장음표시 사용
321쪽
Latinae , non Graecus textus cujus principes Editiones habentur Florentina an. I 488. & Aldina an. IIo 4. sed praeterea eam ipsam Vallae Versionem iterum, & tertio intra paucos admodum annos evulgarunt. Ad manus
siquidem habeo aliam ejusdem Versionis Editionem, anni quidem , loci, & typographi notationibus destitutam, sed quae ita similis Brixianae, de qua egimus,
utramque invicem comparanti apparet, ut eae ipsae notationes, & non aliae, ipsi quoque convenire censeantur ; nec non tertiam a Bernardino Laurino Brixiano
Cive nuncupatam Nicolao Corrigiensi Principi, & hac nota in calce insignitam: Accurat si me, ae solerti cura impresum , ae emendatum hoc opus per Venerabilem Dominum Presbyterum Baptisam Farfengum y impensa mero Domini Francisici Laurini civis Brixiani, anno a Natali Cbrisiano MCCCCLXXXXVII. die vero sexto' Meniss Septembris. Laurinus hic in Epistola , quam Editioni praemittit, multa habet de Me enatis sui laudibus, quem Mammeae filio Alexandro comparat, e que neminem esse ex iis, qui rerum potiebantur, magis erga doctos Viros benevolentia , ac beneficentia animatum assirmat, cui proinde alia etiam, non inju-'cunda ipsi futura, propediem excudenda, se dicaturum pollicetur. Laurini nulla mentio in Biblioth. Brixian. quae tamen memorat Justinianum Luetagum, a Capreolo etiam in Histor. memoratum, & in Danielis Cereti Panegyr. hoc disticho collaudatum.
Sed quo te versu, vel quo te ore canemus, Lucia ae lumen, Iustiniane domus e
Praeter Hesiodum , & Homerum , commendatissi
322쪽
mum alium Graecae linguae magistrum, & Comoedia veteris haud dubie principem, Aristophanem, inquam, Brixiana juvit literatura ; siquidem eas Comoedias in vernaculam linguam Verterunt Bartholomaeus, & Petrus Rositi ni a Prato Alboini , dicaruntque Camillo Gambarae, quem ita Graecarum literarum peritum a firmant, ut Comoedias illas absque ullius versionis ope intelligere facile valeret. Prodiit Venetii& an. Is 4s. Brixiana haec Aristophanis Versio, quum Comici illius nondum ulla vernacula Editio in lucem manasset ; Latina Vero ante paucos dumtaxat annos manaverat auctore Andrea Divo Justinopolitano, at quam infelici successu, videsis apud Fabricium T. 1. Biblioth. Gr. ubi de Aristophane. Bene itaque profecto de Graecis literis merita sunt Brixianorum ingenia , quorum scilicet studiis Homerus, Hesiodus, Aristophanes debent , ab iis legi , de intelligi potuisse, qui Graecam
XXIV. Bonifacius Bembus, de quo superius , dum .Christophori Barzizii Tractatum de Oratoris Fine referrem, Poesin etiam excoluisse, nos edocet Iibellus , quo Iacobus Philippus Tomasinus Claris s. feminae CasDiandrae Fidelis Venetae Epistolas, & Orationes publicavit. In eo refertur ipsius Bonifacit Bembi Elegia ad eandem Cassandram , ex qua versus aliquot seligemus, Cassandra laudes , & una simul domesticas clades ipsius Bonifacii exprimentes.
