장음표시 사용
141쪽
Io6 LIBER I. Curatio internorum viserum. INterna haec penis ulcera a quacunque causa ortu habeat, curantur obseruatis iisdem scopis qui ad curationem externorum propositi fuerunt. - Vnus est ut amoueatur causae omnes antecedentes,a qui bus ulcera haec foueri, augerique possint aut fluxiones inter curandum proritari vel leuissimo dolor opartium sensus exquisitissimi ex quib. phlegmane& gangraenae lethales accendatur. Tales igitur causae vi plet hora & cacochymia designatis antea v cuationum speciebus remoueantur. Alter scopus requirit ut causae coniuncte sordes se. & ichor sie centur& abstergeantur haec propria curatio est Postremo ulcera cicatrice tegantur medicamentis epulo ticis,mordacitate omni carentibus.horum omniu materia ususque ante expositus est. Ab ulcere igjur indicatur genus medicameloru tergentiu &siccat tu &quide magis aut minus pro regione Vlcerata,na ceruici magis tergentia, reliquo ductui me-hraneo magis siccantia conueniunt; forma liquida vel media & si tu & cosormatione partis indicatur, Iiquida remedia per siphonem infundatur: ungue ta vero cum cereolo intromittantur, utraque alternatim usurpanda sunt,liquor quidem ter aut quater per diem & tepide in trudatur ubi diutius cotineatur,glande manu pressa,& viceris loco altera manu saepius contrectato,postremo effuso liquore ungu tum cereolo obuolutum ad locu usque viceris hora somni inseratur: eique per totam noctem adhaerescero sinatur,formuli sunt eiusmo, pretier expositas antea, - .hord .integ.rosarum rubrarum, sol .agrim .an.
142쪽
sis siccis j ij fiat iniectio. Mel rosatum aliquando
nimis tergens & mordax est. loco syrupi diit oluitur aliquid aloes alat aluminis,aut tu thiae. φ. rad. aristro t. j j sol. plantag. absinthi agrim. ni-
in colat. lib. j sῆ dissilue meli. ros colat. vel de abstinthio j iij hoc priori magis terget siccatque in corporibus durioribus. N. cadmiae & tu thiae praepara tarum, cerusae lotaean 3 ij puluer. plumbi usti,totique &.camphor. an. si succi absinth. ad mellaginem coeli 3 si versentur omnia diligenter in mortario plumbeo & pistillo plumb eo in unguenti forinam. Epulaticorum vos. VBi satis detersu ulcus ex nullo destillate pure maiorique inter metendum dysuria aut stranguria coniicietur, tum epuloticis locus esse debet tantisper usurpandis dum cicatrice obsignata ulcera indicentur ex libera & indolcnti mictione. Aqua aluminosa huic scopo est idonea sicuti &
Aquae plantag. & peculi rosar. an. lib. si boli armenar,bal austiorum & gallarum contusarum an . 3 ij bulliant ad duarum unciarum consumptionem& colentur fiatque iniectio. N. Gallaruustaru ,baul aust.tuthiae & plubi ustorulotorumq; an. 3 j caphurae& cadmiae praeparatae an .s si concorporentur cu oleo myrtino vel omphacino in mortario plubeo & cera alba fiat Unguentu. Dum haec curatio expeditur si suspicio adsit luis Venereae unguenta mercuriata perinaeo &pubi quotidie affricentur,vel emplastrum Ioannis de Vigo.
143쪽
log L I B E R I. Quod si via topicorum tergentium praesertim do-Ior,ardorque penem atrociter exerceat,tum infundetur in eum lac caprillu, vel bubulum mixta quarta parte mucilag. seminis psyllij extracti ex aqua rosarum vel succo plantaginis. iDe praecautione viserum a lue venera.
ΡRaecautio ulcerum a lue venerea tota in sedula detersione & exsiccatione sani et foedar, in poris balani, praeputij, colis, & inguinum exceptae vers tur Detersio autem fiet si statim a coitu partes illae abluantur vino aqua aut urina , addita earundem frictione ex panno aspero : sed interim linteolum aut gosis pium inter praeputium & glandem insera
tur: utriusque enim vis exsiccatoria magna est, ad cout flaua, rubra, liuida, aliterue tincta remoueantur.
quod si adsit indicium altius hisisse virus & saniemporis praesertim mollioribus glandis,ut in iunioribus& sanguineis& aliis quibus iis formoso scorto intemperantius fruentibus , tym linteoli vires ab- .stergentes siccantesque augebutur si linteolum in decocto conuenienti maceretur, deinde in umbra exsiccetur. Tale est decoctum sequens. vini generosi albi, aquae scabiosae & agrIm. an. lib. ij in quibus infundatur per spatium vigintiquatuor horarum scobis ligni guai acini qrt.j. deinde adde rad.gentianae, aristol.rotund. & dictam mi albi an. j si iantali citrini calami aromatici cortic. eitri & baccarum iuniperi an .5 ij cornu cerui, oboris,coralli rubri, squamae aeris an . 3 ij bulliat omnia simul ad medias & colentur atque exprimantur, in expressione insundatur linteum viciss1mque siccetur in umbra per tres victa, & ita insuccatu a scor tadoribus in lupanaria utiliter gestari poterit.
