장음표시 사용
291쪽
statuunt, id sequentibus argumentis eomprobare satagunt. Typhus Cum sensibilitate nimia s=stematis NeroOsi, sive sebris nervosa proprio dicta , ut pluriuium sporadice grassatur: cauSSaoxcitans, inprimis animi pathemata : sedes morbi praecipua, Systema uervorum methodus me dondi remedia volatilia, sic dicta neruina dynamico modo operantia. Τyphus e contra cum stupiditate sensorii communis , Utplurimum epide inice more Saevit: Carissa pleriimque Coui agium: sedes morbi sanguis, totaque Corporis Inassa ad putredinem maxime prona : methodugmedendi acida, aliaque remedia antiseptica clie-mico modo operantia. At facta hic allata non sine gravibus exceptionibus admitti possunt ;primum enim indiscriminatim una , alteraVeforma morbi sporadice, et epidem ice regnant,ca solum disserentia, quod sensibilitas nervo Tum nimia rarius, quam stupor Occurrat. Ambae EX contagio saepe originem trahunt, vel et sino eo oriuntur. In una quidem morbi forma plus nervi, in alia plus ceterae corporis partes laedi
solent, verum saepissime utraque evidenter patiuntur. Centies saltem, et ultra nervorum Seu sibilitatem auctam simul cum ecchym OmatibuS,
haemorrhagiis, aliisque sic dictis putredinis notis Conspexi. Porro facillime una morbi forma in aliam transit. Methodum medendi quod attinet,
292쪽
TYPHODIBUS. 27 δsano ea in typho pro variis rerum positionibus ad infinitum varia; sed limites inter remedia hic indicata, prout dynamico, Vel chemico modo agunt, statuere, nimis hypothesin sapit. Omnibus igitur rite perpensis, arbitrio uniuscujus- quo relinquimus duas illas typhi formas inter se invicem distinguere ; nos autem quod spe-Ctat, necnssarium non arbitramur, divisiones
morboriam, nisi id reales disserentiae postulent, inultiplicare.
Complicatio inflammatoria. II. Maxime vero refert con licationem insanimatoriam, quac saepe in typho sibi locum vindicat, haud spornore. Complicatio huiusmodi observatur in juvenibus, in hominibus robustis, soridis, sea etiam in aliis , imperante id generali annua, vel epidemica constitutione. Item Post Suppressas, citra debilitatem, consuetas haemorrhagias: in hominibus demum liquoribus sermentatis deditis, nec non in regionibus calidis. Facies, et universa Cutis tune rubent , atque praeter modum uriant spo) : oculi micant: proclivitas ad opis lax in occurrit: urina est flammea , alvus Obstructa, argent symplomata Catarrhalia , interdum ardor ventriculi percipitur: pulsus vibrans, plenus, sortis , Saepe OPPres
so) Causus, sive febris ardens veterum
293쪽
ng ron13us SuS. Sympi mala enarrata non solum sub exacerbationibus, sed et remittente febre plus, ini- nusque vigent. Ceterum satem rar, signa Complicationem inflammaioriam typhi indicantia valde incerta esse ita, ut magiia mentis acies, sedu- laque omnium rerum positionum inter se in-Vicem comparatio ad diagnosin hic instituendam
requiratur. Complicatio rheumatica.
in . Rheumatici quid hon raro typhum Comitatur, annUa Constitutione morbis rheumaticis in genore favente, dum typhus ex febre rheumatica neglecta , Vel male curata originem traxit : dum inter caussas morbi refrigerium , Vel transpiratio suppressa numerantur. OecUrrunt sub hac complicatione artuum Cru latUS SQ dem Saepe mutantes: Cutis solet esse Si Cca tussis, aliaque symptomata praeter modum intenSa. Verum , ne praepostere ad complicationem rheumaticam hoc in morbo concludamus, praesertim ex artuum doloribus ; sunt enim
dolores huiusmodi saepe indolis typhodis, spaS-
modicae , VerminOSae etC. Complicatis gastrica.
