장음표시 사용
71쪽
nos terret 16 . Chemia quidem hodierna
utpote experimentis innixa, et ab hypothesibus Purgata, meliora promittit; atque magni sane momenti censemus labores cl. FOURCROY, VAu-QUELIN , BERTHOLLET , TRENARD , BEDDOES , BOLLO, DAVT, G DwIN, BOSToΚ , aliorumque, analysim urinae, bilis, calculorum, doetrinam respirationis, submersionis exhibentes : donec usque autem Chemia elementa corporis humani, igne, et acerrimis reagentibus torquebit, atque donec usque analysin per synthesin, saltem proxime quoad sieri potest, non confirmabit, illi systema praxeos messicae tuto superstrui Posse,
minime existimamus.. Mathesis. 4. Exemplum matheseos et mechanices medicinae applicatae I minus nos terret. Hoc enim primum a viris doctis, et ingenio pollen- tibias susceptum fuit, deinde, ut monuimus i8 , magis in physiologia et pathologia, quam in ipsa Praxi hujusmet applicatio Iocum habuit. Quomodocumque sit, nemo inficiabitur , leges
72쪽
PROLE MENA. 53Merum obstructionibus pullulant, aut haemorrhagias comitantur, perbelle Posse Per mechanica principia explicari.
5. Puleberrima luce doctrina soliri viri, seu dynamica nostro aevo clarescit ita , ut vel medici, qui observationi et experientiae potissimum confidunt is , illi tamen multum se veant. Plurimae sane leges excitabilitatis, et sti . mitiorum in eam agentium per ingeniosa experimenta innotuerunt. Verum haec Omnia longe adhuc ab eo persectionis gradu , ni illis systema totius praxeos medicae superstrui po ait, distare videntur.
6. Nulla igitur alia via nobis sese offert, quam simplex naturae observatio, eadem scilicet via, quam HiPPOCRATES, SYBENYAΜUs, BA-GI, VIUs seculi sunt ao , quamque medici praeelari totius orbis terrarum serius oeyus sequunturi Erimusne igitur sola praxi Contenti, a qua
i libet theoria alieni ' - Fateor quidem, me Arabum illam medicinae subdivisionem in theoriam et Praxin nullo pacto posse intelligere. Neque ejus apud Graecos mentio unquam fit. De
73쪽
54 PROLEGOMENA. bono aut malo mino judicare non ρOteris, nisi gustaveris sa I . Et revera , si theoria ratiocinium aliquod significat, cum hoc in medicina
nonnisi ex praxi, sive ex observatione deduci valeat, nemo magis theoriae indulget, quam P cticus , sive observator. Si vero pro theoria fictio quaedam , seu immaginationis partus obtrudatur, illam tunc utpote medicinae omnino ex- Iraneam , absolute Contemnendam eMe , per se
7. Obseruationi igitur,. et rotiocinis, hiscexeris medicinae veluti cardinibus innixi, inprimis nostrum erit morborum Phaenomena, quotquot sunt, accuratissime obserVare, eaquicum phaenomenis lex autopSia Cadaverum emergentibus sedulo .comparare οῦ. porro rerum muritioneS omnes , quae aut evolutionem morbi Praegressae Sunt, aut eam Comnatae, attenteoruexo tandem de sede, indolei, et exitu morbi, omni animi contentione adhibita , . caute iudicare : postremo, ea auxilia, quae alias i sub similibus circumstanxii. ad morbum sive tollendum , stye subleyandymi, Sive . Vitam. aegri protraheu dam utilia, inti Astem iqnocua detecta suere, prudenter in usum deducere. De hisce omnibus singillatim.
