장음표시 사용
101쪽
robustiores Sunt aegri, quo simplicior eorum vivcndi ratio, quoque minus intempestivis pharmacis obruuntiar. At etsi nulla fides adhibeatur signis ot diebus criticis; attamen non video , quid do trimenti inde oriatur, Si accuratam eOTum rationem habeamus, quin imo nil magis animum medentis ad exactam SV mPtomatum , et decursus morbi observationem impellit, quam ratio hujusmodi. Solum cavendum, ne incidamus in errores antiquorum, qui scilicet ob vanum saepe timorem nisus criti Os ope medicamentorum perturbandi , morbos gravissimos naturae committebant , ad quorum sanationem Praestantissima remedia in arte nostra inveniri iure gloriamur.
I. In morbis chronicis prognosis picrumque dissicilior adhuc quam in acutis esset, nisi e
rores sorte ab initio in praesagio commissos tractu temporis sensim sensita que corrigore Valeremos. Nil sero maioris momenti in prognosi morborum chronicorum est, quam ad stirpem aegrorum animum convertere; sunt enim familiae, quae, ni ita dicam, longaevitatis privilegio fruuntur ;aliae Praematurae morti damnantur. Saepe periculum , et diuturnitas morborum non tam ab ipsa aegrotatione , quam a rebus adventitiis ,
V. C. animi pathematibus, domicilio humido,
102쪽
PROLEGONENA. 83 etc. Pendent, unde prognosis conditionaliter instituenda. De prognosi loqui non desinam, quin vobis commendem hac de re opera insignia
Therapiae disse . i. Therapia triplex. Respicit enim artem Pro- Phylacticam, Curam morbi, et Conualesccntium. Prophylactica.
a. μορhylactica est vel Publica, quatenus populum integrum, incolas provinciae, urbis, pagi, ab imminentibus morbis defendere satagit: vel Privata , quatenus idem periculum ab una alterave familia, vel ab individuis avertere studet. Prophylactica Publica Potitiam medicam Constituit, atque eam in hujus operis decursu
verbo tantum ob rerum tradendarum nexum
attingam. Prophylactica Privata , ubi ea quid-Piam peculiare osserat , therapiae morborum ConStanter praemittetur. Et hic locus est animadvertendi, nil dignitatem osticii modici magis
103쪽
84 PROLEGOMENA . extollere quam nisus ipse medicorum, qui mo hos anteVertere conantur, propriam utilitatem saluti publicae postponendo. Effato tamen : u s D cilius est morbos futuros aVertere, quamn praesentes curare η, non indistincte subscribimus ; tanta enim est interdum constitutionis annuae in morbis epidemicis producendis vis, ut, cum indoles eorum maligna non est, DCilius sit morbos praesentes Sanare, quam futuros praecavere. Nullibi vero major prophylacticae potestas observatur, quam in morbis Coni
giosis cohibendis. Quamobrem indagatio legum,
secundum quas contagia propagantur et arcentur, Summi momenti est. Cardines ρraec*ui ρrophylacticae.
3. Egregie de prophylactica egit vir conspicuus LENT1N 623. En aliquos generales cardinos hujus doctrinae. Consuetudinis, Secundae
fiane naturae, Constitutionis sive annuae sive epi-demicae , summa ratio habenda est in morbis avertendis. Quam rem, vigente quocunque morbo epidemico , regula generalis esto , consuetudinem sequi, etiamsi haec non omnino praeceptis diaeteticis consona sit. In extraneo Climate, quousque fieri potest, consuetudo cum modo.
104쪽
vivendi incolarum concilianda. Porro pro indolo Varia constitutionis regnantis varia proph3laxis. Ast caVendum , ne principia illius a priori de-Sumantur , sed, si fieri potest, ab experientia jam circa morbum regnantem depromta; ipsa enim analogia ab aliis constitutionibus similibus deducta aliquando in errorem ducit.
