Hermanni Conringii De pace civili inter imperii ordines religione dissidentes perpetuo conservanda libri duo. Quorum posteriore jura et pax imperii ab Innocentii 10. papae criminationibus vindicantur

351쪽

usa ANIMADVEs Io IN qua detracta, tamen satis supersit ad sacrorum sus. Non dico fas esse, detractam illam summam turpiter dilapidare aut foede constimere: non enim fas est bonis ullis sic utL In usus qui non proprie

censentur acri licite eam impendi, affirmo: utpote cum reipublicae salus hoc duntaxat exigat, ut ne id sacris usibus desit Imo cum intersit reipublicae, ut ne quae nimia opum abundantia in sacro sic aerario 3 ne scilicet illa sacerdotum noceat pietati 'ac sanctimoniae, ceu sistent divitiis mores corrumpi, qVos integerrimos in sacerdotibus servari pluriamum publice interest. 'Id porro etiam certum est, quod itidem jam tum paulo antesiimus professi, illis, qui sacris boniis ata utuntur sive in impiam silperstitionem sive in ali-ΟS VediΟS usius, non licere tantum sed etiam debe- 're omnino eripi quicqvid habent secrarum opum:& hoc jus, imo hoc officium, competere reipubsia cae cujusvis summae potestati. Apud omnes sane uepopulosetiato moratissimos, omnibusque seculis fila creditum, ita actum est: ceu alibi prolixius de . monstratur Et vero hoc jure,bonaPontificiae s perstitioni fici lucta adsita veriora sacra, nimi reorum abundantiam in alios publicos apud sest visiis transferri,meritis Protesta lates a Republica communi Germaniae sibi impetraverunta

352쪽

BULLAM INNOCEMU TUt proinde translationem illam, in Catholic

Tum conscientia errante, extrema Ecclesiae&Reu Publicae neces itas, in Protestantium recta consci- icntia utilitas summa Ecclesiae ac reipublicae, eXcu-

set. Nec in ea re limites ossicii sui Respublica e Cessit , utpote quum cujusvis Reipublicae dc jus dc ossicium sit, non minus de bonis iliciis quam de MIiis ita constituere, prout publice expedierit cuivis Civitati. Quae latius persequi non est hujus instituti. Nec vero etiam ulla sorte necessitas exigit, ut illa quae diximus de summapotestate cu'uaelibet reipublica in bona quavissacra, multis nos quidem probemuS ; qVandoquiuem tantum non omnes Iuris sauti in Civilis Romani, doctores, unanimi consensu id approbant: praeeuntibus nimirum LCoa. de Episcop. oe sacrosanctis Ecclesu l. a. Codde navis. non exc. L item sacra ressunt. Institui. de remm divi . aliisque omnibus legibus Iustini,neis, quibus de bonis sacris non minus atque de profanis varia ex reipublicae usu decemuntur. Non Ias etiam est, huic sententiae ipsis Iuris Canonici

magistris, obloqui , si quidem illi velint tueri id quod Distinct. Icap. quo jure verbis Augustini

pugnantis contra Donatistas sancitum est: aut asmittere illud Ambrosii ad Auxentium: Agros E cosias vult Imperator, tot te potestatem enim habet vindicandorum. Usque sane adeo id liquet, ut

353쪽

ipse Paulus Laimannus Moralis Theologiae omni- . um in Germania peritissimus Jesulta in 1uam Defensiones 3 qq. non austis fuerit dissentire. ι

Fatemur tamen, in Decretalibus omne bonorum . illorum sacrorum siminum dominium Potestat,

bus civilibus eripi & Papae soli vindicari: atque adeo juris illius vere Pontificii propugnatores qV,

si cogi in diversam sententiam, repudiato capitulo quo Iure ac proinde non etiam illorum consenti nostram illam dissertationem comprobari posse.

Multo minus autem exigit necessitas, ut opera

nostra illa pluribus demonstretur, etiam Alterum

illud Pod professi semus; fas esse, bona quamvis

Deo dicata interdum in profanos: vel alios Qvertere: quandoquidem in id univcrsi Doctores & Canonici pariter & Civilis Iuris consentiunt: cuia primis, puoniam diserte ita cautum est etiam cap. Aurum Ecclesiis habet, verbis Ambrosii ex cc. 2Ide O . jam tum a me quoque laudatis. Consem tit porroin id perpetuus etiam usiS sanctae prim, itivae Ecclesiae per secula quamplura : ut adeo ex il- 'Ita quidem aevo adversim nihil liceat producere, consentientes autem actus longe plurimos. Quid λquod idem etiam nostris temporibusiit receptiss1 mimoris, & quidem ipsismet Romanis Pontificulhus 3 Inseruit sane Petrus Matthaeus septimo sito Decretalium volumini l. I. Tu. VII cap.I BUl am

