장음표시 사용
301쪽
id praecordiorum oppressione , nausea, meti bus, ciborum desiderio deleto, alvoque tarda . Urina copiosa , pallida. Somtius inquietus, haud reficiens. Hic rerum status per hebdomadam, et ultra protrahitur, quin aegri facile lectum petant. Interea multa occurrunt Symplomata, nunc Catarinalia , nunc alia, e . C. diarinae a SerOSa,
suor albus, haemorrhoides, respirandi, vel et deglutiendi difficultas, cordis palpitatio, SudoreSpartiales , glutinosi, frigidi , saepe profusi, d
lores quasi rheumatici. Potissimum Vero vires mirum in modum deficiunt. Piget moveri, piget loqui. Saepe delirium occurrit sine furente tamen insania , cum vigiliis: alias sopor. Nil Prorsus interea poscunt, ne Potum quidem. Iam tendinum subbultus adest, tremunt manus, tremit lingua, quae muco subalbido obducitur, atque in media ejus parte arescit. Symplomata hujusmodi saepe remittunt, ac dein sine ordine , et sine data Caussa invalescunt. Facies, et praecipue oculi praesentiam gravis morbi exprimunt. Urina vappidi instar vini, aut cerevisiae, haud raro subnigra, subinde paullo Crassior , farina quasi inspersa. Praevia anxietate interdum miliaria, alias peticulae, non tamen multae, nec admodum evidentes prorumpunt, ita interdum et aphthae. Res sic ad tertiam
hebdomadam, ad mensem, quin imo ad quin-
302쪽
TYPHODIBus. I83quaginta dies , et ultra extenditur. Felici in casu symptomata paullatim imminuuntur , ac vix unquam Crisis occurrit. Alias stragula contrectant, et inanes quasdam imagines prehendere tentant. Extremitates fiunt gelidae cum pulsu exili admodum formicante , iamque vox faucibus haerens , ungues , digitiqne lividi, sacies
CadaVerosa, perpetua sere, ac frigida suspiria ce tissimam instare mortem praenuntiant.
r. Febris typhodes lenta rarius a contagio originem trahit, quam acuta, sive acutissima. Utplurimum ncmpe peculiaris annua Constitutio ansam illi praebere videtur. Grassari autem solet morbus hujusmodi in regionibus humilibus, atque uliginosis, praesertim in urbibus, autumno praeter modum calido, et humido.
Huic febri praecipue obnoxii sunt juvenes, circa epocham pubertatis, dum sub rigida disciplina
ad nimia studia, vitamque sedentariam Coguntur, aut ii, qui Onaniam exercent. Item milites tyrones e solo patrio vi abrepti, atque ad regiones longinquas sermone , moribus, Vivendi modo diversas, perducti, inprimis si iis victus necessarius subtrahatur , atque modo inhumano
303쪽
α84 DE FEBIABUS tractentur. Ita foeminae laetatione, menstruatis,ne nimia, fluore albo, masturbatione exhaustae : viri graciles, claris domesticis, vigiliis, studiis, venere labefactatis. In genere , favente annua constitutione sebri typhodi lentae praecipue ansam porrigere Videntur animi pathemata, potissimum nostalgia , amor infelix, Eelotypia, alimenta cruda, difficilis digestionis, domicilia humida , Occlusa etc. Non raro febris hujusmodi ex aliis morbis neglectis Oritur, e .
