Einhardi Vita Karoli Magni

81쪽

AΡΡΕΝDIX. 457. Turres Stratonis' limitis principium Scithiae metas Traciae qui cardinem

a Se equestrat, utraque confinia

haec austro reddit haec refundit boreae: tondit ad portas quae dicuntur Caspiae. 8. Libicum litus, quo redundant maria mons inimice', Laurentus qui diceris

Vos Super umquam imber, O nee pluvia descendant' flores nee tellus purpureos fio germinet, humus ne fructu triticeos in 9. Ulmus nec item gemmato cum pampinosustentet, vah nec in rami pendeat, frondeat ficus sicco semper stipite ferat'' nec rubus malagrant puniea 1 promat irsutus' nec globus cnStaneaS,

10. Ubi cecidit vir fortis in proelio

clipeo fracto cruentata romphea' lanceae Summo retunso, nam iaculo,

sagittis fossum fundis , saxa fortia 2 corpus iniectar contrivisse dicitur. 11. Heu me' quam durum quamque triste nuntium illa sub die' deflenda percrepuit

nam clamor ante Orrendus per plateaS, lacrimis dignus, sonuit, quam tristia 2 eius per Verba mors esset exposita

1 Turris Stratonis olim Oeabatur aescire Palaestinae, de qua civitate poeta, nisi in Iosephi Belio Iudaico , 21, 4 - 8, in Hieronymi Chron. 2005. se in Prosperi Chron. 352 legere potuit quem a locum ipse in mente habuerit, nemo explicauit, nam de loco Stratonis ad mare Ponticum olim suo, quem e Tabula Petilinsteriana attulit A. Homelater, Mitteil. d. Inst. f. 6sterr Geschichist . Eryanzunyshand 'UII, p. 270 n. 3, poeta sane nihil scinit. Nescio an de Mardona civitate haud longe a limite Libuoiae et Dalmatiae sit evitaverit 2 Li-4 burnum testere malim; nam Liburno in litore Hericus occiderat. Cf. Vita aroli e 13, supra p. 16 Anu. q. d. inhard a. 799 apud Tharsalicam Liburnia civitatem). 3 G. Rey. 1, 21 Montes Gelboe, nec ros nee pluria veniant super vos, neque sint agri primitiarum,

quia ibi abiectus est clypeus fortium clypeus Savu

82쪽

46 ΑΡΡΕΝDIX. 12. Matres mariti, pueri iuvenculae , domini, Servi, Sexu Omnis, tenern Retius pervalde , sacerdotum inclita caterva, pugni Sauciata pectora crinibus vulsis ululabant pariter. 513 Deus aeterne, limi qui de pulvere plasmasti tuam primos ad imaginem

parentes nostros per quos omne morimur,

misisti tuum sed dilectum filium vivimus omnes per quem mirabiliter, o 14 Sanguine cuius redempti purpureo

sumus, sacrata cuius carne pascimur',

Herico tuo servulo mellifluo concede, quaeso, paradisi gaudia et nunc et ultra per inmensa seculat 15 LITANTA AROLINA LAdriano summo pontifice et universale papae vital Redemptor mundi tu lo iuvat Sancto etre, tu lo iuvat o vel alius sanctos quales volueris .

Exaudi Christol

1 me litania, quam in hae Vitae aroli editione primum ad 2bdidimus stat in codice Montispessulano Mademiae medicinae nr. 409 V. 344 Prior eius pagina arte phototypis expressa est in Album preMoyraphique recurii de documenta important . . . 'produit . . . paresa oe te de ecole des inartes muris 1887 cmb. 179;

os Reeuei F--simi Pusve de ieeole des ehartes maris so1880 1887 tab. 7y, integra edita est itania a Iohanne abillon, Vetera Analecta Nova M. Parissis 1723 fol. p. 171 ex apostris eodicis Montispessulani a Chistristio transmisso. Composita est Romae praeut dubio, inter a. 783, quo arsus M. Fastradam umorem duxit, et . 792, antequam a. 702. Pippinv mctbosus tutus aroli M. re isbialavit, et insignis est eo, quod hie litis uoltimus reditus primo ἰ o siliorum aroli M. dicatur, et sermone magis Italico quam Latino, praesertim verbis tu do los illum, illosi iuva etiam quod G mita in Archis VII, p. 205sq. eae hae litania dedit Milhmacher, My. Imp. ' r. 320 311 a. Extremae partis, cuius solam inuionem 40Mabillonii habuimus, quaedam omisimus. M. AE a I Alios cilicet sanctos is qui hanc litaniam eantu hoc loe et infra invocare potest.

