장음표시 사용
331쪽
amoenissimo carmine jocose, ac facete multorum sui temporis vitia carpit, occulte tamen , & confictis e rum nominibus ; in Siciliam autem profectum, tot que decennio ibidem commoratum, Principi Ferranti Gonetagae in paucis charum fuissh ; ac demum variaς tota vita expertum fortunae vicissitudines, in amoenissimo Sanctae Crucis Campesti Coenobio prope Bassanum ad Medoaci ripam se recipientem , ac sacri& tantum Musis, & pietati vacantem obiisse aetatis suae anno non amplius quinquagesimo . Haec omnia his ipsis verbighabet de Theophili Vita Auctor laudatae Biblioth qui prolixius postea prosequitur, quae ad Theophiles luc
brationes specta ut . Nos iis omissis , ea tantum , quae ad Benacensem nostram Editionem spectant, attingemus . Complectitur ea quatuor titulo , seu libros , videlicet Zanitonellam , Phantasias , Moschaeam , Epistolas demum , atque Epigrammata. Ad calcem legitur Epistola vernacula Auctoris , sub Merlini C caii nomine suum occultantis, ad Alexandrum Pag ninum. Hunc, acerbe conqueritur, typis suis edidisse ea Scripta, in quibus componendis se magnam temporis jacturam fecisse, usque ad lacrymas dolet. Suia sequuntur literae Paganini ad Auctorem , quibus seeXcusans, culpam. omnem rejicit in e , qui illorum operum maxime cupidi , maxime instabant, ut tandem evulgarentur,& praesertim in Adericum Marchi nem Mantuae, qui exemplar suppeditaverat, non tamen adeo emendatum , cujuscemodi erat illud, quod
Vulcani escam jam factum audierat. In iisdem literis affirmat Paganinus, multa inhonesta ex Merlini ope
332쪽
POETICA. 317 te subtracta fuisse ab eo ipso, a quo exemplar typis
tradendum receperat. Post eas Epistolas notantur errores typographici, Philomus o corrigente. Editionis notae hujul modi sunt, Tusculani , apud Lacum Benacensem. Alexander riganinus. Anno MDXXI. Die V Τ nuarii . Benacensis Lacus fertilitas, argumentum est Epigrammatis, quo quatuor Merlini libri clauduntur,& postremum distichon ita se habet
Nascitur his oleum , piscis, stator, O ipsas Padellas θννο Brixia diues habet. Alexander Paganinus industriam suam non Tuse lani tantum , sed Venetiis etiam exercuit, & de re Poetica quam bene meritus fuerit, docent Poetarum
opera exiguo, & nitidissimo charactere ab eo impre .la , & in Praefatione ad Martialem de suo illo publicam utilitatem juvandi proposito ita loquitur : Caere rum qui e prius issidem edidimus formis, ceu protot alevisseula praemisimus , praetentaturi videlicet gratiam vestram. to ibae quiando laboσem meum vobis non ingratum ese intelligo) dabo operam, ut optimi, ae electis μή quique Auctores nova bae nostra velint palingenesia ad eam, pisam, videtis , oe pulcbritudinem, oe facilitatem
mobis redigantuΓαHactenus de re Poetica , seu de studiis, quibus eam iuvit Brixiana literatura , nec enim Poetis nostris, qui Latino sermone scripserunt recensuis , animus est eandem operam ponere in recensendis eorum muni cipibus, qui vernacula earmina condiderunt. Quum
tamen binas Ob oculos habeam Collectiones Hieronymi scilicet Ruscelli, & Academicorum Occultorum, qui
333쪽
quibus nonnulla praestantium. inter ipsos Poetarum carmina afferuntur,. operae pretium erit , eorundem saltem nomina, indo desumpta , hoc loco adnotare. Veronica. Gambarae principem in Ruscelli Collecti, ne occupat locum , . ejusque esse. VersuS complures, Uictoriae Columnae antea tributos , ad. libri. calcem. assi
mat Ruscellus Caesinalis. Ridolfi , m cujus . m nibus illos anno Is 3σ. receperat. Viterbii ,. testim nio,. quin ipsius Veronicae Gambarae, & Victoriae Colu mnae, quas . id ipsum assirmasse Comes Fortunatus. Martinengus, & Lucas Contilius testati. fuerant.. Hae sunt dux illae matronae, quin Prinςipes illustres, rut' utri que uti loquitur Gyraldus. de. Poet. nothr. temp. Diath 1. pro sexus qualitate. divina leguntur. PG-mata .. Est mihi in manibus Vita Veronicae Gambarae ab Io. Hieronymo Catena Latine. reddita , & ex magnis, quibus in ea ornatur elogiis illud utique singulare,
quod . Veroniςλ cum Bembo alta , . di erudita, aὸeo ita poetica facultate eminuisse dicitur, ut, aeque ac Bem . Dus praeclaris omnibus ingeniis, . quae aetas illa tulit, . secem quodammodo praetulerit Nata est. Ueronica-
apud Pratum Alboini , quod non Ionge distat ac flumine Mellχ, ex mite Jo. Franc. Gambara , dc ex Alda, .
