, inquit Cl. LERRET, Pestem nostrum in novilunio magia saevisse; contagium enim magis actuosum, et morbus lethalior suit. n M) Sysaxonti op. et L S. 233. 64 MALLonis in Memoires de Ia Societe des Sciences. Irisa.
233쪽
eonstat 66). De peste Aegypti certum est,
eam nequaquam ex aere Corrupto originem trahere 67). Consensu vero omnium Palam eSt, timorem, desperationem , et imaginationis vim maxime contagii suscipiendi periculum augere.
Natura contarii, et Ieges propagulionis.
5. Naturam eontagii pestilentialis explicare
sibus, atque eruamus potius rerum Positiones , sub quibus contagium advenit, agit , atque SeSeextendit. In genere contagium postilentiale Europam attingit per commercium clandestinum vestium relictarum ab hominibus peste desunctis Ii : per merces, praecipue in Iana, Crinibus , plumis, pellibus consistentes: per viatores ex regionibus insectis advenientes: per bella adversus barbaros : per animalia demum, nec
exceptis quidem insectis 72 . Quoad tempus ,
234쪽
TYPHODIBUs. I i 5 quod intor susceptum Contagium, et eruptionem morbi intercedit 73), sequentes proseriantiar opiniones; hanc scilicet periodum septem dierum esse statuit CRENOT. Idem tempus Communis Turcarum opinio Constantinopoli praescribit. Neque aliter sentit SCHRAUD. Idem tamen observavit et curriculum quatuordecim dierum intercessisse. Cl. LERNET contagium pestilenitale aliquando illico, aliquando Vero post septem hebdomadas vim suam patefecisse animadvertit
74). Pauci sunt, qui actioni illius non subji
ciantur, atque nulla aetas prae alia hoc privilegio fruitur. In quibusdam epidemiis, e . c. inultima Volhyniensi, homines persecta sanitate gaudentes pesti magis obnoxii erant, quam insantes, Senes; et valetudinarii, in aliis epidem iis, v. g. in peste Syriaca an. VII Rei p. Gallicanae contrarium contigerat. Cui libet corporis parti contagium opplicetur, esseCtUm Suum prodit. Saepe in ea parte, ubi contactus contagii immediate locum habuit, carbunculi sive an-
Tempus hujusmodi rite periodus latentis eontagii ab
egregio D. HLvcknTH voeatur. A letter to Dr. PERCI v tion the preMention Ofinfections feMers j IOHN HAYGARTH. P. I 3. re Cremeneeii vidi casum, ait ei. LERNET, ubi juvenis, et garius homo, insidetis reduci currui, quo alius ad no- soco tum vectus est, primo die in morbum incidit, qui
die sequenti vitae illius sinem imposuit o. Dissilired by Cooste
235쪽
1hraces oriuntur Io). Vix probabile est, contagium sine contactu suscipi posse 76). Vestes
aegrorum, atque supellectiles, non exceptis me-aallis, maxime ) ad contagium propagandum idoneae. Delitescii in iis per annos 78 . Ar-
ο5 u Apud plures inservientes in nosocomiis, reseri IlI. LERNET , nudis pedibus ambulantes , anthraces , aut Car- huneuli in semoribus, vel tibiis sedem fixerunt. Narrat DA- LLE, Se idisset aegros, quibus prima insectionis indiei in abdominis parte aliqua prodierant. Ibi earbunculus ortus est a variis mi asinate contaminatis rebus, quas eincto ad ilia, more genissitio, indusio, inter hoe, et abdominalia integumenta gestabant; omnibus his aegris die secunda, vel tertia labris cum tota pestilentiali symptomatum serie supervenit aeque ac illis, quos morbus sine omni sensibili topico vitio aggressus est .. 6 Multi in aere libero aegris proximi immunes a Peste manserunt, testante ipsa medicorum sanitate. Plurima alia exempla docent, homines eandem, quam aegri, respirantes atmosphaeram, dummodo ab attactu supellectilis caverent, liberos a contagio evasisse. Ex his clarum redditur. virus pestilentiale per aerem ad magnam distantiam vehi non
tumno Pestem Podoliensem, a. r797, Judaeus vestes Suas ultimis diebus ejusdem anni terrae effodisset , mense martio effossae novum in oppido Saarogrod a. 2798 sparserunt. contagium, teste II LEMouMITT n. LEM T. Simile et maxime mirabile exemplum narrat V. UErRE apud Ilti MisDREEa I. c. S. 37.
236쪽
duum est tempus determinare, quo contagium ex aegris emanans, alios potentius aggreditur. v In agono, ait FOREsTus, facile alios inficiunt peste correpti n. Idem confirmatum habet Cl. LERNET. Sed magis arduum adhuc est indicare, quando in convalescentibus potestas contagii communicandi cesset. Sunt qui contendant vel
pus bubonum pestilentialium , dummodo nulla jam adsit sebris, potestate virus communicandiearere I9 ; contrarium vero vidit CI. LERNET
6. Eaedem hypotheses, quae de Caussa Proxima febrium typhodum acutarum iactatae suere, de quibus insta 8i , et pesti applicitae sunt.