83쪽

ΑΡΡΕNDIX. 47Karolo excellentissimo ' et a Deo coronato, magno et pacifico rege Francorum et Langobardorum ac patricio Romanorum, ita et victorial Salvator mundi tu lo iuvat

Sancte Iohannis tu lo iuvat

vel alius sanctus qualis volueris h.

Exaudi ChristolPipino et arolo, nobilissimis filiis eius vitallo Sancti illius qualis volueris tu los iuvat Exaudi ChristolPipino rege Longobardorum vital Sancti auricii tu lo iuvat

vel alius sanctos qualis volueris q.

1 Exaudi Christol

Chlodovio ego equitaniorum vital Sanctae Martinae tu lo iuvat vel alius sanctus qualis volueris. Exaudi Christol20 Fastradan regina salus et vital 'Alias virgines Christi qualis volueris, Exaudi Christolomnibus iudicibus vel cuncto exercitu Francorum vita et victorial ε Sancte Remegii, tu lo iuvat Christus vincit, Christus regnat, Christus imperat. Κyrie eleison, Christe eloisoni Tu mihi, Christe concede sororem nomine Otru D dem esse beatam, ut tibi semper serviat illa L

1 mee Tu mihi cilla ad uaniam non pertinere, post ad- dira esse videntur. - aestat in odire Parisino bibl. a lieae Lat. 13159 S. Germani de ratis f. 163. et altera litania inter a. 796. et 800. secundum hanc editam composita, antequam Karolus M. Liuigardam 4 a. 796-7999 uxorem duxit ne postquam Me a. 800. Iun. 4 obiit, eum uaeoris eius in hae litania mentio non facta sit. Eae hac, quam

84쪽

Ex codd. Veronensi, Parisiensi, ruxellensi, reverens

1 A solis ortu usque ad occidua h plittora maris planctus pulsat pectora. Hsu mihi misero' 52. Ultra marina agmina tristitia tetigit ingens cum merore nimio. Ηρ ut mihi misero l3. Franci Romani atque cuncti creduli luctu punguntur ' et magna moleStia. 0Ηsun mihi misero'

4. InfanteS, seneS, glorioSi praeSuleSP, matronae plangunt' detrimentum caesaris. Heu mihi misero l5. Iam iam non cessant lacrimarum flumina , 15

nam plangit orbis interitum aroli'. Heu mihi misero l

si Pater communis orsanorum omnium, peregrinorum, Viduarum, Virginum,

Heu mihi misero m

V. G. H. Lebων in Um nostrum descripsi , damus haec de per8onis, pro quibus Christus et sancti, omissis his, invocamur: Leoni summo pontifici et universali pape vita Carolo excellentissimo et ses e. a Deo coro nato atque magno et pacifico regi Francorum et 35 Longobardorum ac patrici Romanorum vita et Victoria P . . . . . Nobilissime proli regali vital omnibus iudicibus vel cuncto exercitu Francorum vita et victorial Tempora bona habeaster multos annosl Amen. 1 deae bibliothecae apituli Veronensis r. XC 85ὶ 8aec. IX, Usignatus est Parisinus Lat. r. 1154, saec. X, litteram: Brumellensis'r. 8860-8867, aes X in. littera B Treuerensis capituli nr. 133s, saec. XL littera TV ra GaI. 1, 11 in ortu enim solix usque ad

occasum .

85쪽

ΑΡΡΕΝDIX. 497. Christe'. caelosum qui gubernas agmina ,

tuo in regno da requiem' arololΗeu mihi misero l8. Hoc poscunt omnes fideles et creduli hoc sancti senes viduae et Virgines. Heu mihi misero ls. Imperatorem iam serenum arolum

telluris tegit titulatus tumulus h. Heu mihi misero lio 10 Spiritus sanctus, qui gubernat omnia, animam suam exalto in requiem lHeu mihi misero l11. Vae tibi, Roma Romanoque populo, amisso summo glorioso arolol15 eum mihi misero l12. Vas tibi sola' formonsa Italia cunctisque tuis tam honestis urbibus lHeu mihi misero l13. Francia diras perpessa iniurias

2 nullum iam talem dolorem sustinuit,

Heu mihi misero l14. Quando augustum facundumquρ Karolum in quisgrani glebis terrae tradidit. Heu mihi misero lti 15 Nox mihi dira iam retulit omnia

diesque clara non adduxit lumina.

Heu mihi misero lI6 Quae cuncti orbis Christiano populo vexit ad mortem Venerandum principem. 30 Heu mihi misero l

86쪽

M APPENDIX. 17. Columba ne δέ stringe tuas lacrimas precesque funde pro illo ad Dominum, Heu mihi misero' 18. Pater cunctorum', misericors Dominus ut illi donot locum splendidissimum bHeu mihi misero fl19. Os Deus cunctae humanae militiae atque caelorum, infernorum domine, Heu mihi misero l20. In sancta sede cum tuis apostolis io

suscipe pium, o tu Christo, arolum kl Heu mihi misero lDE SANCTO AROLO . i. Urbs quensis , urbs regalis, regni sedes principalis, Ibprima regum curia,

Regi regum ange laudes, que de magni regis gaudes Karoli presentiant

Pater eunetorum orphanorum omnium peregrinorum, Viduarum, virginum.

