장음표시 사용
361쪽
hitidibus non fuisses volo quidem quod amodo facessas a com lo rega di aste'
mendationibus que, Si vere sunt, inflant; si falSe ruborem incutiunt. Vale, et doceas me velim quid sit modus specificus et formalis verbi, taliter exponens, quod intelligam plane quid dicas, et a quo modo essendi sumptus sit michi tuis rationibus innotescat φ . nunquam enim, ut vera loquar, taliter intellexi, quin ingens michi dubitationis scrupulu remaneret iterum Vale. Florentie decimoseptimo kalend. Sextilis.
Magistro artolo meo de Regno δ).1 Apule, doctorum trivii lingueque latine,
Bartolomee, decu S, nostra cur assicis aures Laudibus et docto celebras mea nomina Versu Non pudet aut Plaebum clausoque Helicone Sorores Excire Aonias aut numina sacra bicornis
gio I. I facesses 2-3. innuunt 4. I plane inteli.
1 Ii Melius, per uno Strano abba-glio, ha credulo che PS. hied esse a Bartolomeo agguagi suli avverbio taliter , e Scrive quindi in fronte ali epistola: re Quaerit quid taliter significet δε quasiche osse possibile neppur immaginare che it . facesse domande cos puerili Egli invecebram ava schiarimenti sui si modi si- gnificandiis, io a dire sui principidella costrugione, variamente Spo Stie considerati dat grammatici medievali cf. THUROT GEc cit. p. 23 gg.) ma in manter cosi os cura che Gargantua, come finge i Rabelais in quel capitolo de suo libro h e tutio una
satira deli insegnamento scolastico quale ancor 'impartiva a que' tempi, prouVolt sus ses Oigis ara mere, que
de modis significandi non eratre scientia n Gurgantua, hap. XIV . a Quest'epistola furatam pata fra Lini Coluci Pierii Salutati cancellarii
forentini carmina eruta nunc primum ex cod. bibl. abbat Florentinae monachorum S. Benedicti, che P. L. Galletti, frate delia adia di irenge, trasmiseallo accaria per arricchirne it sopraricordato suo libro p. 338-3 a). Nel-PaVVertenga preliminare assernia il
quale lo regat alia biblioteca della Badia a meggo i secolo XV alPincirca Antonio Corbinelli, a fors solo una porgione di esso cc. 61 - 1o9 se parte delia libreria de S. ne di mano di costule verun a delle critture che i codice racchiude e quindi neppurcia presente epistola, che occupa le cc. 964-98 A), sebbene in molli luoghi icorrano Or- regioni e postille di suo pugno.
362쪽
alle sue elevate Nobile e la materia di cui scrive essa quindi rende sublime ii suo stile ed opera 'cio cheil suo ingegia non farebbe. Se artolomeo VUole, evochi Apollo e lemus a proprio profitto.
Parnasi et liquidas Aganippes fontibus undas, Dum me indigna canis, turbare aut somnia mira Fingere, que melius possint insomnia dici λ
uid michi cum Phebes quid cum Cicerones quid, inquam,
In me laudandum, vir facundissime, cernis SAn quia iocundo strepitu fors publica currant, Si qua dedi, tantas in me componere laudeSEsse putas dignum sed rerum pondera tolle, uas fecunda trahit secum natura capaciS
Materie, nostrum tibi quid restabit et illa io e res ipsa dabat, que nostra inscitia liquit
Vel que forte minus docte tractaVimUS, Oro, Tecum paulisper meditere et rite videbis Nil me vel laudis minimum de iure mereri. Attollit speciosa quidem seseque Stilumque JMateries ac magna placent et pulcra niteScunt, Si qua canas quanuis rebus facundia desit. Adde quod inventis debetur gloria, que OS
Ante fugit veniunt etenim coniuncta paratu Divite sponte sua quecunque iubemuS, Ut omnem O Constet abesse meum, Si qua Si fama, laborem.
