장음표시 사용
2쪽
Fr Lauacrum regenerationis nouamvra quamdam vitam ingredimur ; cum
LUN l in eo vetus homo noster erucisga- i Ut tur . neque vivat iam in nobis nisil .LMAE U nouus homo Iesus Christus Domi. U nus noster , quem baptizati indutiamus . Ingredimur porro in hanc vitam , non ut otio ae deliciis indulgeamus : S d ut contra mundum . carnem , & diabolum continua militemus . Nemo autem miles ad bellum tam deliciis uenit . Voratis Igitur in Militiam Dei viui iam tune cum in sacramenti verba respondimus , datur nobis ad hostes superandos adiutor spiritus-Sanctus in Confrmationit sacramento. Datur et am ad nostrarum sultentationem animarum
in Eucharistia , non quivis cibus. sed pretios Corporis , & sanguinis Domini nostri Iesu Christi diuinum alimentum Contingit nihilominus , quod praeliis usu venire solet . ut saepe grauitet ab hostibus nostris vulnerati eorruamus ; di quam per Lauacrum regenerationis adepti fueramus vitam spiritualem . amittamus . Sed ne se quidem obsitus est misericordiae suae pater ille misericordiarum , & Deus totius eoisolationis . Is enim ali uat omnes qui corruunt , ct erigit omnes elisos ; ius tanta est heni nitas , & elementia , ut omnem humanam affectionem infinite su neret . Quod haee ipsus verba testantur , UM M. Cap. Vers is diti, titu oblitii i poses malier infanιem suum , mi non m sedi ea ιυν filio Urii fui e Et fi ilia ob ia si/ras , ego acilem non obfuscar tui . Non vult ille . Benentis , , misericors , patiens , , multae miseria diae , , minabilis super mutilia , quemquam in peccata lapsum de venia desperare , ted lapsis post Baptismum de remedio prouidit , Poenitentiae scilicet Sacramento , per quod erigamur ae resurgamus . Nam qui 2 bis veniι vocare Asos , seu He ealores ad Poenitentiam , non vult mortem impii , sed magis, ut conuertatur, & vivat. Sic enim per Prophetam loquitur : NI-quid voluntatis meis es Eam .i infra i ij , dicit Dominus Deus , ἐθη non , ut eom
ueriatur a misis suis , D, uiuat ρ Et paulo post i
conuerti ui , is uale Paenitentiam ab omnisus in quisatibus vesνis r is non erit vobis in rei Om i qairas . 'Hoheile a vobis omnes prae ν eationes moras , in quisus praeuaricvii Uis , is Deite vobis cor noutim , is Diritum notium e Eequare moriemini , domus Israel ρ Quia noti mortem moriemis , dicit Dominias Deus , reuer imisi ,
3쪽
DE POENITENTIAE NOMINE DEFINITIONE, ET DIVISIONE.
suam varia sis verbi Taenisentiae fient alis β I est huius nominis signifieatio .
Primo m enim Poenitentiae vocabulum latissime acceptum fgnificat dolorem non tantom de errato , sed e re quacumque , quam aliter actam esse , vel
aliter se habere velimus a siue actum quo displicet,
quod ante placuerit, nulla habita ratione huius enitationis , bonumne an malum suerit . Quemadmodum sunt ouos poenitet ope suas diuissia pauperibus , aut Ecclesiae eontulisse , e quorum numero uanias , & Sapphira , fuerunt ; & quos prenitet votorum Deo nuneupatorum in solemni Religionis Pro- sessione . Sic acoeptum plenitendi nomen iis omnibus conuenit, qui secundum saeculum tristiti1 sunt affecti . non secundum Deum . Quae ratim fecundum Deum' tristita es , Faenirentiam in salutem Iasilem operarur e Saeetiti aurem traeiria mortem operatur inquit Apostolus a. ad Corinthios , cap . io 3 1 Seeundo sumitur strictius Poenitentiae nomen pro dolore , qui ob erimen perpetratum . vel erratum commissum concipitur non Dei quidem , sed sui lin ius causa . Sie doluit Esaii de venditione priminuo rum suorum propter unam escam r Vnde Postea eu-
pieri his ea tare Benedictionem, reprobatus est: Pon enim invenit Paenuentiae locum , quamquam edo lachr mis imo fiet eam . Sle doluit .ans Motis Deo percussus,ce ex graui superbia deductus ad agnitionem sui , diuina 'dmonitus plaga A per momenta singula doloribus suis augmenta capientibus . Et eum nec ipse iam foetorem suum ferre posset , ait : Blum es stibitum esse Deo , , martalem non paria Deo sentire . Orabaris uim his seelestis Dominum , a quo non esset miserisOν-dium counectit us ut habetur a. Machab. o. 9 Sie. doluit Iudas de Christi Domini rinditi ne . eum Pae-
sanguivim iotim . sie dolebunt impii in supremo Iudicio videntes gloriam Iustorum . Disenies in Vas , . Taeniten iam agentes , ἐν prae angusta spiritus gemen- res r Ni sint , quos habuimus ahquando in rixistim, is iis si ilitudinem improperit . Nos insen fati tiι- iliorum aesti, sumtis insaniam , is finem iliorum fine Aonore 1 Eeee quomodo computati sunt inter filios Dei , se Dieesahcto, sors illorum es . Ergo errauimus a via verit iii iustitiae lumen non luxit nobis fol inton sentiae non es ortus nobis . Linsisti fumus in via in ovi-ιὰ is , is perditionis , , ambulautatis vias di elles ,
Diam autem Domini ignorauimus . Quid nobis mosvis δε- se, hia aut diuitiarum iactantia quid e futit nobi, e Transierunt omnia illa tanquam umbra . Μodo diramus
suctuosd , Transeunt: Ne tune dicamus infructuosd, TYZηBruna ; s inquit S. Augustinus in psalm. 32.3 Tertio , sumitur strictissime Poenitentiae nomen pro intimo animi dolore , ob scelus admissum , vel
elus doloris externo etiam sano ; qui dolor unius Dei caus1 eoncipitur . De qua Dominus ipse per Ioelem P ophetam ait: comeνι ini ad me in toto corde vestro. De qua s. Augustinus sint alius Auctor Sermonis olim . De Terisore inter Augustinianos, nune a17. in Ap
rio r iacteusatur anima , non sanatur : Pronuntiatur offissu , non ιοIitur Faenitentiam eertam non serie nisi odium pereati, is amor Dei . Quando sie pinifes ωρ tibi amarum fasiat in anima , od ante dulce fuit in lira quoa te prius oblectabat in e pore , ipsum reor, ter in corae ἰ iam ιune benὰ ingemiscis au Decim ,
, d eis r Tibi soli peccaui , O malum eorum te
Tribus his Poenitentiae generibus Poenitentiae nomen proprid conuenit . Nam esim in Scriptura Sacta Deum renitere Iegimus , id fgurata locutione , pertranslationem dici, perspicuum est . Signiscat enim Deum non humano quidem more poenitere , quasi dolore aliquo reuera tangatur , ipsique quadam a Minct sis mutatione displiceat , quod placuit prios , cum de se ipse dicat , Ego Deus , ἐν non mutor e sed quemadmodum homines , quos rei cuiuspiam ment-tet, eam mutare omni studio laborant ; ite eum Deus mutare fatuit, quod decreuerat, vel secerat, illum pestitere dicitur . Sie Gen. 6. Pinifuit eam quulominem feeisser in rerra . Ει tactus dolore eoν iis iη r V eus ; Delebo , inquit, hominem qu/m creaui a faeie terrae , ab homine usque ad animantia , a reptili isque ad Itiores citi. Tmiser enim me Dei e eos . Eo scilicet loco deelarat Deus Iusso Noe , quo pacto hominem ,
quem ad incolendum terram condiderat , mox de ter ra propter eius malitiam deleturus ac perditurus esset . die I. Regum I s. a. Dominus ait: v nitri mequ)d constituerim Saul 'gem ; fgni scans velle se R gnum , quod prios Sauli detulerat , ob eius peccata
in alium meliorem transferre . E contrario non m nitere dicitur . eum semel statuta nullo modo mutare 'decreuit . Sic Psal. I dicitur : Iurauiι Dominus hi non pinuebit eum e Tu es Sacerdos in aeternum fecun-rim ordinem Melchisedeeb. I utione declaratur Sacerdotium Christi perpetuum, & immutabile fore.
