장음표시 사용
81쪽
NE TRII LICI MMUTATIONE RERUM ROM NARUM. - DECLAM. VIII.
N rebus humanis nihil repe-γ-riri, quod multiplici mut
tioni non sit obnoxium, tanotum est,ut notius esse ne
queat. ipsorum imperioiu, quibus nihil videtur navius,& potentius. sunt vagi circuitus. EXemplo sit omnium imperiorum celeberrimum, res Romana . quoties concussa est, quoties fere destructa,quoties vires resumpsit Nunc floruit, viguit, mox ad angustias redacta,d nec tandem prope evanuerit. Huius Rei camultae possint recenseri mutationes, tres ta men videntur mihi prae reliquis memoran idata prima fuerit, quando eiectis Regibus in istitutus est consulatus a Bruto . Altera quando libertas Reipublicae est oppressa a suli caelare tertia re ultima, quando imperij sedes translata est Constantinopolim. De triplici hac mutatione si breuiter locutus fuc'
82쪽
ro non parum prodero illis,qui audituri sunt praelectiones nostras in Tacitum . e si enim
dc prima dc , ltima mutationes non videan'tur magnopere facere ad Corneliu tame quia 1 decet eos,qui de rebus Romanis, quas traditidem scriptor, loqui volunt, tres istas mutastiones notas habere, ideo vos rogo etiam atque etla,ut mihi beneuolas aures porrigatis. De prima vi loquar,non opus est, ut prolixe vobis in mentem reuocem,qua de causa Romani instigante, re praeelinte Uruto in surdi rexerint aduersus Tarquinium, illum expa-Jerint, V libertatem concurrerint . cui enim .haec audita non sunt hoc satius fuerit o delua re, Regum apud Romanos non fuiste absolutam potestatem. quod vel ex eo ma- niselle conii are potest, quia Reges a Rob manis eli bantur . nostis qua ratione ad r ignum fuerit promotus Numa si Curibus paruo re paupere terrae Ubῖν in inpretum mognum . Nil inquit Virgilius. quia ob pietatem & iusti- . tiam magnam famam cosecutus fuerat, ideo Nisus est Romanis dignissimus, qui vocare
tur ad sceptauin , jam iam constat, qualis sie
83쪽
tonditio regum , qui electione regnum in sequuntur,ut non habeant arbitriam omnia lrerum,& prolubitu omnia possint gerere.ali condiciones ad iguntur. qui hac ratione praeficiuntur, quas si ipsi neglexerint, vix qiri quam certi sibi possunt de volutate aliorum. polliceri. Rornanus pultis,erram quando: regibus parebat, serebat leges,alias antiquabat. Regis auctoritas magna erat in gerendo , bello. pacis tempore non admodum late patebat ip sius pol eluctantum est,ut esset im mensa . sed iam ad rem nόstram accedo. abu iisest potestate regia Tarquinius dum primariae nobilitatisfieminae Lucretiae vim i russae loc etiam ιpshis perniciosissimum erat con filium,ut e medio tolleret pristatissimos. virtute maxime conspicitos , ut deinceps -seliquis velnt mancipijs imperaret. nan propria est barbatorum Regum, ut subditisimia minus, quam seruis iugum Imponant, non autem tanquam liberishominibus prPaeret hinc igitur ad iustissimam indignati inem monit populam, ut formam regiminis immutaret. ωterura no sine ratione videor mihi posse dicere non factam tunc Iantam
84쪽
mutationem, quanta possit alicui videri. se blata est auctoritas Regia,hoc fateor, reiectu Regis nomen, Vt in posterum illa dignitas semper pessime aud merit,& ne tunc quid re- .cepta,si nomen spectes, quando ettersa libertate omnia unius Voluntati suerunt transcripta. mansit autem, si rem cernimus, potestas e tiens,& pro Pe,Vt Vtar Verbo reccPto, mainarchica .hie video statim aliquem di miri .i Monarchia est unius imperium, α Regia po testas unius est non plurium at sublata regia, auctoritate consulatus fuit institutus.que diri. gnitaS duorum erat, non unius . sed non difficile fuerit occurrere eiusmodi obiectioni. praemitto tamen non debere videli mirumis
