Opera ex recensione J. Conington

151쪽

AENEIDOS LIB. III. 137 Haud mora, continuo persectis ordine Votis,

Cornua velatarum obvertimus antennarum,

Graiugenumque domos suspectaque linquimus arva. AEMHinc sinus Herculei, si ora est ama, Tarenti Comitur; attollit se diva Lacinia contra, Caulonisque arces et navifragum Scylaceum. Tum procul o fluctu Trinacria comitur Aetna, Et gemitum ingentem pelagi pulsataquo saxa in Audimus longo fractasque ad litora Vocos,

Exsultantquo vada, atque aestu miscentur arenae.

Et pater Anchisos Nimirum haec illa Charybdis:

Hos Helonus scopulos, haec saxa horrenda canebati Eripite, o socii, pariterquo insurgite omis. ωΗaud minua ac iussi faciunt, primusquo dentem Contorsit laeva proram Palinurus ad undas; Laevam cuncta cohors remis Ventisque potivit. Tollimur in caelum curvato gurgite, et idem Subducta inmanis imos desedimus unda. 565 ror scopuli clam om inter cava saxa dodoro: Ter spumam elisam et rorantia vidimus astra. Interea lassos Ventus cum sese reliquit, Ignarique via Cyclopum adlabimur oris. Portus ab accosin ventorum inmotus et ingens MoIpso sod horrificis iuxta tonat Aetna minis, Interdumque atram mmmpit ad aethera nubem, Turbino sumantem piceo et candent favilla, Attollitque globos flammarum o sidora lambit;

Interdum comtos Messaque Viscor montis ara

Erigit oractans, liquefactaquo saxa sub auras Cum gemitu glomerat, fundoque exaestuat imo. Fama est Enceladi semiustum fulmine corpus Urguor molo hac, ingentemquo insuper Aetnam Inpositam ramis flammam exspirare caminis; in Et lamum quotiens mutet latus, intremere omn- Murmure Trinacriam, et caelum subtexere fumo. Νocto illam tecti silvis inmania monat Porserimus, neo, quas sonitim de caussa, Videmus. Nam nequo erant astrorum ignes, nec lucidus aethra in Sidore polus, obscuro in nubila cael

Et Lunam in nimbo nox intompesta ton M.

152쪽

l33 P. VERGILI ARONIS Postera iamque dies primo surgebat Eo

Humentemquo uror liolo dimovorat umbram: Cum subito e silvis, macie consecta S rema, Ignoti nova sor na viri miserandac ue cultu

Procedit supplexque manus ad litora tendit. Respicimus Di 'a inluvios inmissaque barba, Consertum tegumen spinis; at cetera Graius, Et quondam patriis ad Troiam missus in armis Isque ubi Dardanios habitus et Troia vidit Arma procul paulum spectu conterritus haesit, Continuitque gradum mox sese ad litora praecem Cum fletu precibusquo tulit Per sidera testor, Per superos atque hoc caeli spirabit lumen, Τollite o Teucri quascumque abducito terras; IIo sat erit. Scio mo Danais e classibus unum, Et bollo Iliam, lateor petiisso Penatis. Pro quo, si scoloris tanta est iniuria nostri, Spargito mo in fluctus, vastoque inmergite ponto sin Si pereo, hominum manibus periisse iuvabit Dixerat, et genua amplexus genibusque volutans Η rebat Qui sit, fari, quo sanguino cretus, Hortamur qua deindo agitet fortuna, fateri Ipse pater dextram Anchises, haud multa moratus, sis Dat iuveni, atque animum praesenti pignoro firmati Illo haec, deposita tandem formidine, satur: Sum patria ex Ithaca, come infelicis Ulixi, Nomon Achomenidos, Troiam gonitor Adamasto

Paupero-mansissetque utinam fortuna l- prosectus sisHic me, dum trepidi crudelia limina linquunt,

Inmemores socii vasto Cyclopis in antro Deseruero. Domus sanio dapibusque cruentis, Intus paca, ingens Ipse arduus altaque visat Sidora-Di, talem terris avertito pestem l- Nec visu facilis nec dictu adfabilis ulli.