Hine Tertullianus Liti. a. Arier sus Marcionem , Cap. a Noa enim s hominem ex recordat one plurimum aialecti , inrerdum , is ex astutus boni operis in gratia poniιet , i δεῖ , ἐν Deum proinde . In quantum enim
Deus .nec mistam a illis , nee bonum damnat . in tam .rtim nec ρς sentiae boni mali apud otim Deus es . Nam ἐν Me tibi eadem ferimura determinis , dicente Sis Me Sauli . Discidit Dominus Regnum Israel de munu tua hodie , de dabit illud pro2imo tuo, optimo super te ; S scindetur Israel in duas pat-
tes , & non conuertetur, neque poetiitentiam aget quia non scut homo est ad poenitendum . I in ira que de isto in orin bus aliam formam divinae fc nirent 1 e fatu ι , quae neque ex impretii Hia , neque ex ilia boni aut mali operis damκalione reputetur . Aut hum n. . Quis ergo erit mos P nitoriae ruinis ρ Idm , euret, fi non ad humanas conditiones eam νeferas . Nihil enim
istud intem tur, quam fim ex conuersio sententiae mi mis , quae Niam sine reprelis one eius pessι assis sti , etiam in homine, nedum in Deo , cultis omnis sententiaeares culpa . Nam , is in Graeco sono . Tinirenitae no- μαπά.men non ex delicti confessone , sed ex animi dematarione Naaeompositam ese , quam apud Deum pro rerum πιν ι Iium
sese eeeumti νσι ostendimus . Ita intellisendus alius D ttilitani l cus Lib. De 'nitentia . Cap. Deus pos tor , , tanta delicta humanae temerisistis a prinense generis Adam auspica a pol condemnatum homianem eum fouti dore , post eiectum parasso mollique δε-biectum , eum rursus ad Iliam mi ericordiam muttir sitiis θι Iam inde in semetipso 'nitentiam deleatiis , ν si Dri sententia irarum pri inaram, ignoscere pactus os
e Inter has Poenitentiae signiscationes magnum dilcrimen obseruandum monet Coneilii Tridentini Catectismus di Prima enim in vitio ponenda est rΛltera est quaedam commoti ν de perturbati animi assectior Tertia tum ad virtuo m pertinet, tum S cramentum est : Ouae siqnis filio est huiu loei propria . Primo . dc iecundo modo aecepta Poenitentia Infidelibus , & impi s conuenit ; tertio modo accepta soli, Fidilibus : Quod Tertuli antis in ipso limine
libri . Delonitentia , grauiter , di eleganter explicat. Pthacentiam, sinquis hoc genus hominum, quod ἐν ipsi retro stiimus , caeci ne Domini Iumine , naiti, a
tenus norunt, pusonem an mi quam m ego , quae meniae
de omissa senientiae prioris . coertim a ratione eius ranis
4쪽
Liber II. De sacramento Poenitentiae.
visa ista faris erit expedire , cum issam etiam in bonis factis Dii ara ειηι σαntiet fidei amo=is ampheitatis araentiae,
miseraeo νάι- . Trout qti id is ingratiam ereidit , δε--ri os e eerantur , quia Mia fecerint e Eamque maxi me F laenaiae oeciem , quo υι is operistis irrogatur, in eoiae fingunt a Memni e curantes ne quia boni νυν- stis praesent di contra , Paenitentiae malarum leuias inem' hant . Denique facilius per eamdem detinquiant , quam
quoque eompotes agerent , merita prim3 Paenitentiae ex penderent , nee unquam eam ad argumentum pertierja
emendorionis arassereni: Mosum denique paenisendi tem. μν renι , quia is delinquend tenerent, timentes Dominum silicet . sed ubi metus nullus , emendatio proinde .ullis: Hi emendatis nulia, Pcnitentia ne eeessaria vana e
De Finitentiae Diuisione , is Desinitione .prili , I D enitentia in interiorem, dc exteriorem diuidl-tur. Interior proprid virtus est: Exterior g Chri so prouecta est ad sacramenti dignitatem . Exterior alia publica est, alia priuata. Privata est , quae priuatim; Publica, quae ob graue aliquod erimen in Ecclesiae acie peragitura publici Poenitentium quatuor fuerunt Ordines eκ ueteris Ecelesiae Disciplina, cilicet Flentium , Audiem Substratorum, &c Demium. - . Flentes, stabant extra pnrtam Ecclesiae, vel e lugubri induti, cilicio , dc einere sordidati, lachrymssque persus se grauis criminis reos palam fatebantur , Desque , de Helesiae miserieordiam supplices rogabant, adhibita Cleri, de Christianae plebis intercessione, ut ad Psnitentiam agendam in Ecclesiam reciperentur. Sie Poenitentiam egit Falloia, Matrona Romana nobilissima , quae adulterum Maritum dimiserat , eoque vivente alteri nupserat , cum edocta esset id Lege Diuina , dc Ecclesia sica prohibitum esse , ouod lieitum exissima uerat, quia Imperatorum etiam Chrisianorum Legibus rei missum erat. Quis hae erederet inquit S. Hieron mias Emo. ad Octanum ut pos mortem Iecundi viri in semen tim j . uersa, quo tempore flent Hiduis negligentes A semiiuatis oeusso agere se liberiils, adire balneas, votita Merpl
reas , viatus circumferre meretricis, saccum induri ea ,
is it eam non confundet in citi . Aperuit e unctis vatius stim is decolorem in corpore cicatrieemflens Roma consp/,D. Diffusa habuiι latera , nudum capuι ,etiussum os. Non
es inressa Eeelesiam Domini , sed extra ea raeum Murais sorore Mossi separata consedis, τι quam Saaee more re 6ι , ipse reuocaret Faciem , per quam βιακ' Uropiaeuerat, venerabat. oderat gemmas, linteamina videre non posmar, ornamenιa fugiebat, A dotibat quo F a Leerium , is mutiis i enaeo medicaminum mnum mulnus
Audienies, stabant in extrema parte Eeelesiae prom anuas, quae Narthex vocabatur ; ibique Seripturarum lectionem de Sermones Ecelesiasticos . cum Catechumenis audiebant; dc chm ipsis ante Missam Fidelium dimittebantur, ut se a salutari Baptismati s gratia eMidisse eogitarent dc Fidei Christianae principijs cuius sanctitatem malis operibus violauerant, quasi ex nigno imbui oportere ; sibimetipss identulam inmilcantes Ilud Apoeal. a. Cap. Memor Uo de excideris , ἐν erinitentiam is prima operarae. Sub eari, intra Ecclesiae ambitum 1 portis ad Ambonem usque genua sectentes , Orationibus Ecclesiae , de propriis Poenitentium actionibus expiabantur, Et ad , nescium Reconciliationis praeparabantur . Ideo in simpulis sere Synaxibus, mi uam, Catechumeni, de Λudientes omnes expulsi fuerant, ante Gertorium, Episcopus super istos Poenitentes substratos manus impone bat , dc precabatur, adsistente, et comprecante toto Fidelium estu; quibus peractis ab Ecclena expellebantur. dc sacri seium inehoabatur. Ipsis interim opera labori insa imponebantur. preces, eleemosynae, ieiunia ad Deum placandum, eiusque iustitiae satisfaciendum Hine Teri . taltianus, Lib. De P nitentia, Cap. o. Exomor gem prostera udi ,-humili andi hominis disciplina es, eonuem rionem iuiti ens miserieordiae Eneem, de ipse quoque habι-
tu at evictu man t , faeco,'eineri incubare, corpus sordius obseurare, animum mς, oribus dei eere , illa quin
peccavit,irati tractatione petularer caeterumpasum,.p tum pura non esse, non ventris sciliceι , sed animae causa rvlertimque veν3 Diunijs preces alere, ingemiscere , lacri maνi,stmugire dies noctesque - Dominum Deum saum , Presisteris aluoui,inearis Dei adgenietilari, omnibus fraινibus luasiones deprecationis suae iniungere. Haec omnia Exomo uesis , τι Finitentiam commendet, Ῥι δε per etiArimore Dominum honoret vi in peccarorem ipse pro natans pro Dei indi natione fungatur, is temporati a Nictiore ae te a supplicis non dic a νώνειυν fed exstingat. con euies, ah Ambone verssis sanctuarium eum Fidelibus ad snem usque Synaxeos subsistebant. de GDsam audiebant : Λb Eucharistiae tamen participatione manebant segregati, donec Episcopi probassent an vitam gererent Fidelibus dignam. In unoquoque istorum graduum per annos plurimos
versabantur Poenitentes pro crimisum grauitate, ut ex
antiquis Canoni itet Sed in potestate Episcopi erat, spectatis Poenitet eontritione, de seruore, humani- . talem in ipsos exi ae Poenitentiae tempus contra here , labores ae s temperati ac moderari; ut ex Concilij. Nicaeni Canotati a. alijsque colligitur 'Grauiorum pere toruina reis , maximeque publicis. P.MItarum . Poenitentia immiseritur ab Episcopo in Capite Quadragesima; reccinei lybbtitur autem a Seodem , qui A .