Sentio, nec fallor, quam sit michi crassa Minerva, uamque hebes ingenium, quamque hec Sermone pedestri Nunc michi metra fluant cur musas, curque fatigaSEX Helicone trahens michi claro carmine Phebum Θ 23 Somnia finge tibi divumque oracula rebuSFinge tuis vigilans, divumque fruare quieScenSAlloquio et pulcer dicenti aspiret Apollo. Ipse tibi det, docte, iram tibi, docte, noVena Thespiades, divina cohors, dent munera muSe J . o
4 Z quod cum Cic. . quia Z que o Cod. quid tibi quid maci primo quid cancellato. a quis I9. etenim Z et eius
363쪽
Eloquium et Nisa tibi, et carmina Bacchus, Det Clarius mentem Cirrhe de vertice Phebus, Effluat unde tibi vatum sapientia dives. Det tibi sublimis de celi culini ne vocum
Calliopea decus graVibu Sque retardet acuta,
Dissonaque harmonico necnon et OnSona neXU
Coniungat placide, verborum pondera librans y
5. Cod. Calpea te lettere io in interlinea in margine Caliope Musicam asto ii carme interrotto, sospes ilnostro Pesecurione de suo dis egno, finche non gli present occasione diriprenderia Pepistola dei Puglie se, dovea largit onore erano, Sembra, VOVcate e Mus e. Qui infatii esse ap- palono aggruppate dat . in ordine diverso dat consueto, e di tu conattribuetioni en dissimili da uelleche Pantichita loro conferiVa e ches ulla sed di componimenti divulgatissimi ne medio evo quali a agiond'esempi, Versus de VIIII Milsis, igNudicati or attura di Catone, ora 'Ausonio ma Soliti a corre generat mentene' mss. Senga nonae 'autore; DPoetae at min. ed. Baehrens, III, XXXV,
p. 243 AUSON. E. E. XX; Notio et extr. des mss. XXIX, par. II, p. 2OOsg. c. si continuava a da loro anche ne se colo XIV. Se da una partei S. si accorda con Macrobio e meglio con Marciano Capella ne riconoscerenellemus sim boleggiatici musici concenti elle otio fere celesti, a cui si aggiunge i suono proveniente allaterra cf. M. MACROBI In Somn. Scip. c0 min. lib. II, cap. III MARC CAPELLAE De nupt. Phil. atq. Merc. lib. I, cap. XXVIII exit commento di Remigio
citato a III itografue Vaticano in MAI, Classic auctor. III, 284gg); egli
gnando a talu ne fra te Mus de celi diversi a uelli in cui Marciano lecolloca se a propria la opinione di Fabio Planciade Fulgengio cherae
Mus si an in pari tempo re modi do- trinae et scientiae , pure eli' assida a cias cuna di esse a parte che te compete e et ritroVarne a ragionenetretimologia et nonae as Segnatole,sostituisce spesso alle bi ZZarre lucubragioni dei ve cchio mi tografo propos te non men arbitrarie, a prima di tui sconosciuie; cf. F. P. FULGENTII A tholoe lib. I, cap. XI in Alictores m=thoeraphi latini, Lugduni BataV. 1742,pp. 64O-44 I. BOCATI Geneat Deor. lib. I, cap. II, a Sileae, DXXXII, p. 269 g. Per ultimo cosa non tentata neppure da ante Convito, II, XIV-XV), i S identifica levius colle discipline de trivio e de quadrivio. esto complicato in sieme di allegorie e di sim boli iesce a Volte pa-
recchio scuro ma per uona Sorte
in uno ibaldone di critture mitologiche e tori che et secolo XV cod.
avvenuto di rinvenire una dissertagion-
cella de S. sussemuse, che si direbbedeitata a bella posta per servi di comment a queSto carme No la ripro- durrem a rani elle note Seguenti.