Orpbeus ad cantum motase cacumina quercuis,
Thebanamque ferunI saxa secuta oram. Dum loqueris, tu saxa facis, quercusque videri, Is stupor invadit docta puella viros
323쪽
S c tat Usa tamen tua me praesentia semper , Erigit o mentem, quamalacumque mihi est . Verum an mum subeunt hisc fratrum onera, matris Eliae . Heu misera mater adempta mihi est'
H u dastes matres D quae vos mihi Ar peremis Sora strares cur me Aona tulit. Me eadem eas ,ru cara .pores , pMuisti linque xae natum , Cara parem, saltem mς miserata redi, Tu mihi divitiae, tu vitae summa . voluptas, Mater eras; misero heu mater almptis mihis suid faciam postMae q. moriar , quid maria leuro, . Sis nedum . misero gnarius , ait melius e Uirgo. vides, quo me oblitum dolor altus agebat; Parce oro , aut nostri tu miserere magis. mque ruat laudes dabitur mibi carmine. longo
Dicere fanastiti candidioυ do. Hi.versus,& Epistolae nonnullae, exstantes. in eo libello, testamur liperarum consuetudinem quae inter
Bonifacium nostrum, & Cassandram vigebat , lectissimam scili et virginem illam , cujus ingenium, & d ctrinam Viri docti ejus temporis plurimi fecerunt ,. adeout Politianus ad eam scri oens, decus, ipsam appellare , & cum Musis, Sibyllis , Pithiis, aluique,
quas Vetuitas jactat, , seu vaticinantibus , seu philos Phantibus feminis, cona dirare non dubidauerit ea demque i Ili venerationem profiteri, quaJoannem Picum Mirandalanum colebat . Et ipsa Castandra ,Bonifacium Bembum virtutum decvis in quadam Epistola appellavit,. Ea ipsa inter celebriora ingenia, quibuscum a mucitiam coluit, hoc honore dignata est & Calphurnium nostrum , quem eloquentiae lumen dixit, & Ceretam n
stram, ud fidem facit ipsiu3 Ceretae ad Bernardjnum Laurinum Ep isti . .
324쪽
Bonifaesura Bembum aliae etiam carmina scripsisse, non est dubitandum, nam exstat ejus oratio ad Ia- ventutem Mediolanensem edita MedioIacii apud Meruialam , de figurara ctratione aMersus quosdam, qui ejusdem Carmen reprebenderant, tanqualm in eo vibu definirer
Ea oratio sta desinit , sed de bis pluma in secundum A. dii ad Augustum humus dictari, si' otium fuerit.
XXVI. Seorsm a Brixianorum Poetarum serie quam clausi ) Andreas Maro ideo locatur , quoniam mira quidem fundendi ex tempore carmina facilitatoe inclarust, at ea ,. fi unum versiculuin, linumque Epigramma excipias , haudquaquam seriptis consignam reperiantur. Hlinc. sita de eo ira Lilii Gyra klh doe Ρ et nothr. temp.- Diah r.) extemporalis faciatus eommenday,
adeo ut superlaxibus bis mensibus ur modo dicebam) in
Comiano Leonis X. eonvivio caeterost, qui inibi acrianx, Poetas, proposita materia , quam referrent ex temporeo viseere quasi elingues jecerit , inter quos LippusCdnit bis quotidie aliqua , quiae sis' mibi longe meliora vi dentur , qua juvenis manibus exciderunt οῦ tumidior tumen interdiu, ω duriusculus . Utinam illi fata melis.
Neque vero Lippo illi dumtaxat , qui)ω Leone M. jussus cum Marone certare. in Medicorum Cosmiana solemnitate , victus cesserat , . Maronem nostrum Gyraldus praetulit , sed Pamphita etiam Sassio , ut videtur, nam de ejus, post laudatum Maronem, in faciendis versibus celeritate illico verba faciens , divinam quidem ejusdem memoriam commendat, se4 in eo verissimum .fuisse pronunciat, quodbΑristoteles prodis
325쪽
dit, plerunque ingenio, ac judicio deficere eos, qui memoria excellunt , minus enim omnino Saso judieii, ne limae . Multo vero magis Maronem Gyraldus printulisse censendus est Ioanni Gazoldo , & Camillo Querno, quos extemporali illa facilitate insignes, ad calcem ejus Dialogi , sugillat tanquam inconditos, & malos Poetas; Gamidumque scribit ob ineptos versus , de
claudicantes male mulctatum aliquando flagris a Lemne; Quernum autem, seu Archipoetam, immania ingurgitantem pocula, auribus &pene naribus deformatum . Maronem contra nostrum ab ipso Leone X. Sacerdotio donatum fuisse, paulo post ex Jovio trademus. Andreae Maronis eximiam extemporalitatem saepius celebratam reperio a Pierio Valeriano in libello ejus carmina complectente , ab Octavio Stephanio, cui Valerianus ea commendaverat, edita Venetiis ex aedibus Jo. Tacuini an. I so'. 8c Alciysio Foscarino Clarissimi Nicolai filio nuncupata. Nam in Hexametris, qui primo loco in eo libello occurrunt, de Studiorum conditione ad Nardinum inscripti, hunc monens, qua ratione popularis aura sit aspernanda, rarisque Censoribus, tribus ad summum, carmina, quae conderet, submittenda , de Marone haec habet:
Seti tecum ludat Maro iunior ἰlle, Qui subito tam multa canit, tam docta calore Concitur, ut videaut, quem jam conferre minores Audacter possint majoribu3.