144쪽
Profuerit quoque plurimum sussitus hie,cui Ii teolum ita insuccatum substituatur. thuris, myrrhae, aloes,bemoini&cinabarisan. 3 ij pulueris praecipitati 3 j rofrubr. coma ruinabsimili. scordit,calam .arona.&camphor. an. 3 j fiat puluis crassior,iniiciatur in ollulam carbonibus a dentibus resertam ut vapor partibus genitalibus& vicinis excipiatur & subinde praeparato linteolo
De vrethrae assectibus. V Rethra meatus est a ceruice vescae ad extremam usque penis glandem productus,in viris quid c oblogus, angustus& obliquus instar literae maiuscule S. Romani: in mulieribus autem breuior magis latus,rectusq;.Totus mel, raneus est vessic φsimilis ex qua deducitur, nisi . in ortu suo sphii ctere cingitur musculo quae pars priuatim vocatur
ceruix infra quam est urethra,vel meatusVrinarius.
Huius ceruicis dolores ad glande usq; ob continuitate rectarum fibraru exporrigutur in urethrae mediu fere ductu. alter quoq; meatus a parastatis gla dulis vasorumque seminarioru finibus inseritur ut ex duobus unus fiat excern cdo semini, urinaeq; comunis. Vtruq; tamen quod a diuersis prodeat pa lib. diuerso quoq; tepore erupit: quodq; urina musculi sphincteris relaxatione,se me prostataru astrictione excutiatur.Vreth rq morbi duo sunt organici, astrictio,obstructioque:a quibus seminis,urintq; transmisso,quae eius est propria actio, impeditur id est aboletur, imminuitur,& deprauatur. Astrictionis aute caussa proxima & cotinens est insignis & durus tumor aliquis ut phlegmone, stir rhus,abscessus nam erysipelas & cedema molliores
145쪽
sunt vel alius quilibet vicina parte ut perirmorrhoidas, re tu intestinu prostatas occupas, adi. e 6que uxethrae cauitate coangustas ut Vrinae, semini sq; exitu intercludat dum meatus latera tam a Mecomittutur inter se & co iunguntur ut ab erupturo lotio aut semine seiungi nequeat Moru humoru ci
rigo alias spotanea est pedes ex humoru ab hep te defluxu aut eorude corruptione hoc est a plethora aut cacochymia, alias violeta a caussae externet insultu ut Vulnere,ictu,casuve, equitatione toga, duraq*. Obstructionis autem proxima caussa cit quodcG-que corpusculu vel aliude in hunc meatu illapsum, ut lapis, grumus, pus, & crassus, lentusque humor mucilaginosus,vel illi ipsi meatui in natu ut tuberculu carnqsu,tophaceii,callonq;. Ac lapidis quideorigo in renibus sere est incrementum io vesica ex mucilaginu accretione:Grumi ex vesicae & vrete rum rarissime: sed saepissime ex renum affectu qui cruorem effundunt qui in vesicae cauitate concr scat .Pus aperti abscessus soboles est vel in rene,ves
in sublimiori b. partibus ut pulmonibus.Crassi do niq;, lentique humoris & nnici laginosi parens est sepissime ventriculi cruditas tu a calore imbecillo ut in senibus, lixa crasso, idntoq; cibo & vita oti se Tuberculi tophacei eadem origo est a crasso illo letoq; humore in urethrae flexibus paulatim ex mcto sicuti carnosi ex ulcerea quacsique caussa ante comemorata,quod neq; mature neq; accurate satis' detersum, exsiccatumq; est,ideoq; callosum etia ta-dε euadit ab urinae salsugine vehemetius exsicca u.
