장음표시 사용
11쪽
stuae peccata committantur in cmptione venditione. dub. s. II 2.stuomodo peccetur contra boc idem praeceptum per Simo. niam diab.6. IIJ. De octaetopraecepto decalogi I 2I.
ut is murmuratis. λς. I 38. De praecepti S. Ecclesiae I 39. Ouidis quotuplexsit 3ὸiunium au I. I 39 auomodo institutum sit Diunium dub. 2. I 6. auis teneatur ieiunare, auisit exemptus a ieiunio, ei quα-na ibora ad prandium desinata dub. s. I T. De Censeris Ecclesiasticis. Is 9. De Casibus refretatis. I 68. De Indulgentiis. 169,
12쪽
mortale , prout habet noster S. P. Augustin. lib. 22.
Faustum , magister sent ina.dis. as non est aliud, quam dictum, factum, seu
contra legona ci aeternam, propter hoc non est dicendum, faciendum , nec concupiscendum
obiectum ditanum rationi. Vnde dicit D. Thomas i. a. quaest art. 6. peccatum nihil aliud est
quam actus humanus malus Habet autem aetas humanus, quod sit malus ex eo, quod caret debita commensuratione. Omnis autem constensuratio cujuscumque rei attenditur per comparationem ad at quam regulam, quas divertat, incommensurata erit. Regula a em oluntatis humanae est duplex. a propinqua , o homogenea,βι licet ipsa humana ratio alia veroes primo regula scilicet lex aeter-σο, Ma es quasi ratio ei. Et ide) Angustisus in Definitione peccati posuit duo, unum quod pertinet ad subflautium actas humani, quod es quos materiale in peccato, cistis dixit, Dictum, et Factum, vel concupitum,aliud autem quod pertinet ad rationem mali, quod es
rais in peccati, cum d xit, contra legem aeternam, ita D.
2. Quod peccatum veniale in hoc differt a peccato mortali,quod illud non privat gratia in chariatate, sicuti peccatum mortale prout ait S.P. Augustinus quamobrem dicitur a Doctoribus non contrarium legi insensu proprio, germano, sed praeter legem. Quia quamvis Deus positive non prohibuerit actionem venialiter peccaminosam. Quare Div. Τh. qus.88.ort. I .ad .sic habet. 1i liter peccans non facit, quod lex probibet, nec Arretermittit id, ad
quod lex per praeceptum obligat, sed facit praeter legem quia non obis .at modum rationis , quem lex intenditi Non propter hoc illam vult,
13쪽
vult, quin imo absolute illam non vult, cum sit nimis propinqua, dispositiva ad culpam graVem, ut ait D. Thomas I. a. quaep.88 art. 3. alii apud Bonacc de peccatis dib. 2. quaes. 3. punct. a. num. 3.
Item , quod in motibus habitis a sensu mediis passionibus proponendo Nobis aliquod obiedium
peccaminosum, ita possumus operari, ut vel peccemus mortaliter plene consentiendo cum debita advertentia , ut acrius sit proprie, complete deliberatus, prout formaliter requiritur ad peccandum mortaliter, vel peccemus V nialiter non plene consentiendo
ob desectu totalis, distinctae advertentia ad malitiam actionis,
quae nobis proponitur , ad quam
tamen consuse, impersec te advertimus advertentia , seu cons deratione imperfecta sive actu imperfecto, quod totum approbat D. Th.quaest. δε ιrdicta u.S.ad I. his verbis Nicendum ergo, nodcflis ira sit motus animi ad nocendam proximo, psit tale nocumensum, in quod tendit motus irae,
quid ex genere suo sit peccatum mortale ut homicidiam e ur- tum alis ira ex genere suo es peccatum mortales sed quod fit peccatlim eniale, babet ex imperfectione actus, in quantum es motus f
tarna, redit ad naturam sui geκ ris per consensum rationis. Et clarius in responsione ad secund D cendum, quod delethitio morosa noudic in se peccatum mortale nisi
indis, quae ex suo gevere iust e cata mortalia , in quibus sidelectatio non moro sit, peccatum veniale es ex imperfectione a s , secutis de ira dictum esci dieitur
enim ira diuturna, G delet alio morosa propter approbationem rat; nis dθliberantis . Vel nullo modo
