장음표시 사용
51쪽
tui peroriuntur.Idem intellige de quarta zodiaci, quae est a principio Librae usque ad finem Sagittarii. Item si sumatur quatta zodiaci, quae est a princi-νio Cancri usque ad finem Virginis, semper maior pars oritur de quarta aequinoctialis, quam de qua ita zodiaci,illi conterminali, & tamen illae duae quartae simul peroriuntur. Idem intellige de quarta Z diaci,quae est a primo puncto Capricorni usque ad finem piscium. IN sphaera autem obliqua siue declivi, duae medietates 2odiaci adaequantur suis ascensionibus, medietates dico, quaesumuntur a duobus punctis a quinoctialibus,quia medietas χodiaci,quae est a principio Arietis usque in finem Virginis,oritur cum medietate aequinoctialis sibi conterminali. Similiter a. Ita medietas zodiaci oritur cum aliqua medietate aequinoctialis.
Inuenies in Deobi Fabri eommeisariis tabella hane ad latitudinem 48.graduum factam,de ascen-ponibus signorum RodIaci.
52쪽
, leundum suas ascensiones,' quoniam in illa medietate zodiaci, quae est a principio Arietis usque ad finem Virginis, semper maior pars oritur de Zodiam, quam de aequinoctiali, & tamen illae medietates simul peroriuntur. Econuerso cotingit in reliqua medietate Zodiaci,quae est a principio Libriusque ad finem Piscium, semper enim malo ' pars oritur de aequinoctiali,quam de zodiaco,& tamen illae medietates simul peroriuntur. Vnde hic patet instantia secta manifestior contra argumentationem superius dictam. Arcus autem, qui succedunt Arieti usque ad fine Virginis in sphaera obli-Gua, minuunt 3scensiones suas supra ascensiones eorundem arcuum in sphaera recta, quia minus ori-φur de aequinoctiali.
Areus autem areus bi ereperint ab ipsio piamo Aristιε pu ncto.Α lias poterie hoe esse fa*um saeprendes ex collatione astensionis singulorum δε-
53쪽
ssit arcus,qui succedunt Librae usque ad finem Plastium in i phaera obliqua,augent ascensiones suas suis Pra ascensiones eorundem arcuum in sphaera recta. uia plus oritur de aequinoctiali.Augent dico,secunum tantam quantitatem,in quanta arcus succedentes Arieti minuunt. Ex hoc patet,quod duo arcus aequales & oppotati in sphaeraldecliui,habent ascensiones suas iunctas aquale ascensionibus eorundem arcuum in sphae-Ta recta simul sum piis,quia quanta est diminutio ex
una parte,tanta est additio ex altera.Licet enim arcus inter se sint inaequales, tamen quantum Vnus minor est,tantum receperat alius, & sic patet adaequatio.Regula quidem est in sphaera obliqua,quod quilibetduo arcus Zodiaci aequales, & aequaliter distantes ab alterutro punctorum aequinoctialium, aequales habentastensiones.
D praedictis etiam patet, quod dies naturales
sunt inaequales. Est enim dies naturalis reuolutio aequinoctialis circa terram semel, cum tanta parte, quantam interim Sol pertransit, motu proprio contra firmamentum. Sed cum ascensiones illorum arcuum sint inaequales , ut patet per praedicta, tam in sphaera recta,quam in obliqua,&penes additamenta illa. rum ascensionum considerentur dies naturales, illi de necessitate erunt insquales. In sphaera recta, propter unicam causam, i cili-D 2 cet
54쪽
cet propter obliquitatem zodiaci,in sphaera vero obliqua, propter duas causas, scilicet propter obliquistatem zodiaci, & obliquitatem horizonti; obliqui. Tertia solet assignari causa,eccentricitas circuli So-
Plinius lib. ecundo inaequalitatis dierum unica tradit causam, obliquitatem Rodiaci, Ptolenasus in sine libri tertis magna Syntaxis duas, unam eadem obliquitatem Rodιaci,alteram orbis Solis eccentricitate. Hic addit tertiam causam , hariRontis obliquitatem , quam tamen ostendit Baptissa Capuanusaeihil fila posse, sed tantu ea Rodιaci adiMuari obliquitate. De orbis Solis eccentUcιtate cap quaris,in quo orbe cti Sol squaliter Nersetur atque ita sub Ro-aiaco inaequaliter, a qualibus teporis spati's inaquales ecliptici circuli partes murres tes,quos vocat, maturales, o sic quoque ιnaquales ese necesse in. Notandum etiam,s, Sol tendensa primo puncto Capricorni per Arietem, usque ad Primum punctum Cancri, raptu firmamenti describit I 28. patarallelos,qui quidem paralleli , etsi non omnino sine circuli, sed spirae,cum tamen non sit in hoc erroesensibilis, in hoc vis non constituatur , si circuli a Pellentur, de numero quorum circulorum sunt duo tropici, S unus aequininiatis. Item iam dicuri cim culos describit Sol raptu firmamenti descenciens a primo puncto Cancri per Libram, usque ad pri
55쪽
mum punctum. C pricorni,& isti circuli dierum naturalium circuli appellantur. Arcus autem, qui sui supra horiZontem , lunt arcus dierum a tificialium. Arcus v xo, qui sunt sub horugonte, sunt arcus II ctium artificialium.