354쪽

BULLAM INNOCENTII Tyauli III, qua in usim belli Turcici, conceditur i, ultas alienandi censius nonnullos Camerae Ap tolicae,& Capite VII Bulla Sixti V, permittens Do-iorum immobiliumGallicanae Ecclesiae alienatio-iem in subsidium belli ad exstirpandas haereses. liniles Bullae in Bullario magno referuntur co lures. Dignum memoria est quod de Gemente II narrat Onuphrius illum in apparatum belli non asa tantum sacra vendi lisse, d etiam Cardin, tiam dignitatem plus licitantibus obtulisse Mittolia idgenus exempla infinita. QVid, quod, test. ir Nicolaus Sanderus L a. de Schismate Anglicano, :gnante in Anglia Maria, Reginaldum Pomm L atum Pontificium,illis qui indultu Henri Octavi egis bona facra in profanos usus possiciebant,iodo ad obedientiam Paparum rex erterentur,

ιblico instrumento Pontificis nomine. de ejusinodiisis ac pinessonitas, quoadpoenas s censuras cmonicaν in perpetuum hecuros S absolutos declatvisse. Autor quoque Actionisperdue unis inJ itas, quem constat esse Casp. Scioppium . palam

irrat, Clementem VIII Papam ad Ecclesiam R anam invitasse, proposita secura possessione o-itium monasticorum Ducatus 'irtembergicictaeatorum bonorum, Ducem Fridericum. lmossis illis bonis quae Pacis pacto protestatilibus, acumile uaim Jesultas idem sensisse liquet ex iis,

355쪽

ANIMADVERSIO IN vae de monasticis bonis, edicto Eerdinandi secum .di Imperatoris quasi recuperatis, non dubitaverunt ille apςrte profiteri, in Dillingensi libro ovi inscribitur Placida disieptatis. Haec sane verba legum tur pag. 6: Imperator rationeIustitia obligatur, ex monaperiis recuperatiae GHesarum, sive Episc patuum, debita dispoisere, dare militibus, rempublicam opis egentem a uvare, paS. II. Ex m9

steriis Episeopatibussuccurritur, dantur commemda benemeritis oe accipiuntur. Hoc sicrilegio d e. putare, Hi hominis leges ignorantis. Pag. I6 Potest ex monasteriis Episcoporum necessitatisus donari,

stipendia militum aspgnari, ubi alia desunt. Pag.Me Cur aegre ferant Religiosi, quadam monasteria Candinaubus Archiepiscopis Episcopis cedere ' Pag. : Episcopi gravia damna meisunt. Hs ahenu comtraxerunt, ipse auxilio monasteriorum vacantium

vent,petunt, oe accipiunt. Imo in ipsb libri stomtispicio docetur: Principibuae siecularibuae in mptuum compensationem besing adjumenta bona θι

hac monastica ad tempus donare, licitum. Non asseruntur vero haec duntaxat in isthoc libro, stimultis etiam rationibus adstruuntur. Idem fitq; cive a Laisanno in suae quam appellavit, Iensionis prooemio, m aDA σ3f. omnia ibquido sane ostendunt, nullam mihi hecessitatem

356쪽

BULLAM INNOCENΤIAM X an orum bonorum in profanos usus transIationem haud a jure vel aequitate dissentire. Falsissimum vero etiam PoWERius illud est: na omnia Protestantistu per pacem concesse, de quibus ereptis papa conqueritu ,esse bonocra aut Deo dicata. Nec enim Deo sunt devota salum illa, quae non nisi emptione,permutatione, Vi,aliisque vultigaribus modis & titulis, in Cleri & Monachorum potestatem devenerunt. Sunt autem talia longe plurima. Quae Deo porro sunt dicata, illorum o- Pholor potiorque pars talis est, ut in sacros ustis aut divinum cultum cedere aliter nequeant qVam illa quae profana vel secularia audiunt: haec autem dum publico commodo cedunt. eo ipQ in usus Deo gratos i en invitur.'Talia autem non Vere ac reapse Deo sunt sacra prae aliis bonis, etsi pio quodam errore sint sacrata , verum tota sita natura funt secularia et ilis iis, quae proprie proximeque acris usibus inserviunt,vim dccssentiam sacrorum

bonorum tenentibus.

Nec vero Principatus &Comitatus e.gnapti sunt, uisingulatim inodevotis sacris bonis annumerentur ue etsi pherique e ima isthac lege Clero concessiimi iAtqui nominibus Aruiepiscopatuum & Episcopatuum, os Papa conqueritvrsublata denomi

natione Ecclesiastica hareticis infetidum sub dignia. eatis seci laris titulo concedi, nihil gliud quam Ε -

357쪽

cipatus de Comitatus varii indigitantur.' avidam sane Archiepiscopatus Episcopatusque Germaniae diserte ipsis suis tirulis Ducatus dc principatus suos ostentant: omnes nostri Episcopi, multi Abbate oc stant & audiunt Principes. Quae Voces, quida liud quam dignitatesseculares significatat 3 Reapse sane omnis secularis jurisdictio est pars muneris Comitivi, prisco Germaniae instituto QuotusqVisque vero est etiam vel Abbatum prutiorum de Episcopis non dicam qui non illa di

gnitate gaudeat 3 IAdhoc bona quae inveterato more in profanos usus vertuntur, illa quamvis olim Deo sint dicata

fuerintque sacra, jamdudum tamen vim naturan me suam mutavere ac profana reddita sunt. Etiam haec vero magnam conficiunt partem bonorum quae Ecclesianica audiunt. Commune nimirum

sacris pariter est & profanis bonis, ex hominum instituto & moribus, accedente Reipublicae auetolitate, aliam atque aliam conditionem subire. Non certe vel divina vel naturae lex sacris bonis perpotuam dc immutabilem aliquam vim indidit. Notandum postremo,id quod lanatum antenon semel inculcavimus, nihil re non istarum Opuna. more communi Germaniae, & legibus dc oneribus Reipublicae, ceu opes seculares, mansisse obnoxium