Poenitentiae tempus expleuerant, Ferta s. in Gena 'mini, solemni Ritu, quem antiqua Sacramentaria. dc Libelli Renitentiales deso ibunt . Poenitentiam postulantibus cilietum, dc cinis imponebantur; indeque manavit mos Ecclesiae, quae Fidelium capitibus in capiti Quadragesimae publicam velut Oenitentiam ad Deum placandum, dc expianda crimina aut paschali Communione digni sam, prostentium, eineres imponit. Deiliacis quippe inquit S. Hieron mus , in Cap 3. Lament tionum Ieremiae seruas; eo tinilio peccasorum r
que adi ara beri ad Psnιιentiam solet, vi in compunti surriticu cognoscamus quid ν eulpam fe tritiae ἐν in i illa iuris perpendamus quid per vitia dcta Linus . oonsiti remur e o incitieiopuIentia vitia: Confideriati vhisere per mortia sententiam fibsequens iusta pina mitra tim. Glia 'enim pos peccatum carnis contumelia arν exeruntis ledeat
homo in asperitate eisici superbienso quid Deir, viaeisi in . eine e wque opeccando peruenit . . Toisse quoque ellisio vis in νυν ehensione araue votientia ἡolorum compunctio defiena . Nam Me quod agit Reaιus IM, Ipse me repre hendo ; qua quodam ellicis pungitur, dumta mente sua a
pediis redargutionum simulis onfricatur . In einere autem
agis Panirentiam , quia ex prima peccato quid per itistiana14.isum factus Molarier attenaia. 3 Paen ιentia quatenus virtus , est sincera sominis ad Deum conuersio, qua peccata eommissa detectis tu ν,-odio habet, propter Deum , cum gravi Mimi dolor. , is eum ' firmo propo*o deinceps non peccandi , sia malum mitis consuetiarnem , corruptU e mores emendandi; os veniae a Dei miserico=dia consequen . Ita des nit Concii lii Tridentini Catechismus. Desinitur 1 Μa istro sententiarum, Lib. 4. Dist. M. Marius quia eo usa mala ciam emendationis proposito plansimus , is plangenda viserias commistere notamus . Quae degnitio ex s. Gregorij Homilia 34. in Evangelia sumpta est, dicente: Paenarentiam agere, es perpeιrata mala piam
a punitione Poenitentia nomen accepit, quas mensais,
dum ipse homo punit menitendo quod male admisi ; inquis S. Udorus , Lib. 6. Originum . At In E2hortatione ad Plenitentiam . Nam sinquit S. Aia in
5쪽
6 Theologiae Dogmaticae, & Moralis.
siisu, Epis . rsa. aliti s . ad Macedonium bit post Haptitariam commissa sunt . Tertia venia Ilum . alitia agit , quem veraciter paenitet , nisi ut id qu/d mali Prima est. Quae nouum hominem parturit, dorie per Bis fidereii , im nitum e d non nisi . Eo quippὸ modo sibi stomum salutare omnium praeteritorum Me absi/io se
non patienti. Iris parcit , cuius aham iuistimque iudi- eatorum . . Omnis enim nur iam arbiter voluntaris Diseon eium nutius e tempιον euisiι . Hinc mox laudatus S. I tutus es, eum accedis ad Saeramenta Fιdesitim , hi Udo tis , Lib. a De ossietis Ecclesiae : Faenitentia eum paeniteat vitae veteris, nouam nonpotes inchoare. Ab
inquit) nomen fumo a poena , qua anima crueiatur , hae Paenitentia, cumba triantur, fui paruun funι immu- ἐν caro moras Iur . nes: Nondiιm enim uti possunt mero arbitrio Caerere N.i ..ii, Perperam itaque Haeretici Poenitentiam definiunt. rum hommum nullus t=ano ad CH sum , H i eisia .ii iiii, quam vitam, se ii Resipas entiam , & Vitae mutationem quod non erat, nisi eum paeniteat fuisse, quod eris. I .ee As Ma v. ..... iri metius . Vitae enim veteris odium, ae detestationem, primis Paenitentia praecipitur Iudaeis , Heense . osio ole V, a sneerumque de meeatis commissis dolorem , una clim Peινο Pς nitentiam agite ,& hamiretur unusquisque M studio satis faetendi Deo praeterea eontinet , ut Sacrae vestrum in nomine Domini nostri Iesu Christi. rati, MSeripturae testimonia probant . Psalm 37. In quit. M ipse Domino imperabatur, eum dirarer ; Poeniten 'tem meam annuntiabo , is cogitabo pro peccato meo. tiam agite, appropinquauit enim Regnum caelorum. sSiue , ut S. Augustinus legit, curam geram pro pecca- De Me etiam Ioannes Bapti a dieit; Generatio vipera. M a mea . Quid est autem euram gerere pro peccato rum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira λ Faeite M ti a. tuo p si diseres , Curam geram pro oti nere meo , quid ergo fructum dignum Poenitentiae. inreliueretur, nes, Daso operam, ut sanestir ρ Hoe est . altera Paenitentia es, cuius actio per rotam sam vitam enim curam gerere pro delicto , semper intendere , fem- quis ιn earne mortali degimtis, perpetua supplicationis Mis' p.r sudiosὰ, , feriu agere, it funes peccatum . Ecce militate subeunda es, ob peccata quotidiana quibus
de die iη diem plangis precatum suum, sed fort/Lehumae nemo quantumuis Iustus, immunis est . unde orantes currunt, ἐν mantis cessant. Fiam eleemos me , rediman- dicimus, quod in tota icta viris oporter , ut dieamus stur peccata, gaudear indigens de duro suo, τι istu gau- Dimitte nobis debita nostra, sicut&n s dimittimus εs Mis, Lisas de dato Dei. Eges ili , . eges , u : Mel 1lis au te , debitoribus nostris . Non enim ea damisti praeamur, quae M eges ἐν tu aa Deum . Tu eon emnis etensem tui, Deus iam in Baptismo nisi dimissci credimus, de ipsa ri audii non te contemnes egentem fui ρ Ergo impleto tu egentis ino- mus e Seditique de quoti.ianis peetatis Me dicimas , prosiam, τι impleas Deus anseriora tua . Hoc es , Curam quibas etiam farrificia eleemos,narum ieiuniorum, is ipf -- geram oro peccato meo , faciam penia quaecumque fa- rum orationum, aesupplicationum quisque ostiis viribus . eunda sum ad abolendum, is fanan Θ peccatum meum. o ferre non cessar. Ezechielis A. p. D Aeebunt M PNuper malis , quae Tertia actio es PaenitentiaeQuae pro illis perea is subeun- feeerant in uniuersis abominationi fJuis. IOAis II. II. dis es , quae Legis Deealagus continet; is, de quibus Ap conueνι miniis me in toto eoiae v Iro , in ieiunio , is in solus aiι, Quoniam qui talia agunt, Regnum Dei non μιυ in planctu seindite corda vestra . Lucae 3. possidebunt . In hac ergo nitentia, maiorem quisque in rita ..... 8 Faeue erro fructus dignos vanitentiae a. ad Corin- fefetieris alem debet exercere ἰ vr a se ipso itiseisinus, non thios 7. a Ecce enim Me ipsum feeun iam Deum contri- tuseleeιur a Domino , Mut luem Apostis ais, si enim V saji mos . quantam in vobis veratur foticitudinem: Sed nos iudicaremus , a Domino non iudicaremur .
