장음표시 사용
101쪽
detur res. Contractva est. quamvis mora alterius sit absque culpa et conss. I. quia nuptiarum omissio illi, qui paratus est ad eas in tempore celebrandas, non minus incommoda, periculosa , Ei damnosa esl, quam si mora fuisset culpabilis ; ergo utroque casu eidem datur justa
Causa recessus a sponsalibus : COU. 2. o Paritiale nam ut L coim
xenerit Ii. s: Pro moto statuitur , societati ob solum defectum conis ditionis , qua illa contracta fuit , renuntians actione non leuetur.
Ad arstimentum contrarium , elsi legi lime impedito non currat tempus ad contrahendam poenam legalem aut converitionalem, curril tamen ad tollendam obligationem , si eo lapso deficiat condilio, cui promissio est alligata ; talis autem conditio est tempus sponsalibus implendis praefixum et ergo etc. Ad cons. lex lus gerandi potius est pro nostra sententia et dicit enim eum , per quem non stetit, quominus nuptiae seculae sint , ab obligatiove liberum esse , sine di-Blinctione , vel exceptione , an alter suerit in mora culpabili. quod additur de poena , . negatur suppositum; nam obligatio sponsalium hoc casu in eo , qui paratus erat ad contrahendas nuptias , non cessat in poenam , sed ob defectum conditionis.
ouaeritur si . quando discessus sponsi , vel sponsae in terras re- molas praebeat alteri justam causam resiliendi a sponsalibus 8 Resp. cum distinctione; vel enim discessus hic iii animo mulandi domie illum vel animo redeundi. Si Primum, et ejusmodi discessus factus est absque licentia sponsae, non tenetur sporsa eum sequi, sed libera est ab ipso , etiamsi sponsalia jurata sint. Ita Sancheg tib. i. is mare. D. St.
n. a. Vallens. hic s. l. Pirhing. n. 58. Noni g. n. To. V ira l. n. II 8.el colligitur ex ca'. de illis S. hoc sit. ibi. dimittunt terram ges odPcrωε α αε transerenteε , quae verba , ut ibid. nolant Abb. n. a.
Canis. N. I. Pont. I. II. cv. I S. n. I. significant mulationem domicilii , neque enim qui studiorum , aut alterius negotii causa aliose consuri, terram dimittit; c . l. clam. Rouidere 6. s. In V. Giacquir. υel Omitt. POgug. et I. nec mai a. C. des inco . Ralio cutem , cur tali discessu sponsalia , etiam jurata , solvantur , est parit in , quod eo animo discedens , sponsalibus ipso laclo videatur renuntiare ; partim quod sponsa' de futuro sponsum domicilium mulqntem non teneatur sequi, sicut uxor sequi tenetur virum. Idem dicendum , si sponsa intelligat, sponsum esse vagabundum, quod an is
nesciverat; quia est notabilis circumstantia , quae epm dissiciliorem Diuitiam brum Coos le
102쪽
Dg SpoXshLIllus me. si . reddat contraclum matrimonii, non censetur inclusa in contractu sponsalium , ut ad eam sponsa se voluerit obligare.
Si gerandum, et sponsi discessus fiat animo redeundi , iterum distinguendum est; nam si diseedat eo, unde reditus sit facilis, et non diu disserendus judicetur, facile convenit inter DP. sponsam nouposse idcirco recedere a sponsalibus, sed leneri ad expectandum roditum ; nequo enim tali discessu sponsus renuntiasse cenSetur sponsalibus. At si discedit eo , unde difficilis est regressus , vel licet diliscitis iste non sit , sponsus ex alia causa diu non rediturus moraliter certo scitur, dissident inter se DD. nam I. quidam cum Joau. Andr. in coR. de illis cit. n. f. negaui eo casu permimum esse rincessum a sponsalibus.