Adest praeterea in eo libello Hendecasyllabon ad
Cantem III. Aligerum, quo primum Valerianus hunc commendati Poetam optimum, civem optimum , ω Ut A
326쪽
mum patronum , quo Verona diu beata vivat, dein ad Maronis laudes digressus sic loquitur: Quid si ilium audieris, velut sodales
octo audivimus optimum sodalemst Nos audivimus, audit hune ct omnis
Doctorum manus in dies canentem ille ex tempore carmina erudita,
Muis nil fit lutulentum, inexpolitum , Nil absurdum, ef inane, nil hiulcam, Tanquam Virgilii mora, o labore, .
Tanquam tempore culta sub novenns. Tunc tu pollice utroque, tunc Maronis A irmes bene nomini evenire, Quando, quod veteri abfuit, sed unum, Praelarge novus hic Maro rependar.
Octo sodales, quos Maronem audivisse scribit Valerianus , quinam fuerint, ex alio Valeriani Hendec syllabo discimus.
O felix torus I O beata mensa Muam tot suaviloqui beant PoetMuam tot Socratis aemuli frequentant. Canalis, Citharae decus supremum, Culius Naviger, elegan , canorus, Emtinctus Topbo , perpolitus, acer, ' Motensis uehemens , ct eruditus, Expromptus Maro, floridus, decorus,
Borges grandiloquus, venustulusque, Nardinui gravir, integer, severus, Comis Lampridius, facetulusque. O felix toruis O beata mensas Verum, ut si numero undecumque felix,
Musarum numero decenter asecta, Donec , quae mereat , 1equatur umbra, Nonum admittite nunc Valerianum.
Maronis Elogium etiam Paulus Jovius conscripsit his
327쪽
his uerbis et Is eum summa eruditorum admiratione ex ιempore, ad quam jusseris quaeitionem, Latinos ver jus variis modis , oe numeris fundere conbuevit. Audax profecto negotium, ac mnnus impudentiae, vel temeritatis plenum , nisi id a natura, impetu prope divino, mira felicitas sequeretur . Fidibus oe cantu Musas evocat , ω quum siemet conjectam in numeros men em Hacricire spis tu infamerit, tiarita vi in ramentis moWem citatus fertur, Ut jortuita , ω subitariis tractibus ducta, multum ante provise , ω meditatis carmina videantur . Canenti defixi exardent oculi, sudores manant , frontis venae contumebunt, oe quod mirum es, erudita aures , wanquam alienae , ω intentae, omnem impetum prosuevimm numerorum exactissima rat me moderantur . Exceptus es fe- eundi lymo plausu, ae idcirco a Leone repraesentatae faculistatis nomine Iacerdotio donatus, quum post celebre conis. viam, cui Regum Legati, Senatoresque aderant, de Imscipiendo sacro bello dicere 'ssus, jucunda Agurarum v
ritiale decantavit, orsus iae nobili carmine
Infelix Europa, diu quassiata tumultu
Hic est ille versiculus , sonorus utique, & nobilis, quem a Marone compositum superius diximus adhuc exstarea Epigramma, quod itidem exstare diximus, legitur in fronte celebris libri , cui titulus, Hypner stomaebia 'Isbili bumana omnia nomisi somnium esse do. or , atque obiter plura scitu sane quam digna commemorat. Opus hoc quale sit, declarat Leonardus Crassius Veronensis in Praeiatione ad illud, scilicet in Epistola Nuncupatoria ad Gurdum Urbini Ducen , novum Disiligod by Corali
328쪽
quoddam , & admirandum opus appellans , in quo
tanta sit non modo scientia, sed copia, ut eo viso non magis Veterum libros omnes, quam naturae ipsius, o
cultas res se vidisse , quis existimare possit , hasque non vulgo expositas , dc triviis decantandas , sed eae Philosophiae penu depromptas , dc Musarum fontibus haustas, nostrati quidem lingua descriptas, sed ad quam intelligendam opus sit tam Graeca,& Romana, quam vernacula . Leonardi Crassi Praefationem sequitur primum in eo Volumine Hendecasy llabon Ioannis Baptistae Scythae, qui de in Pierii Valeriani carminibus mem ratur sisque est, in quem Beci chemus funebrem Orationem, de qua supra, Velut ex tempore, composuit deinde triplex Operis Synopsis, scilicet Latinis elegis, prosa, de Italico rhythmo exposita; tandem Maronis nostri Epigramma , singularis utique ejusdem foetus, qualem singularis prorsus doctrinae, de styli Volumen deposcebat.