GHMonem , sed insignationem , sed timorem fed GF . rendas iraque homo adversum se tribunal mentis Dis additum , βὰ aemulationem , sed vindictam . Hoc spiritu si timet iliud ouia oportet nos exhibeti ante tribunal - .. c. s. animatus Rex Earchias aiebat Isaiae 38 leuitabo Christi . ut illi e recipiat unusquisque, quod per eor- '
risi omnes annas meos in amaritudine animae me e . Sic pus gessit , sue bonum , sue malum. conse ιυοι se animati Nini uitie , de quibus Ionae 3. . s. dicitur : Et ante faciem suam , ne hoc ei postea ι . Nam minatum credis , ι miri Niηiuliae in Decii e praedicauerunt Me Deus peccatori, dicens, Λrguam te, & statuam M pt .....ieiunium , is vestiιι δεηι Deeis a malo, e siue ad mino- contra faciem tuam . Atque ita consitura in corde ia-νem Er peruenit verbum ad Regem Vinitie r ἐν surre- dicis I accusatrix cogitatis , restis confiem iis
ruis is fotis βο , is ablaeis vestimentum suum a Ie , O nifex re fur . Inae quidam sanguis animi eo sentis p elisutus est saeeo , is sedis in eisere . Et clamauit , di lacbrs' c*ro at . Postrem3 ab ipsa mente ratis feniem iis
dirit: operiantur faecis homines , ἐν iumenta, Ouu- profera r , τι se indignum homo aulicet parricipasionem Ar ad Dominum in fortisuaiae , O, eonuersatur ire a coυoripis, sanguis Domini ita sua mala .hab iniquitate , quae est in manibus να Sie tres illas poenitentiae actiones explieat S. Mutuis eum . suis seit fi conuertatuν , i. ignoseat Deus e sinus , Sermone 33I. De vι IDate agendae Poeni ei reuersaιών .s furore irae suae , is non peritimus p Et tiae , ali s so. inter Homilias quinquaginta . Idem Matth. ta I. Hri Niniuilae furgent in iudicio eum ge- praestat sermone que a. alias 27. inter Homilias quin n/ratione ista , D, counm bunt eam e suis Paeniten- qua inta, & Epistola ass. ad Sehueianam , alias log rium egerunt in praedicatione Ionae . Et ecce plus quam . Hanc esse diuisionem poenitentiae virtutis, docti S. Ira Duas hie . sic animata fuit Mulier peccatrix, quae mus, a. P Quaest ρα Λ. 4. pertinet enim ad Reniten- ut eo nouiι, quod Iesias Metistii οι in domo Pharisaei, aι- tiam, ut detenetur pereata praeterita, eum proposito scruΓι dubastrum unguensi; i fans retν3 seetis pedes eius , immutandi vitam in melius, quod est quasi Poeniten- Debomis eaepit riga e pedes eius , is unguento Mnebar . tiae finis. Et quia moralia speciem a dine reeipiunt, MVt enim ait S Grexorius , Homil. 3q. in Evangelia r eonueniens est ut diuersae speetes Poenitentiae aeei- Ques iis f. habuit oblectam ηta . tot de se inuenit 4olm piantur secundsim diuersas immutationes, quas poe- Mea fia r conuerris au numerum mirtutum, numerum erim- nitens intendit. Est autem triplex immutatio a sis. M : V totum Deo seruiνet in Praenitentia , quicquid nitente intenta . Prima quidem per regenerationem MLM ia. ex se Deum contemtiserat is culpa . Sie animatus Pu- in nouam vitam; & haec pertinet ad poenitentiam , Mblicanus , qui longὸ stans , nolebat nee oculos ad eae- quae est ante Baptismun- Secunda immutatio est per iam leuare , seu percutiebat pectus suum dicens e Deus, resormationem vitae priseritae iam corruptae: & his in prostitius esto hi peeratori . Et descendit iustiseatus in pertinet ad Ptnitentiam mortalium post naptismum .. 3 domum suam. Sic animatus Petrus post negatiore,cum Tertia autem immutatio est in perfectiorem operati L. . , . recordatus verbi Domini, Egressus foras, Muit amaia. nem vitae:& haee pertinet ad Pςnitentiam venialium, εώ Poenitentia itaque non est simplex respiscentia, aut mu- quae remittuntur per aliquem seruentem actum tatio vitae in melius. sed vitae veteris odium, & dolorem charitatis .dὰ peceatis commissis elim proposto satis iaciendi iussi- s paenitentia , secundam rationem saeramenti sp tiae diuinae. quantum humana potest infirmitas , conti- ctata. st Saaerameηtum in quo relapsis mere pimientibus, is, net. Nee aliud voluit Lactan ius, Lib. 6. Insiturionum, confessis fatim cum proposito fatisfaciendi, Sae dola- i' p. 24. ubi Maet Mais quae Graeca voου est paenitentiae Iis . fortitio impenditur . Sive Signum sensibiti ad ν
respondens, Vsipiscentiam interpretatur. Subdit enim: eonethationem eorum , qui post Baptismum Iaps δεηι , a Resipisiis, ac mentem suam quasi ab infatalia reeipit, quem Deo insiturum. e, ait niger easeMqtie se ipsum rimentiae. Varia sunt huius Sacramenti nomina . Ttnitentia Q. i. .' --.. 4 Tres sunt verae Pamitentiae Actiones in Ecclesia enim vocatur, quia necesse est ad iustiscationis gratiami et . - . statae: Prima 4 peccatorum omnium ante Baptisma post lapsum consequendam . ut peccatum homini dis ' 'commissorum: Altera, mortalium peceratorum , quae pliceat; utque per veram Contritionem , di alia me dia
6쪽
Liber II. De sacramento Poenitentiae.
dia Deo praeseripta, ct in Nova Lege a Christo insti.
tuta . suum homo peccatum destruat . Saeramentum Reeoncitiationis ab effectu vocatur: saeramentum confessonis parte conspicua, ct ante remissionem peccati necessaria: sae mensum Absolutionis, ab actu Sacerdotis formam Sacramenti proferentis, cum ait. Ego te as-ssio . scut Baptismus dicitur ab actu baptitantis , didicentis, 'o te hamis. Ita vocatur 1 Concilio Tridentino Sessicine I 4. Canone io. & passim S. Ieone . Dicitur interdum Manuum impositio , a ea remonia externa , quae tamen, ut non est necessaria Sacramenti necessita π, ita nee huic Sacramento propria; siquidem Confirmatio, & Ordinatio eodem nomine designantur Sievocatur I s. omiano , Lib. De Lapsis se expiata delicta inquit ante exomoloetei factam criminis . an. re purgatam eonferentiam sacrificio, is manu saeerdoris, pacem stitam esse, quam quidam vera is fatiaeotis venat sunt . Sie Optatus Milauisanus Lib. I. Dum manus --
aliis , is delicta donatis. Sic S. Magusinus Lib. I. Da Aaρι amo contra Donatisas , Cap. x . Manus imp rio Ron fleur Bapti as repeii non po/es: Quia es enim Litia κν orario super homin m ρ uuas dieat Baptismum quidem iterari non posse , Plenitentiam vera posse iterari . Si e S. Leo , Epist. a. olim o a. ad 'ume, Narbonensem eos qui conuiuio solo Gentilium , de e scis immolatiliis usi sunt , Mantis impositione purgasti ait . sie Concilium Carthaginense 4 Canone actsi eaminia ereditur mori/urus , reconcilior ur per manus impositionem . Sic era eanam x. Can ne g. sunt iaoνὰine Paenitenιium , τὸ ostensis Mee arijs Ternisenri. fructibus . legitimam communionem cum νυ eitiatoriam us impositione reeipiant. Ab Antiquis . Terstilitans maxim/ & S. omiano , vocatur Exomologebs, Graeco nomine , id est c fesso e Item communis ιio , seu communis , de Pax , eo quod Laps per Poenitentiae actionem , Ac Absolutionem sacerdotis, restitu sentur Communioni , & Eucharistiae percipiendae ius haberent , ad iamque digia sumendam praepararentur . Secunda pos naufragium tabuia , saepe voeatur hPatribus . Sie Ter utilanus , L b. De Pinis n/ia, Cap. 4. Finirentia vita est , cum praeponitur morti . Eam ιυpee ιor , mei fimitis , immo me minor ἔ c Ego enim pri fisa iuri in tritictu meam uno sis ita inuari , ita amplexare , τι naufragus aheuius tabulae fidem . H- ιὸ seeeriorum fluctibus mersiam pso euasit , in sojtiam diuinae et mentiae protelabit . Rape occasionem inopi-- is niuitatis . Sie s. ueroramus , in Cap. 3. Isaiae : secti a pos naufragicim tabula Pinirenata est . Et Epist. M. Sectinia pose naufraeium tabula es , etiLm Implietur eonfiteri . Sie Tridentina.Synodus ,ssione ε Cap. I . sui ver/ ab Meepta ius eatioris gratia per peccaιum exciderunt , rursus iusificari pose
ue enim issi Hionis modus es lapsus reparatio: utiams eundam post naufragium depeνά sae gratiae rasutim Ss. tres apte nuncusarunt . Denique vocatur a Patribus Glo, assus Baptι mus . Ita clemens Alexandriatis apud
Atio . Lib. 3. Historiae . Cap r . Iuvenem post
Baptismum in sceleratam vitam lapsum & ducem latronum iactum , ae S. Ioannis Apostoli exortatione conuersum . seribit Laebvitis se rivi bassietarum. Ita Gregorius Ῥυamenus oratione M. in Sancta Lumina : Quivium Ioeum i e Imarum Baptismus texere V νum asperior es laboνiosior , quo quidem siti tinnaue , qua per fluuias noctes Iectum suom ae stratam L. Moistis uuar , tetit ipsae qaoque viiij eieatrices ferent, qui Leeas ,- ηιri attis iv νeditast . Ita s. Ioanneso ου. omus , Homitia 4. De Poenitentia : Tetjus sane sent ens cipis fere , non Muta movi , sa ammis , se dum Baptisma per lae Imas ex oratis Uem Ans . cum ae fui et amare dereuit mecuιum. Ita s. Iuri,as Pesi ora , Lib. I Epist. Ug. Deus qui nos viaram ριν resipiscentiam obtinere eupis , δε pectora suo aquam ducet . quae tibi pro altero quodam Latiaere M ,
figura es. Raptisma unum quo ruoneramur ex aquae Lais
uaero . aliis quo conseramur in anguine . restalium Bapti6ma uehumarum , quos laboriosius transigitur . Ita denique Conei lium Tridentinum , Sessone I 4. Cap. a ut meri/ὸ Pinirentiis laboriosus quidam Basi as a Patribus dictus fuerit .
Iarima animi Ttnitentias vera Hrtus. YD probant rationes ex S. rhoma a P. Quaest. 83. &exl. Concilii Tridentini Catechismop. a. p. s. s. r. dia. desumptae.
Ratio prima haee est . Lex de iis tantum actionibus
praecipit, quae pertinent ad virtutem . Cum igitur multa praecepta de Pinnitentia in aeris Literis a Deo tradita sint . praesertim Matth. 4. I . ubi legimus : Exinde et-pit Iesus praedicare, is dicerer venitentiam vire e A pνo 'inquisiis exim Regatim Cilorum . Pςnitentia est vera
Secunda ratio hare est. Dolere quando dolendum est , & eo modo &sne quo dolendum est , nemo negauerit
actum esse virtutis. Hoc autem praestat Prenitentia . Interdum enim euenit . ut ex admissis sceleribus minorem, quam par est dolor homines capiant: Quin etiam, ut p-- L, Salomone seriptum est , sunt. sui Iaetantuν eum malinis L.
cerint , is exutiam in rebus Mas . Alii iaci se indirori,& animi aegritudini dedunt. vide se lute etiam prorsus desperent . qualis fortasse Cain videri potest , qui ait :Maior est iniquitas mea , quam, vi veniam merear: Et qua- ,. 'lis cert/Iudas fuit, qui Poenitentia ductus , suspendio
vitam, de animam amisi. Clim itaque Poenitentia moderatum dolorem assumat de peccatis praeteritis , cum intentione illa remouendi, est vera virtus.
