De casalensis ecclesiæ origine, atque progressu; tum de episcopis ejusdem ab anno salutis 1474, usque ad annum 1732. Historica narratio in sex et viginti dissertationes distributa; opportunis digressionibus additis, quae casalensi urbi splendorem, de

91쪽

am ad meritam Purpuram certe pervenisset. Quod ii quis in eo astantem fortasse hominum ausus umquam sit hvuc Praesulem appcllare , ignorabit proscCto necessarias quodammodo in hac Rerum universitate vices, quibus honesii strini viri Cinvidia, ceterisque vitiis uni Virtuti malignantibus , atque obtrectantibus 4 praesertim subjectari quotidie videntur. Etenim ea erat fere illorum temporum constitutio,& ratio,ut integra pace, ac vera tranquillitate nemo bonus in patria frui posset. Postquam autem stet Iarius ex Philippi Regis, ut diximus, electione, Puteolanus Antistes cooptatus est, sub. Anno MDXXXIX. , ac indo ad pristinam Casilensem Sedem Iuvellus , non quidem ex animo, sed jubente. Pontilice, Bononiam petere, ibique Protegatum agere Coactus est . Porro ineunte Anno MDXXXV li., quo tempore Cardinalis Mediceus jam Episcopatum Casa-- lensem resignarat, Zelantissimus noster Praesul incidit in Civium simultates, odia, &seditiones; quandoquidem inter Caesarianos, & Gallicos saeva contentio, ac discordia intercesserat: quamcbrem Antistes ipse a Pontifice Summo accersitus, Romam prosectus est,

substituto hinc delegato Apostolico, qui Casalensis

Episcopatus res administraret, Francisco de Trojanis, Sanctae Mariae .de Platea Praeposito. Sed morum probitate Bernardini Episcopi cognita, jussu Pontificis ad suam Ecclesiam laetus regreditur, ut Constat ex Apostolicis Litteris Romae datis sub Anno MDXXXVlli, in quibus non mediocre sane, aut vulgare Elogium de

92쪽

8O Dissmatio Praesule Castellai io reponitur. His etiam temporibus, coacti sunt Canonici, S Clerus Calalensis ad Decimarum Panalium solutionem ; sed ope, atque praesidio Cardinalis Triuitii, pracdicti Canonici, 3c Clerus fae- Cularis eximuntur, nec amplius iisdem atrulit molestiam vis, ac pertinacia cujusdam Benedicti Franchini Ferrariensis Subcollectoris. Anno quoque, ut retuli- Irius, MD XXX lV. a mera Philippi Regis Hispaniae liberalitate Puteolanum Episcopatum Castellainis adeptus est, ad quem se contulit, ut in illa felicishma italicarum regione Animi pacem securius foveret, neve suos Casalenses Cives odio, ne dicam miseria, tunc abjectos videret. Certum enim est deploranda fuisse adeo tempora, ut Casalensis Civitas necessitate, ac inopia perculsa, mutuari curaverit ab Ecclesiiis argentea

vasa, & in primis a Cathedrali, quae die quinta Junii

Anno MDXLIV. argentea fila supellectilia commodavit urbi, Joanne Vincentio Guiscardo Proconsule, tum Conrado Mola, Evaso Bellono, Joanne Ja boGuiscardo, Marco Antonio de Ponte, Joanne Antonio Bagano, dc Vincentio Carena Consiliariis. Hoc eodem anno fulmen e Coelo delapsum est in magnam Turrim, quae creferente Alghisio P firmara erat in San-

cri Evasit Templi medio, jamdudum ad Luitprandi

Regis tempora constructa 5c magnifico columnarum, ac fenestrarum ordine excitata. Haec inde sissi Anno

MDCXXXV. diruta prorsus est;Ob ruinam pernicios L simam, quae majori Basilicae minitabatur. Itaque de

93쪽

DE HIPPOLYTO MEDICEO FLORENTINO. Cassensii E Asiae Epimpo

Fertatio X. ' . Hi polytus Cardinalis ex Mediceo sanquine FIA '

94쪽

sale advenit, hujusque Icelusiae pollustionem suscepi 'Anno MDXXIX. die XV. triensis Novembris. Ibi autem spiritalium rerum gube tum duos tantum annos

habuit; si quidem An hoMDXXXl. eidem Bernardino Castillario denuo Gregem antea sibi creditum detulit. Praesul autem ille Mediceus progenie nobilis, ac virtutibus sane illustris in Cardinalem Diaconum sub titulo Sanctae Praxedis creatur referente Onuphrio Panvinio) a Summo Pontifice Clemente Uli., Avenioni jam pridem Archiepiscopus s mox Montisregalis item.