I. Febrem typhodem lentam morbum sui generis sistere, a typho proprie dicto diversum, ex comparatione symptomatum , Et Caussarum abunde elucet. Interea quandam analogiam hasmet inter aegritudines locum habere , negari
haud potest. Ni fallimur, IIuxΗΑMI sebris typhodis leniae descriptio non omnes eiusdem sebris Armas satis complectitur ; non enim Sem per hac in febre systema nervosum ita Constanter laborat, ac Cl. Vir retulit. Vidimus se-bres ob lentum curriculum, ob virium iaci ram , ob symptomatum Contradictionem, ob Caussas exCitantes, ob annuam demum constitutionem , omni jure ad typhodes lentas revocandas , in quibus tamen princeps morbi sodes
304쪽
Bon tam in novis, quam in viis respirationis, vel in tubo intestinati animadvertebatur. Proteisormis hic morbus periculum portendit se-brem typhodem lentam cum aliis aegritudinibus Confundendi, praecipue cum mania, et phthisi pulmonali. Ad hoc periculum avertendum praecipue virium vitalium, et symptomatum Con
tradictionis ratio habenda est io . Tandem
io) Duae morborum historiae rem cIariorem reddent: r. Juvenis viginti circiter annorum noso omio Vindobonensi anno IIae commissus fuit, ac si mania Iaboraret. Morbus erat recens, et delirium taciturnum. Magna occurrebat virium prostratio eum proclivitate ad tipothymiam. Facies alternatim nunc ruhebat, munc pallescebat. Pulsus vin se-hrdis , sed valde debilis. Quum febres tunc temporis ro-gnarent trahodes leutae, similem morbum et hic latere
posse, suspicatus sum. Peticularum nou nullarum Praeseu Lia hanc suspicionem confirmare videbatur, doncc post diestros tota caterva symptomatum sebris lentae nervosae rem
extra dubitationis aleam poneret. Opportuna adhibita medela , Reger sat cito Convaluit. I. Puer duodecim circiter annorum in febrem, uti videbatur, catarrhalem incidit, eui brevi post omnia phthiseos Pulmonalis sympto nata Se quebantur ita , ut proximus interitus tertia jam morhi hebdomade versus suem vergente tum a medicis ordinariis , tum a parentibus expectaretur. In coti silium tunc vocatu Praeter symptomata plithiseos pri monalis, magn9m, atque inconsuetam virium jacturam delirio comitatam ObservaVeram. Eo ipso tompore fautumno a. t Vilnae stares sis
305쪽
α86 DE FEBRIBUS scicndum et febrem typhodem lentam suas agnoscere complicationes ex qualitatibus supra
. 3. Morbi revera maligni specimen febris thyphodos lenta exhibet. Optime et prognoseos momenta exposuit laudatus IluxΗAΜus i et . si Pestisera semper est, inquit, ubi aphthae nigrae, petechiae suscae, lividae, atrae, aut vibices quasi apparent, praesertim si accedit alvus cita, plumbea, nigra , Colliquans, aut Si dores oleost. Papulae rubrae , floridae, copiosae, aut plurimae pustulae miliares turgidae, in statu morbi erumpentes , bona praesagiunt :Praecipue si accedunt sputa liberalia continua,
aut multae crassae subsidentes urinae. -Juvat
et tunc temporis saepe lenis diarrhoea, blandus persaepe juvat per omnia membra dissu-
dictae Icntae nervosae grassabantur. Haec cum ita suerint, considerando simul celerem morbi decursum, atque Constru utionem aegri ceterum phthisi pulmonali non faventem , morbum pro sebre lenta typhode declaravi. atque PrognORin longe feliciorem institui. Ac revera, adhibita methodo febri lentae nervosae accommodata , aeger spatio duarum hebdomadum persectae sanitati restitutus est.
306쪽
TYPHODIBUS IO sus, aequalis, tepidusque sudor: salutaris nonnunquam erumpit parotis: Prosunt nonnunquam aphthae albae, benignae. Convalescentes Dequentissime surdescunt , ae saepe habent apOstemata in meatu aurium salutifera. B
Da prophylactica in generct. i. Ex febrium typhodum tradita hucusque doctrina tum earum periculum , tum artis in iis sanandis limitata potestas palam sit. Maxima igitur cura in hoc versari debet, ut morbo occurratur. At medici hac in re sine magistratus auxilio parum efficere queunt i 3 . Illorum autem officium est huic consilia suppeditare, regulasque rerum positionibus accommodatas
I. Veteres medici, quum potissimum sebrium pestilentialium caussam in aere quaesiverint, '
ia) STaAenocM , qui anno x 677 scripsit Iihellum do peste krothi o morori n yowietretu θs urs ) asserit, dissicile esse omnia ad bonum ordinem reducere ob Rempublicam liberam, ideoque oportere Pati vadere res, ut vadunt. Disiligod by Corale
307쪽
α83 DE FEBRIBUS nullia remedia ad cum corrigendum, Purificandumque excogitarunt. Credulitas Potius , quam experientia hujusmodi antidotis seu simplicibus, seu compositis celebritatem conciliasse videtur.
ogit eximius LERNET. Hic satis crit de celebrioribus , nec non vulgatissimis sermonem instituere. Pertinent ad ea, ne do amuletis 18 , de trage a hcZOardica, atque de Similibus agam,
theriaca , de qua sustus infra iu) , tum et ustio
Cornuum , OSSium , Cumulorum stercoris , Vel lignorum aroniaticorum, e. C. iuniperi communi S , aloes , santali citrini etc. Subsumistia illa almosphaeram potitas inquinare , haec autem foetorem potius velare , quam tollere , per Se
patet. Ignis secundum physices leges nil qui-
18) UMi Aetowskt, ductus auctoritate MERCUMAMs praeceptoris sui laudat arsenicum eum aromatibus, et gumini arabico in Pastam, et formam annuli redactum, cordi applicandum.
