장음표시 사용
61쪽
oIim Rcctores ; nunc temporis a Principe regnante immediate dependet: iccirco Episcopus, Praeses urbis, Callicdralis Praepositus, alii praestantes viripium locum moderantur, sessionibus opportune habendis una simul interveniunt. Modo restat, ut etiam extra Calalcnsem urbem paullulum expatiemur. Itaque, ut ex Pontificiis diplomatibus probe constiti, Diaecessam pli ssima Casalensem Ecclesiam praeclaram, ac illust rcm magis reddit. Etenjm inter Praeposituras, Prioratus, atque Parcaecias, insignes habentur Abbatiae VeZZulani, Grazzani, de Lucedite quarum altera nempe Graχ2ani sub titulo Sanctorum Victoris, & Coronae ex Cusano a uicni Sanctorum Pctri, & Christinae)ab antiquis Montis serrati Marchionibus fundata est uiaque ab Anno DCCCCLI. V. Idus Augusti. Vel potius ab Anno DCCCCLXI. , quum sub Ingone Vercellarum Episcopo ut refert idem historicus Cusanus) Princeps Aleramus una cum Giberta uxore, Regis Berengarii filia, inter Astensem, & Vercellensem tunc Diae-cesim , Graetetani Monasterium a Patre inchoatum Gibertae, & in Abbatiam erectum, instauraverit, & absolverit; quemadmodum etiam a Benvenuto SangeOrgio nobili Annalium MontisferratiScriptore relatum est.
iam Vero perinsignis quoque Lucedit Abbatia sub Vercellensi erat ditione, uti ex locorum amissorum enumeratione , quum Calalcnsi Ecclesiae addita suerint, ab Aurelio Cusano facta, manifestum utique apparet .
In Casalensi, ergo Diaecesi est , de se jurispatronatus Regii
62쪽
Regii esse cognoscit. Conspicitur haec sub Sanctae M riae titulo prope Liburnum in Canapicio, a Raynerio, Bonifacii Marchionis fundatoris nepote instaurata ccxViselli monumentis in Anno MCCXXV l. , reservato sibi, & successoribus suis Patronatus jure. Praeterea Guillelmus Marchio, Magnui vocatus, ob illatas in Demthonensem , Vercellensern, & Eporediensem Episcopc sinjurias, diris innodatus, in Paenitentiae titulum plura eidem Coenobio bona contulit, auxitque ipsius census, adeout totius Montisserrati ditissma Abbatiarum ad piaesens tempus habeatur. Primi huius Coenobii cultores Benedictim nigri fuerunt: Cistercienses deinde, operante, ac instante Divo Bernardo Abbate Clara- vallensi sub anno MCXXlli., qui e Monasterio Firmiatatis Cabilonensis Diaeceiis, ut illic consisterent, Monachos evoeavit. Id etiam a Benvenuto. & Al hisio
sic confirmatur. Auno MCXXIV, quum Divus Bernamdus Abbas Claravallensis Mediolanum petii et, ut Cives invicem conciliaret super Episcopi elebitone ι Roboaldum Antistitem Albensem in Praselem elegerunt. Hinc se in Monte erratum contulit, Marchio Esneritis Cister eiensibus Monaehis Lucedit Abbatiam impertivit. Habetur inde , quod Cisterciensium Monachorum gubernio Lucedit Coenobium non multum stetit: quare justis de caussis a Romano Pontifice Cisterciensibus remotis, Commendataria Abbatia in Clericos Saeculares translata est. Postea Guillelmus VI Paleologus, qui nominandi commendatarium Abbatem a Stato IV. potesta
63쪽
Disrtatistem obtinuit quum deficiente jam Alerami stirpe ,
per plures annos Romani Pontifices sibi hoc jus vindi- castent θ, ut Cistercienses denuo ingrederentur,. ibique
moram agerent, humane permisit. Tenet autem nunc
temporis Commendatarius Abbas Praetorem in Palatio , ubi jus dicitur: item duos Parochos, & Genera-lcm Vicarium pro rebus Ecclesiasticis locat. Non incongruum erit hic loci adnotare, nonnullos Auctores diversa de hujus Abbatiae Lucedit fundatione tempora afferre necnon diversis etiam nominibus, ac titulis