Plae Familio: Carpensis fratresque habuin Ubertum: Cardinalem , Brunorum , Hippolytum, α Camillum δ.
conjugem vero Gibertum, Corrigit Dominum, cui Vi tanta Pica Mirandulanai antea nupta, fueraζ.. Brixi uae. hujusce Matronae,. boniς. omnibus fortunae, Cor Hiis atqu2 antini cumulatissimae , ad: calcem. ejusileni Vitae: hoc exstat Epitaphium. .
334쪽
Gamba a sub tumulo jacet hoc Veronica PriseiICorrigis, solo nomine nota satis.
nuam coluit quicunque Heros, quicumque poeta Quam cecinit, lapide hoc Gambara contexisse. Gambara firps, nomen Veronica, Brixia materi Musa Erato, titulus Corrigium, et tumulus.
Post Veronicam Gambaram sequuntur in ea colles.ctione Petrus Barguanus, Jo. Andreas Hugonius, Lucia Albana Advocata, Comes Io. Franciscus Gambara, Vincentius Metellus, M. Aurelius Francius, Barthol maeus Tiberus, Comes Fortunatus Martinengus , C Tnes Vespasianus Martinengus, Franciscas pocopagnus, Pamphilus Montius , Pompeus pocopagni, 'Camillus
Falta , Hieroumus Bornatus , do. Antonius Sacche tus, Balthasar Ca2Zagus, Hieronymus senarolus, Ba
tholomaeus Arnigius, Fabius Moiacola, Emilius Emurius , Mariolus Martinengus , pranciscus Nores, vincentius Gabianus , Martinus Agatius, Franciscus Stetita , vincentius porrus, Leo Cerere S.
Collectioni suae Ruscellus duplieem adjecit appendicem . In priore affertur Carmen incerti, ut ibi iliciatur, Auctoris , at eum Brixianum esse monuerat jam ante Ruscellus, professus se illius nomen minime pandere, quod A uctor ipse id vetaret, ne mortuo jam Fracastorio , cui Carmen illud tribuebatur , alienam gloriam sibi adsciscere velle videretur u Posterior ampendix collectos exhibet versus Dominici Mantuae Brixiani, quos Ruscellus Hieronymo Martinengo Sanctae Sedis xd Romanorum Regem ablegato dicavit, data ad eum Epistola an. x ue 13. cui ut dicarentur, Ruscellus affirmat.Mantuam ipsum, dum vivereti in votis habuisse .
335쪽
Collectionem suam Ruscellus nuncupavit Virginiae Palavicinae Gambarae , in cujus laudem multa habet in Epistola ad ipsam , de multa etiam in Brixiae lauiadem praesertim ob praeclara, quae in ea Urbe florebant, ingenia, &ob singularem in primis Poetarum praesta
tiam, qua Urbem illam nulli Italicarum civitatum secundam assirmat. Inde factum puto, ut aliorum etiam illustrium Italiae Poetarum Collectioni a se adornatae, Ruscellus noci alium Mecoenatem selegerit, quam Brixianum Patritium , Aurelium nimirum Portulacam, quem scientiis omnibus perpolitum commendat. Aurelius Portulaca, Pontificis Max. Pii IV. Cubicularius, saepius etiam laudatur a P. Francisco Spinula, qui eidem plura inscripsit carmina. Collectici autem altera, quam indicavimus, Academicorum Occultorum carmina vernacule item edita complectitur; dicaturque Barbarae Catinae, cujus laudes iidem veluti certatim prosequuntur . Nobis satis erit ex Latina superius memorata eorundem Academicorum Collectione versus quosdam Taygeti recitare.