peccamus ob totalem, cinculpa-hilem in advertentiam ad dictam malitiam actionis, quae proponi tur, ut in motibus primo primis. Caiet in Summa verb. Delectatio Navarr. praelud. 9 AZOr. I. par. lib.M.cap.s.quas. . Filluc res.a I. cap.6 num.2so. 376.in alii pas sim advertendum tamen , quod una actio, quae secundum se consulerata,est peccatum veniale,V.g. verbum otiosum potest fieri mortale ex diversis respectibus. 4ationibus. D. hom l . a. os .f.88 artio et es 4. Clavis Regia 65. a. cap. 1etum. 3. Primo, si aliquis
crederet , quod illud peccatum veniale , scilicet verbum illud
Otiosum , .g. sit peccatum grave, mortales Secundo, quando fit, seu committitur unum pecca inmveniales, ut inde unum peccatum mortale consequatur , v. g. si aliquis mafiducaret aliquem cibum supersuum absq; necessitate quod secundum se veniale est ut provocaret, Mensum moveret ad peccatum tu Xuriae . idem cum Reginaldo lib. I s,num. 32.SuareZ,
alii Tertio, quando ex illo peccato levi sequitur grave scandalum , praevisum tamen δε princognitum. v. g. Si aliquis Religiosus
14쪽
giosus proferret unum verbum obscgnum in presentia secularium, qui ut plurimum grave scandalum sumunt ex illo absque eo quod prius debitam reflexionem fecerit, quod illi tales scandalum sumpsissent si tamen de hoc noti
timo,cum aliqua transgressio alicujus legis, seu praecepti committitur, quae non obligat ad culpam saltem gravem ob contemptum
ejusdem legis, istaecepti, seu Superioris, qui illud imponit
Sanche Z in alii. 3. xis peccatum aeritate distinguitur ab habituali per hoc quod actuale cossistit in illa actione peccaminosa, quam actualiter in de praesenti committimu SI habituale veto in illa macula,quq remanet in peccatore post commissum peccatum,non retractante per ad tum contrarium illud peccatum commissum per quam maculam remanet anima privata gratia sandii ficante, 'it reasternae poenae , ut habet D. Tho. I. I. quaest. 88.uri. I.S2. qu.87. art.6.
Distinguitur etiam ab originali per hoc, quod illud committitur a nobis , Liginale vero commis. sum fuit a nostris primis Parentibus Adamo, Maeva , transfunditur ad nos per semen insectum a culpa per ipsos commissa
quamquam a nobis actualiter non committatur quando tamen per
privilegium particulare sicuti in
Beatissima Virgineo hoc non impediatur. q. Quod peccatum commissionis distinguitur a peccato missionis quia peccatum commissionis est, quando aliquid committitur contra legem, ut supra peccatum vero omissionis est quando
aliquid non fit, quod lex iubet seri Unde peccatum commissio innis opponitur pr cepto negatiFO, quod negat,in prohibet hoc, vel
illud faciendum et peccatum Uero omissionis pra cepto assirmativo,
quamobrem peccamus omittendo illud faceres ita communiter. s. Quod peccatum non selum committitur externe, sed etiam interneci Sc est, quando aliquis licet hanc, vel illam actionen
peCCaminosam emCiat, quae posse
sit sensibiliter cognosci per visum, auditum, seu per alium sensum cXternum: sicuti, V.g. furari,quod videri potest a quolibet, Murmurari, quod audi hi potest , ii- milia , potest interne delediari de illa actione peccaminosa, ac tualiter delectatura quae delectatio sistit cum persedio consensu modo supradicti, est peccatum veniale, vel mortale conformiter ad obie-c tum in materiam , quam respicit, ut dicetur Caietanus, AZΟ-rius , Fili uccius in Regina idus sic lup. cit. Advertendum tamen hic est , quod etiamsi non sit consensus pro committendo Aterne illud peccatum , quod pariter est actus , peccatum internum
15쪽