Andreas Maro Brixianur. Cuius opus, dis Musae meum es, octoque sororum. Vorum e cur datus o Pol biis titulus e
Plus etiam a nobis meruit communis alumnus.
Sed, rogo, quis vero es nomine Potiphilus PNoliamus agnosci. Cur e certum est ante videre, An divina etiam livor edat rabidus. Si parces, quid erit δ noscetur. Sin minus e Baud sorosinamur vero nomine Polipbili.
Subsequitur illico tetrastichon:
o quae de cunctis felix mortalibin Ena nPosia, qme vivis mortua, sed meliu1. . dum Polipbilus somno iacet obrutus alto, Persigilare facit docta per ora virum. PII. Rr
329쪽
Auctor ejus operis, quem Maro pandere.recusavit, curiosi cujusdam diligentia effecit, ut nobis innotesse rei ; is siquidem observavit, initiales singulorum capitum literas in unum collectas hoc acrostichon reddere : Polium Frater Franciscus Columna per amavit. Infelix Maronis exitus ab iis ipsis describitur, quos eidem elogium texentes allegavimus,Gyraldum scilicet, ovium, & Valerianum, qui propterea in libello de Infelic. Literat. Maroni etiam locum assignat, ibique
scribit, Maronem, quum in acerbissimas illas Romanae direptionis calamitates incidisset , captivum actum, fortunis omnibus expoliatum, di indignissimis modis male habitum, aerumnosissimam inde vitam traxisse. dum Poematum suorum desiderio detentus , eorum recipiendorum spe, Urbe excedere nunquam animum induxisset. Pertinax Maronis consilium de Urbe non
deserenda Gyraldus non ad poematum suorum desiderium, sed ad inanes spes refert, quibus miser passe batur; lim enim habet in Poemate de Incomm . Urban.
Direpti Nec quI bis estur Mars , ueis pretisque rede ima Moenia nescit adtac direptae Iinquere Romae, Dum titulo sterat miser, o spes pascit inaura. Propositam melius rem nemo ex tempore dixit, Nec magis ullus habet promptas in carmine rires.
Andream Maronem Vere Brixianum suisse , quania quam dimidiam patriam ab Euganeis, Foroque Julio repeteret, prodit Jovius in ejus Elogio, ad quod Latomi sumequens Epigramma, id ipsum de Vera Maronis patria, quae propterea Catulli cunas parviticeret, confirmat. Quod Disiligod by Corale
330쪽
mod spetranda data est, non Moga fruendis Marosis,
Phoebe, tuas levitas, gloria quanta fuit. Non volo. Virgilii, quI vel meditata dolebat
Cisrmina, maturae non. s tui est moris.
Eius at Andreae, solo quo Brixia alumnα Nit facere est cunas, ausa , Catulle, tuas. Cui fait in sabitos ram promptμm ex tempore versus Ingenium, ut quicqui pangere jussus erat,
Aptareti numeris , Nariataque verba Igaret, alia vim longi temporis elle pute . . At periere brevis brevibus cum versebus Auc prDeme, quod aeIerna vivit in ingenio.
XX vlutinacenses, typiti unde superiores. tractatio aes de re Grammatica, & dα re. Oratoria, . accessiones. aliquas. recederunt si pari es, PsVienti dα re Poetica adipendicis materiam lubministrant . Tusculanci siquidem, praeloque ibί a Paganinis, instituto, debemus, singulare novae , ac festivae prortus P si archetypum, quod a The luto. Folengo conditum. ii. typh in. lucem primo indiderunt .. Quae adi TherabilL VIram spectano,. pr lixe allegantust in Bibliotta Benedicti Casin . indeque discimus, eum saeculo valedicentem ,. Brixiae iα S. Euphemiα Coenobio cucullum induissα an: I sov. pluralurimum. Poematae Italico seImon: composuisse, sed Latino tuna reflorescente, ad Latinas. Muta, conversum,
ingens Epicum Poema elucubrasse L quod flammiς illii devovit, propterea quod Virgilium su raret haud illi, ut sperabat, contigillet λ, Opus itaque: aliud novo dicendi genere insigne ,. animique inge ita: festivitate, ac lepore jucundissimum condidisse , iniquo Latinis, . ac Italicis vocibus , praecipue Lombardis ue nunc dicimus 3 undique permixtis , servata metri harmonia