EOS Alii eum glossa in eop. de illis cit. V. libertim SII v. V. Uongiallia n. Io. cag. a. Menoch. de orbib. caS. ξSS. n. q. Rebel l. lib. si de Oblis. μει. quaeri. g. gere. s. n. s. et 3. LaJm. lib. S. triaci. Io PGN. i. mP. 2. n. I . canis. im Cv. de illis cit. n. 2. v vaguerech ibid. Brunem. in I. at se a. cod. hoc sit. Pirhing. hic n. λ8. Schambog ibid. n. s l. et sa. putant quoad hoc observandum jus civile, ex cujus dispositione allendi debet, an sponsus ita absit ex causa ne-eessaria , an voluntaria ; nam si absit diutius ex causa voluntaria , eaque justa , si in ira provinciam versetur ; expectandus est biennio; I. εi is cit. si extra provinciam triennio; lv. libertim 2. C. de reflv-di . Si vero causa absentiae sit necessaria, T. gr. mors parentum, valetudo propria , negotium magni momenti , jubetur sponsa illum expectare quadriennio, et ultra, donec causa cessel; l. εα e a T. st. h. Ist. nisi aliter conventum sit, vel incontinentiae periculum matrimonium urgeat. Ioid. Denique alii, et probabilius existimani eo casu recessum a sponsalibus permissum esse , si fiat inscia, vel invita sponsa , sive deinde id sat ex causa necessaria , xive ex voluntaria. Ita Alex. de Nevo Q cv. do illis est. n. i5. Angei. V. SPOmciliet n. 26. Alex.
103쪽
sa PARs I. Tintius I. turus , iuri suo renuntiasse , nec datam fidem , ut oportet, servasse
2 os Neque curari in sponsalibus fidelium debent iuris ei vilis quoad hoc dispositiones. Nam jure civili tempus legibus statutum expectau- dum fuit, non ut sponsa renuntiare posset sponsalibus (quia etiam aule hoc tempus renuntiare iisdem poterat, quippe cum liberam renuntiandi potestatem leges eoncederent) sed tantum, ut ab iis recedens arrhas a sponso datas relinere posset , quas amissura erat, si a spousalibus ante hoc tempus recessisset. Aliter res se habet de jure canonico , quod liberam polesialem sponsalibus renuntiandi sustulit, etsi renuntians arrhas vellet perdere ; unde cum cessante causa , etiam
esseclus cesset , dicendum , quod hoc tempus , lego civili statutum ,
bilutur , quid in praxi observandum , ne absentiae praetextu
sponsalia susque deque habeantur Resp. IIaec observanda sunt, . I. Si sponsus quacumque ex causa absit , sponsa consentiente , expectare ipsa debebit toto eo tempore , quo inter ipsos conventum est, donec is redeat ; cum enim volenti nulla sal injuria , neque ejusmodi discessus haberi pro renuntiatione possit, nulla est causa quae ipsam tali casu a sponsalibus liberam saetat; Saucher lib. I. de mare. L . St. n. 33. Palao trocl. 28. V I. I. Part. 23. n. r. Quodsi lamen intra tempus conventum non redeat , sponsa potest ulteri nubere , ut idem Sancheg loc. cit. cum Joan. Aud r. in caP. des illiscit. n. s. advertit, ubi lamen excipit, nisi conflaret sponsae, inculpabiliter sponsum non ventro tempore praesti luto ; tune enim deba-rel expectare ulterius casu, quo tempus illud constitutum est obligationi implendae , non siniendae. Io T Si sponsus invita , aut inscia sponsa alio sese transtulit animo mulandi domicilium ; ne momento quidem temporis expectare sponsa tenetur , sed nou obstantibus sponsalibus, ad alia vola libere transire potest. Debet lamen spousa esse certa de animo sponsi, quod volueril mutare domicilium ; alioquin sponsum expectare debebit, ut bene notarunt Abb. in capit. de iciua citat. D. Praeposit. num. S.