Tertia ratio haee est: Detestari peccatum, & ad illius destructionem quatenus Dei Mensia est, eniti; pro seel ribus admissis Ueo satiliacere , in Del gratiam redire ,
sunt actus laudabiles . & sngularem dissicultatem hinbentes: pertinent igitur ad singularem virtutem : Quae iustitiae species est, quatenus emendati est of ensae eo tra Deum commissae; quae quidem non fit sol 1 ressatio iniuriae , sed compensatione quadam , qua honor Deo ablatus reareitur quantam possibile est homini poenitenti. Ouamuis enim inter Deum .dc homines propria iustitiae ratio intercedere non possit qualis est inter φqu lex eum thm longo interuallo inrer se distent 1 Aliquam tamen esse iustitiam constat. euiusmodi est inter patrem S slim inter dominum, Ac seruos, inter maritum . ET vvorem. Nam Pinitetis ad Deum supplex eo fugit eo memendationis pro sto, sciat seruus ad Dominum, s eunddm illud Psalmi 1aa. Stetis orati nemoνum in mani has dominorum δε-- , ira oetiti nos ri ad Dominum Deum nostram donee m sereatur noriri: Et sicut si ius ad patrem , seeundtim illud Prodigi adolescentix , vatest pereatii merum oram ter Et sicut νvor ad virum , secundomistud Ieremiae 3. Fornicata es cum amatoribus mois , ta men reuertere ad me . disit Domistis . Quamobrem e--
pensatio . & satisfactio quam Deo exiti in homo pren tens ti est sussiciens simpliciter , sed secundum are piationem , benignitatem, & indulgentiam Dei misericordiarum patris. At sinquies quomodo vera virtus potest renseri. quς
dolorem excitat, eum virtus delectationem pariat. Qia modo vera virtus, quae non est per se expetenda; sed tam
lom ex hypothesi peccati commissi λ Quomodo vera viserus , quae sui compotes Iaude dignos non facit, sed pud
re ac verecundia sufficit λ verecundia certia non est vi tos, eum sit de turpi facto et Istitur neque Poenitentia, . Quomodo tandem virtus censeri potest , quae est in ho. mine nondum edm Deo reconciliato,& charitate destituto; quam charitatem, qui non habet, nihil eli, ut ait
Apostolus λRespondetur distinctii ad simula capita. Ad Wimum a
Poenitentiam excitare dolorem ratione obiecti; delectatione earere ratione actus. At delectatio de obiecto actus non eu propria virtuti, set delectatio de ipso actu. Pinb
7쪽
8 . Theologiae Dogmaticae , ct Moralis.
teris igitur dolet de pectato quatenus Dei optimi Maximi iniuria est. sed de ipso dolore gaudet. atque ad p rati destructionem ,& vindictam in semetipso mompia,
ct alacriter operatur. poenitentium labores , cc laehrymae sunt illis initar cibi suauissimi , secundum iis ud
Psalini Ia7. Lassiores mantium Duram quia manducatis ,
tu itarem panis iste aemo litam munducaret. cura quanis rasauitate plorat in gemitu , qui oraI 8 Desero, es sunt
Iaesumae orantium, quo gaudia theatrorum Dulces
chomas eorum , τι magis plorent, is, gaudeant in fer
Ad seeund sim respondetur, Poenitentiam, secundum actus suos ectatam . esse per se expetendam in , quipo: Baptismum lapsi sunt i Secundisin habitum vericti sideratam. per se expetendam esse omnibus, qui in peetatum labi possunt & ab eodem resurgere . Vnde primus Homo in statu innocentiae constitutus , Poenitentiae virtute ornatus erat quantum ad habitum , quialta erat affectus , ut si peceatum committeret, de illo doleret. Contra vero Christus Dominus ob diuinam im- peccantiam, menitentiae virtutem nullatenus habuit; quamuis pro nostrum omnium pereatis Deo Patri sati si fecerit Nam Poenitentia non versatur ei rea as iena, sed
circa propria peccata . vivisere linquit S. Thomas γest ri aliquo mitis a se facto dolere . Vnde quM orat Dauld , Ab alienis parce sertio auo signiscat poenitentiam de peccati et alienis a Dauide factam, sed supplicationem ut Deus hostium insidias avertat, D em num praesertim, qui peccati suasores ipsi esse possent, vi explicat s. Augustinus , Enarratione in psalmum xx L Iicta sinquit 3 mea inquisant me , delicta adreme M' DI me : bir mora me, ab itiis pareo . Tatio mihi ex co-δε maiam cogis alionem, repelle a me malum suasorem e Moe es, Ab cultis meis munda me Domine . ct abalienis parte seruo tuo. Num igia δε- ας/ura delictoram, promta muli aliena, etiam primitus in exsiaio A. erumι . Dialoias Doritissa ceci iι , Auam alieno dei ciι . Hic ipse Dei femus an alio Umo sie oras, Non v niat mihi pes superbiae. & manus peccatorum nonia moueant me . Non veniat, inquit, mali pes superbiae, Me est. Ab occastis meia mundanter Et manus ste calorum non moueant me, hae es ahenis parca sertio tuo . poenitentiam ver4 non habuerunt Angeli , quia etsi peccare possent, tamen d peccato non pinerant emer-g quod semel commisissene tum M immobilitatemvollicitatis in obiecto eui semel adhaeserunt, tum quia unaeum illis instans Deo datum est, ex quo sors illorum aeterna penderet. Unde S. Gr oritis Magatis, Lib. I . Asmaham p I4. de Diabolo ait r Appellitiis aestamnis tertit in rixorem mentιs, mi damatus ram pri
Hiram so inati egisse non sensiat. Et s. dortis Lib. De Summo Eono . Op Io. Diabolus ide3 non petit meniam ,
quid son compungitur as Paenitentiam . Homo vero Poenitentiae capax est ob mutabilitatem arbitri; versatilis , ob infimitatem eorporis, & ex Dei benignitate , qui
non . teum te ,ris momentum. sed totum vitae tempti, ipsi indulsit ad eooperandum diuinae gratiae & ad abolenda peccata, satisfactionemque pro admissis diuinae iustitiae edihibendam ; Tempus certe aereptabile &-dies salutis, quos redimere. α Poenitentiae eonsecrare est opere pretium. Hi ne S. Ioannes Damascenas. Lib. a.
Fidei orthodoxae , Cap. 3 De Angelo ait: men sentiae
ρογνὰ ea ra lane minime capax eri , quia eo pore vaear. plani qu)d homo i vitiorum camo emertere, atqueati me ho-
νem frugem se conuenere queat, id is cmporis imbrethi mastri est e se Mus . Et ante S. Ioannem Damascenum S. Gνegorius Lib. 4. Moradium , Cap. g. ct Io. Duas Mitiselistendum se creaturas Deus feceras, Angelieam , D. Humanam e utramque vera superbia ferculit , M Mab fisiti ingenitae risi disis f, egit: Sed una tegmen ea tit, halais, alia teri nihil in s vim de earno reflauia. MDδεν Mergo creator, ut redimerer, iti m ausa debuit e dateνι, quam inperpetratione I anguia ex is mirati
infirmum ex earae gestauit. Vari recte a sa , eum mi feγrtim flerim orem hominabus diceret, ipsam quoque cati sum misvicordiis expνes ι duens r Et memoratus est in
quia eam sunt. Aes diceret: suo eoνum infirma Didit . eo di rim eus f punire nouit. Mi adsue adiud quo peia ius homo reparari debuist, supeνbiens viritus reparari non si ad uuia nimirum Ang/ us Dis mutilia cecidit, ho-
Ad tertium respondetur , Id intercedere discriminis inter Uerecundiam , & Poenitentiam, quod vere nisdia respieiat turpe factum, vi praesens, ex quo prodeum tem metuit infamiam, Poenitentia verA ut praeteritum . Repugnat vero persectioni virtutis turpe sicinus , quod iracundiam, S infamiam parit; sed non repugnat perfectioni virtutis dolor de turpi facinore , studiumque ipsum abolendi, siue remouendi ossentam Dei, & rearitum poenae , quae ex ipso e secuta sunt. Pudor enim Poenitentiae adiunctus gloriam. & salutem parit: Pudox adiunctus peccato, parit infamiam. & mortem, secundum illiud Ecclesiastici as. Es confuso adducens pee- carum,ses confusio Mati ens aeustam . Nam ut ait S. Gregorius , Lib. I. iri Erech. Homi l. ita sui reus cupaemtendo maia quae feeis, ad vitae Merratem perierit rutii vero erubescit bonis fuere, assisti rectitudinis eadu ,
Ad quartum respo detur , Poenitentiam sinceram , non esse quidem semper coniunctam habitui charitatis . nisi persecta st ; non esse tamen absque charitate , adsensum Apostoli quia sincero in Deum assectui di ammti saltem inchoato coniuncta est . Hi ne S. Thomas 3. P. ss. Λ. 4. ad 4. docet Poenitentiam , eis direct/st species iustitiae Uirtutum tamen Theologicarum esse participem. Es etam eum fide Passianis cis ι , per quam
iustificamur a sereaιo eiam spe veniae, is, eum odio viariorum, quod pertinet ad Mararas em. Paemremiam siquis dem certam non Geta uasi Mium peeeari, ἐν amoν Dei p
ut loquitur S. Muttistinus J vel alius auctor antiquus Sermonis γ. De Tempore inter Augustinianos, nunc in Λppendicem reiecti.