dictu, quod dixerim vix immutatam suis monarchiam , nam Polybius V i. bistoc up ostendat regimen reipublicae fui ite mixtuni
ex monarchia, Aristocratia, α Democratias ait auctoritatem Consulum fui sse prope r
giam. si plures consules fuissent instituti,mini gladiscessiim fuisset ab unius imperio , ve,
rum duo tantum dicuntur consules, qui res prςsertim bellicas auctoritate, prope Regi dixerim, administr*bant. nam quando prc L. L n d ibant
85쪽
dibant in expeditiori eni aliquam . pervices thabebat alteruter eorum absolutam pote- 'statet quomodocumq; rem administrandi l inq; unaquaq;d i e se i us toti is rei publicae in ivnius voluntate posita erat. Ax auctoritas Regia prieterlaam in bello non tanta erat. Cae- tei um ad hanc mutationem consecutum emincredibile in animis RUmanorum deside-imum bene de republica merendi . quando-I quidem rem sortiter gerendo,& virtuti dan. do operam populi applausum obtinebant, a quo sussragijs ad insignes dignitates promouebantur. sic igitur Roma facta est vellit maximia in omnium virtutum theatrum.& Cer-:
te florente republica , dc libertate, tam egregie se gesserunt ciues Romani Vt nulla reipublica dederit eiusmodi excpla, ut nos do cet Liuius in principio historiatu. sed lepus est , ut transeamus ad alteram mutationem. ad tantam magnitudinem peruenerat respublica Romana, ut prae magno pondere nuta ret , di lapsura videretur. recte dc sapienter
dixit ille rι -- Summi sitietatum
86쪽
Horatius cum loqueretur deςausa bellqrua ciuilium scripsit:
Suggή Roma viribus ruit . , orbem quasi inter se diuiserunt tres poten- , t Issimi cives Crassus,Pompeius, Cςsar . . ias ipollebat diuit ijs . Pompeius initebatu Oagnitudine rerum gestaru in. in C sare maxinaa in rebus gerendis & celeritas , Mdexteritas,ne iam dicam de eloquenIia,Myir: tuid militari. Crassus cito periit in eXpς is ,
tione Contra Parthos. supererant P5peius ec,
Cesar.Pompeio cedere nolebat C sar. Pompeius Cetiarem ferre non poterata hinc sinam . rates, Sc aperta tandem odia, hinc bellii, qui hus per ijt flos ciuium Romanorum, dirς iptum rarium .res tota nulli non nota est qui, vel obiter historiam Romana vidit .i Vt Vero, ad hanc mutationem propius accedam, s b. homine dictaturς perpetu uncta ad se tu ixit Caesar. Dictatoris enim potestas non erat minor R egia. & vero Graeci Dictatores mo narchas vocant . nec aliud nomen habentiri quo dictatoriam dignitatem exprimant. it ire namq; belli Dictaton habebat absolutam potestatem in omnes. Caeterum quςmadna
87쪽
dum quando exacti sunt Reges, aucta est: s iratus auctoritas. Nam etiam sub Regibus erat senatus, sed non ea auctoritate poliebat, . quantam obtinuit post pultantTarquinium)ὲ ita postquam Qesar arripuit perpetuam ctaturam imminuta est eiusdem senatus potestas, quod facile animaduertet quisquis rationem suffragioru expenderit, quibus crea iliantur Consules a qua de re alibi me dixi isa mem ini,& erudite rem totam explicat s.
ius ad Annales Taciti , quid autem qμα iici consecutus est Caesar im mense illa,qua flagrabat regnandi cupiditatet odium immςn tum Ciuium Romanorum, adeo ut tandemiiuxta statuam Pompeij confossus fuerit,quasi, victima.rursus. ut post primam mutationem sepe periclitata est respublica propter steqquentia dissidia, ut verissime dixerit Tacitus Romanos non posscserre totam liberialem: . ita post Caesaris Victaturam imperante uno extrema experti sunt ijdem in e uixiq. Mae. quidem diligentissime describun ur in an Dalibus. licet negare non possit nus sui siς etia inter Imperatores optimos, & laudatissimos, .