unos, id est bona Sonoritas et UO- niam omnis celestis armonia in octa- Va Spera et Septem subditis circulis for- si mari creditur, eam in octaVa ponere spera non Videtur incongruum quam conveni uri L e nemo dubitave
364쪽
da Polimniale ma- tematiche; Erato gi'insegnerata geometria; Euterpe 'ultima disciplina et qua
drivio, cio, astrologia, a ristretia
alia cogni gion dei fenomen celesti,
Altera Saturno coniuncta Polymnia regi Te doceat numeros varia ratione fluentes; Dividat hos iungatque alios aliisque recidens Detrahat inque vices geminos multiplicet unum In semet cubicas aliasque indagine longa Radices querat hos comparet atque duorum Inveniat medium, rerumque exordia tradat JhEx numeris adhibens, qui mystica queque figurent, Martia de solidis clara ratione requirenSCorporibus quantum, cui punctuS, linea cuiqUeLata superficies famulantur dogmate certo, De simili similes Erato metita receSSUS, Astrolabi doceat pedibus ascendere celum; Et doceat stelle quo distent, quoque VicisSimSidera sideribus pacto dirimente recedant; uique situs Superos gradu atque minutia istat, Ut putat inveniens, Euterpi serviat hecque, Ultima quadrivii, tete ad celestia VertenS, Cum Iove iuncta suo totum consideret orbem;
I. Cod Polimia e in margine Polimia Arithmetica . Z figuret 2 Cod. in margine Erat Geometria 3 - 14 di due persi 4n solo e Astrolabi doceat stelle quo distent etc. 17. Cod Z Euterpe
catim cod. Magliab. c. 36 B. Cos fa cendo it . egue MACROBIO, Oc cit. MARCIANO invece loc. it. dice Calliope si orbem complexa Cyllenium .
1 u Polimia a polis, plurare litas, dicta est quam in orbe Sare turni ponere dignum est, quem idest tempus, putavit gentilitas et ob id fabulati sunt eum si filiorum oratorem, quoniam Uic- quid in tempore gignitur in tempore
u moritur et quoniam tempuS nume-α rando procedit optime arithmeti- cam deputamus eidem, que denume- si is tractat DP cod. Magliab. c. 36 B. a uinci a P non inconvenienter creditur geometria, quasi eri- n, id est lux de terra, quia ea ad metienda corpora tota dirigiturre et maxime Solida quantum enima ad terram attinet, prima et maximare dissensio de quantitate est cumquere pro tuendis aut ampliandis finibus precipue bella gerantur, in Martisu circulo locanda videtur B cod. Ma-gliab. c. 364. Trato ingressa Mar- tium circulum modulatur B diceanche MARCIANO Ma a strana eti- molo ia de S. non trova riscontri Fulgenetio deriva Erato da g ευρω, α ξαριο, Ex simili simile que re perit hec Erato sit Β, si legge anchei u epigramma sulle MuSe che co- mincia α Euterpe bona n cod. Ma-gliab. c. 34 B ed e in parte attinio da FulgenZio.
365쪽
Describensque vagos ignes, Stellasque manenteSAc motus Varios natosque ad dira cometeS, Te doceat gemina quecunque reductus ab artho Equator paribus distinguens partibus arcem Etheream per Signa me et punctOSque polorum
Ut penetrent gemini gemina regione colubri, Utque secet primus oviali a piscibus astro Frixei pecoris ducta vertigine sidus Atque libre chelis Astre virginis ignes; ΙΟ Utque hic et equator Spargant parinoctia mundo; Alter ut Herculei signans primordia cancri, Hinc geminos linquens, illinc Chirona bimembrem, Alternis vicibus noctesque diesque remittat; uod signum et qualis iungat fortuna planetaS, IS uis celi medium teneat, qui surgat ab ortu;
uis cadat, occiduas preceps mergendu in Unda S, uemve premat moles me sub tartara terre, O signo exultent et quo dominentur et in quo PlUSV minusve queant et quo ceu capta ligentur
a Mancipia, et nunquid hostili an fronte benigna
Se simul aspiciant, et quo dominante ΟVeturAnnuS, et obSessum nigra Statione planetam uis gradus excipiat vel si puteale barathrum Implicet, ac multa que non est cura referre 'ha Et tamen hec inter nullais tibi suadet auctor, Ut ventura putes celi ratione notari;
non gili presuntUΟ- Samente rivolta alia Vana indagine delfuturo.