Hane diei naturalis O artificialis appellatione definitionemque nouam O barbara semper credidi, quisquis eam primus nobis tradiderit.Si Plinii,Geιιj, macrobis, Censorini, O multor u aliora veterum 1a tinorum libros hi homines legissent paulo dile tius,suis diebus maxime propria is Latina vιcabula inuenissent. Censorini ponemus verba in eorν gratiam,quibus copia librorum non semper suppetit. Superest pauca de die dicere qua,ut me sis aut aunus partim naturalis,partim ciuitisen. Naturalis dies en tempus ab exoriete Sole ad Solis occasu,cu ius contrarium tepus est nox, ab occasu Solis ad ortum. Ciuitis aute dies vocatur tempus,quod sit νηο- ssii circitam,quo dies verus O nox continetur, νι cum dicimus alique dies triginta tanta vixise. H ille in lib. de die naturali. Graci aut quibus rei ποπι
56쪽
diem usurpant eum diem Censorinus ciuilem descripsit, certius designare volunt,diem Onoctem di eunt quemadmodum O Latini quoque, interdum utre sic composito nomine , quas dicas, moctidium quod ροι hthemera uerbum ante legeram
in fetuda Pauli ad Corinthios epistola, quam ιn magna Syntaxi Ptole ai. . In sphaera igitur recta,cum horigon sphaeri recta
traseat per polos mundi, diuidit omnes circulos istos in partes aequales. Vnde tanti sunt arcus dierum ,
quanti sunt arcus noctium apud existentes sub aequinoctiali. Vnde patet,quod existentibus subsequi noctiali, in quacunque parte firmamenti sit Sol est semper aequinoctium. In sphaera autem decliui horizon obIiquus diui
.dit solum aequinoctialem in duas partes aequales.Vnde quando Sol est in alterutro punctorum aequinoctialium tum arcus diei aequatur arcui noctis,& aequi
'noctium in uniuersa terra. Omnes uero alios ci
culos diuHit horiZon obliquus in partes inaequales, ita quod in omnibus circulis, qui sunt ab aequinoctiali usque ad tropicum Cancri, & in ipso tropico Cancri maior est: arcus diei, quam noctis, id est, ariscus supra horizontem,quam sub horizonte. Vnde in toto tempore,quo Sol mouetur a principio Ario' Q, tis per
57쪽
tis per Cancrum,usque in finem Virgini maioran. tur dies Iupra noties,& tanto plus,quanto magis accedit Sol ad Cancrum,& tanto minus,quanto magis
me intelligendum de parte mudi septentrionali,
cum austratis partis ratio sit penitus eontraria. misautem maior ari O minorari dies ac noctes pro ma- .iores longiores ν minores breuioresve esse aut feri, non habeo auctorem Sacrobosco antiquiorem, qui 'Uus sit ,sed ea tamen verba nibit admodu cause est, cur magis barbara esse videantur, quam certιorari,
suo pro certiorem fieri et moueri Vlpianus istis οIultus dixisse legitur in capite primo libri. i6. spEconuerso autem se habet de diebus &nocti hus, dum Sol est in signis australibus, In omnibus
alijs circulis, quos Sol describit inier aequinoctialem & tropicum Capricorni, maior est arcus sub horizonte,& minor supra. Vnde arcus diei est minor quam arcus noctis, de secundum proportionem arcuum minorantur dies supra noctes , & quanto circuli sunt propinquio res, tropico hyemali, tanto magis minoramur dies. Vnde videntur , quod si sumantur duo circuli et quidistantes ab aequin , quanius est amus diei in
58쪽
vno,tantus est arcus noctis in reliquo. Ex hoe loqui videtur, quod si duo dies naturales sumantur in anno φqualiter remoti ab alterutro aequinoctiorum in oppositis partibus, quanta est dies artificialis unius, tanta est nox alterius & e conuerso, sed hoc est quan. tum ad vulgi sensibilitatem in horiZontis fixione. Ratio enim per ademptionem Solis contra firmamentum in obliquitate zodiaci, verius dijudicat. Quanto quidem polus mundi magis eleuatur supra horigontem,tanto maiores sunt dies aestatis, quando Sol est in signis septentrionalibus, di e conuemla,quando est in signis australibus, tanto enim magis minorantur dies supra noctes.