4. Curae praeseruatiuae sano prorsus in homine locum non esse existimamus , nec dolendum, curas sic dictas Nernales in desuetudi nem abiisse. Interea praedispositi iam ad morbos nullum aliud anni tempus ad semina latentia mali eradicanda aptius invenient ver .
5. Dum curam morbi suscipimus , primum est caussas , quae illi ansam porrexisse viden- ur , quoad seri potest, removere. ΡOrro investigandum , quid in morbo, de . quo agitur, naturae Vires , quid tempus, quid regimen , quid pharmaca valeant. Media enim via eos inter medicos ineunda , qui morborum curam naturae omnino committunt 63 et qui eam: violenter suscipiunt.
6. Populos nonnullos rusticos, plebemque' et
105쪽
86 pn UEGΟΜΕΝΑ.auxilio medicorum orbatam a morbis gravissimis unius naturae viribus liberari, quotidie conspicimus. Item sub variis omnino, et e diametro oppositis curandi methodis, aegros uno eodemque morbo laborantes, sanitati restitutos observivamus. Haec satis docent, multorum morborum' eventum plus a natura, quam ab arye Pendere.
AC revera, quo magis in praxi medica proficimus , eo magis huic opinioni adsontiri cogimur, praecipue quod attinet ad curam febrium continuarum et exanthematum ; hio enim saepe saepius magis rogimine diaetetico , et symptoma tum lenimento prosumus, quam potentissimis Pharmacis, quae sub conscieto morbi decursu Plerumque nil juvant, non raro aperte noCent.
. Non desunt autem morbi, e. c. sebres intermittentes perniciosas, insammationes viseerum, cholera, lues venerea, aliique nonnulli morbi chronici, qui sibi ipsis relicti certissime mortem properant , vel saltem in alios morbos Isithalos transeunti' Hic locus est, ut sine mora , et virilites potiora remedia in auxilium deducantur. Quapropter segnities meden is maximo
8. Una autem experientia indicare Potest, quibusnam in morbis, et quibusnam sub cir-
106쪽
PROLEGOME . 7 eumstantiis medico plus minusve quiescendum, aut agendum sit. Cavete igitur , ne hac in re vanis medicorum hypothesibus aurem praebeatis ; indicationes enim therapeuticae nequaquam ex turbidissimo commentorum sonte hauriendae
s. Purissima sane indicationum scaturigo, diagnosis. Cognita enim morbi diadaesi , methodus medendi sponte inde fluit, aut saltem,quid: ab ea expeotandum sit, palam.fit. Dolemus tantummodo, di agnoseos lumen nos in indicationibus eruendis, praesertim in morbis chronicis, non raro derelinquere indieatio ex Medentibus es isserentibus. IO. Porro examen juvantium et laedentium uberrimum saepe indicationum sontem constituit. Quin imo, illud diagnoseos verum lapidem praebet. At quam arduum aliquando est , de iuvantibus et laedentibus judicium ferret Quot non hic errandi occasiones undique praesto suntlUt eas, quoad fieri licet, evitemus, probe d
CurSum Consustum morborum,.eorum scilicet initium , incrementum , acmen , deCrementum, typum eXaCerbationum et remissionum , tum conditiones extrinsecas, accidentales, quae in aegroti influere possunt, e. c. errores in diaeta, animi pathemata etc. nosse oportet. Plerumquo
107쪽
88 pst LEGOMENA. aegri de virtute pharmacorum Sumptorum aP-prime judicant, saltem de iis, quae celeriter agunt. Cavendum postremo, ne medicus abnegris remedia clam rejicientibus ludibrio ha
II. Si ambo hucusque memorati sontes indi-Cationum arescerent, ad e trica omnino auxilia confugiendum foret. Ut numerus eorum augeatur, vulgi observationes circa remedia domestica non Spernendae, quin imo summi faciendae. Non enim obliviscendum , Potiora remedia non ratiocinio, sed casui deberi. u Multa homines in muscis excogitant, quae rationi Con-Sona , ac prorSus Certa existimant, sed quando ad usum descendunt, non solum absurda, Sed