Visceribus misororum et sanguine Vescitur atro. Vidi egomet duo de numero cum corpora nostro Prens manu magna medio resupinus in antro Frangore ad saxum, sanioquo exspersa natarent udi

Limina vidi atro cum membra fluentia tabo Manderet, et vidi tremerent sub dontibus aris .

153쪽

AENEIDOS LIB. III. 139sIiud inpune quidem nec talia passus Ulixes, Oblitusvo sui os Ithacus discrimino tanto. Nam simul oxpletus dapibus vinoque sepultus em Corvicem inflexam posuit, iacuitque per antrum

Inmensus, saniem eructans et frusta cruento Per somnum commixta mero, nos, magna precati

Numina sortitiquo vicos, una undiquo circum Fundimur, et toto lumen orebramus acuto, a

Ingens, quod torva solum sub fronto latebat, Argolici clipei aut Phoebea lampadis instar, Et tandem laeti sociorum ulciscimur umbras. OSed fugite, o miseri, fugite, atquc ab litore unem

Rumpite. Nam qualis quantusque cavo Polyphemus in antro Lanigera claudit pecudes atquo ubera pressat, Centum alii curva hac habitant ad litora volgo Insandi Cyclopes et altis montibus errant. Tortia iam Lunae so cornua lumino conplent, ae Cum ita in silvis inter deserta serarum Lustra domosque traho, vastosque ab rupe Cyclopas Prospicio, sonitumque peduin Vocemque tremeS . Victum infelicem, bacas lapidosaque coma, Dant rami, et volsis pascunt radicibus herbae. 650 omnia conlustrans, hanc primum ad litora classem Conspexi venientem Huic mo, quaecumque fuisset, Addixi satis es gontem effugisso nefandam. Vos animam hanc potius quocumque absumit leto.

Vix a satus erat, summo cum monto videmus 655 Ipsum inter pecudes vasta se molo OVentem

Pastorem Polyphemum et litora nota petentem, Μοnstrum horrendum, informe, ingons, cui lumen domin

Trunca manu pinus regit et ostigia firmati tum

Lanigerae omitantur oves ea sola Volusia 660 Solamenquo mali.

Postquam altos tetigit fluctus o ad acquora Venit, Luminis effossi fluidum lavit indo criIOrem, Dentibus infrendena gomitu, graditurque per aequor Iam modium, nocdum fluctu latera ardua tinxit - Νos procul indo fuga n trepidi celerare, recepto

Supplice sic merito, tacitiquo incidero funem;

154쪽

λ40 P. VERGILI MARONIS

Verrimus et proni certantibus aequom remis. Sensit, et ad sonitum vocis vestigia torsiti Verum ubi nulla datur dextra adsociare potestas, oΝoc potis Ionios fluctus aequare sequendo, Clamorem inmensum tollit, quo pontus et omnes Contremuere undae, penitusque exterrita tonus Italiae, curvisquo inmugiit Aetna cavemis. At genus e silvis Cyclopum et montibus altis amExcitum ruit ad portus et litora conplent. Comimus adstantis nequiquam lumino torvo Aetnaeos fratres, caelo capita alta serentia,

Concilium horrendum quales cum vertice celso Aeriae quercus, aut miserae cyparissi uino Constiterunt, silva alta Iovis, lucum Dianae. Prascipitis motu acer agit quocumque dentis Excutero, et ventia intendere vel Aecundis.