la deleestatio operationis malae imponatur a superiore saecuIari per se absque voluntate, conseisi commissionis externae est peccatum quod eologi vocant delectationem morosam . Vide Auctores hoc asserentes apudClavem Regiam lib. 8 co . . 6. Quia diximus supra in secundo praenotando , quod peccatum mortale fit per adtionem legi contrariam scire necesse est ad hahendam notitiam adaequatam ipsius peccati, quid sit lex . Haec igitur in suo proprio,in germano sensu aliud non est, prout vult Doctor Angelicus i 2 ouap.9 I. quam regula, seu mensura nostrorum actuum humanorum, seu
ad bene operandum , seu removemur a male operando quae dividitur secundum eundem Vocto-tham N positi vam haec autem positiva dividitur etiam in legem positivam divinam, Min legem positivam humanam . Divina duplex est, una dicitur antiqua, seu Mosayca Laltera vero dicitur nova , quae est Evangelica, seu dicitur lex Christi, quia ab illo promulgata est in sacro Evangelio . Lex possitiva humana pariter duplex est, idest Ecclesiastica in Civilis Lex humana est aliquod praeceptum viri auctoritatis, seu superioris impositum suis subditis, cum intentione obligandi pro bono cummuni: quae dicitur Ecclesii astica , si praeceptum sit impositum a Superiore Ecclesiastico, Civilis velo si
Lex naturalis est u licium aliquod , seu dictamen nostrae rationis, seu intelicctus, quo, mediante lumine Deo nobis immissis. tamquam ab Austore naturae cognoscimus id , quod faceres, vel non facere debemus, ut bene , recte operemur. Bonac. se legib. Jwρnt. i. qures. I. pune3 2 nνm. . Denique lex aeterna est illa ordinatio divinae Sapientiae, perquam
nos creaturae rationales utimur
illo lumine naturali a Deo nobis immissis ad dirigendas, ut supra diximus, rectas operationes no- stras . Solus I de Iustira quaest. Regina idus, AZorius, Filiuccius, alii passim . Hoc praesuppo
inmittitur opus contrarium legia ivinae ani
tis illis, in quibus est contrariae Legi Divina novae Christi Domini, videlicet Sacris Evangeliis, quia sequi illam in illis esset culpa
mortalis . sicuti esset peccatum grave non sequi illam in aliis , in quibus non est contraria dictae legi novae, ut sunt, .g. Praecepta Decalogi . Ita communiter ex Conciliis , Sanctis Patribus , Doctoribus.Si vero aliquod cominmittatur contra legem natura- Iem, laeternam, non est dubium,
semper esse culpam gravem sed si committitur contra positivam humanam semper etiam esse culpam gravem , dummodo non sit
16쪽
contrarium legi naturali, aut Divinae etiamsi sit condita in promulgata a Superiore pessimo , infideli dummodo sit legitimus Solus de Iustitia quas. 6. cap. q. Alphonsus a Castro leth. I. V. q.
lib. I . nreus. 74. alii passim secutim Thomam opus . R. cap. s. Ucrum quidem est, quod quamvis Ecclesiasticus non teneatur obedire legi civili in iis,quae contraria sunt Ecclesii asticae, quae est te Canonica tenetur tamen in aliis omnibus tamquam Uerum anembrum Reipublicae, ut probat,
vult doEtissime Bel arminus lib. I de Cleric cap. 28. 8. Quod excusare potest a peccato ignorantia sed quia Doctores assignant plura ignorantiqgenera , seu species , opere pretium erit, Omnes illas diligenter explicare , ut sciamus quaenam ex ipsis
a peccato saltem gravi transgres.sorem excusent gnorantia igitur dividi solet primo in ignorantiam juris in ignorantiam fac ti: in ignorantiam poenae. Prima illa est, per quam ignoratur una leX prpe-ceptum , vel aliqua prohibitio Ignorantia facti cit illa, per quam nescimus id, quod prohibetur,vel jubetur per legem quamvis sciam uilegem , aut praeceptum illud pro laibens , vel jubens . Ignorantia poena illa est , per quam nescimus promulgatam , seu notis catam fuisse poenam quamvis scia- mu praeceptum in id, quod prς-cipitur, aut prohibetur per ipsum.