Ηε me dolens plangor Nox non redirot iam non tulit omnia, Chorusque elara non adduxit lumine. 26dὶ eommune'; V. 6, 1. ex dones M; tu illi dona . 0 Heu me dolona M. gh mr. Is m. m. M. D ennete humane milici V. quo rex T. eelorum . . in ause pioque . t Karolo . m Franckentordensis urbaregalis eoad Frem furi. Mo. Genuinam Metionem antea praebvit Mahialon, Dist ecl. 2. F. 24υ n elementia priore e . ex eod. Francosint. 201 Bobis is monasterii patronum poeta alloquitur. D.). 2 Ne id deesset huis editioni eo, quae in prioribus exhibita Mnt, repetivi hoe armen, quo G H. Perta ab I. r. Bomer ex eodie quodam Franco mensi deseriptum aeceperat, sed Loe in non paucis aliis libris manu scriptis exstat, e quibus ab aliis iam pridem editum est, ut a F. 35 I. Mone, Latriniseri ymne de Mittelalteus' ΙΙΙ Fremur i. r.

Quod armen praebeo mendi priorum editionum purgarum, addita ex Utrema tropha nescio an post adieri , quae in codie illo Franc fumena deerat Variam lectionem libro, tim adnotare nolui praeis tr loeos H. - E.

87쪽

ΡΕΝDIX. 512. Iste cetus psallat letus psallat horus hic sonorus vocali concordia. Ac dum manus Operatur bonum quod eo meditatur, dulcis est psalmodia.

3. Hac in die die festa

magni regis magna gesta recolat ecclesia. 16 Reges terre et omnes populi ,

omnes simul laudant et singuli celebri lotitial4. Hic est Christi miles fortis hic invicte dux cohortis 15 ducum sternit milia: Terram purgat lolio atque metit gladio

5. Hic est magnus imperator, qu boni fructus bonus sator et prudens agricolis.

Infideles hic convertit fana deos hic evertit et confringit idola. Hic superbos domat reges, hic regnare sacras leges facit cum iustitia Quam tuetur eo fine, ut et iustus sed nec sinea sit misericordia .

unctus dono gratie ceteris pre regibus', Cum corona glorie εa maiestatis regio insignitur fascibus.

1 s. 148, 11. 12 Reges terrae et omnes populi .... laudent nomen Domini'. 2ὶ Ps. 114 5: misericors Dominus et iustus, et a Deus noster miseretur9 3 cm. 44, 8 propterea unxit te Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis. 4 Is 28, 5. 62, 3 -- rona glorias. 4

88쪽

52 ΑΡΡΕ IX. 8. O rex mundi triumphator, Iesu Christi conregator, si pro nobis exorator, sancte pater arole, Emundati a peccatis 5 ut in regno claritatis nos plebs tua cum beatis coli simus incoleis. Stella maris, maria, mundi salus, ite via, Io vacillantum rege gressus et ad regem des accessus

in perenni glorial Christe, splendor Dei patris

incorrupte fili matris, 15 per hunc sanctum, cuius festa celebramus, nobis resta sempiterna gaudial

a hae atroueha eest in eo prioribus, quo in cod. Francomm non exstae.

89쪽

Maior numertis paginam, minor lineas quinas indicat. Aaron aDum aD Rosehi rex Persarum 19. Αbodriti 15 5 17, 5. 18, 25.

humus 44, 35.

Adalgisus fit. Desiderii regis Langobard. 8, 20 9, 5.

Adalhaidis filia Pippini regis Langobard. 24, b. Adali indis eoncubina Maroti m. regis 23, 1.

Adalungus abbas Lauresham. 41, 5. Adrianus I papa r. HadrianuS. aedes sacrae 20, 2b.

aeditui 31, 5. Aegyptus 31, 20. Aequitanti . Aquitania. Asriea 31, 20. Aisti 15, 15. Alamanni 14, 10. 18, 1 Alamanna: Liuigarda. alba, toga 28, 25. S. Albani monast. Μogunt 22, 20. Albenganus Albinga, inirieri dimnente humus 44, 10. Albinus cogn. Alcoinus diae. 30,10. Albisis. Elbe 10 20. Aloxandria 31, 20.

Alpat pellex Pippini II maioris

domus 4, 2b.