Contra iussa molient Heleni, Scyllam atque Charybdim

Inter utramquo viam leti discrimino parvo eas Ni teneant cursus cerium est dare lintea retro. Ecce autem Boreas angusta ab sodo elori Μimus adest Vivo praetervehor ostia saxo Pantagiaomegarosquo sinus Thapsumque iacentem. Talia tonstrabat relegens errata retrorsus soLitora Achomenidos, comes insolitas Ulixi. Sicani praetenta sinu iacet insula contra Plemyrium undosum nomen dixere priores

Ortygiam. Alpheum fama est huc Elidis amnem

Occultas eias vias subter mare; qui nunc cis Oro, Arethusa, tu Siculis confunditur indis. Iussi numina magna loci veneramur; et indo Exsuper Praepingue solum stagnantis Helori. Hinc altas cautes proiectaque saxa ac ni Radimus, et satis numquam concessa moveri ποAdparot amarina procul campiquo Geloi, Inmanisque Gola fluvii cognomino dicta. Arduus indo Acragas ostentat maxuma longe

Moenia, magnanimo quondam onorator equorum;

Tequo datis linquo ventis, palmoa Selinus, in Et vada dura lego saxis Lilybeia caecis. Hinc Dromni mo ortu ot inlaetabilia ora

155쪽

AENEIDOS LIB. III. 141 Accipit. mic pelagi tot tempestatibus actus,

Heu genitorem, Omnis cum casusque levamen,

Amitto Anchisen. mi mo, pater optumo, sessum Dosetis, heu, tantis nequiquam erepto periclis lNec vates Helenus, cum multa horrenda moneret, Hos mihi praedixit luctus, non dira Celaeno. Hic labor extremus, longarum hae meta Viarum. Ηino mo digressum vestris deus adpulit oris. Sic pater Aeneas intentis omnibus unus Fata renarrabat divom, cursusque docebat

156쪽

P. VERGILI MARONIA

AENEIDOS

LIBER QUΛRTUS.

Aet regina gravi iamdudum saucia cura Volnus alit venis, o caeco carpitur igni. Multa viri virtus animo, multus o recursat Gontis honos; haoron infixi pector Voltus Verbaque, nocilacidam mombris dat cura qui tom. Posteria Phoobo lustrabat lampado torras IIumentemquo urora polo dimoverat umbrum,

Cum sic unanimam adloquitur malo sana Sororem: Anna Soror, quae me suspensam insomni terrenti

Quis novus hic nostris successit odibus hospes, Ii Quem sese ore ferens, quam sorti pector et armias Crudo equidem, nec Vana fides, genus esseram I.

Degeneres animos timor arguit Heu, quibus illo Iactatus satis quae bolla Oxhausta canebatim mihi non animo fixum inmotumque sederet, Ν cui mo vinclo vellem sociare iugali, Postquam primus amor deceptam mort solavit; Si non pertaesum thalami taedaeque fuisset, Huic uni larga potui succumbero culPae. Anna, latebor enim, miseri post sata Sychaei e Coniugis et sparsos ratem caede Penatis, Solus hic inflexit sensus, animumque labantem Inpulit. Ἀdgnosco votoris vestigia flammae. Sed mihi via tellus Optem prius ima dehiscat,

Vel Pater omnipotens adigat in fulmine ad umbra Pallentis umbras Erebi noctumque profundam, Ante, Pudor, quam te violo, aut tua iura resolVo. Ille meos, primus qui me sibi iunxit, amores Abstulit illo habeat secum servetquo resultam.

157쪽

AENEIDOS LIB. IV. 143 Sic offata sinum lacrimis inplevit obortis. so Anna resert o luco magis dilecta orari,

Solane perpetua maerens a Nero iuventa,

Nec dulcis natos, Veneris nee praemia noris' Id cinerem aut Manis credis curaro sepultos' in aegram nulli quondam lexero mariti, asNon Libyae, non anto Tyro despectus Iarbas Ductoresque alii, quo Africa terra triumphis Dives alit placiton otiam pugnat is amoria Nec Venit in montem, quorum consederis arvis' Hinc Gaetula urbes, genus insuperabilo bollo, θEt umida infreni cingunt o inhospita Syrtis; Hinc deserta siti regio, lateque furentes Barinoi Quid olla Tyro surgenti dicam,