iuxta nostra possidet inventa, qui maximus est siderum moderator. X qu eum deum deorum finxit anti. CAE Uitas, a quo regnandi desiderium mutuari descendentes animas tradi- derunt quod cum deorum putarentu et celeste quiddam, non cupiditate etsi ambitione, sed bonitate animis insi- tum, non immerito Euterpe continerere creditur, ab em bonum et Ur IMI, C OnVersio quoniam per hanc benere vel ad bona noster animu con- Uertatur et cum a s tr o bovi ies de in-st feris nos ad celum convertat, Optime si huic Musarum deputatur B cod. Magliab. c. 36 A. 'erronea elimologia da α τρεπω n data qui dat S. non trOVa, ch io Sappia, is contro in altri scrittori.
366쪽
Talia a sua voltapotra accrescergilla natura capacita
deli intelletto; Clio apprendergilla grammaticari Melpomenes la logica;
Nam Deus om11ipotens a Summo culmine rerum
Principia et causas decretis finibus urget, Dirigit et medio, si vult, Suspendit in actu, Ut nil cuncta queant, nisi quod permiserit ipse. Infima, que terra et stagna liquentia gaudet Incolere et circum florentia prata Vagari, Alite Vecta Suo cygnoque canente, Thalia Inserat ingenii radices, semina, plantas J :Altera, iam hebes celique volumina Clio Celsior attingens, fame melioris amore
Pectora succendat sermoni congrua tractanS.
Hec doceat plene quo fonte et origine nobis Rerum signa fluant et que totiformia Vocum Corpora coniungant Varientque elementa noteqUe, aque simul coeant ratione et edere verba Tertia Melpomene, Stilboni iuncta, per omne SDiscurrens artes, subtili indagine verum
7 Cod in margine Talya Ingenium a sic naturale 8 9. Cod in margine Clyo Grammatica Io. d. attigens II Z succedat Cod tranctans 4 Z coniungati 6 Cod in margine Melpomen Logica
lis sic; cf. MARC CAPELLA, p. cit. Ι, XXVIII extra celum ponit, igno Vectam circuna humorem, fluminare videlicet, lacus et maria, quaSi ge si minum positionem, in qua nihil de re prisca traditione detrahimus, in hac C elementorum graViorum regione Versi Satur, quia hic animi, qui in virtutes re crescere dicuntur et germinare, X-κ ploso reminiscendi miraculo, dumst in nobis perficiuntur, conVerSantur.
hanc igitur nihil aliud quam ingenii
si aptitudinem, quam e corpori com- plexione videmur habere, intelli-κ gendum relinquo D cod. Magliab. c. 36 B. Anche FULGENZIO, p. cit.,
trova simboleggiat da Talia lais capa- cita deli intelletto , et quasi dicatur
α τιθεὶς θάλεια, id est ponen germina D.
et u Clio a cleos grece, latinere et o Lia. nam mentes, quibus alia, de qua post dicetur, virtutum Seu mina credit, fama et gloria accen- duntur eaque id, id est furare tu homines a rebus corruptibilibus re ad terna unde etiam dicta Clio, quasi est dempta littera , id est furatrix huic deputari potest gram-κ matica, que S ianua scientiarum. hanc etiam non incongrue in lune C primo celorum circulo ponimus, C quoniam ea est primum corpUS e- leste, quod nos trahit ad supernosi rum contemplationem que ita On- Veniunt, nam fama alieno resplendet preconio luna alieno lucet lumine C et ipsa grammatica re eS ObScura, re nisi aliarum scientiarum iubare lu-α minetur cod. Magliab. c. 6 A.