omnes praefatae ignorantia subdividuntur in ignorantiam probabilem, quae etiam dicitur in vinciabilis, cinculpabilis in ignorantiam improbabilem , quae dic, tu etiam vincibilis,& culpabilis. Prima illa est, quae nullo modo vinci, aut supcrari facta qualibet susscienti diligentia potest: Secunda vero illa, qua potest superari, sed posita non fuit sui sciens diligentia ad illam superandam Salas de legibus diis ta ject.6. Corduba lib. a. quaes. . Filiuccius
Praedici. ignorantia, que: dicitur vincibilis, aut improbabilis dividitur iterum in ignorantiam arsectatam, aut desideratam Minignorantiam crassam , aut supinam . Prima habetur, quando alia
quis tenetur scire id, quod nescit, sed illud scire non vult; imo cupit die tam ignorantiam , ut maiorem habeat Iihertatem peccandi: Unde die a sui desiderata Secunda est, quando aliquis non utitur tota illa diligenti quam debet, ut sciat id , quod nescit, quamvis illud teneatur scire . Regina idus lib. I i. Bona cc de peccatis dis. 2,
ignorantia igitur in vincibilis uris in faceti excusat a peccato in uia si peccatum, ut diximus, non potest non esse voluntarium voluntarium autem non est id, quod in vincibiliter nescitur absq; nostra negligentia; sequitur,quod id, quod nescitur per hanc igno
17쪽
rantiam, non est peccatum, S.Th. impositae sunt, qui contemnune I .a jures. 6.urr. 2.Corduba lib. 2. qu. . Coninclitus deparnis di put. 8 dub. I .num Ias. Nec valet dicere cum aliquibus ignorantiam invincibilem, quae provenit a culpa Cprout est veritas , quae nascitur in peccatore in poenam gravissimi excessus, seu pertinacis ohstinationis in peccato non e Cusare a peccato. quia quamvis verum sit quod similis ignorantia non excuset falsum tamen est,
quod predicta ignorantia dici debeat in vincibilis, ita ut potius dicenda sit vincibilis culpabilis: dum provenit a desectu, negligentia , imo a gravi culpa ignorantis . Uerum quidem est, ignorantiam in vincibilem , quam di Cunt Poeni, quamvis excuset ab ipsa pena , ut sunt censure omnUS, excepta irregularitate, quam Uocant ex defecturi non excusare a peccato, de quo supponitur haberi plena notitia D.Th. I. 2 qu. I9. art. 3. SancheZ,Navarr. Bona
cina de censuris disput. i. quas a.
Ignorantia denique vincibilisquecunque illa sit ex enumeratis, non excusat a peccatin imo affectata illud aggravat. Volunt nihilominus Doctores insignes il- Iam excusare a censuris Ecclesiasticis , videlicet Pigna teli tom. 4. Confustat. II et nudi'. s. Gras . Dei Bene de imisuxitat Eccles.capa 9.dub.so num. 22 36.S sequen.Spe- rellus decis. i s. num. o. Et ratio
est , quia similes poenae pro illis
legem , aut praeceptum , quod locum non habet in illis, qui de ipsis censuris habet quamlibet ignorantiam, quamvis affectatam Advertendum tamen hic pro complemento eorum, quae diximus de ignorantia, quod illud idem dictum sui de illa, applicari debet oblivioni quia dum aliquis obliviscitur alicujus V. g.