Archipraesul constituitur, tandem que titulo Commutato, Sancti Laurentii in Damaso Diaconus Cardinalis nuncupatur. Quod autem ad Casalensis Urbis, ac Montisferrati saeculare dominium attinet, jam in Italia Paleologorum. Principum stirps extincta erat, ac ultimus Marchio Joannes Georgius supremum diem suum , ut supradictum est, clausit, cujus corpus in Ecclesiae Conventualium Franciscanorum Choro reconditur. Nostris

temporibus Fratres Minores religiosissimi Casal nses,

ut recordationis. debitae monumentum erga beneficos

Principes perenne firmarent, marmoreum lapidem egregie sculptum cum Paleologorum trophaeis, insigniis., ac stemmate. reponi curarunt cum hac Inscriptione.

Hie jacent o s.

95쪽

. . . .

hunc novum lapidem posuerunt Anno MDCCXIX. XXIX Augusti . Interea sub Anno MDXXXlV. Carolus V. Imperator, . quum in Italia, ac praesertim in Insubria ingentes minitum copias haberet, sibi Montemserratum vindicavit, ac totius Provinciae Praesidem constituit Alphon sum de Leva Hispanum, qui Casali, tamquam in Me tropoli urbe per tres sere annos sedit. Anno deinde MD

Montis errati dominium obtInet sedeticus Dux Mantuae primus c ut Agnellus enarrat cujus erat Margarita Paleologa uxor, quo etiam tempore Ca- falensis Civitas amplissimis Privilegiis a prae laudato Carolo V. Imperatore insignitur, ac toιius Montisserrati caput eiscitur, ut Leandςr Alberti scribit. Itaque Federicus Gongaga Genua discessit tibi enim forte ade-ι rat in ut ad huius uberrimae Paovinciae regimen illico profici sceretur. At vero Gallorum militum interventu maximae nempe inter Carolum V. Imperatorem , &Francileum l. Francorum Regem contentiones intercesserant ) Casale obsessum, captumque est. Postmor duin Avali strenui Ducis virtute, ac robore Urbs restituitur, non sine Gallorum, & Germanorum cruento conflictu , dc multa caede ; in quo praelio occubuit in . ter alios aciei Duces Hieronymus Mendocia. de quo vib

96쪽

84 Dissertatio ro armis praeesaro in Calalensi Divi Dominici Tensepto Inscriptio haec legitur.

D. HieroUmus ex Mendocia Familia bilis Hispanu ,

Inter ceteros Duces a= mis strenuas Sub Carolo V. Imperatore mIlitans , dum in certarusne Casalia. viriliter pugnat ,

Ieria ferrei lapidis jacti

Sorte percussus occumbens hic pubbamari humiliter maluit Anno QDX VI. III. Novem. Paratis itaque rebus omnibus, populisque aecclamantibus, ad hujus status possessionem pervenit Federicusole XXVlli. Novembris eiacm Anno MDXXXV l. , ac Principatum scepit cuniaminibus, &fmgulis praerogativis, quae tum ab Alerami Saxonis nepotibus, tum a Paleologis habitae sunt. Illis autem temporibuSEpiscopus Castellarius Romae commorabatur, ut supra exposivimus; dc cognita ejusdem animi integritate , Casalensi Ecclesiae restituitur, & a cunctis bonis Com mendatur . De Cardinali Mediceo Praesule hic loci non multa reponimus, ob exiguum sane rempus, quo Ca silensem sedem Episcopus occupavit, nova facta re si gnatione Bernardino Antistiti Castellatio, de quo jam supra locuti sum .

97쪽

casalensis Ecclesiae Episcopo Ginro.

. Dissertaσιν XI. . . . .