2o St. Si certo constat, quod sponsus discesserit absque animo mulandi domiellium , distinguendum est , an discesserit in locum pro-Piuquum , vel in remolum , vade non sit spes brevi rediturum. Si
104쪽
De SpomλLIBds RTc. sayrimum , et hoc sciatur , expectandus est sponsus , vel requirendus, ut intra certum tempus sponsalia impleat; Sancheg n. D. V ε6cvndum , sponsa libera erit ab obligalione sponsalium, siquidem discessus illa factus est sponsa inscia, aut invita. 2os ' . Si de absentis in lentione , ae diuturnitate absentiae non ita constet , absens per epistolam , aut nuntium requirendus est, ut inistra eertum tempus redeat. Quodsi autem hoc loci disiantia non permittat , aut lem pestivi reditus spes certa non sal, sponsa causam ad judicem edelesiasticum deferre debet, ejusque arbitrio . ac proauum liationi relinquere, an eidem liber ad alia vola transitus permissus, an contra sponsi adventus praestolandus sit; covae. Part. i. de mongial. P. S. n. T. Saucheg O. St. cit. n. li. Gulier . O . SO. est. n. E. et S. Palao P. 23. cu. n. 3. Gonetal. in Ov. des illis cit. n. S. Gobat.
Quaeritur T. uirum sponsalia dissolvantur ob superveniens juris impedimentum Resp. cum distinctione , an illud impedimentum sit unum ex dirimentibus , an vero tantum ex impedientibus matrim nium. Si hoc aecundum, quidam apud Saucheg lib. I. Ust mare. D. 56. num. 2. volunt, eo superveniente , solvi Sponsalia ex parte innocentis. Sed verius est oppositum , tum quia ejusmodi impedimenta non impediunt matrimonia , nisi re integra; luin etiam , quod probabilissimum sit , excepto religionis , et castitatis volo , nullum aliud ex his , quae tantum impedientia nuncupantur, matrimonium impedire , dispensationeque indigere, ut optime Saucher Lest. n. 3. Coniuk D. 23. b. S. n. 36. Palao triaci. 28. D. I. P.
Si Primum, certum est, obligationem sponsalium praecedentium cessare omnino, quando iisdem supervenit impedimentum matrimonium jure naturae dirimens , verb. grat. impolentia perpetua; quia tali matrimonium evadit impossibiIe ; impossibilium autem nulla est obligatio; rep. im agibilium i8S. IC. et res. nemo S. Q 6.
Controverata est de casu, quo supervenit impedimentum jure ecclesiastico solum dirimens matrimonium, e . g. fornicatio cum coum sanguinea sponsae in primo gradu : Putant aliqui etiam hoc casu cessare obligationem sponsalium prius contractorum , neque illum, eius culpa contrahitur impedimentum tale , obligari ad procurandam dispensationem , allero exigenie et et videtur istud probari. r.
quia dispensatio est quaedam juris laesio , ad quam procurandam
105쪽
si PAps I. Tirutilis I. nemo videtur adstrictus et a dispensatio est gratia el lavor principis allinis privilegio , quo uti invitus nemo lenetur: 3. pendet a volun- late principis , seu pontificis , qui dispensationem imperiiri potest ;atqui ea , quae pendent a voluntale principis , repulantur quasi impossibilia; l. continuu8 13I. s. cum quis o. s. de V . O. ergo et c.
Sed dicendum , hoc casu quidem cessare obligationem sponsalitia in ex parte innocentis , suspendi vero solum ex parte nocentis ,
seu rius , qui causa impedimenti exsilit, ita , ut hic, si id absque incommodo , et dainno suo multo graviori possit , quam pars laesa ex apposilioue impedimenti patitur , teneatur dispousationem impedimenti petere, et eo sublato , si adhuc velit pars laesa , fidem eidem datam implore. Ila Saucheg l. I. D. 56. n. i. coniux. D. 23.