At incassum. Etenim nec humorum putredo , ncc virium vitalium desectus intimam huius morbi naturam explicare valent. Si enim praesentes sint, pro essectu potius, quam Pro CauS-sa haberi debent. Melius igitur erit et hic hypotheses relinquere, atque nostram, de objecto,
237쪽
I18 DE FEBRIBUS quod limites ingenii humani superat, ignorantiam candide fateri.
Ilistis di ultas. - I. Maxima prudentia in postis diagnosi insit tu cnda opus est. Expertissimos in arte viros 82)pestem non illico Cognovisse, eamque pro Communi sebre maligna declarasse , historia docet. Cavendum similiter, ne alium morbum pro peste habeamus. Vel ob id diagnosis pestis difficilis, quod morbus hic nullum agnoscit symptomapathognomonicum. Ipsa febris ad pestem Constituendam non requiritur 83). Non raro enim homines deambulantes, munere proprio fungentos gine ullo aegritudinis latentis indicio, a morbo, apoplexiae ad instar, necantur 84 . Et
8a Mκη aiaxis , CAPIvLcm , WALDSCANIDT etc. 83 S Lina Divxasva de febri pestilentiali c. 5. P. I 8. OnRAEua1. C. P. I . 84 OaR Eus I. c. p. 72. VALLERIOLA loc. commvn. lib. III. c. 18. P. III. LONGINUS reseri, Pestem ita Lithuania a. 3453. et ii M adeo grassatam esse, ut homines ambulantes, se dentes, dormientes, aut comedentes subito correpti extan
238쪽
pestis, singulis consuetis symptomatibus orba ta , et solum effreni epistaxi notata observata est 85). Alias pestis praecipue cephalaea insignitur I 86 . In genere tamen bubones, anthraces , et Carbunculi Communiora, certioraque , et sere gentilitia pestis signa sistunt. Verum non semper ab initio morbi in conspectum venire solent. - Diagnosis bubonis , et anthracis pestilentialis.
I. Dissert autem bubo pestilentialis ab aliis hubonibus in eo, quod non solum ad inguina, sed et ad axillas , ad cervicem occurrit 87 , et quod, dum ad inguina contingit, in glandulis, quae musculo tricipiti duobus, vel tribus digitis infra commissuram senioris insident, haereat 88). Optimum diagnosticum anthracis,
aut carbunculi pestilentialis, quod societatem cum hubonibus inire soleat: Cavere autem Opo tet, ne Confundamus Carbunculum, vel anthracem pestilentialem cum eo, qui ex esu carnis animalium morbo contagioso defunctorum Ori
tur 89), vel cum alio, qui inter Hungariae
239쪽
et Siberiae incolas grassatur γ) , maxime qui dem, citissimeque lethalis, at contagio carens.
3. Ast non ex solis symptomatibus desumiturdi agnosis pestis. Praecipue perpendi debet, an occasio praegressa Sit, quae suspicionem advecti contagii confirmet, nec ne i Nullum enim habetur exemplum, pestem primum inter cultos Europae incolas evolutam esse. Ita Pestes, quotquot erant in Sarmatia, semper alienam
agnoscebant indolem 9 i). Pestis saepe in hoc ab aliis febribus epidemicis distinguitur, quod ea in primo limine saeviat, hae vero sensim
sensimque tantum vehementia erescant. Indoles morbi.
4. Quaeritur, utrum pestis sit unus idemque, sibique semper similis morbus, an Potius nomine illius varii, diversique morbi veniantὶ Et quidem priori opinioni Avent uno ore medici Poloniae, nec non Cl. HowARD. Sane pestis non
ob id pro morbo haud specifico habenda, quod
so) Part. I. VoI. II. cap. de anthrace. si) LERNRT. Postquam enim ei. Vir de omnibus pestibuRPoloniae doctissime rationem reddiderat: a videmus itaque, inquit, miasma, quod inuti detrimenti populationis in ΡΟ- Ionia caussa fuit, non patriam sobolem, sed malum ab exteris allatum fuisse nationibus v. Disiligod by Go le
240쪽
TYPHODIBOR III variolarum, scarlatinae, ali OrUmque morborum ad instar, pro varia anni, et aegrorum Constitutione , variam quoque induat indolem ; considerando euim praecipuas pestis descriptiones , clare apparet, hunc morbum complicationem nunc inflammatoriam 9 a) , nunc Vermino
sam 93) exhibuisse. Diagnostica quidem hic
signa desiderantur, at, data plerumque tam ampla observationum instituendarum occasione,
haud dissicile erit indolem morbi potissimum ex juvantibus, et laedentibus eruere. S. XL.
I. Quaenam autem sit pestis prognosis, ex ipsa illius descriptione elucet. Vix tamen Strages
ab hoc flagello editae mente concipi queunt 9 );
M Expertissimus practicus ei. Dr. SALut . medietnam Neppi exercens me litteris certiorem reddidit, pestem Syriacam interdum adeo inflammatoriam esse , ut omnea moriantur, quibus Iargae non instituuntur venae 1ectiones. ωὶ Scnκπα I. e. P. 79 . 943 Nullibi pestis tot strages edidisse videtur, quam tu M-lonia, et vieinis regionibus, quod ex doctissima egregii LEinari dissertatione uItro aPparet. α Dum lego, inquit, Diuitiaco by Corale