Germaniquo minas i Dis equidem auspicibus cor et Iunono secunda QΗuno cursum Iliacas Vonto tenuias carinas. Quam tu urbem, soror, hanc comes, quae surgere regnis

Coniugio alii incrum comitantibus armis Punica go quantis attollet gloria rebus lTu modo posco deo Veniam, sacrisque litatis o Indulgo hospitio, caussasquo innocto morandi, Dum pelago desaevit hiemps ot aquosus Orion, Quassataeque rates, dum non tractabilo caelum. His dictis incensum animum inflammavit amore, Spemquo dedit dubia menti, solvitque pudorem MPrincipio delubra adeunt, pacemque moras Exquirunt mactant lectas do moro bidentis Moserae Cereri Phoeboquo patrique Lyaeo, Iunoni ante omnis, cui vincla iugalia curae. Ipsa tenens dorira pateram, ulchoretina Dido soCandentis vacca media inter comina fundit, Aut ante ora deum pinguis spatiatur ad aras, Instauratque diem donis, pecudumque reclusis Pectoribus inhians spirantia consulit exta. Heu vatum ignara mentes quid Ota furentem, ae

Quid dolubra iuvanti as mollis flamma moduli

Interea, et tacitum Vivit sub pector minus. Uritur insolix Dido tot quo agatur Urbe furens, qualis coniecta cerva sagitta,

158쪽

I44 P. VERGILI MARONIS

Quam procul incautam nemora inter crevita RPastor agon telis, liquitque volatile ferrum Nosciuoilla fuga silvas saltusque oragrat Diet os haore lateri letalia arundo.

Nunc media Aenean secum per moenia duci Sidoniasque ostentat opes urbemquo paratam; γε Incipit effari, modiaquo in voco resistit; Nunc indo labente die convivia quaerit, Iliacosquo inrum demens audire labor Exposcit, pondetque iterum narrantis ab ore. Post ubi digressi, tumonque obscura vicissim εο Luna promit suadentque cadentia sidera somnos, Sola domo maeret vacua, stratisquo relictis Incubat Illum absens absentem auditque videtque, Aut gremio Ascanium, genitoris imagine capta, Dotinet, insanduin si fallere possit amorem. 86Νο coepta adsurgim turres, non arma iuventus Exercet, portusve aut propugnacula bello Tuta parant pondon opera interrupta minaequo Μurorum ingentos nequataque machina caelo. Quam simul ac tali perseusit post tenori soCara Iovis coniunx, o famam obstare furori, Talibus adgreditur onorem Saturnia dictis: Egregiam oro laudom et spolia ampla resortia Tuque puerque tuus, magnum et momorabile nomen, Una dolo divom si semina victa duorum est. Nec me adeo salii veritam to moenia nostr a Suspectas liabuisso domos Karthaginis altae. Sed quis ori modus, aut quo nunc certamino tanto lQuin potius pacem aetornain actosque hymenaeos Exorcomus habes, tota quod monto potisti: οArdet amans Dido traxitquc er ossa furorem. Communem hunc in populum Paribusquo regamus Auspiciis liceat Phrygio serrim marito, Dotalisque tua Tyrios Ormittor doxtrae Goli sensit nini simulata mente locutam, rasQuo regnum Italia Libycas avertore ora- Sic contra est ingressa Venus: Quis talia domo Abnuat, aut tecum malit contendere bello, Si modo, quod momoras, actum ortuna sequatur