Augustos , Vespasianos, Traianos, Antonia
88쪽
ncis, & non paucos alios, sub quorum dom,
D uti felicissime vixerunt Romani. Nunc aavltimam mutationem propero. Cur sedem imperij Byzantium transtulerit Constantis,hus non una adducitur causa.sunt qui putant ideo susceptum fuisse ab eo hoc consiliuit ut cederet sumimo rerum sacraritin praesidi do arbitro Pone fici Romano. Existimabat n-
decere ibi degere imperat remi inritaex prii
ina sedes religionis. Ec sane res ista admi- iratione non caret quod postquam Caesares dederunt sua nomina Christo, nunquamisi amplius incoluerunt Romam. Scio aliquenti
dicturum non opus fuisse ibi morari, pol, quam Constantinopoli Hecta dc fixa est s i des. at subsecutis temporibus licet aliquando Imperatores aliquamdiu degerint in it ἰlia alibi tamen quam Rotnae habitarunt.Cae- rerum ego de hac caesa transsationis nihil icerti iam pronuncio tantum refero,quid alia iquibus videatur. AIij vero putant Byzantiu , migrasse Constantinumn sui nona in is vrta icondidisse ut hac quoquatione nominis im- mortalitatem sibi pararet. vere enim Iocus
ille dignus erat ,qui eligeretur sedes imperi, & satis
89쪽
N satis librum est quid dixerit oraculum , quum Chalcedon e regione Byzant ij con-
'dita esse cos scilicet caecos sitisse, qui neglecto loco ubi iam Constantinopolis est,ex aue, meris urbem construxissent. haec ratio consi- iij Imperatoris verisimilitudine non calet. accedit tandem tertia, quam nonnulli adserunt. Senatus R Omanus, cum celtaretur de 'ire perio inter Maxentium dc Costant num
stetit a partibus Maxen iij quia hic emili
erat,& senatores pleriqt, ouaties adhuc eranF si perstitioni addicti ,& idololatriae. victor tamen fuit Constantinus,dd instaurauit lota 'ge latcq Religionem christianam.quare milius amabatur a senatu. & iple vicissim Oh memoriam rerum praeteritarum, S quia a sacris Christianis allec ma norat, eundem auersabatur.cuare optimum factu visum es ut ab urbe discederct. at qUac tandem mu
Tatio fuit haec in imper o Romano 3 Nam parum vidctur reserre ad statum imper ij, sedes sit Romae an Conilantinopoli. scd at se diat qui lic ratiocinatur, quid ego dicam . tanti momenti fui sse fuit haec translatio ad mutatione imperii, ut viridocti, inter quos ,
90쪽
I. Lipsius in libro de magnitudine Romana existiment ideo tandem concidisse imperiu, quod sedes vrier, camota fuerit. qua de re longa posset institui dissertatio. dc forte ego suo loco agam prolixe de hac a ateria.
intei im observemus,& dicamus Constanti-yopolim non fuiste ita aptam ad reprimendos populos Septentri rudes,qui semper fuerunt molesti Romanis. dc certe tandem Uelut repagulis e stractis cum non adessent suetae legiones eruperunsi letali in peru Errunt, Romam diripuerunt , nobilissimurria
corpus Imperij dila cerarurit, sedes etiam i 'frica,& Hispania fixerunt . hoc illi non potuerunt efficere, quam dia Romet suit im rurij sedes. prςterea locus ipse. & regionis constantinopolitan et constitutio no videtur pxoferre ingenia ita apta milmς, & laboribus bellicis . cum Roma olim semper ded
rit viros insignes furtitudine militari . n meremus. imperatores Byzantinos,quotus
quis , fuit laude bellica conspicuus iam I stinianus potius per prcsectos administraui bellum, dc maiestatem imperi,utcumq; si