H Abito de optimi Praesiuiis Bernardini Castellarii in

Uiterbiensi urbe obitu infausto niuacio, Casalen- β i draus Ecclesiae Canonici, ut in sede vacanteneri solet, Ludovicum a Turre Prisconsultum , Sancti Evasit Canonicum, ac desuncti Episcopi Castellarii locumtenentem, in Capitularem Vicarium eligunt. Anno autem MDXL Ul. Casalensis Ecclesiae Antistes a Paulo lil. Summo Pontifice designatur Bernardinus de Cruce Ripae Sancti Vitalis Mediolanensis , intimi Romani Pontificis Cubicularius, & Sancti Petri Basilicae Canonicus. Anno ut cupra, die XXVI. Mensis Maii Episcopali Dignitate insignitur , sedisque possessionem accepit die XX. Iunii. Duos dumtaxat annos cum demandato sibi Grege Pastor moram egit ; nam Calalentem Ecclesiam resignavit, ut in Astensi urbe Pra sui sederet: postmodum Novocomensi Insula decoratur. Abbas Ughellus de hoc Antistite sic scribit. Bem nardinus de cruce a Ripa Sancti Vitalis Mediolanensis, transi tui est ad Episcopatum Apensem Anno MDXLVIII die XXVII. Aprilis. Ad Novocomensem Ecclesiam Anno MDL.

98쪽

- rur

-lro Dissertatis die XYIV, Septembris. Sed etiam ab illo gravi munere post novem, vel .deeein annos, 'a Summo Pontifice missione impetrata, Romam proficiscitur, ibi mortem obivit Anno MDLXVI die X Mensis Austusti ac se ultus est in Vaticana Basilica ante Sacellum San-

tum , suae Gentis sus esse testamento mandavit. Ad eius Tumulum hujusmodi legitur In seriptio.

sibi Tumbam condidit di Anno aetatis suae LXM

Exiguum vero tempus, quo Bernardinus Praesul Casia- ensem I ccleliam administravit, non sinit plura de ipsono, iacvre verba et quare ad textum Alitistitem descen-

99쪽

DE FRAMINO MICHELIO SIPONTINO

Ustbis Casilensis Praesul successit FranZinus Mich lius de Siponto, jampridem Episcopus Marsica ,-nus, Anno MDXLVlli. die Xlli Iulii, quo tempores ut stapra posuimusθ Bernardinus de Cruce Casalensem

Episcopatum resignavit, ut ad Aliensem sedem demigraret. In hac possessione Franetinus firmatur die Ull. sequentis Mensis Augusti. Calamitosis autem temporibus Michebus Antilies Casale advenerat , ideoque non ea pompa, qua noni tantum: Clerus, & nobiles Cives, sed & Pi incipes ipsi novo electo Episcopo occurrere solebant,. in Casalensemi Civitatem receptur est . Ante FranZini cooptationem, hoc est Anno MDXLVl Oecumenicum Tridentinum Concilium celebrari coeptum est:: Contagionis caussa Bononiam inde translatum . hinc Minruam; dentid*nique, ubi initium ha-b iit, Opratissimum finem cognovit, ingenti sane, ac mi-rii eo Christianae Religionis, & orthodoxae Fidei Commodo, atque incremento. illis quidem temporibus Franciscus Gonetaga Mantuae Dux in Casalentes dominabatur, primogenitus filius Federici. qu m progenuit Franciscus Gonaaga postremus Mantvae Mar-

100쪽

De hoc autem Praesule sermo prolixior institui non potest, quum paucos armos, & absens, Casilensem Ec-esesiam ipse rexisset.

DE SCIPIONE ATTESTINO FERRARIENSI

CValensis Maesiae Discopo Septimo.

Dissertatio XIII.

Postquam discessit Franetinus Michelius Antistes,

suo norsine Casalensem regebat Ecclesiam Ludovicus de Turre , qui tam Castellarii, de Bernardini de Cruce, quam Michelii Generalis Vicarius fuit, ac eo sane tempore, quo tota Montisferrati Provincia, & Ca sale ipsum tum ab hollibus Gallis regionem devastantibus, tum a Caesarianis quoque amicis armis undique , igne, excursionibus, ac universa depopulatione affligebatur. Quamvis tamen deploranda illorum ten4porum ratio intercederet, commendatillima Casalensium Civium vere ch stiana pietas cognoscebatur. Quamobrem Confratres Jesu tuna temporis suum oratorium in meliorem formam , atque structuram redegetunt, locatis Choro sedibus ad psallendum accommo-