159쪽

AENEIDO LIB. IV. 1458od fatis incerta soror, si Iuppiter unam Horis volitans urbem Troiaquo prosectis, Μia rivo probet populos, aut medera iungi Tu coniunx tibi fas animum temptaro precando. Perge sequar. Ium sic excepit rinia Iuno: Mocum orit isto labor Nunc qua rationo, quod instat, Confieri possit, paucis, alvorto, docebo. 10Venatum Aeneas unaque misorrima Dido In nemus tro parant, ubi primos crastinus ortua Extulerit Titan radiisquo retexerit orbem. His ego nigrantem commixta grandino nimbum I. Dum trepidant alas, saltusque indagine cingunt, Desuper infundam, o tonitru caelum omno ciebo. Diffugient comitos et nocte tegentur opaca: Spoluncam Dido dux et Troianus eandem Devenient. Adero, et tua si milii certa voluntas, ra Connubio iungam stabili propriamquo dicabo. Hic hymonaoua erit.-Non adversata petenti Adnuit, atquo dolis risit Cytherea repertis. oceanum interea surgens Aurora rotiquit. It portis iubar exorto delecta iuventus; IN Rotia rara plagae, lato venabula serro Μassylique ruunt equites et odora canum Vis. Roginam thalamo cunctantem ad limina primi

Poenorum exspoctant, ostroque intimis et auro Stat sonipe ac frena forox spumantia mandit. 135 Tandem progreditur magna stipant caterva, Sidoniam picto chlamydem circumdata limbo. Cui pharetra ex auro, crines nodantur in aurum, Auro purpuream subnectit fibula vestem. OΝoc non et Phrygii comites o laetus Iulus 40 Incedunt. Ipso anto alios pulcherrimus omnis Inser go socium Aoneas atquo agmina iungit.

Qualis ubi hibomam Lyciam Xanthique fluenta Deserit ac Dolum atomam inviait Apollo

instaurat auo choros, mixtiquo altaria circum Meretesque Dryopesquo fremunt pictiquo Agathyrsi; Ipso iugis Cynthi graditur, mollique fluentem Fronde premit crinem fingens atque injicat auro, Tela sonant humeris haud illo segnior ibat

160쪽

Aoneas tantum gregi decus nitet ore. 15οPostquam altos ventum in montis atque invia lustra, Ecce serae, saxi deiectae Vertico, caprae Decurror iugis alia de parto patentis Transmittunt cursu campos atque agmina cerati Pulverulenta fuga glomerant montisquo relinquunt IMAt puer Ascanius modiis in vallibus acri Gaudet equo, iamque hos cursu, iam praeterit illos, Spumantemque dari pecora inter inertia votis Optat aprum, aut fulvum descendere monte leonem.

Interea magno misceri murmuro caelum ust

Incipit insequitur commixta grandine nimbus; Et Tyrii comitos passim o Troiana iuventus Dardaniusque nepos Veneris diversa per agros Tecta motu potiore ruunt de montibus amnes. Spoluncam Dido dux et rotanus candem res Devoniunt Prima et Tullus o pronuba Iuno Dant signum fulsere ignos ot conscius aether Connubiis, summoque ulularunt vertico Nyminae. Illo dios primus toti primusque malorum Causa suit nequo enim specie amave movetur In No iam furtivum Dido moditatur amorem; Coniugium vocat hoc praetexit nomine cui m. Extomplo Libyae magnas it Fama per urbes, Fama, malum qua non iam velocius ullum; Mobilitate viget, virisque adquirit eundo; Ira Parva metu primo mox sese attollit in auras, Ingrediturque solo, et caput intor nubila conditi Illam erra parons, ira inritata deorum, Extromam, ut perhibunt, Coeo Enceladoque sororem Progeimit, pedibus celerem et pernicibus alis, aso Μοnstrum horrendum, ingens, cui, quot sunt corpore

Tot vigiles oculi subter mirabile dictu, plumae,

Tot linguae, totidoni ora sonant tot subrigiι auris. Nocto volat caeli medio torraeque per umbram, Stridens, nec dulci declinat lumina somno; res Luco seclo custos aut summi culmino tecti, Turribus aut altis o magna territat urbes, Tam ficti praviquo tonax, quam nuntia Veri. Haec tum multiplici populos sermons oplebat