insignire. Etenim primum Sancti Michaelis Arcanguli Monastetiolum dictum est , ut ex Berengarii Regis Donatione Vercellensi Ecclesiae: factae sub Anno DCCCCI., quam Donationem refert Aurelius Cusanus a Quamobrem, ut discrimen Ughellus auserat, d plicem Lucedit Abbatiam innuit, ac in diversis quoque
locis positamesse tradit : quarum, primam. Sancti MLchaelis appellat: alteram Sanctae Mariae , quam a prima veluti a matre , ortam demonstratia Verumtamen est, eamdem omnino essee, ab antiquis Montis- ferrati Marchionibus iandatam 3c ab. eorumsuccessoribus Principibus instauratam, atque ditatam :: ex quo diversa de tempore ,. ac fundatoribus ratio suborta. Ut vero Casalensemi Lyaecesim, universim consideremus;
haec Archiepiscopo Mediolanensi Metropolitano subjecta ab Ughello adnotatur; itaui illius suffraganei sint Episcopi Asensis , Albintimiliensis,. Alexandrinensis , Messsis , Begommsia, Brixunsis, cased sis , cremo mu-
64쪽
m , Deribonensis , Laudensis , Novariensis , Monensis , Vercellensis, . Viglebam s. In superadductis Sixti IV. Diplomatibus nullibi apparet, cuinam Metropolitano Calalensis Episcopus sit suffraganeus is sed ex Bulla Pii V. Sanctissimi Pontificis , de Casalensis Episcopi Al.
degatii electione dignoscitur. Haec enim habentur-Rogamus quoque charissimum in Christosirium nostrum Νο- bilem virum Guillelmum Mantuae Ducem, qui etiam Mouti errati Marchio existit, ac Venerabilem Fratrem nostrum Archiepiscopum Mediolanensem, ipsi Archiepiscopoper eadem scripta mandantes, quatenus Te, in praefatam Ecclesiam Casalensem dioii Arvbiepiscopi seu fraganeam habeant ,
pro nostra, in dictae Sedis reverentia propensius commenda res: in ampliandis etiam , in conservandis ejusdem Ecclesiae juribus, sic te benigni favoria auxilio prosequantur Casalensis tandem Ecclesiae Diaece sis, ad orientem Papiensi, Mediolanensi, & Alexandrinens: ad meria diem Aquensi, & Astensi : ad occasum Eporediensi, ac Tautinensi Diaecesibus finitima est. Oppida, castra,& pagi decem, & centum ; in quibus Paraeciales Aedes viginti fere silpra centum annumerantur. Ceterum Casalensis Episcopus non tantum spiritalem, sed 3c temporalem in vassallos quosdam Episcopalis Mensae, mediatam jurisdictionom tenet: quapropter aliquae Investiturae ab ordinario praesule nunc temporis etiam
65쪽
Ualensis Ciυitatis Patrono , insertatio Sena .
HUcusque de Casalensis Ecclesiae tum prisca, mira
metλ, tam praesenti Dignitate, atque praestantia disseruimus; nunc rerum ordo postularet uede supremis ejusdem Pastoribus sermonem deinde institueremus, eorumque vitam, clarioraqne gesta explicare contenderemus. Hoc in votis est; Verum antequam huic operi, non parum quidem laborioso , manum admoveamus, nos operae pretium factui os putamus c aliorum etiam illustrium Scriptorum exem
plo freti P , si primum a Casalentis Urbis , & Ecclesiae
Patrono Sancto martyre Evasio nostram auspicaremur Narrationem. Beati Evasii martyris gloriosissimi ubiam , & luculenta ejusdem gesta varii Auctores, ne a infima notae, exposuerunt . primus ex professo Tr crationem habuit Joannes Monachus Benedicti nusia Divi Januarii Coenobio alumnus, qui membrana Lςum manuscriptum reliqest.. Hac autem scripta me brana innixus Joannes Dominicus Balianus Novilis Casalensis ex Dominis odalenghi Prati, Sancti Eva ii vitam Italica lingua exaravit. Dignam quoque men tionem faciunt de Sancti Evalii martyrio Marius VI- pQCA,
66쪽