Paenisentia non es Imram a uisita , sed infusa. FIdei namque dogma est , nos veram Poenitentiam
concipere noti pol se, quin cordibus nostris per Spseratum-sanctum infundatur. Unde Ieremiae 3 I. I 8 dicitur:
saviis deinera sua, acidandum Poenitentiam Isiam, ἐν Remus onempeccatorum. Et Cap. II. 38. Ergo, semibus enitentiam dedit Deus ad vitam . Denique Corae ilium Tridentinum , Sessiones. Canone a. id ad sdem pertinere declarat. Si quis dixeν s, fine praeueniente Spiritia Sanlii piratione, atque eius ista oria . bominem ereri re ciperare, dulgere, aut stans terast se ficut Ostortet, Σι ei iasistrationus gratia conjeratur; Analsema se .
τε itari Virius lapsis in moriale aliquod peceatum quouis tempore fuit necessaria. IΤa doret Concilium Tridentinum, Semone r4. Cap. I. Fuiι quidem Frnitearia iniuersis hominibus , qui femorran aliquo pereato inquinascent , quouis tempore Maratiam, bitisitiam assequendam necessaria , iliis etiam qui β ιι μι saeramento MLi petiuissent . ut peraestare ab ecta, seriemendata, tantam Dei offensionem tam pe eari odio, ἐν pio anima dolore dere rentur . vnis Fr phelis aiι : Convertimini. di apite Poenitentiam ab M omnibus iniquitatibus vestris r Et non erit vobis in Mruinam iniquitas . Dominus etiam dicite Nisi Pinni tentiam egeritis, omnes similiter peribitis. Et Him Meeps Aposeolarum Perrespereatoribus Baptismo iniιiansis
8쪽
Liber II. De Sacramento Renitentiae.
docet, Ex iure naturali esse, ut homo peccator Poenitentiam agat , doletitque ex animo de malis quae commisit, ct doloris remedium quinat, malis eurandis salutare , di sagna doloris exterios prae se serat ae promat, sicut Nini uitae iecerunt, ut Ionin III legitur: In quibus tamen aliquid suit adiunctum fidei, quam e ceperant ex Praedicatione Ionae ; ut hoe scilicet agerent cum spe v niae 1 Deo consequendae, quam his verbis expresserunt tuuis sit conuertastir i unoscat Deus, is reuertatura fuνMe irae in i non peribi s λ In Veteri autem Lege determinationem aliquam accepit Poenitentia sinquit S. Nomas ibidem ad Σὶ primo quidem quantam ad dolorem ut magis in animo, quam in externis signis versaretur, secundum illud Ioelis a Seindire eorda mora,
ἐν non minimensa vestra. Secundo, quantum ad inmedium doloris quaerendum, ut Μinistris Dei peccata sua
generatim saltem cotisterentur. Vnde Dominus Duι- eici s. ait: Anima fi prae erit per ignorantiam, offeret arietem ιmmaculatum de gruibus Sacerdoti iuxta men ramisimarioΛemque mecati, qui orabit pνo eo, quia nescisns se/rit, ἐν dimittetvir ei. Oblatio enim facta pro Peceato , consessio quaedam erat peccati facta sacerdoti. Quo sensu Prauedilbas. dicitur: Qui a condiιscelera sua, non dirigerών ς qui aurem e se Hueris ἐν reliquerit ea,
ta potestas et aulum, quae , passione Christi derivatur ;adtaque nondum erat institutum, ut homo in precatum
lapsus, de illo doleret eum proposito subiiciendi se et uitius Ecclesiae per Consessionem dc satis actionem. spe consequendae veniae virtute Passionis Christi. Qui Poenitentiae modus a Christo Domino nostro in Nova Lege determinatus de institutus est. expellis rearum: Nam qui sine timore es, non muriti si Mi, Ad hune pruinde timorem adhortatur Christus, Matth ici a8. Tmete eum, qui pote si is animam im
corpus perdere in Iebe iam. Quartus gradus est motus spei, quam ex diuinae mi sericordiae intuitu concipimus, Mentes Deum nobis
propter Christum propitium fore: Qua spe erecti, vitam
de mores emendare constituimus.
Quintus gradus est motus charitatis, qu peceatum displicet poenitenti secundi)m seipsum. dc quatenus Dei summe Boni offensa est, vel propter suam turpitudinem, non iam propter supplicia. Sicque Deum tanquam omnis iustitissis em disgere inelsis; ut loquitur Concilium Tridentinum Semone 6. 2, am peceatum prius incipit homini di pheere, maxime peccatori, propteν δερμώcia, quae respicis timor seruilis, quiam propter Dei omn-fam, mel peccati rurpitudinem, quod pertinet aueharit rem ἰ inquit S Thomas a. p. in s. Λ. s. ad I. Sextus gradus est motus timoris filialis, quo propter Dei reuerentiam poenitens sponte satisfactionem OL seri, Ac peccatum in seipso vice diuinae iustitiae punire constituit. Quo timore animatus Filius prodigus ait e
Pater , pereatia in caelum, is coram Ier Iam non sum dignus moeari filius ratis : Fac me ficus unum m mercenariis
Vtrum Paenitentia a sacramentum e
Exteriorem Taenitentiam esse Notiae Legis Merais mentum, dogma Fidei es. ι
Quibus gradibus aci divinam Taenatentis Vinalem eradisurpc Ummo in nobis sine nobis Poenitentiam operam
ii, eooperari tamen debeamus, merito S. Thomas .
di ex eo Concilii Tridentini Catechismus sex Gradus distinxerunt, dc ordine quodam di os ta quibus Vesutior eivaria poenitentiae virtutem peruenitur. Primum illorum principium est Dei miserie dianos praeueniens, de corda nostra ad se conuertens, s eoodhm illud Ieremiae Lamentat. II. 2I. conuerte nos Boumne aste, is conuertemur. Ut enim explicat Sacra
otio diuis in Matiis a Deipis rariseum Iesum praeue menta gratia timendum est, hoe es, ab eius vocatione, quia, lyis
eoνum exilentius meritis ioc turr ει qui per nectatis a Deo aues erant, per eius exeitantem atque aiaiuuantem
gratiam ad conuertenduβ se ad suam ipsorum iusti eis imnem, ei m gratiae liberi assentiendo ἐν cooperando dio
es uertimini ad me. Ac eg conuertar ad vos, Luctraris ostrae admonemur: cuim responsemus: Converte nos Domine ad te, di conuertemurr Dei nos grasia praeveniri confitemiar. Primus itaque gradus ad Pomitentiam est gratia praeueniens.
Secundus gradus est motus fidei quo ad Deum tendimus . Credere enim oportet accedensem a Deum quia est
se in irentibus se reminerasse e sinquit Apostolus ad Hebraeos xx. εὶ Atque illud in primis, Deo itis eam impium pri gratiam eius. per redemtionem quae es in christo Diti. s ut loquitur Conei lium Trideminum sessiones Cap. ε 3 Ex quo sequitur, Fidem non esse Pomm tentiae partem qiaod commenti sunt Haeretici θ Smdeeessario Prent tentiam antecedat.