quod hodie sit vigilia cum jejunio
non jejunandi, aut carnes manducando, non peccat, ut infra suo loco dicemus . Ita pariter discumrendum de in advertentia . Suareae de censuris disputat. fer . . num. s. AZorius par. I. lib. I. cap. Ι6 qt PSanche in opere morali lib. I . . I 6. nam 8 Bon accin S alii. 9. Quod Sacramentum Poenitentia descriptum communiter a Theologis , Sacramentum no Ua
Legis Christi, quadam aerem omnia, aut Ritu externo in sensibili institutum ab eodemChristo;continet aliquos actui ex parteis nitentis alios ex parte Ministri. seu Consessarii reconciliantis dictum poenitentem cum Deo, absolvendo eum a peccatis commissis post Baptismum. Habet suam materiam, suam sormam : illam ex parte paenitentis in istam ex parte Consessarii, seu Ministri. Forma est absolutio consistens in verbis prolatis a dicto Consessario post Consessionem. Ego te absolvo a peccatis tuis. Materia duplex est Duna dicitur remota, quae consistit in peccatis actualibus
18쪽
Praenotauci mortalibus quae est materia necessaria & in venialibus quae est materia sussciens commissis post
Baptismum. Peccatum autem Originale est tantum materia praefati Sacramenti Baptismi . Proxima constat ex tribus partibus , quaruduae sunt essentiales δε tertia integralis appellatur. Prima duae sunt Contriti, in qua etiam continetur Attritio D peccatorum consessio . ertia vero est satisfac ii, idest poenitentia imposita a Consessario is dicitur pars integralis ad disserentiam primarum duarum quia sine ista Sacramentum est validum, sed non integrii; absque illis non est neque integrum , neque validum . Dicuntur materia proxima in non materia
remota, quia materia proxima remanere debet in Sacramento,Cum sit pars , a qua via Cum formaCOmponatur Sacramentum paenitentiae, in hoc differt a remota, quae non est necesse , quod rem a neat, prout sunt peccata,quae non solumi debent remanere,sed destrui per Sacramentum. Quod totum colligitur ex Concilio Tridentino , Doctoribus passim io. usd Contriti, quae desinitur detestatio,& dolor peccati commissi ex puro Dei amore, non est aliud , quam verus dolor proveniens a solo motivo Divini umoris, iliaritatis, dolens contritus de culpa , tantum qQ o fensa Dei est , qui non debet Rfendi, sed pure a nobis amari cum
spe veniae in cum firmo, stabili
proposito non amplius illum Rsendendi me contritio quamuis sit sufficiens is optima pro paenitentiae Sacramento;tamquam pars essentialis ipsius ad recipiendum majorem fructum ab illo a tamen necessaria non est,quia su D ficit attritio supernaturalis , ut vult Sacrum Concilium Tridentinum lib. q. cap. q. quae dicitur contritio imperfecta , quia quamvis sit dolor in peccatorum commistarum detestatio cum spe veniae, troposito non amplius illa committendi; attamen non dicitur dolor,in detestatio pure ex supradicto motivo , sed etiam ex turpitudine, laesormitate,quam
continet peccatum, seu ex timore poenae. Unde commune currit inter Theologos axioma illud, virtute Sacramenti attritus fit contritus , hoc est tamquam si haberet persectam contritionem. Vide quae dixi super hoc in meo memoriali Theologico de Sacramento
Advertendum tamen quod co- tritio quamvis per se sola sit susti- ciens ad delendum peccatum , intelligitur tamen in ordine ad consessionem, hoc est animo confitendi. Unde si aliquis eliceret actum contritionis ex carentia opportunitatis temporis confiteririli, deinde habita praedicta opportunitate non confiteretur , esset reus culpae, sicuti erat prius, imo magis , dum aliquo modo non videretur credere Sacramentali co- sessioni, quae est alia pars Sacramenti
19쪽
menti paenitentiae, neque absolutioni quae est forma consequenter absolute non crederet Sacramento poenitentiae.1i. Quod Consessio Sacramu- talis definitur a D. Thoma in .
timi S Sacramentalis accusatio
de propriis peccatis facta Sacerdoti,
ad eorum veniam per absolutionem xvirtute cla Uium obtinendam . Quae
definitio ab omnibus Theologis
Communiter tenetur. Ex qua clare insertur id quod requiritur , ut vera sit Consessio Sacramentalis: id est, quod sit facta, non per modum narrationis ; sed per modum
accusationis , prout facit reus ante suum iudice in prout de facto est Conlassarius. II. Qii' facta
sit in Sacramento poenitentia Sacerdoti habenti auctoritatem , jurisdictionem absolvendi , quam auθtoritatem non habet quicumq;
Sacerdos excepto in articulo mortii sed tantum ille, qui approbatus est a suo Ordinario . Ita
ut non uniciat, factam esse simplici sacerdoti, qui auctoritate no habeat cum etiam iudex ori externi habere possit auctoritatem iudicandi, non tamen audioritatem absolvendi a peccatis , quae dicitur apud Doctores, Potestas clavium, idest auctoritas apericndi claudendi Paradisum, negando, aut concedendo absolutionem: sed Sacerdoti approbato ad hoc osticium, ut supra. Ita Concilium Tridentinum lac cit.