Sexta. 33pera , Guillelmus Baldessanus, Ludovicus, & Franciscus Augustinus ab Ecclesia, Chronicon Novaliense , Andreas Chunensis, Ioannes Baptista Mutina, tamdemque Fulgentius Aemilius Casalensis ex ordine Heremitarum Sancti Augustini, qui martyrii historiam
non tantum cumulatissime explanat, sed ea, quae hac de re sunt magis veritati consona, sincere aperit: quae autem minus Vero cohaerentia ab Auctoribus comperit adnotata, ingenue ostendit. Itaque Evasit patria Beneventum, Apuliae urbs in Neapolitano regno. Sub Anno CCLX Romam petiit, ibique a Sixto II., Civibus urbis Astae adprecantibus, Episcopus datur. Anno CCLXV. ad Astenses conversus, demandatam
sibi Ecclesiam eximie administravit, donec ab Astensi urbe , impiis Idololatris, vel potius infestissimis Hereticis ipsum insequentibus, decesserit. Hinc post multas pro Catholica Fide, & Apollolica Romana Religione passus aerumnas, in Montisserrati terram destinat iter, quo suscepto in quemdam locum, quem Antri Vulcani nomine appellant, a Sedula , vel si mavis Industria, ad Padi fluminis ripam non valde dissi. tum, una cum sociis Projecto Levita, Malliano Di cono , & Natali Presbitero, tandem pervenit. Hic autem loci somnum capit ; sed a Natali intimo ejus familiari expergefactus cis enim Equorum excurrentium sti epitum audierat θ hinc abscedit. At non multum
viae habuit, quum se Pastoralem suum Baculum in praedicto Antro reliquisse cognovit. Quapropter ad
67쪽
34 Dissertario illum excipiendum Natalem misit: sed jam Pedus virescens, ac floridus inventus cst: tum vero limpidis. sima ibidem manans Aqua comperta: qua de re Sancti Evasi puteus ad praesentem usque diem vocari consuavit. Occuluit porro se cum sociis Evasius ad Sedulam , ubi Sacram Divo Laurentio Levitae , ac martyri nuncupatam Aedem erexit. Verum enimvero non solum Haeresi in diem vires augente, sed undique Diocletiani Imperatoris persecutione in Christi fideles grassante , Astubale Praefecto lubente, caput Evasio obtruncatur, sicque martyrii palma donatus est sub Anno CCXCII. die prima Decembris . Septuagenariam agebat aetatem Vir pius, ac fortis, magnanimus aeque , & ad omnia pro orthodoxa Religione subeunda semper invictus, Petri sedem tenente Pontifice Ca jo, qui martyrii quO-que Coronam obtinuit Romae . Cruciatus, & moilcm
similiter ab Infidelibus perpetiuntur Evasit comites Projectus, dc Mallianus, qui rum Reliquias Natalis consocius, ac divina quadam providentia superstes una cum Beati Evasit corpore in urnam recondi curavit. Pos, modum Industri Ues Cives Sacros Cineres in D. Laurentii praedictam Aedem repositos voluerunt, relicta usque tunc columella, quae martyrii locum, tibi Evasit Caput amputatum est, desiignet. Duos porro fuisse Evauos, Aliensis Ecclesiae Episcopos ambos, dc Sancti rate claro', nemo ambigere debet, quorum primus & hic noster P martyrio decorus i alter Cons sibris tantum nomine insignis extat. Discrimen hi c iumedium
68쪽
Sexta. 3 Smedium asserunt, tum Abbas Ughellus, qui Balianum arguit, quod duos Evasios confunderet; tum Philippias Malabayla, & Paullus Britius Nobilis Albensis; tain-demque Fulgentii duo Alghisius, & Aemilius Augustiniani Casalenses, qui omnem profecto dirimere qua estionem conantur. Etenim probant utrumque Evasur a extitisse: alterum martyrio sunctum ante Luitprandun ILongobardorum Regem; alterum Confessorein dumtaxat appellatum: at ille primus; hici septimus Astae urbis Praesul sedit. De Divo Martyre Evasio sic scribit praelaudatus Ughellus. Pro Christi fide illustrem subii palmam Mart rii die prima ineuntis.Decembris non love a Sedula oppido, cui post a de nomine Sancti Evasiι , Casale Sancti Evasii fecerunt. Concordat Martyrologium Romanum sub ipsa prima Decembris die. Item Laurentius a Sancto Petro de Beati Evasit Episcopi martyrio egit. Hinc Alienses, instaurato Templo, Inscriptionem hanc posuerunt, videlicet. Malliano Diacono de Industria, in Sancto Evasio Oscopo Mensi