13. Apud egenos , ob victum pravae SaeΡe indolis , dissicilisque digestionis, sed et apud divites, dum gulae nimis indulgent, facile ty-
294쪽
phus con licationem induit gastricam. Idem contingere solet, dum impetus morbi praesertim viscera chylopojetica aggreditur, vel dum hujusmodi viscera , ob consensum, quem Cum SenSorio communi habent, indirecte laeduntur, atque ad secretiones morbosas incitamur. Accedit aflhunc essectum producendum Saepe et annua constitutio morbis gastricis favens. Praeter consueta time Symplomata gastrica, peculiaris saepe occurrit anxietas , et inquietudo. Hypochondria tensa sunt, cutis, et praesertim iacies savet, genae rubore circumscripto notantur, aeger de ardore, morsuque ventriCuli conqueritur, vomitus , vel diari hoea cum levamine contingit. Fallaciae autem plena symptomata gastrica esSe,
14. Inter gastricas typhi complicationes primum saepe locum, saltem in Lithuania , obtinet proventus Uermium. Complicationis hujus modi indicia sunt pallor faciei cum rubore sae-Ρe alternatim comparens: sanguinis stillicidium e naribus: narium pruritus: abdominis vagi dolores , nausea, singultus, aliaque multa signa alibi 92 tradenda. Praesertim vero euum erv
295쪽
α76 DE FEBRIBUS orum symptomatum momentum crescit, dum constitutio annua, dum aetas, dum regio evo- Iutioni vermium savcnt, dumque vermes ipsi, vivi, mortui , corrupti secedunt. Alias nempe vermium indicia valde ambigua, et maxime ea vendum, ne ob apparitionem unius, alteriusve vermis, ad praesentiam complicationis verminosae Concludamus; Saepe tiempe vermes nullo pacto in praesentem morbum influunt.
r. Periculi plenus est typhus, neque ars hucusque de optima, si Ve secura medendi methodo in eo pertractando gloriari potest. Sit igitur prognosis Cauta, Sitque a nobis aliena arrogantia eorum, qui vel ob experientiae desectum, vel ob animi levitatem multa in hoc morbo curando promtillant, Saepe Vero se , aegrosque turpiter saliunt. Typhus epide micus, castrensis, Carcerarius, nosoco misis prae Ceteris insensissimus. Τyphus epidemicus , ingruento epidemia, ut plurimum majore vi saevit, quam cum morbus iam in immensum serpit. In quibusdam epidem iis, omni etsi adhibita Cura, vix septimum aegrorum salvabis : alias minori sorte solertia ,
296쪽
vix vigesimum amittes. Plerumque gravius as-
1liguntur mares 93), maxime homines robusti , et floridi, obcsi, vel macilenti nimis , Venere , jejunio, vel animi pathematibus labefactati, abi sui liquorum fermentalorum dediti, extraneo elimali necdum adsueti 04 : ita tempore pubertatis , vel menstruorum cessationis. Nullum habetur signum, cx quo certa deduci possit prognosis. Alii nempe cum perniciosissimis signis sanitati restituuntur , alii cum salutaribus a medio tolluntur. Quaevis tamen epidemia propria signa habere solet, e quibus Sive bona, sive mala Sat Certo Praesagiri queunt.
a. Malum in genere: insignis virium mox sob incipiente subro prostratio , abjectio animi 95), mani sesta faciei a sorma consueta aber- Tatio, eaque tumidula, Oculus oculo minor 96 , ita oculi semi-aperti, immobiles, materies pu-
93 In nox omio Vindobonensi aequalem sere numerum marium, et foeminarum pertractavi, et semper mortalitas ex typho inter primos duplo ad minimum maior fuit, quam in secundis. 04 Acta mea clinica. An. II. CaP. II. P. 29. 95 Omnes inter nostros aegros typho detentos Periere, qui, sive mentis compotes, sive delirantes, mutilauo de mortis Periculo loquebantur.