ai Baseiv. Op. est. S IX. a. Not. 75. Lib. I. cap. XI. S VI
74쪽
I. Phaenomena morborum, sive V tomata, nut ex relatione aegri ipsius innotescunt , aut in sensus medici eadunt, vel ex utroque sontesimul elucent. Aegri, nisi viribus nimis sint fracti, aut mente alienati, de propriis sensationibus rationem reddunt, de doloribus scilicet, de impedimentis exercitio lanctionum obstantibus , de sensuum, et appetitus vitiis etc. Aec ger historiam proprii morbi narrans raro, aut nunquam quaestionibus a medico est interrumpendus. Εjus verba, licet rudia, quantum fieri Potest, retinenda ; plerumque enim Verum morborum idioma exhibent. Quod ad phaenomena morborum in sensus incidentia, respiciendum est ad corporis habitum , temperaturam , posivtionem, . modumque incedendi: ad conditionem cutis, carnium subiacentium, Unguium , ' tranSpirationis, faciei, praesertim oculorum, frontis, Crinitam, aurium et earum Cerum inis, nasi ,
oris , labiorum , gingivarum , linguae , halitus salivae colli, deglutitionis, vocis , loquelae , ad
inspirationem , exspirationem , ad tuSSim , SPuta, sternutationem, oscitationem, et singultum : ad cordis arteriarum die motus: ad statum regionis
75쪽
36 psto LEGOMENA.epigastricae , hypochondriorum, et reliqui abis
dominis : ad vomitum', saeces, urinam, menstruas. tandem ad somnum, vigilias, animum etc. Dum corporis humani partes de morbo suspectas tactu exploramus, aegroto Congrua,
pro sede morbi varia, positio imperanda. Non vero satis est morborum ipsorum phaenomena servare, nam et ea OAPOrtunitatis sive Prae- ῶν uisuis, nec non convalescentiae, omni attentione digna sunt.
u. Ad originom symptomatum plurimorum morborum detegendam, nil magis cadaverum sectionibus consert. Ut vero cadaveris sectio omnino otiIis evadat, antecedentis morbi historiam probe nosse oportet. In primis cavendum,no illam praeconcepta opinione aggrediamur. Pars, ubi sedem morbi suspicamur, primum seoanda, deinde ad organa cum parto affecta maximum consensum habentia examinanda pro-aeedendum, V. e. laborante hepate ad cerebrum et viceversa. Optimas regulas pro Sectionibus cadaverum tradiderunt Cl. SANnrrORT II ,
caa Oratio de circumspecto cadaverum examine utimo Pr eticae medicinae adminiculo. Lugd. Batav. II a. 4 233 De cauto seetionum cadaverum usu ad dijudicantia morborum causas. Gott. I 86 4.
αέ) Do disti ei li in observationes anatomicas epicrisi I VIII. Glans. 1793. Duiligo by Corale
76쪽
PROLEGOMENA. 57cnx α 5 . Partes morbosae eum annexis extrahendae , et in m eis pathologicis conservandae. Quaeia r eas maxime memorabiles sunt, delineandae, pingendae, vel cera efformandae. Ρostremo se etionis historiam cum ea morbi, nec non eum similibus casibus ab auctoribus descriptis, sedulo comparare, et differentias probe adnotare juvat. Maxime autem cavendum, ne pro CaUSSA morbi vel mortis essectus illius accipiamus.
Caussarum inrigatio. D3. Ut rerum positiones omnes, quae aut eu lusionem morborum praegressae Suut, aut eam Comitantur, eruantur, ratio habenda est atmosphaerae , electricitatis, magnetismi, temperiei, solis, lunae, soli, Progeniet aquarum, incolarum, religionis, superstitionis, temperamenti individuorum, vitiorum haereditariorum, congctnitorum, es Culentorum, potulentorum , motus et quietis, somni, ac vigiliarum, excretionum, et retentionum, muneris , animi pathematum , Contagiorum , miasmatum , venenorum , pharmacorum antea eum damno in usum deductorum , nec noumorborum animalia domesti ea inter, et Vegetabilia late regnantium. At non reticendum, licet origo plurimorum morborum in rebus hic ex positis quaeri possit, attamen permultas mor
77쪽
borum Caussas, praesertim praedisponentes adhuc latere. Saepe saepius saltem , sine ulla patente caussa, morbi late per provincias grassantes Co spici untur. Hoc in casu extra dubitationis aleam Positum est, in atmosphaera, aut in rebus aliis nos ambientibus, ignota morborum semina inesse, quae instrumentis physicis hucusque cognitis non subjiciuntur, quaeque tantummodo ex eflectibus in corpus. humanum cognosci poSSunt. Certe, ut arbitror, ipsum corpus humanum aegrotans physicis optimum instrumentum m leorologicum exhibere posset. Medici autem incognitas illas aeque ac cognitas atmosphaerae ,