Alpes , a. Ambianensis Amiano is mi s c. :

Angilbertus x. Engilbertus. Anshelmus comes palatii 12 go. Ansigisus exactori operum aegR-lium VI, 4b. antiquorum res gestae 29, 5. Aquaegrani, vicus, palatium regium, Aquensis urbs, Aachen VI, M. 17, 10 20, 15. 27, 15 30. b. 35. 49, 20 50, 30 eae est. S. Mariae; domus pontificis 37, 5; quensis regia 27, 15. 34, 20 36,5 Aquense palatium 37, 1 comitatus regis domus regia 17, 10. Aquilegia, Aquileia 40 25 44, 10;patr. Ρaulinus. Aquitania I, 5. I, 15. I, Ib. 8, 1. 18, 5. 34. - equitanii 47, 15; diae ea: altarius, Hunoldus; rex: Nudowicus. - Aquitani cum bellum 5, 1 b. 7. Aragisus dux Benevent. 13 silii: Rumoldus, Grinioldus. Arelas civ. Arie 39,1 archie p.: Iohannes II. Argentea r. Stratiburgus. Arn archiep. SalZburg 41 I. aromata 19, 20. ars conputandi 20 15. aries liberales 30, 5 cf. studia Astensis Asti humus 44, 10. astronomia 30 15. Asturica 19, i rex Badesonsus II.

bard. 24 5. Augusta iraetoria, Mosta 18, 10. S. Augustini libri 29, 5. Aurelianeusis Orleansh episc.: Thoodulsus. Avares, Avari 2 - Ηuui 15, 3;

90쪽

praes. Geroldus. Baioaricum bellum 14. Balearicum mare 18. balneum 27 Ib. barbari 32, 30; barbarae gentes 44,2b; nationes 18, mi barbarus homo 2, 35. - barbara lingua 44, 15; barbara carmina 33, 10; nomina mensium 38.16. Basileensis Basia es i. c. Heito. Batavorum insula 20, 25.

Bingolsus abbas Fuldensis XXVIII,

S. Benedicti monast in castro Casino ,10.

Berhia filia aroli M. regis 22, 10. AEthaidis filia Pippini regis Langobard. 24 b. rhtrada uxor Pippinio. regis

Francorum 22 I. 23, 5.

Bemhardus fit Pippini regis Langobard. 24, 6. Bernoinus archieΡ. Vesontion. 41, 6. Bero comes 41, 10.

S. Bonifacius martyr archiep. Mogunt. XXVIII, 15.

breviarium 37, 25 41 10. Brittania maior 30 Io. Brittones, Britones 13. - Brittannicus limes 12, 20; praef. Hruod-landus.

Burchardua comes I, 5. Burdigala civ. Bordeau 39, 1. C. μω canus,laganus, rex AVRrum 16,1.42 43 uxor Catuna. Cala monast. Chelmaidioe Paria 23 n. 3. Calabria insertor 18, 10.

Campania Italiae 13 10.

cantores 12, 2b. capella, quae ad ecclesistaticum ministerium pertinent 40.

capitula legibus addita 33, 5.

Capua urbs 13 5. carentia subSt. sem. 39, 10. Karlomannus maior domus, fit Karoli maioris domus 4 - 6 b. Karlomantius rex Francorum fit.

Pippinia regis 5 I, 10 22 I; xia Teoberga Gerbeinai; filii ,10. carmina barbara et antiquissima

33, 10.

Karolus Mariolius vel Tudeles com 4, 20 maior domus fit. Pippini II maioris domus ; illis lippinus. AEarlomannus. Κarolus, Carolus, artus, Magnus

rex Francorum et Langobardorum, patricius Romanorum imp.

XII, 15. XXVIII. XXIX. 1 - 15.17 - 42, 5. 43, 20 47 22;αx o die ad filia Desiderii regis Langobard. 22, 5. 23, 5, il&garda, astrina, Liuigarda; concubinae Himiltrudis, Madelgaesa Gersuinda Regina, Adallindis, ignota 22, 10 Li beri: arolus, ippinus, lu- domicus, modirudis, Berhia, Gisia, Theoderada, Hiltrudis, id Laeli L): Pippinus, ruod-haidis, uothildis , dalirud, Drogo, Hugus, Theodericus, filii 24, 10 39, 15, filiae 37,ib. 39, Id, liberi illegit. 37, 16. Karolus fit. Karoli M. regis 17, 1.22, 5. 24, 1. 47, 5. Cartago 31, 20. Casinum castrum, monstat. S. Benedicti, Monte Cassino ,10. Caspiae portae 45 5. Catuna uxor acani Avarum G, m. Cenetensitam Meneda iuga 44 io. Centumcellae civ. Civitaneeehia

21, 15. Cesar 43 25.

Christiani, Cristiani 1, 20 32 I. 38, 5. 39, 15 43. Christianus