297쪽
risormis ox iis scaturiens, capilli saccidi, delirium, praecipue ferox, sive cantu insignitum 97 , vel in soporem transiens : lingua arida, scissa, nigra S de utilio impedita : potus cumstrepitu in ventriculum quasi in dolium vacuum descendens: respiratio laboriosa, anxietas, j ctatio: meteorismus sub diarrhoea crescens: alvi profluvium serosum ab initio morbi, singultus: Decum, et urinarum in lectum depositio, inprimis dum hoc aegro ceterum sibi compoti contingit : lumborum vehementes dolores: priapis-mus 98ὶ :' urina aquosa , aut mature largo sedimento instructa: haemorrhagiae esseenes , praesertim ex intestino recto sae): pulsus durus, ParVus, Celer , myurus , frequeutiSSimUS remissiones febris vix perceptibiles , unguium Iivor : si brachia elevata suerint, et ea statim proprio pondere cadant, sique manus pulsum tangendi gratia arrepta, tremula sit: si pedos continuo nudentur: Si aeger, praesertim foemina
92 Qui in typho sub delirio cantarunt, quotquot vidi, diem
98 Priapismo detentorum sub typho, nec unus inter meo
99 Quoties haemorrhagiam intestinorum, citra haemorrhoides, in typho vidi, ter scilicet, toties morbus morte terminabatur. Felicior fuit cI. Routa. Vid. Hur Latin's Durnaιa8 B. Disiligod by Corale
298쪽
TYPHODIBUS. 270 inverecunde, sive divaricatis cruribus decumbat: si exanthemata, vel copiosi sudores primo morbi initio erumpant: si gangraenae spontaneae sine reali levamine contingant , sive decubitus celeriter depascat: si cutis universa flavescat : si aeger odorem cadaveri cum oleat: si inconsueta muscarum COPia CirCa lectulum Congregetur : si vesicatoria acriora essectu destituantur, vel, testante Li No Ioo), si vesicula abdis excitata ichore
viri descente repleatUr. Signa bona.
3. Contraria bona, praesertim febris regulariter sua stadia percurrens: symptomata, quoadusque morbi indoles id permittit, inter se cohaerentia : evacuationes provectiori morbo cum levamine contingentes: salivatio sine aphthis, Praecipue screatio : surditas post septimum diem :ita levis tussis: somnus reficiens: consuetudines sani hominis redeuntes, e . c. pulveris ni cotianae desiderium.
4. Arduum seret diem, quae prae aliis lethalis evadit, indicare, nisi data, cognitaque opi-demia. Plerumque tamen major sunerum numerus , decima, duodecima, decima quarta dic.
299쪽
28o Quorum morbus Ulira protrahitur, plerum quo sani evadunt. Ad horam quod spectat, nulla equidem assignari potest, quae prae Ceteris aegris funesta Sit.
. Ne itis. I. Febris primaria continua, lente, neC nou dolose insidias struens, inagna virium jactura, ac Symplomatum Contradictione Comitata, ε phodes lenta dicitur. Varia olim nomina ea
I. Egregie de hac febre scripsere, ne de
i) Febris maligna, hectica. Febricula. Febris lenta ner Osa. αὶ Quanta eomun in hac schre, sub nomine morbi cardiaci, pertractanda suerit doctrina, abunde doctissimus FALcosEn demonstravit. Memoses of the medicat societIn of London. Vol. VI. p. r. Etiam in Sammiung aufert. AM.fur Wakt. Aerzte. 23 B. 3 St.
300쪽
TEL , WEIS ARD , et DAMIANI. Morbi hujusmodidcscriptio ab H uxΗΑΜo relicta ceteris antecellere vi letur; quamobrem in grati animi sigilum vulgo febris lenta neruosa, Hu HAMI vocari solet.
3. Morbus sensim sensimque Cum lassitudine, Praecipue membrorum defatigatione, lumborumque dolore incipit. Accedunt vagi horrores Cum calore alternatim coinparentes. Saepe dum volae manuum urunt, extrema Digescunt; dum caput ardet, algent pedes. Animi maxima observatur irritabilitas, atque aegri minima Porrecta Caussa nunc rubent, nunc pollescunt, atque sacillime terre fiunt. Suspiria Crebra, Vox debilis, tremula, interdum involuntaria lacrymatio. Pulsus saepe Sanum frequentia non Su-Ρerat , vel eo lentior; aliquando tamen frequeu- .iissimus, semper Variabilis, et inconstans. Αο-gri de capitis dolore, de aurium susurro Conqueri solent. Mox digestio laeditur, testantibus Op. cit. S. IX. 3. Liber de sebxibus. Cap. VII. De se-