pene impossibilia deprehendunt. Contra quamplurima praecipue si de curationibus et remediis loquamur , dum primo proponuntur, inutilia , rationique omnino contraria iudicantur, vel quia hypothesi nostrae adamussim non qu drant , vel quia probabilem illorum rationem
108쪽
II. Remedia n a, vel saltem nondum satis ab experientia confirmata nisi Cum summa Cautela in usum ducenda. Etenim in genere eo minus ex iis periculum fieri debere Censeo, quo major praesto est numerus remediorum similis vi pollentium, de quorum virtute experientia satis testatur. Iuvat Porro ingenium, et indolem
hominis novum remedium proponentis nOSSE.Perutile vero censemus, remedia olim valda usitata, tractu autem temporis, quoniam ea regnantibus hypothesibus adversabantur, oblivionytradita, iterum novis tentaminibus subjicere 65 .: Quocumque in casu nunquam aegro remedium exhibe, quod tu ipse, si illius locum teneres,
I3. Nec tempus terendum in rctoondito pharmaCOrum agendi modo eruendo. Actio enim remediorum , quae sensuum imperium effugit non minus quam CaUSsae proximae morborum
nos latet. Futilis ille labor disceptationibus i numeris sine ullo aegrorum emolumento locumdedit. Sed potius ad effectum pharmacorum attentio omnis dirigenda est, praecipue pro de-
109쪽
terminandis tum rerum positionibus, sub quibus
variis in morbis ea conducunt vel nocent, tum pro cautelis sub eorum usu necessariis detegendis.
Pharmacorum consociatio, administratis.
14. Quo simplicius pharmaca administrabis, eo tutius incedes. Si excipiamus paucas formula valde complicatas, quarum emacia a seculorum eXperientia oonfirmatur, in quibusque ob id quidpiam immutare pro piaculo habemus, raro occasio Inulla pharmaca conjungendi sese offert. Utcumque res se habeat, pharmam quantum fieri potest, sensibus grata, ac aegrorum sacrillatibus accommodata praescribi debent. Ultimi hujus praecepti inprimis, cum aegroti munificantia rei publicae, aut earitate civium curantur, non obliviscendum. Nil magis imbecillitatem medentis patefacit, quam Continua mutatio pharmacorum, nilque aegrotantibus, praesertim in morbis chronicis, magis adversatur. Verum et huic oppositus error vitandus. Nec diu noctuquo aeger pharmacis obrui debet. Potius mo* mihi arridet, pharmaca, nisi valdo volatilia sint, tenquaterve tantum nyChthemmi curriculo porri gendi. Oportet vero, ut modus, quo Ρbarmaca . adhiberi debent, accuratissime praeseribatur ita, ut nil aegri arbitrio relinquatur.
I 5. Dantur morbi, in quibus curandis Pliar
110쪽
maca, alii , in quibus regimen primum locum
obtinet. Trrones mei, maturo Scitote, multos morbos , praesertim Chronicos longe Certius sanari ciborum delectu, mutatione aeris , rustica tione, venatione, naVigatione, equitatione, saltatione, musica , Verbo debito sex rerum nounat aralium ausu, potissimum vero aquis mineralibus , quam Pharmacorum aCemo.
. I 6. Convalescentiam attingente aegroto, cura medici adhuc maxim necem ia, quam Verita
t in potissimum illustrarunt i FR. HorsM AN 663,
vis sane morbus pmprium convalEscentiae genus: plus minusve propriis pericialis istipatum habet. Saepe eadem , quae morbum constituebat dia thesis, ad convalescentiam1 iusque protrahitur. Aliquando autem , praesertii mκeX abuSu remediorum , dialhesis convalescentiae ab ea morbi omnino diversae, Quibusdam, i in convalescentiis usus Pharmacorum ad omnibus numeris absoli tam sanitatem usque requiritur; alias, vix c-- ὸ ulescente aegro, Pharmaca quotquot Sunt si μ