367쪽
uerat et obductas fallaci tegmine nubes
Lumine doctrine et certa ratione reSol Ven S
Edoceat tete in vocalia verba coire Post has Uranie Cypridis vernacula di Ve, Cum Cicerone suo nostris affectibus ignes
Aggenerando OVOS, cui parent OStra forumque, Curia, plebs, populUS, necnon Sacer ordo, SenatUS, Te doceat mire disponere viribus artis Humana mente et quo traducier horrent 1 Flectere mutatas et iam retinere olenteSVilibus attentos inter primordia rebuSObscuris dociles animos et turpibus ira Ferventes, placido dicendo reddere, necnon Si fuerint aliis ad se transferre faventes
13 Arbitra iudicii radians Apollinis orbe Maxima Terpsichore divina humanaque pleno
Pectore discutiens, mediansque hinc inde sorores Et volitans Super Sensu ac corpora impleX uerere subtili doceat te dogmate Verum,2 Atque et ad ipsius rationes entis et S Se
volt gli vetera isegret delia filosofia
nem antiquorum meditatio est in- quieta. Si qui autem nominis for- mam Spiciat, non absone dixerit Melpomene quasi melos honos mene, dulcedini Sonore defectus. cui deputare Doegi cram, que Sermonis
Ornamenta non curans, in sola veric Vestigatione VerSatUr cunctaque con-
siderans, non pace, Sed lite gaudet, non videtur indignum hanc in sere cundo et Mercurii locamus, quod i ille deus furum et mercatorum, Sicutu logica deceptionibus gaudent et non minus hec omnium interpres scien-u tiarum quam ille deorum BG cod. Ma-gliab. c. 36 Per FULGENEIO, p. it., Melpomene vale infatii quanto α με - λετη ποιου Wη, id est meditationem faciens permanere . A ei MARCIANO, p. edoc. cit. assegna ii telo medio re ubi sol flammanti mundum
a iii in tertio Venerisu celo locanda videtur dicitur enim Uranie quasi ros eos, idest C ignis novus, quod nemo Veneris si SSe negat huicque etiam retho - ricam deputamus, que in accenden- dis animi tota versetur o cod. Ma gliab. c. 36 A. Fulgenetio attribuis cetuit'altro ussicio ad Urania, a cui Marmciano a come seggio it telo stel
368쪽
ed aliora sar ve ramente poeta.
egit respinge plausi det amico, di cui preferirebbele censure.
hiisque hominis lapsus que sit reparatio, que VePena manet reprobos et gloria quanta beatos. Hec igitur mus et musis coniunctus Apollo Te doceant hec dona ferant, his Serta mitramque Plectentes circum crines et tempora ponant Hec tu perdoctus, Si scis, vel forte docenduS, Si nescis, postquam fueri per cuncta peritu S, Tum vatum ascribi Sacris, tum rite poeta Incolaque Aonii nemori patiare Vocari. Ue cum cuncta scias me non novisse, quid inStas Laudibus et vane musas Phebeaque fingis Numina, vel Latii solum decus atque parentem Eloquii Cicerona lares inquirere OStrOS Donaque mira, togam sumptasque Helicone coronas Tradere, que nosti me nullo iure mereri λDesine plura, precor, nec nostrum attollere nomen Ulterius sit cura tibi; sed crimina mordax PluS, michi crede, notans, quam ficta laude placebis.
Eloquentissimo viro Anthonio Lusco civi vicentino. AUDEO, dilectissime fili, quod postquam habet Homerice translationem Iliados, licet horridam et incultam co 2S
369쪽
sitaveris ipsam excolere et heroico carmine divin tua illud opus d. x v ii poetiche
Latio tradere velis ut, cum nobis Solo nomine nota sit Ilias Atti
3. L Acci Sch. Accirest i solo fonte, a cui si possano attingere notigi sulpumanista vicentino. Niuna meravi glia duraque che
Capelli si Antonium LUScum, cuiuS, si ni fallor, ingenium et scientia de- bent iam tot annorum studio mira biliter crevisse, salutes volo ; equali parole ci provano che i S. co- nosceva da tempo laoschi e che davn pergo mancava di sue notigie.