Dixi i. eae Rarto innocentis cogares Obsipationem vonεaluium; quod colligitur ex cu . quemadmodum Eo. jurejur: et ratio est ;quia .ex parte nocentis supervenit notabilis mutatio , quae proinde justam causam innocenti ad resiliendum a sponsalibus praebet. Dixi p. eae Paris nocentis eam oblisationem e vendi , quia aequum non est , ut qui impedimento malitia sua causam dedit, ex ea commodum reserat , et ab obligatione contracta contra eum , iuquem deliquit, cum praejudicio ejusdem liberetur. Dixi S. eum tonori di erigationem ivedimenti Restere: cum enim nuptiis impedimentum ponendo Sponsi sui jus laeserit, obligabitur hoc ejus jus reperare eo modo , quo potest; potest autem p leudo dispensationem impedimenti ; ergo etc. Dixi a. at id absque incommodo , et damno gus frauelari POg-gia; nemo enim leuetur reparare damnum alterius cum suo multo majori.
2 is Neque obstant argumenta opposita. Ad i. et g. licet hoc perge ila sit , per accidens tamen ratione damni , et injuriae, quam intulit alleri , obligabitur favore suo uti, si aliter reparatio ejusdem seri nequeat. Ad 3. quae pendent a voluntate principis , reputantur quasi impossibilia, si dissiculter, et cum magnis expensis, aut iu- commodis obtineri possint; secus si facile vel cum incommodo quidem , sed minori, quam pateretur is , qui laesus est, juxta priu-cipium generale , quod in pari causa polius favendum sit innocenti,
106쪽
2 ilquaeritur g. an ei qua ratione sponsalia solvi possint dispensatione t Resp. Possunt dispensatione solvi, non tamen ab alio, quam
a summo pontifice; Paludan in a. ASt. 2 T. quen. I. Ort. 2. n. la. Sanch. l. a. 'mali'. D. 6 I. n. 3. UveX. orla . p. s. t 'Oct. 2.P. l. s. o. N. s. Rettsi est, quia per sponsalia valide contracta. est
jus acquisitum ierlio , quod nullus, praeter supremum principem , auferre potest. Exerceri autem potestas haec a pontifice potest lanium ob causas justas et graves ; imo si sponsalia fuerint juramento confirmata , opus est causa gravissima concernente bonum commune; VTex. Dc. cit. cum aliis quos allega l. Intellige , si pars altera renitatur ; nam si utraque pars cederet jure suo , non opus foret dispensatione pontificis, sed sponsalia solverentur solo mutuo consensu , ut dictum est n. lii. et Seqq.2i SQuaeritur s. an ad dissolvenda sponsalia ob hactenus allatas ea gas opus sit sententia , et auihoritate judicis 2 Assiimani Innocentius in o. de illis i. do dea Pong. in lib. motus istius textu , ubi ' caulum est , ut impuberes, qui adveniente puberiale , reclamant judicio ecclesiae ab invicem separentur et conss. a paritale cum matrimonio , a quo, etsi causa recedendi sit liquida, recessus lamen privatus non est concessus, ut palet ex Cian. ε mlareg I. coug. 33. quaeri. a. es c . duo Pueri IE . de deum'. i lib. Sed melius dieitur , justa causa certo subsistente, a spousalibus recedenti aut bori talem judicis , secluso speciali jure , per se non
Ratio eat, quia interventus authori latis judicis nullo jure praescriptus est, et sponsalibus lacita conditio inest , εi res in eodem glo-m Permaneat, sive, εi non stu mentias jusis jureque vProbata causta resiliendi; igitur superveniente hujusmodi causa , et conditiono illa deficiente, sponsalium obligatio jure cessat, et sponso liber recessus permissus est. sis
Dixi I. Dala cau3o certo gubgiuenis quia quando causa sive de jure , ei quoad sussicientiam, sive de facto, et quoad existentiam dubia est, liber a sponsalibus recessus non est permissus , nec sa-cile permillendus siue authoritate judicis , ut recto Saucheg loe . cit.