Tertius gradus est motus timoris seruilis, quo mcussus pereator timore suppliciorum a peccatia reuoc tur, Atque hue spectare videtur illud haiae oraculum Cap. M. I . Sisas quae eoncipis, e appropinquaueris MFarium, dolens eum a in Iordus suis r Siefacti timus a facie rea minine. Et illud Melesiasties i. Πλον SAeramentum enim es in aliqua celebratione, etim rei resis ita eommdmorario , ut alietiturin eare inreLMaιur, qu sancte accipiendum es ἰ ut aiunt SS. Augu- sinus Epist. 13. alias II9. ad Ianuarium, S Udorus Litas Originam, Cas Io. dc habetur Cap. Multi, Causa LQiuxst. t. Sive signum est practicum & emcati gratiae, a Christo institutum. At externo Poenitentiae Ritu ,
prout admittistratur in Ledesa aliquid sanctum fghbscatur tam ex parte precatoris paenitentis, quam ex parte Saeerdotis absolueritis: Nam peccator poenitem rerum de verborum notis plandostendit cor suum a se eato recessisse. S militer etiam ea quae a sacerdotege runtur dc dieuntur, misericordiam ec operationem Dei peccata remittentis signiscant. Hoc autem signum ex instituti e Christi gratiam conferre, probant illa Salatiatoris verba Matth. I s. ad s. petrum: Πbi Φ. elatin Regni Coerorum. Eι quodcumque ligaueris super remam, eju lyeurum , is caesas. Tum dc ad reliquos Apostolos,
Matin x g. ra. Amen dico vobis, quineumre auigauernati super terram, erunt Iigata ἐν in caelo. 6 quaecumque
foceritis super terram, erunt solusa, in caela. Ae post Resurrectionem ad eosdem : Acci se Spiritum- Eum, quoriam remis νιι is pereata, remittuntur eis is quo eum retinueritis, retenta fiant. Soluunt autem dc remit tunt peceata Sacerdotes , eum Poenitentem riia dispos tum 1 pectatis absoluunt. Ligant, is,m peccata legitis mas oheausas retinent, id est, peccatoribus sicut opo tet non poenitentibus Abs lutionis Ec Rem iliationis pratiam vel ad tempus suspendunt, vel omnino negant. Llpant, tam satisfactionem poenitentibus imponunt rSoluunt, tam de illa ipsa satisfactione tussis de ea usis
aliquid remittunt, vel per eam purgatos ad sacramen. torum participationem admittunt. His autem praee puὰ verbis, suorum remiseritis peccata, remittuntu die Apostolis eorumque legitimis Succetaribus potestatem remittendi peccata in Sacramento Poenitentiae fuisse communicatam, uniuersorum Patrum e sensus semia per intellexit . Et Montanistas, atque Nouatianos. m. testatem remittendi peccata esse in Ecclesia lim peti,naciter negantes, Ecclesia Cathollea tanquam Haer ticos lure meri id damnauit. Quamobrem saera syn dus Tridenti iis verissimum illum verborum Domin sensum probans Ac recipiens, damnauit commentit lasHaereticorum interpretationes , qui verba illa ad not
statem praedirandi verbum Dei, de Christi Euanoellum annuntiandi, contra huiusmodi sacramenti instituti
9쪽
io Τheologiae Dogmaticae, ct Moralis.
mem salso aetorquent. sic ipsa loquitur, Sessione I 4.
Cap. I. de Canone a Si quis a xerit, meνba ilia Domini ,, saluatoris, Accipite Spiritum-Sanctuna: Quorum re- ,, mi seritis peccata, remittuntur eis: di quorum reti- , nueritis, retenta sunt on esse inrelligenda de pore. διὰ remistendi , retinendi petenta in Sacramento Paenirentiae siear Eeelesia cistboliea ab ini/, - ν tutellexia;
Tridentinum porro Conei lium secundam veteris ει- Hesae doctrinam, & Apostolieam Traditionem suum illum Canonem condidisse, clarissimis patrum testim ni is ostenditur, scilicet. s. opriam Epist. 34. ad cornelium Pontificem Μa2lmum: stastieramus quidem iampridem , Fraser Mari me, participaso inuicem nobiseum eonfilio, me qui in se
ferationis infesta ione fumuntati ab Aduersorio lapsfui sat fueri liis se illisi is maculassens, agerem diu
Poenirentia plenam , , F perietium infirmitatis iueret,pae subi Bu mortis aeeiperent Quando permis rit ipse qui letem dedit, ut heata in terris, etiam in eoetis
S. Paeiani Barcionensi Episcopi, Epist. I ad se V
nianum ouistianum, ubi de Remissione precatorum seroquitur: Solus hoe, inquies, Deus poteriι. Verum est ,ses is quos per Sacerdotes Dos faris, ipsius potestas es . ,, 'cam quid est i Iud quod pololis dicit: Quae ligaueri-
,, tis in terris, ligata erunt di in coeli silc quaecumque , solueritis in terris, soluta erunt & in eoelis. cur loe, ludis hominibus aestuere non licebar λ .an tantiam Me
Et paulo post: Si ereo Lauderit, chrismatis pessus , malo tim long J Chari artim, ad Episcopos inde dessem di , D. Ieandι ouoque ius ad is arsis fotiensi. Quod
ribu e Don negabit, qui Episcopis etiam Vnisi fui nomen imisu ι. S. Ioannis chrysostomi, Lib. 3. De Saeerdotio e cui r/ωam Deo tint linquit) -que in ea versantur. his comm se fum es, ut ea quae in coelis sunt, dispensente Iis da ori es ,
Iis , neque .is changelis daram esse voluit. Vsquo enim Mis ilio, dictum est, Quaecumque alligaueritis in terra , , erunt alligata & in ecelo. Habent quidem reννes res Principes vineaei potestatem , verum in eostis L Itim . ti autem quod dico sacerdotum vinculum , istismetiam animam eoAtinii, atque ad caelos seque per δι .-sque ase3 ut quaecumque infernὸ sacerdotes confideerim , Eia .adm Deus superia rata babear. aesertiorum sentenis uiam Dominus eonfirmet. Etenim quidnam MeaAude dis eas, ni omnem rerum coelectium potesarem itiis a Deo eis His ρ Quorumcumque ait peccata retinueritis, retenta δεηι. omenam Mocro potestas hac una maior esse queaι ρνuιὸν omni νiam uio potestatem dedit. caeterilm itrio ipsa eam tim omnifariam potesatem a Deo Filio illis ιν diram Nam quassaam in ectam Iranslati, ae fora hum isam naturam positi, atque noris ab a fembus ex. ιi
is porestatem habeat quos eumque velit in carcerem eonii ,eianai eosdemque ν ursus laxandi, Mattis Πυ-admiramatis omnium rudicio fueris. At ver)quia Deo e ηιὸ mi
diem aecepit potestatem. quanιὸ citam terra pretiosus anιὸ Mimae eorporibus praesant, bie vilem e/ u. di sui tarem accepisse nonnullis videri ribri p. - . Proeti 1 dessὰρ huiusmodi infama. Infania enim manifesta deo est. 6 ι au/tim sum Principatum . ne quo neque fatalis, neque promi σν umbo oram compotes fieri possumus. Et rurias: Non solum Saeerdotes cum regeneram. sed . iam poclea, condonandorum μccatorum obsan I potesa
S. . mbrog Lib. I. De F niten iaci p. x Nouatianos ita refellentis: Sta aiunt se Domino differae reuerentium ,
eiam ipse in Euangelio suo dixeriι Dominus Iesus, Acci- pite Spiritum-Sanctum, quorum remiseritis pecca. Mia, remittuntur eis, & quorum retinueritis. retenta Msunt: Quis est ergo qui magis honorar, an qui Manuatis Mob emperar, an qui ressus Ecclesia in utroque feruat os/dientiam, ut peccatum-aliuet, is relaxe . Haeresis in aureo immitis, in altera inobediens, muti tigare quoa non estivi, non It fluere quod heauit: In qua D DEm eseat Aria ua damnaιδεκιentia. Dominus enim par ius esse DoLit Ieanai, o Diuendi, qui viruinque paνi conantiona permio. Et paulo poli: Ius hoe folis permissum es
Saeordoribus. Ilicte igitur Me Εeriesia vindicas, otiae meis eos Sisererites habete Haerem vindieare non potes, qaissaeerdores Dei non laser. t .
Et Cap. 7. Non interest utrum pervenitentiam, an poL uerum Me iussi datam vindicent Sacerdotes: Idem in viro se M sterio est, dcc.s c, im .Alexandrini, Lib I a. in Ioannem: Duoha Friodi, linquit Dei Spirita affati homines peceata remitiarunt ac retinent, vel eam dignos iamittunt ad Bapιfmum, is indigηos exesidunt, mel eiam Hios Eeeissae praeames eorritiunt, ac Trnitentistis ignoscum. Alii etiam Patres eodem modo loquuntur de prens. tentia aede Baptismo, quoad vim & esseaelam remi tendi peccata, di virique Sacramenti nomen ae digni
talem asserunt, praesertim S. Itisinus, Epistola 218. olim iso. ad Honoratum scribens de nersecuti ne uvam ἡalorum: An non cogitamus, cum ad isorumperieulorumpe enitur exιrema, nee es noles as uua fugiendi, quantus
cum in vitae aeternae νe ae non babestina λ
eonfitentibus actionem Pinirentiae darent; ἐν eosdem suis. bjiDιij actione purgatos, ad Communionem Sacram ut rumper Ianuam Reconcusationi Emitterens . civium sope i iηυ Miliων ipse Satiator interuenit, nec unquam ab his abes, quae Minifris Dis exequenda commisit, diram e Ecce ego vobiseum sum omnibus diebus usque ad con- Matth. xx.
rari hono Mdine ingraturando impletu ν effialia. non amis bigamus per spartiti m-Sanctum nise donMtim. Resertur Cap. Muoiplex, Dist. I. De Penitentia.