Ratio enim per ademptionem. Illud adempti nem Solis, miror quomodo significet motum Solis proprium,qui ut in et diaco inaequalis deprehenditur,ita tempora illa indequalia fiunt, licet cuiusque loci horizon fixus O immobilis parallelos illos Solis secet,qua ratione supra dictu est. crediderim a ctorem,per ademptionem, scripsisse, ab adipiscor. Notandum etiam quod sex signa,quae sunt a principio Cancri per libram usque in finem Sagittarij, i
habent ascensiones suas in sphaera obliqua simuI iunctas, maiores ascensionibus sex signorum, quae sunt a principio Capricorni per Arietem, usque ad finem Geminorum. Vnde illa sex signa prius dicta,dicuntur recte oriri,ista vero sex, oblique Unde
Recta meant,obliqua cadunt a sydere Cancri.
59쪽
Donec finitur chiron,sed citera signa Nascuntur prono, descendunt tramite recto. Et qua ndo est nobis maxima dies in aestate,scilicet Sole existente in principio Cancri, tunc orium tur de die sex signa directe orientia,de nocte autem sex oblique. E conuerso,quando nobis est minimus dies in anno scilicet , Sole existente in principio Capricorni, tuc oriuntur de die sex signa oblique orientia, de nocte vero sex directe. Quando autem Sol est in alterutro pactorum aequinoctia lium tunc de die oriatur tria signa directa Orientia, & tria oblique,& de nocte similiter. Est enim regula,quan tuncunque breuis vel prolixa sit dies vel nox, sex signa oriuntur de die,& sex de nocte. Nec propter proluxitatem vel breuitatem diei vel noctis,plura vel pauciora signa oriuntur. Ex hiscolligitur,quod cum hora naturalis sit spatium temporis, in quo medietas signi, peroritur, in qualibet die artificiali,similiter & nocte sunt duodecim horae naturales. In omnibus autem aliis circulis , qui sunt a latere aequinoctialis, vel ex parte australi,vel septentrionali, maiorantur vel minorantur dies vel noctes, secundum quod plura vel pauciora
de signis directe orientibus vel oblique, de die, vel
60쪽
Diem qua supra artificiale sacrobosius definiuit tempus ab exortu in occasum Solε,sic nscte quoque qua est ab occaso Sole ad exortum, vel rum horologia in duodecim partes aquas diuisisse , quas horas GracιβLatinique dixerint,notius est, qua 'r nostra probatione egeat. Dies aut illa σ noctes, quoniam iusquales sunι longiores.η.aItatis dies, quam bruma, O noctes cotra aftiua breuιores,qua Uberes eoru hora duodena inaequales quoque inter se erant, ac maior non Diu antua diei quam hybernae, oe noctis similiter brumalis,qua assiua noctis bera,sed et diei aestiua hora longior,quct hora noctis sus,quead modum hyberna noctis longior hora, qua sua diei. Hoc genus horarii antiqui Graci Latinique an as quo proprio vocabulo distinxerint no memini equia de legere,quas minor auctor hic naturales vocasset,pokiqua illorν die O noctem,artificiales prius dixerit pro naturalib.Aliquid horarii genus est,quas Dquinoctiales Plinius oe alii Latini,sicut Grsci it --μ intra σ appellaru , quia syt aquales inter meridie, O media nocte,atque duodenas rursus a media nocte in meridie sequere,aequales inqua illa perpetus, aestiuae ubernis ac nocturnis αι urna, quantu dies naturales ante desiniti,inter se aquales fuerint. Hoc aut nominis ab aequinoctio bi ideo acceperat,s, cum cuiuslibet dieι σ noctis duodenas horas , ut diximus,antis fac erit, inter eas horas nuqua aqualitas
inueniebasur, nisi quo tre erat squinoctium, id est, quado dies noctι aqualis fiebat. Tunc vero aquaιιa