107쪽
ii R. Gullier. n. T. Paletriaci. 28. D. I. P. St. n. l. Perra. D. II. ecl. 3. n. g. magni f. P. Schmier n. II. cum aliis gura et et ratio est , quia in dubio jure suo uemo prirandus est , et melior est conditio possidentis. IDixi a. eecluso vociali juro: quia speciali jure aliquando, salis lem cum sponsalia publica , et noloria Suni, ecclesiastici judicis authori lale ad eorundem dissolutionem opus est; Pal. n. 3. idque prudenter, lum ut causa dissolutionis exactius investigetur; tum ut omnis suspicio mali removeatur: quam consuetudinem teste LaIman cv. a. est. in A. approbat S. Thom. in a. dies. 2 T. JUGESt. E. Gri. I. Ricard. ibid. ori. 3. qti St. 3. Paludan. qucten. a. S. Anton. P. S. til. i. cv. 18. s. I. Et ejusmodi jus in mech liniensi, ei constan-liensi dioecesibus vigere leslatur Gobat UcOL EXPer. tria Lian. 26 o. 2IT Dixi a. per aes; per accidens enim aliquando a sponsalibus re-eedendi aut horitas judicis necessaria e , ut ad vitandum scandalum, eum sponsalia publice nota, causa autem dissolutionis ignota est ;
Ad arpumentum sumplum ex cu . de illi. citat. ibi nou dieitur, necessarium esse judicium ecclesiae , sed lantum jubetur , ut judex
ecclesiasticus, si coram ipso impubes , pubertatem adeptus , reclamaverit, eum separet. Ad cons. negatur parilas, nam matrimonium ex natura sua est contractus insolubilis ; indeque non videbatur expediens , ut in potestale sit paritum , proprio motu a statu iam ariscle obligatorio resilire. Et Souaeritur Io. quomodo de ejusmodi causa constare debeat, ut a Sponsalibus recessus permissus sil sponsis Resp. cum distinctione; vel enim dissolutionis causa talis est ut dirimat , vel impediat matrimonium vel solum talis , ut jus resiliendi tribuat , non dirimat , vel impediat matrimonium, uti est v. g. fornicatio allerius partis.
Si Primum , ad sponsalium dissolutionem laetendam sullieit judici unius ei iam testis , alia, non idouet , depositio , fama publica,
et propria consessio contrahentium , etiam unius; Menoch. de orbib.
P. ε er EO 2. de con8ons. Et Og it, ratio eis, quia hoc casu agi-lur de peccato , et animae periculo vi laudo , ubi minor probalio sussicil.
108쪽
sis. Si aecundum emtivat, et eausa dissolutionis non sit impedimentum dirimens , vel impediens, controversia est inter BD. nam Paludan. in a. diat. qua6pt. a. iart. 3. n. i T. - in . iam. Maetutim cit. eoulendii, etiam hoc casu unius testis depositionem , aliamve similem probationem suffeere. Sed male; quia textus isti proe dunt favore animas , cujus salus in easu nostro non adducitur in discrimen, sed de solo praejudicio tertii agitur; ubi autem de pra judieio tertii agitur, generalis est regula , requiri duos testes omni exceptione majores, aut aliam probationem plenam. Quare ista etiam in praesenti casu ne eessaria erit; Saneh. I. I. D. II. n. T. Gullier. v. 36. n. II. couinck sib. II. cones. a. n. St. LaIm. i. s. traei.
. Eaedem probationes, quae in foro externo suffciunt, etiam suli sciunt in inferno, et conscientiae. Imo in isto ad sponsalium dissolutionem sussieit depositio unius testis fide digni, etiam non jurali, ut notat Sanch. D. id. n. 2. Gullier. cv. 36. Num. 3T. Pal. Iart. 32. cit. N. S. H. Sehmalvmeber Tom. VIII. FI. Diuitiam by Co le
109쪽
De matrimonio. Post sponsalia justo ordine sequitur matrimonium ; nam ad hoc illa tanquam via ad terminum a contrahentibus unice , et principaliter intentum deducunt. Sumi istud dupliciter potest et primo secundum se, et Secundo, prout est sacramentum. In utraque acceptione mulla occurrunt dubia, quae examine digna sunt. Sit ergo
tiar Eumologia nominis matrimonium tisa Alia hujus nominet. tias Desialis. et ac ua S uasi Explicatio desinitionis. 5ar Diuiditur primo in legitimum, mis
tas An conmmmetur Per coprelam primo bimestri is extortam pti Jo Dffenditur sententia a malim. 23i Solvuntur argiamentia piariis m-gantis. tiga Secundo diuiditiar in vertam, Priae mmmum, et Pinialistam.