Nam quis re fama praeclaro e faustae natam Nesciat, atque animi tot bona rara tui δEla es, quae sexum vineis, vestigia eHAr Componunt Cbarites, subsequiturque Pudor Maxima cui Pallas mater, Prudentia nutrix, Cujus ct in labris mellificavit apis. Quam propter redeunt rates, μέν que resurgunt, L Ferrea quas tenebris saecula condiderant me ego , cum sineret fatum, memorare parabam, Hes heu quam releri fors mea versa rota est Nunc mea Caliis , quod coeperat, interrumpit: uae mibi sors rapidat iniicit atra manastyam
336쪽
Iam οἱdeo Infernos Manes, noctemque profundam, Me tenet oe igit concava omba Senis. Prob superi, lustris rapiar vix quinque peractis,
Atque erit aetatis tam brevis hora meae δSie flos vix natus pedibus calcatur euntis, Sic avido implumes angue vorantur aves.
Ut ex Ruscelli Collectione fecimus, ita ex ea Academicorum Occultorum, Brixianorum Poetarum nomina recitabimus. Sunt autem Hieronymus Bornatus,
P. Antonius Soncinus , Comes Alphonsus Capreolus, Franciscus Richinus, Augustinus Gallus hujus tamen, quod neque Musis, neque Philosophiae vacasset, ver-1us non afferuntur, sed aliorum in ipsius laudem) Io. Antonius Taygetus, Caesar Duccus, Ludovicus Fedeiaricus, Bartholomaeus Arnigius, Diomedes Sala , Iulius
In ea Collectione , quam an. x 168. edidit Vincentius a Sabio, exstant ad singulorum Academicorum carmina Praefationes , eorundem nomina, & insignia, quibus ex Academiae legibus utebantur, docte, atque eleganter explicantes . Earum expositionum Auctor, Bartholomeus Arnigius; illa tantum, quae ad ipsum spectat, excepta. ab Academiae scilicet Scriba compotita. Excelluit Arnigius in Physicis, ac proinde re curret de eo sermo , dum Philosophica pertractabimus. In Hetrusca etiam Poesi admodum valuisse, ipsi ejus versus ostendunt ; quare Taygetus in Collect.Praestant. Poetan quosdam e tuis ad ipsum mittens, eos ita exorditure Accipe, quam praesens cupio tibi ferre, salutem, Arnui, Hetruscae gloria summa brAE .
337쪽
Atque hic praesenti tractationi de re Poetica finem impono , vosque Lectores obsecro, ne me ut Gyraldi Dialogum priorem de P t. nostr. temp. concludentis verbis utar ambiriolum putetis, quod nimis multos collegerim ; nam contra, plures profecto collegissem, si diuturniorem in iis perquirendis operam ponere libuisset, praeterquam quod nonnullos quoque, qui tamen ad
notitiam meam pervenerant, ultro praetermisi . At nulla ratione pro coronide Voluminis omittendus, eximium Brixianae Literaturae decus , Pater Octavius Pantagathus, cujus mentIonem facit magna cum laude Gyraldus, vel eo ipso loco, quo Brixianos Poetas taxasse jam vidimus ; nam haec ejus sunt verba : Brixia multos babet Eruditos , sed non Poetas, ut ejus filia Verona . Inter Eruditos quidem magnus ubi
que Pater Octavius , nisi quod Hio abstinet, nec suas
opes publica taberna venditat. Vermeatores etiam ρ rius , quam Poetas fovet ipse Brixia. An ea nota Brixiani Poetae sint digni , aequi Lectores , ut superius
etiam diximus, dijudicent. Laus certe , quam mer tur Pantagathus noster , ex postrema hujus operis Parte , cui Sacra reservavimus , abunde innotescet. Hoc loco solum adnotabimus, eundem ita eruditum, ita literis omnibus excultum fuisse, ut Poeticae quoque rei intelligentia admodum excelleret . Quum perennem, uberrimumque optimarum scientiarum fontem P.Manutius in Epistola ad Julium Pogianum Epistolar. l. s. appellet Octavium Pantagathum, ac ipsi gratuletur , quod Romae non minus ex tanti Viri conluetudine, quam ex Iozorum ad munita, ad
338쪽
literarum decus excitaretur ; idemque Epistolar. lib. Lia Octaviano Magio ,. qui cum Aloysio Mocenico , praestanti Viro ,. Venetae Reip. Legato Romam se contulerat, item gratullatur non ita ob ipsius R, mae amplitudinem , quae praestantes olim Viros tulit, quaeque Imperii terminos, Cum Oceano conjunxit, quam
ob unius hominis confiuetudinem, cujus es bumanitas doctrime par, doctrina vero, quae potes es maxima . Is est Octavius meus, qui Urbem, a qua caeteri Mnesantur, sua ipse virtute nobilitat; quum haec, inquam , de Pa