aut aliarum rerum nos ambientium conditiones, Consi tutiones sive annuaS , Sive γidemicas OCant, ac in earum natura Qx esseClibus eruenda jure toti sunt. ε
4. Diuturna et indefessa observatio symptomatum medicis facultatem impertitur ea inter pretandi, deindeque sedem et indolem moriaborum plus minus secure determinandi, id est judicium de morbo serendi. At non existimana dum, judicium de morbo solum ex interpretatione symptomatum semioti Q constitui pos-εe nam et Caussarum morbum gignentium
consideratio caetiologia) in auxilium vocari de-et. Hujusmodi vero judicium sertur aut de
78쪽
morbo antecedente sancinanestica), aut de praesente di re is), aut de suturo sive de praesentis morbi exitu ρνπnOsisy sedi
5. Disceptatio inter medicos orta eSt, Semiptica , an aetiologia tutius diagnosi instituendae inserviat. Crediderim, nil certi hac in re Ρroserri po4se, i et pro re nata nune Symplomatae, nunc cauSsas , inutio ambo simul morbi sedem, et naturam revelare. Signa inorborum sane saulacia sunt, praesertimidum, separatim CousHq-rantur. Verum investigatio Caussarum, i nequ et quam certior. Non tantum etaim pl0rimae moreborum caussae omnino nos, fugiunt a. , .sed vel ex iis nonnullae interdum, quae in genero pro caussis morborum iure haberi possent, etsi praesentes morbum , do quo agitur, haud ex'
citarunt. Porro Caussae i, quae morbum produxisse videntur, saepe Saepius eum latatum e
eitarunt. Quamobrem coendum , ne ex modo Plus minus patent'in ussarum appareutium de intima morborum natura Praepostero judicemus. Haec ullurimum ab ignotis , et absconditis eaussis determinatur, in morbis scilicet acutis Potissimum a constitutions annua, Vel epi mica; in No. a.
79쪽
in chronicis pracsertim a constitutione corporis, avitio haereditario etc. Quare nil magis commune, quom quod eaedem prorsus cauMae, pro Varia, sive annua, sive epidemica, sive aegrorum constitutione , Dorbos indolis omnino diversae excitent. Distinclis morbo m.
6. Non Sempnr, quamvis omnia rite ad trutinam revocata fuerint, de praesentia certi determinati morbi tutum statuere licet iudicium. Saepe dubitari solummodo potest de hoc, aut
altero morbo latente. Tanta est nonnunquam morborum re ipsa inter se maxime diversorum,
apparens similitudo. Ast ipsa haec dubitandi ratio iam multum utilitatis affert, eogit scilicet medicum , ut omnes animi vires ad dubia di- Itienda impendat. In distinguendis sane intor se morbis similibus praecipuum diagnoseos om- Cium vorsatur. Magni hae in re suerunt Fo-THERGILL , MILLAR , HEBERDEN , BURSERIUS , et wICΗΜANX , quorum hi C praesertim viam ad diagnosin excolendam, proprio exemplo, lucu
80쪽
PRDLEGONENA . , it Quomodo de indole morborum iudicandum.
7. Summa vero diagnosis dissicultas non tam in varia morborum sede detegenda, quam in eorum divorsa in Ie eruenda , locatur. Est autΘm indoles unius, eiusdemque morbi saepe varia pro Varia annua, epide mica, corporisque constitutione , ut experientia aperte testatur. Utinam ex eadem, in quo reapse diversitas hujus indolis, sive morborum paussae Proximae 'consistat , palam fiereti Si enim sophistarum, jatro-ehemicorum , ceterorumque hypothesibus valedicamus , quid superest, quam ut candide saleamur , nos caussas intimas et primoprimas morborum sere omnino ignorare Τ Hoc interim non impedit, quominus generales quasdam ideas de praecipuis morborum conditionibus , sive diathesibus nobis comparemus, Saltem quatentis necessarium est ad curam morborum suscipiendam , et proprias observationes Ceteris Patesa ciendas. Quomodo vero hae in re incede udum sit, sequentia docebunt.
i. Nemo infigiahilair, dari seriem morborum, qui in sensus incurrunt per temperaturam eo Poris Plus aequo majorem, per pulsum frequen-