Qua de re etiam dassius recte disserit L 1. sis A. ad

358쪽

BULLAM INNOCENTII X. os nuri usque octav. indicio est haud obscuro, opes illas nunqVam habitas omni ex parte s

Cras,sed communi usu & totius Imperii judicio profanorum bonorum naturam semper retinuisse. Et vero monumenta Imperii antiqua lustrantibus mahisestum est, non tantum In ima & secunda

florente Francorum Regum familia, sed etiam diu post, donec Hildebrando auctore erepta est Regi- laus nostris prisca auistoritas Sc potentia, juris Regii ruisse, ipsa monasteriorum, saltim non omnino ne- Cesaria bona, Principibus aut militibus optime de republ. meritis, si alia praemia deessent, tanquam in laborum mercedem donare, creatis Abbatibus &Praepositis tantum habitu a Laico ordine disserentibus. Historiae antiquae talium actuum plenaesivit. Imo vero adhuc sub finem secu i duodecimi Henricum VI Regem non dubitasse Ecclesiam inspergensem aliis oppignorare, liquet ex iis Quae nam rat Conradus illius monasterii Abbas in Claronico ad annum ira6. Prolixe id ostendere promptum sue- rit, si institutum pateretur. Sed & fuerit hoc sine inust , quia hodie quoque in Garia est: frequentiss1-imum, Abbates priores & Praepositos ejusmodi instituere: imo de in Bajoaria ipsa nostra, monastica

bona opibus Camerae Principum accensentur, dc non multo ante idem initoto Bohemiae regno obtinuit. Taceo nunc, quod bona deiunetorum

359쪽

- ΑNlMADVERSIO IN Episcoporum fuerint olim filao Imperatorio addiaeta usque ad seculum tertium decimum, quod egregie ostendit singulari opusculo Henricus Meloomius , imo idem mos remanserit in Hungaria & ipsa Austria ad Ferdinandum secundum usque, quod recte docuit mohierius i. a. Aphors . Pol deceptis scilicet tandem optimis Carularibus, olim quidem Ottone quarto Oc Friderico secundo, nuper vero, & Ferdinando secundo, quasi isthaec bona sint sacra: Papali interim Curia panim terrarum, in Hispania praelertim dc Italia, illa ut i quuntur, defunctorum si olia in aerarium situm minime sacrum etiam nunc attrahente.

Et vero est in universum longe verissimum, quod Vivariensis Episcopus in ipQ Tridentino Concilio non dubitavit coram Patribus illis assirmare :Clericorum patrimonium rem secularem e e , de

qua Ecclesiasticis legibus nihilconstitui posite, ceu

lagere est in Concilii illius incomparabili Historia quae Petrum Suavem a uetorem fingit. l. spag. - ρ. & ab aliis quoque quammultis utriusque Juns peritissimis scriptoribus egregie demonstratum est, magno discrimine differre, bona vere Ecclesiastici atque Ecclesiasticarum. Operae suerit pretium considerasse duntaxat, quae habet Panormitanus in capissancit. n. s. C arruvias Practis. quasi μ

360쪽

BULLAM INNOCENTII X. Dicardus degenstat.interpraei. concl. I.n. IK. Nihil sane

absurdius est, quam omnia bona fieri Ecclesiastica simul in Cleri possessionem deveniunt. Quasi nimirum , ut est in Midae fabula, contactugleba potenti

ill ico fiat Massa sacra. Impium quid habet porro, illa bona spiritualia

nuncupare. Remotissima profecto haec vocis usurpatio est a loquela Sacri Codicis, qui aliter profecto sapere aliter loqui nos docuit. UΤ seorsim verbulo tangamus illa Pontificii juris bona, quae Innocentium Qllicitum adeo habent, num palliorum proventus, Amatae , Confimmationum&Reservationum reditus, atque id genus alia, sunt Deo dicata bona 3 Non Respublica non Clerus Germanus prosecto illa umquam Deo dicavit ; semper doluit abripi illa sibi invitis. Qv relae perpetuae scriptis comprehens, in medio sunt. A quoquam Paparum factam illam consecrationem, nusquam legere etiam est. Saltim igitur Deo dicata non sunt. Qua fronte porro dixeris, illa esse vere bona sacra , cum in sacros usuS nunquam im- pendi sinant, imo nec ,el obtentu ejusmodi finis exigantur 3 Carolus V sise non dubitavit exprobrare Clementi VII papae, illa pecunia exercitus ali

ad se impugnandum. siusdsinquid, justa aliqua ratisne me caussa Apostolica Sedes his lucris car VI a re