tagatho tradat Manutius, facile credi potest, divinum ejus ingenium Poetica etiam complexum sitisse . Iis excelluisti Octavium Pantagathum diserte testatur Ont
phrius Pan vinius I. 2. Fastor. fassus praeterea , Operi illi quid quid inesset reconditioris eruditionis, deberi Pantagatho, quo nemo ait ipse ea aetate vel ingenio, veIdoctrina vel diligentia praestantior . At disertius illud ipsum testatur Muretus in Commentar. ad Catullum , Ego jam missi Me totum earmen loquitur de Berecinthia,& Atti jam quidem scriptum manu excellentis in omni genere bone Rarum artium Viri Octasii Pantagalbi, in quo
alia multa ingeniose admodum emendata erant, tum bis locus ita seriptus, ut eum iEsi edidimus . . Magis etiam mi bi placuit baee emendatio ,postquam animadverti, Petrum qu
que Victorium eam retia se in libros suos ς nam quod duobur ejusmodi Viris visium sis ,. vix es, ut de eo dubitari amplius quear. Mirificam Catulli suavitatem,& perelegam res lepores Pantagathus noster , nisi Poeticam & ipse Artem coluisset se haudquaquam ita adamasset, .ut in ejus Poetae locis emendandis operam poneret nec M s s L retus
339쪽
retus operam illam tanti fecisset. Ejusdem operae testem insuper habemus Achillem Statium Luutanum, nam in Commentarito ad Catullum, versum in Elegia ad Januam,
Brixia Cbineae supposita specute,
ita & non aliter legendum monet ex Pontano, ac mox
subdit, Octavius Pantagathus, Brixiensis irae , fimgulari
probitate vir, ac praestante doctrina, consiuisus a me, nomen ipsium Specule hodie nullum exstare respondit, at turrim ibi positam vulgo Mirabella morari, nomine, ut idem emis et, dum ab Specula ipsa, unde longe , lateque prospectus pateret. De germana ejus Verius lectione Contendunt inter se Catulli Interpretes, nec defunt, qui in dubium item revocent lectionem versus in eadem Et gia illico subsequentis, Flavus quam molli percurrit Flumine Mela, quae tamen , ut hic exhibetur, a Mureto, & Statio retenta absque ulla haesitatione, credi debet ipsius quoque Pantagathi, a Mureto, & Statio in emendandis Catulli locis consulti, suffragio confirmata. Huic autem in statuenda eorundem versuum germana lectione non a stentiri, Piaculum putem; nam si in aliis etiam Catulli locis ab eo emendatis adeo, ut vidimus, ipsius judicio Muretus,Bc Statius acquieverunt, ut quodammodo pro oraculo habuerint, multo potiori jure eidem deferendum est in re ad patriae suae positionem, eamque, seu ejus agrum percurrentis fluminis nomen spectante. Neque veteres nonnulli Codices manuscripti, & Editio Catulli omnium antiquissima, utrique illi lectioni aeque adversantes, negotium, quod Pantagatho minime fecerunt,
340쪽
facere nobis debent; alias aeque utramque rejiciendam esse suaderent, quod satis durum; Editio vero illa antiquissima in hac re praeponderare eo minus debet , quo certius edocti sumus ex Calphurnii testimonio in Epistola ad Hermolaum utique Barbarum Vicentinae Editioni , de qua superius , praeposita , Catullum Venetiis antea editum , quemadmodum Tibullum , Propertium , & Statium, tot mendis refertum fuisse, ut longe plura essent vitiosa , & depravata , quam quae emendata ab ipso Calphurnio.
Octavium nostrum cultiores Poetae magnopere C lebrarunt, suumque & ipsi veluti Patrem agnoverunt, ut testantur carmina, quae sequuntur. M. Antonius Flaminius ad Octavium cog'nomento Patrem. OE atii Pater, ad interbiensem
Secesum venias, rogamus omne ,
Polus, Parpalias, Priulus, ipse Tutis Flaminius, nec esse Rom. Tutum est, cum rapidus canicularIAE pu Sol furit, ct Uiterbi in urbe Iucundo fruimar tepore veris a state in media, nec ulla certe Eli salubrior ora, nee sodaυν Tui habes, mihi crede , amantiores inquam, te licet elegantiorum
Nemo non amet unice, colatque.
Cur ergo Pater huc venire celsas e Num re illa innumerabilis libνorum Tenet cop a curiosum p habe, sEt hic Graeca volumina , ct Latina,