Gaa Ouomodo probetur matris tam a 3. ovibus casibus illud jura praesti mant inittim a 3I Ouaenam requirantur, is matriamonium Putatiuum habeat effectus
536 Tertio diuiditur in canoniciam, cipolitictam. a 32 ouo pertinet etiam contractiam ad Morganaticam. a 38 An licitum sit pactum movianα-ticiae a3s An istud pater illustris, stante mininimonis , rem re , rei immutare
Possit paco An, et quomodo in bonis paternis succedam silii morganatici paci aca a 3 a a s Ouinum matrimonici contrahere possint pa 6 a et An m at contractum et Parentibus nomine liberorum et si isti' praesentes taceant, et Nora contra- dieant pa 3 a s aso An matrimonium comminia per procuratorem possit pa Si haenam requirantur, ut contracliam Per Procuratorem paleis paSa aSI An ad palarem mandiati precM-ratorii regia altar praesentia Phrochi, et testium pa Si a SS An matrimonium contrahi possit per epistolam paS6 In quo consistat essentia miri. monii
110쪽
IS An consensus contrahentium Sem. Per sit necessarius p
tentia ptisii 26a a 63 Utrum ad stibstantiam ma- trimonii Pertineat consensias in obligationem alteri, si Aeme, tratandi cor ias statim cid iacto conis jugales ex se vim ad generatio. NUm Prolis pusic Oualis debeat esse consensus admiatrimonitim neqtiistius putis a66 26 Ouid dicentium de eo ,
qui cum tinia motrimonium conis
traxit ficte, dein cum alia vere pa68 26s Ouomosi delinquat et ad quid obligetar ficte contrahens palo vii et a An casta , qtio matris nium est nullum Ob issectam cora. senstis. ad hoc reualidundiam requiratiar consenstis iatritisque paeta ouomodo consenso sit e rimmissis par a S a 6 An necessaria sint per basorma a paret a b ouid in his spectandum petas ouam fidem mereatiar tale res, si per hunc celebretur matrimo
ado adt An validum sit contractam c-ha legem , uel consuetudinem regionis p
quaeritur i. quid sit matrimonium t Resp. di de quavis aliare, ita etiam de matrimonio duae circa hoc sieri quaestiones possunt : s. quid nominis ti. quid rei fili Atque hinc Dub. I. quid nominis sit miatrimonium, seu quae git etymol gia istius nominis 2 Resp. Matrimonium a matre dicitur, non a patre ; cujus plures congruentias adducit Nicol. Molius de mair. in Princ. n. i. duae vero Fidentur potissimae. Prima egi, quia matrimonium praecipue spectat procreationem prolis; prolis autem certa parens est maler, paler vero incerius, et ex nuptiis sola iuris pra sumptione ostenditur, non vera, certaque probatione; l. quia gemer
5. st. Us in tua vocanae l. filium S. Is de his qui mi, vel alien
Praeter matrimonii nomen tria alia eidem dantur, quae lamen revera synonyma sunt, licet data ex causis diversis: i. enim dicitur consortium a communi alione, ei communione ejusdem sortis, ei conditionis, eo, quod conjuges bonorum, ei jurium inter se consortes sint; I. nuntiαρ ι .st. Uer t. nut. a. Conjustum ab essectu ; quia duos, ut fiant una caro, conjungii, quasi sub uno jugo ; quae conjunelio in iliaetur per consensum animorum, qui datur in matrimonii contractu ; perficitur conjunctione corporum, quae conliugii in consumma-