Aeredit denique Concilii Tridenti ut desnitio. Sesis e t . Canone I. Si 1ais dixerit is cathes eis Edes a Ttηisentiam non esse vere, propria Sacramentum pro FAdelibus, quoties pos Baptismum in peccata Iabantur. Deo rectaeitiandis, a christo Domino noseo insitastim ;
Dei merbam, virtutesque saeculi lenturi, is prola tiai c
metipsis Filium Dei, m ostentat balentes Ex quibus collis gebant homines post Baptismum in lethale aliquod pe
eatum lapsos, nullo Saeramento aut Ecclesiae minist rici Deo reccinei liari posse. Idem Olligebant ex altero eiusdem Epistolae Ioco Cap. Io. Voluntarie peccantibus nobas pos acceptam noti ι iam veritatis , iam non relis itur pro peccaris bostiis ,
10쪽
Liber II. De Sacramento Poenitentiae.
a,Vallis autem quaedam exspectaι o iudicij, i, ignis aem lusio quae e sumptura es aduersarios. Respondetur, priorem locum de Baptismatis gratia esse intelligendum, quam recuperare impossibile est , chm sit gratia regenerationis & renouationis, ideoque Baptismus iterari non possit: Non vero excludere veniam pereatorum per poenitentiam, dc iusti stationem seeundam, per gratiam sanationis& reconciliationis . Hanc sententiam ad Baptismiim referri , ostendunt his verba, Quiseme uni istuminati, rursus renouari. Baptismum enim Sacramentum Illuminationis 3c Renci tionis ab antiquis Patribus appellatum, nemo nescit . Idem ostendunt illa verba, I ursum eruet entes M meliosis Filium Dei. Nam in Baptismo configuramur Chri-ilo eluci suo: Vnde sicut Christus non potest iterum crucifigi ; ita Baptismus non potest repeti : Quod si quis tentaverit, is Filium Dei iterum crucifigit Πbi ips id
est, ad suam renouationem, quam ex altero Baptismo sperat. Clim autem excludit renouationem ad Poenitentiam, intelligit Poenitentiam eum Baptismo coniunctam, siue ad Baptismum praeparator sam, ut ex illis verbis perspuruum est: 'Non νumum larentes fundumen piam via lenitae ab operibus mortuis, O fideι ad Deum ,
Baptismatum doctνinae, impositionis quoque manuum, ae reia
furreri ionis mortuorum, O iudicis Herni. Ita hune loeum euplieant S. Amtrosius Lib. 2. De Pinitentia, Cap a. s. furinisus in Expositione inchoata Epistolae ad Romanos , s. Ioannes cir octomus, Theophilactus, ct Oeetim nitis in Commentariis Epistolae ad Hebraeos. dc S. Ioannes Dama sentis Lib. 4. De Fiae Orthodoxa, Cap Io. Locus alter eodem modo exponitur I S. Ioanne γυ- sommo & a S. Anticlino loeis mox indicatis, necnon araeopb acta; ut sensus si, iis qui post Baptismum in
grauia scelera prolapsi fuerint, tam non reli noui hosiam pro meeatis, sue applicationem Sacrifici a Chri- in crure oblati qualis hi in Baptismo, in quo sine vllaeonditione satisfactionis applicatur virtus Sanguinis Christi ad persectam pereatorum remissionem, quoad culpam de poenam Intelligitur etiam ab antiquis non de quocumque peccato lethali, sed de peccato Apostasae, qua Fides de Resistio Christiana semel susceptae prorsus abijeiuntur
Hie sensus eruitur tum ex verbis antecedentibus, Ni des enies eollectionem nostram i tum ex consequentibus, TU Meeptam notistam veritatis . Loquitur autem
Seriptura de huiusmodi peccato velut de lapsu irreparabili. non quAd verὰ poenitenti non pateat locus veniae
per Sanguinem Christi ; sed quia qui in id merati genus
prolabuntur, vix unquam ex eo emergunt, vix unquam
ad Paenitentiam secti solent, eo quod ex certa malitia
Idem esto ludietum de peccato Blasphemiae in spiria
eum-Sanctum, quod Christus neque hic, neque in futurosae loremittendum asserit, Marιb. I a. Non quod Blas phemia, qua manifesta Spiritus-Sancti opera Ddem ni tribuuntur, remitti non possit per Sacramentum Pre nitentiae; sed quod remittatur dissicilios, quia vix eo tingit, ut huius hlasphemiae rei verὰ conuertantur ad Deum; Et quia maiorem obicem gratiae opponunt, nullamque habent excusationem peccati. In aliis namque eriminibus plerisque ignorantia, aut infirmitas culpam aliquatenus minuunt. Misericordiam conferatus fiam si quit Apostolus) quia ignorans feci. Et Deus cognouit ementum nostrum , recordatus es quoniam puluis surius , aliquis ea re insanabilis dicitur, quAd aegrotus ita asse ctus si, ut salutaris medietnae vim oderit: sie quoddam est peceati genus, quod non remittitur, nec condonatur . propterea quod proprium salutis remedium, Dei
gratiam repellit, sinquit Concilii Tridentini Cat chismus. 9Peccatum illud in Spiritum-Sanctum, non solom dis.
Mulier, sed nunquam omni ni remitti censet s. Augu- uisus ; quia in eo peccator ad extremum usque spiritum
grauerat, siue illud si desperatio de miserieordia
et, vel duritia eordis qua homo recusat in unitate compei earum mala conscientia eognoscere ἐν annuuliare cumtur. Sola ergo immenitentia non habet remissionem, neque in hoe saeculo. neque in suturo . Caetera vero peccata per poenitentiam remittuntur. Sedusa impini- renitis Des cor impcnisens, quamdiu quisque in hae carne visit, nonsores italeari. Dentilio enim desperandum est, quamdiu parientia Dei ad Pinisoriam adducis. - . Vnum
ergos fugium est, ne H irremusiatis blasphemia, ut eis
impinitens eaueasti et Nee Hirem Finitentia prodesse er δει ur, nis ut teneatur Eeetis, ibi remisso peccatorum sur, foeteras Spiritus in paeis tinetiti e oditur . Verba sunt S. Auffustini sermone 7 r. alias II . De Vesebis Domini , ubi Quaestionem de Blasphemia in Spiritum-Sanctum irremissibili tractat dc soluit. Eamdemque tradit explicationem Lib. . De Sermone Domini in Monie , Cap. 22. Enchiridis Cap. 82 dc Epistola x8s. alias so. ad Bonifaeiam comitem, Cap. I I. Peccatum illud finalis impaenitentiae, peccatum est ad mortem, de quo S. Ioannes Epist. I. Cap. 3. Es peccatum admonem . non pro Eudiso reget Dis. Vel si aliud peccati genus intelligatur, sensus loci illius est, Iro iblius Ieccati remissione vulgares orationes non lussc re, sed necessarias esse orationes sacerdotum, Sut singularis eximiique meriti ae sanctitatis viri veniam pro eius remissione Deo depresentur, ut denique Eeelesia suis supplicitionibus indulgentiam huius crina inis reis obtineat: Non autem quod pro huiusmodi peccati venia Deus nullo modo si orandus. sic explicat s. Ambrosus, Lib. t. De Paenitentia, Cap.8. Hic veris opere pretium est aduertere , Synodum Tridentinam ex his praecipuὰ verbis Ioannis Io. Aeci
luntur eis, &c. Poenitentiae Sacramentum , a Christo institutum, probare : Quia locus alter Matth. 18. Quineumquefolueritis super terram. &e. aliis habet licet minus proprias interpretationes. De Correctione enim fraterna illum explicat, si Fidelibus omnibus accommodat s. Acistisinus Sermone ga. alias 16. De Verbis
Domini, dc re iertur Cap. coepisti, Causa Ii Quaest. 3. cepisti inquit habere fratrem tuum tanquam Publica num luas ilium in terra, sed vi iusὸ estiges, vide. minissa mineuia disrumpit iustitia. ciam autem eorrexeras , ἐν concordaveris cum fratre tuo fouisi illum in terra .ciam solueris in serra, status eritis in citi. Attamen alibi tam proprium illius loci sensum aperia tradit
Multisinus, illum due explicat de remisione peccat rum per Ecclesiae elaues et ministerium Sacemotum in Sacramento Poenitentiae, scilicet Sermone 332. Devrilitate agendae Prestent ne, alidis et . inter Homilias quinquaginta, Cap. 3. Lib. M. Deciuitate Dei, Cap. 9. Lib. contra Assuemarium Legis ἐν Prophetarum, Cap. I 8 Tractatibus aa. & ast . in Ioannem, & Sermone Na. alias ρ. inter Homilias quinquaginta, cuius haee sunt verba: Agite Tollentiam quatis agituν in Melesia, me
Similiter edm S. Hieronumus in Cap. 14. Uriae, ait Apostolos ulneula peccatorum soluere Sermone Dei , ἐν resimoniis Seripturarum, exhortatione virtutum , atque ita Magistrum suum imitari, qui eis dixerat , uuaeeumque friueritis super Ioram, soluta erunI O. inetisti: Sensum miniti proprium illius Ioel attingit; modum soluendi peccatorum vincula dispositi ut per verbi Delpraedicationem explicat, modum se luendi iudiei alite per administrationem Saeramenti Poenitentiae, dc Α solutionem Sacerdotalem non excludit; qui proprius est illorum verborum sensus ab ipso traditus ac explieatus Commentario in Cap. IA. ELI g. S. Matthaei.
In saeramento Teinirentiae non minas Dam in asis, d lingui ptisunt, sacramentum, res Saera
mensam, ἐν res tantum Sacramenti. Adramentum tantum, sunt actus externi tam Ne -
δε totis Poenitentis, quam Sacerdotis absoluentis, id signiscantes, quod interias in anima geritur. Resis