O noi sappiam dat oschi medesimo lettera a iovanni Tinti del
tonii Lusci ad florentis eloquii et
g gravitatis immense celeberrimum re virum Collucium Pierium de Sti- gnan n). Ora Se re soli anni sos- sero trascorsi acche i S. non aveva piu udito partare de Loschi, ne avrebbeegii scritio a Pasquino in termini cheaccennano a ben maggiore intervallo ΘDato invece che la preSente appar- tenga, come gli altri indigi confermano, at 392, non ara Stupore cheu quinquenni di silengio sembrasse molio ungo, anche pili iungo di quelche realinente fosse, a S., ii quale amava Vere frequentemente notigie de suo amici e riceve lettere da loro.
1 Per una di uelle confusioniche gli sono abituali it D SCH1o
a Si ratia certo gli epitet di cuit S. a gratifica asterebbero a pro- vario delia versione alta a Leongio Pilato, versione che laoschi doveva aver letta e fors trascriti di sui e-Semplare possedulo un tempo dat Petrarca e passato pol alia reggia carrares in quella di avia. Cf. DENOL HAC, Petr et humani me, p. 347Sgg. e anche p. 6.
370쪽
EPISTOLARIO ut noster Satyricus ait vel ne Matii, cuius est medius ille verSiculus:
eiusdem nominis carmen ' , Ennianumque poema, quod de Pergami loquens, ut testatur Macrobius habuit:
me neque Dardaniis campi potuere perire, Nec dum capta capi nec dum combusta cremari );
et alia quedam, quorum obvia sunt in legendo fragmenta surgat hoc nostro tempore Ligur OVus, qui non solum Versiculum unum aut plure eripiat Homero, quod gloriosum Maroni fuit oetiam inter emulorum latratus sed totam Iliadem sibi vindicet faciatque splendidissimo carmine de palliata togatam , imo de exangui inornataque translatione Xcultissimum ornatumquee o forta calda poema quena laborem, iam a te conceptum et a me tibi, tuum
re si odevole im animum nesciente, persuasum hortor totis affectibus amplectaris. IJ
non enim Sine quodam divino numine factum reor, quod tibi Pierius hic calor inciderit, nullo prorsus hortante; et ego te, Vevoluntatis inscius, hortatus sim ad id, quod iam animi consilio decrevisti Τ . quod opus, crede michi, si iuvenibus nobis innotuisset, ista me translatio tibi necnon et ceteris preripuisset, Ul- Ocerrimum factu ratus per tanti vatis orbitam ac vestigia proficisci. nec te terreat insulsa nimis illa translatio, et quod nichil in ipsa
dandogii opportuni Secundum Verba Suave Sit re Velim, non verba consideres illas
di seguixi Oportet extolla et Orne et tum propriiS, tum OVatis Verbis co-
s CL MACROB. Sat. V III, 6. 6 CL MORAT. D. II, III. 288. 7 esto consigit fu fors dato dat . in un epistola precedente a questa e andata marrita, la tessa in cui gli pregava ii oschi ad occuparsi di Varrone. Della corrispondenga corsa fra i S. ed i Vicentino si conosceva ne Se- colo XV molto plura quanto oggi nolpossediam sun epistola de Loschia S., due di costui a Loschth; semerita sede ii agitarini, quand aDferma che Antonio re ScripSit . . . adu Collutium virum eloquentissimum reipublicae florentinae cancellarium epistolas quamplurimas B Chronic. Vicent urb. in cod. Ambros A 3ISup. c. I94 Α e cf. anche c. 4 Α.