Cives in honorem Mariae Virginis; dejecto Fano junoni dicato Templum erexerunt,
quod temporis Iactura dirutum est Anno M CCXXIII. De Sancto Projecto Diacono Industriensi, ac Beati Evasu Discipulo scribit Ferratius in antiquo suo Mar
69쪽
ss Dissertatio tyrologio casali in Liguria Sancti Projecti Diaconi, in Maruris. At de Divi Natalis Episcopi Evasit Socio,
nihil ex monumentis compertum est. Itaque non solum
Casalenses Cives, sed totius Montisferrati gentes sacra Evasit reliqua in Cathedrali Ecclesia , excelsoque loco ita Altari marmoreis statuis exquisite sculptis, ceteriuclue epistiliis, & coronide extructo, reposita Venerantur, & colunt , Casalensis enim urbis ejusque Diaece- sis tutelam perennem, firmumque regionis praesidium in adversis rebus singuli beneficentissimum Martyrem
Evasium Patronum experiuntur : ex quo certe uno ,
tum publica, tum privata salus, atque incolumitas derivatur. Hinc, & finitimi etiam populi, praesertim Burgenses apud Vercellas quotannis Casale petunt,&Votum perenne Divo Evasio Martyri persolvunt. Hisce porro sacris Cineribus Casalensis Civitas depi rabili utique Fato olim orbata est: at vero disina tandem ope, & ipsius Beati Evasit munere j isdem redintegrata . Hanc Historiae partem ita narrat Ghilinus. auum esset civitatis Alexandrinensis Praetor quidam Nicolaus Adingus, Alexandrinenses foedere assciati cum --diolanensibus , Vercellensibus, ae Deribonensibus , Exercitus inde Summo Duce a ueto Thoma Sabaudiae comite , ad hecundam mensis Augusti diem, Anno MCCXV. casalense oppidum occuparunt, quod saevo quidem modo depopulati seunt, neque mihium ferocia in temporaneas tantum res sese convertit , quinimmo in Sanctorum Mart rum reliqua
ain, Gratis, atque Progem se prorsus obtrudit, C
70쪽
Sexta. 37ana eum ingenti aliarum 'vel illium praeda, sacra corpora Alexandriam novam urbem transtulerunt. Mirum
in modum de rapina laeti profecto erant; sed de victoria male parta, sacrisque ademptis manubiis non tam insolenter gloriari debuissent. Solet enim justus, ac immortalis Deus, ut gravius homines ex rerum Commutatione doleant, quos pro scelere eorum ulcisci velit, his secundiores interdum res, ac diuturniorem impunitatem concedere. Quapropter sub Anno MCDIII. famigeratissimus Facinus Canis Cafalensis urbe Alexandrinensium potitus est, coegitque Cives ad Sacra Martyrum deposita Evasit, Projecti, Natalis restituenda, quae in hostium manibus, ac potestate, sine resignandi spe, suerant Annos CLXXX. Hic quidem est strenuus Facinus Canis, ingenio, & manu promptus, ac celeberrimus Aciei Praesectus, de quo Blondus, Sabellicus, & Corius verba splendidissima faciunt . Hinc Kiriander Hoeningenus, Leandri Alberti
Latinus Interpres : Facinux Canis , mans, armi uestrenuus, flua tempestate famam, existimationem egre iiDucis habuit. Sacros iraque Cineres in Sancti Martini
pagum transferri Facinus jussit, ac inde post decimum quartum diem, solemni pompa in eorum antiquum,& pristinum locum reponi mandavit. Quum autem usque ab Anno MDXXV. Casalis Communitas Nobile, ac decorum Altare in Cathedrali Ecclesia erigere statuisset, in Divi Evasit Civitatis Patroni honorem,
ex voto nimirum habito, pestiferae contagionis temporς , Cooste