308쪽
dem praestare potest, quam renovationem aeris ob eius rarefactionem. Illius tamen usum ad antevertendum typhum admittit Cl. LisD Io, ne sapienter monet, hOC ab experientia conis firmatum auxilium nequaquam ob id, quod theoriis receptis adversetur, rejiciendum esse, ae revera ignem lum in nosoconatis, tum in domibus privatis, ad praecavendas sebres Con
niam, etiamsi nullo alio pacto, quam per neri S. TenoValionem agat, hoc jam sat beneficii assert. Idem porro auctor factum magni ponderis onfert Ii , quod de virtute an ii-contagiosa)urni testari videtur, et facile crederem, aerem in tuguriis rusticiorum, et Judaeorum Lithuanorum ob continuam sere sumi praesentiam, raro CDnsuetos d lelerios es eius exerere. Verum et exempla haud reticenda, ubi post ignem in Plateis per tres dies continuatum, major secuta est ex peste mortalitas II). Νonnulli porroni ratem potassac in ignem injiciunt, ita gag respirationi haud idoneum generari ignorantes. Idcin explosio tormentorum praeStat, Vim Sa-
309쪽
29o DE FEBRIBUS lubrem physice tantum in aerem exercenS, ceterum autem gan hydrogenium sulphuratum eupivens. Longe vero aliter de subfumigiis acia dis cogitandum, quorum potestas acrem sD ODsuviis noxiis liberandi minime in dubium v cari potest. Primum hujus auxilii, impersectum licci, exemplum illum nobis dedisse arbitror, qni subfumina ex aceto , alterum, jam magis absolutum, qui ea ex su*hurc acconSo Suggessit sa3). Hoc autem non impedit, quominus gloriam inventionis omni jure praeclarus Vir, GUYroN-MORVΕΑu I sibi vindicare possit. Huic enim subfumigia ex acido muriatico, quae optime aeri ab ossiuviis animalibus purificando inserviunt. Evolvuntur eadem addendo acidum sulphuricum muriati sodae , praesertim adhibito in auxilium calore. Ad obtinendos vapores acidi muriatici O genati adjicitur Oxydum magnesii 25). Nec silentio praeterire possumus cl. C. M. SMITH, auctorem subfumigii ex acido niιrico 26 ,
23 In peste, quae Moscuae a. IIII grassata est, subsumigia ex pulveribus sulphur continentibus adhibebantur, reserente SAMoiLO ICE. Confirmatur a Cl. MINDERER L C. S. 22. 24 Trais des murens de desinfecter Pair. Paris i 2. 25 R. Muriatis sodae uncias tres: oxydi magnesii drachma quinque: acidi sulphurici drachmas septem: aquae uncia unam. M. in Vase vitreo , vel terreo.
310쪽
potassae. Si Vero quaeratur, cuinam ex utrisque palma tribuenda sit, dicam, in genere subfumigiis ex acido muriatico oxygonato potentius enim agunt, altius in atm0sphaeram Sese elevant, ac longe minori pretio veniunt. Interea sateor, subfumigia ex acido nitrico ibi melius conducere, ubi agitur de purificandis locis, i in quibus aegroti affectione pectoris laborantes degunt ;acidum Eni in muriaticum , praecipue DXygenatum , potenter nimis pulmones invadit. -- Debitam laudo in subsumigiis acidis dum tribuimus,
attamen non reticemus, xa, nisi simul maxime puritati, ac renovationi aeris Studeatur, aegre
effectum praestare, eaque tandem nullo Pactoactionem contagii Per contactum impedire, do qua re evidentissima collegimus testimonia. Superest postremo, ut do aliis quibusdam iaetatis pestis antidotis rationem reddamus, de cauteriis nempe, et sonticulis, de frictionibus oleosis, de inoculatione vaccinae, et pesti S, nec non de mercurio. Cauteria, etfonticuli tanquam antidota adversus pestem, et alias sebres contagiosas commendati fuere ab ETTHULLERO , HILDANO, RIvERIo , et BARTHOLINO a P): utrum