Fili uccius de bac materia traii. .
cap. I. olet. lib. 3. op. Ig. 'an III. Ouod sit accusatio peccatorii propriorum, non aliorum; quod facile accidit , cum multi nesciant conlateri proprii, absque eo quod dicant peccata aliorum , quia volunt se excusare, qui est desectus gravissimus in consessione, Tacile hoc modo loco liberationis a suis culpis remanent ligati in Sacramento ipse . detrahendo suo proximo famam IV. Quod sit legitima , id est conformis Divina legi. Et, ut talis sit, requiruntur
multae conditiones, inter quas quinque sunt necessariae.
Prima , quod sit diligens , id-
est, quod ante ipsimmet consessionem accurate, diligenter examinetur conscientia circa omnia peccata , saltem circa gravia . Se
hoc est , quod poenitens Cum omni candore aperiat suam conscientiam Consessario, ita ut dicat res certas pro certis dubias pro dubiis , juxta suam opinionem prout sibi videtur , vel non videtur commisisse, quia aliter mentiaretur in mentiri voluntarie tameno in rebus gravibus in conses sione culpa gravis est . . C etanus 2.2. in materia de mendac. Tolet. lib. . cap. o. Tertia , quod fit secreta , id est tantum ad aures Consessarii facta . Quarta , quod sit obediens, id est, quod poenitens propius sit in omnibus, ter Omnia Consessario obedire in iis,que illi praecipiet concernentia ad Sacramentum .Fili ac loc cit QGnta,
20쪽
&ultima est, quod sit integra, qui alterum offendit, tantum es hoc est quod nullum peccatum ficit, quantum pro recompensa- grave ex malitia, verecundia, aut ione injuria illatae lassicit, seu negligentia notabili omittatur, tantum quantum vult, requi- in casi quo aliquis pluries cecide rit offensus; consistit in Sacramen-rit in aliquod peccatum grave, to integro poenitentiae, medio quo non sussicit dicere, pluries cecidi recipiendo poenitens gratiam san- in hanc culpam, sed necesse est, ctificantem per merita infinita numerum exprimere eo modo,quo Christi Domini Redemptoris, s recordatur; quod si non recorde iis facit pro offensa, seu injuria latur praecisi numeri, saltem dicat a Deo, te reo, qui prius erae numerum verisimilem, qui sibi vi per peccatum, Sc ex ipsius inim detur. Nec potest ullo modo in co fit amicus , Justus r qui ta- terrumpi consessio, ab lutionem en quamvis non sit amplius reus
recipiendo alicujus portionis pec culpae, remanet Poenae reus, non catorum, relinquendo alia pecca aeternae, sed temporalis . Hic auinta pro alia consessione ab lven tem reatus deletur, vel poenitenda, nisi in casu quo fiat consessio ita hujus vita quae est satisfa- de peccatis alias valide ab lutis clio, de qua hic loquimur vel
Advertendo tamea, quod expri Purgatorii aut saltem indulgen-mantur saltem omnes illa circum tilia SummisPontificibus conces.stantiae quae mutant speciem pec sis. acquisitis , executis condicati ut infra suo loco dicetur tionibus ab iisdem impositis pro Navarr. cap. i. num. 37. alii consequutione dictarum Indul- communiter gentiarum. Ita Doctores comia Satissa estio consistit in exe muniter.
cutione paenitentia imposita His praesuppositis , ut ordinata
Consessario post factam conses procedamus in materiis tractansionem ante ab lutionem: prout dis dubia proponemus, quae pos- habetur ex Tridentino N. 4. c. I. sunt Occurrere in peccatis com-3 ct 8. Hoc autem intelligitur de mittendis, seu commissis, quae di- satisfactione propria, Iormali, cuntur capitalia , seu radicalia, idest de satissamone tamquam quia ab ipsis oriuntur omnia alia, parte integrali Sacramenti poeni sive mortalia, sive venialia sint. tentiae quia loquendo de satisfa Nonnulli sunt , qui vocant illactione secundum totam suam la mortalia , sed immerito: cum aliatitudinem , seu secundum suam qua sint ex ipsis, quae ex genere universalcm, genericam signi suo non sunt talia , ut videbimus rficationem, satisfactio pro pecca quia autem haec numerantur septo, cum tantum significet quoad tema hoc est Superbia , Avaritia,