Signa diagnostica eaussarum obictionis
Soe ρ structionis.1gna astrictionis diagnostiea,tumorisq; specios de
146쪽
& sedes, tu ex actione laesa, abolita, vel diminuta, tu ex doloris proprietate&situ innotescut.Scirrhus. n. hebetior & sine febre est sed phlegmone & abscessus cu febre & dolore magno est. Obstructio a lapide detegi. ur, tum ex urina aquosa & pleno quidem ductu copioseque reddita: sed tame inter me-iendu repete & in medio cursu & cu vehemeti do tare interrupta, vel quod lapis minor, leuiorq; &innatas affluente urina in ceruice vescae in trudatur vel quod gradior ceruici repente obtrudatur, siquidem solutus & vagus est saepe enim plures annos defundo suspensus latitas : Deprehenditur quoque cxperpetuo penis scalptu ob pruritum lapidis obuia ceruicem titillatis eirisque frequeti inflatione euocatis spiritibus a prurigi nolo dolore: Ite ex podere& urinae retetae prouocatione per demissum catheterem : a quo dum lapis minor quidem obstruens
ipsum meatum , maior vel O opprimus ceruice extruditur, cohibitus urinae cursus expeditur. Innotescit etiam per crurum sublimioru reliquo corpore depresso supinόque, multiplice agitatione,si modo
lapis ceruici contiguus tantum sit non in eade intrusus, tu per libera, facilemq; catlieteris per tota v-rethra in penetratione ad vescar usque cauitate ubi gradior lapis extra meatu est: paruui enim&impactus catl teri saepe renititur. Agnoscitur etiam coquod mei edi tepore & in ipso conatu anu vel grauitate se a pressam si gradior sit &extra ceruice)vel . copressione sola musculos u abdominis si qui de pusill 'Mmpactus sit, egere di desiderio sollicitet: tu deniq; quod nephriticis dolorib. prsgressis aeger infestat' iuerit: obstructio agrumosaguinis internoscitur ex praecedente aliquo affectu liqua orrhagia mouente,visceris vicini ut ulcere, aut contusione renu
147쪽
II 2 LIBERI.& sphincteris aut vasoru spermaticoru apertione. Dignoscitur eodem modo obstructio a pure Sabia cestu aliquo rupto in partibus sublimioribus ut renibus,pulmone, hepate,liene,denique a mucilagine si nihil neque puris, neque grumi eo pertu sit in uri nis,siq; vita otiosa,opipara,muliisq;cibis aut crastis& viscosis addicta prscesserit.Certu quoque horum trium signu est si immissus catheter propte in vesi ca v simpenetret,reseratque mucroni suo adhqresce te,aut in parte sui caua exceptam obstruentis ma/ teriae portiuncula. Obstructio deniq; ab innato tuberculo carnoso depreheditur & a praegressovicere vrethret, & quod catheter aegre in vesica usq; λα- pellatur occurrente vel in uno, vel duobus,vel pluribus urethrae locis tuberculi offendiculo.deprehe-ditur etia ex mictionis laesae specie,non enim repete quidem ut a lapide aliisque caussis ut muco,gru-mo,pure, sed paulatim fit isthuria pro generandae, augendaeq; carnis modo in interno hoc non secus qua externo ulcere: Indiciu etia sumitur ex dolore post mictionem excruciante, ob relicta urinae portionem inter vesica & carucula ulcus interim vellica niis,mordenti'; donec maximo conatu expri matur,Ιte ex eo quod urina tenuiter fili instar, ma- noque conatu ob impeditum urethrae duehu tras uat,neq; recto cursu, sed obliquo saepe & tortuoso ob variu tuberculi situ, modo lursem versus . si inseriore urethrae partem obsideat,modo deorsum si superiore,& aliter si laterale: aliquando etia diuaricato cursu cu meatu in duas partes carucula &iuxta
glande diuiserit: altius enim diuisa, rursus coire ad glade solet,Ex eo deniq;detegitur quod demissa invrethra fistula carucula tragat, atteratfvnde cruor
148쪽
DE STERI L. VIRILI. Irs& ramenta carnis detritae cum urina prodeunν
Obstructio denique a tuberculo tophaceo digia
scitur ex tumore duro manui tractanti foris obuio
S cathetorem intus repellente, quodque pr recti viceris & carunculae nulla sit suspicio. 'De catheteris usis.
ATque haec quidem est obstruictionis causat uarilsidiosa dignotio: sed quae per cathetere fit
tuberculi, sedisq; eius in v rethra eli ploratio, haec vero constantissima est minimeque fallax. Est autem cathcter ab usu dictus quasi intromissorium instrum entum scilicet oblongum, tenue, solidum, apice rotundo, pro riusque aequabili ne obuias particulas ostenda In urethram intromitti solitum, tum ad
exploras da, extenuandaque tubercula Neorum notandas in vi ethra sedes e tum ad calculum cceruice vesicae,vel urethrae cauitate deturbandum. Catheteris matei ia in varios usus varia coparatur: prima eius & blandissima species sunt herbarii
quarunda turiones, siue cauliculi l6giores,leuiores& duriusculi ut in alua ru,petroselini, eniculi,qiialis etia e1h palustris iuncus praeeunte radice. quibus omnibus urethrae &ceruicis vescae impedimenta percontari leuiter & tuto licet. Altera species est candela cerea alba, quae ne per hyemem praesertim Irangatur, relicto in urethri aut vesici cauitate si agmento quod extorqueri postea nequeat: ex sorti quodam filo, ceraque alba duplo ad terebenthina inmiscenda quo magris lentescat concinnatur, cuspidelem strina, & aequabilissima. Huius speciei usus est tum ad tuberculi durioris, quodque mollioribusti cibarum cauligulis peruium no est penetratione, sum ad idonea medicamenta in v rethram infereda
149쪽
II LIBER I. tuberculi absumendi gratia, vel viceris implandi ac inducendae cicatricis. Tertia speeits est fistula quaedam,vel virga plumbea reres & flexibilis a qua tuberculum durius quam ut cerea: candelae cedat, rumpi,aut supprimi pondere suo possit, ulceribus interim anodyna vi sua mitigatis. Quarta species est fistula aenea, argentea,aurea, quae tubercula du- .rissima caeteras catheterum differentias respuentia validissime frangit,& peruad it. Simili materia constat & figura arguta dicta: dintus caua, per quam ductilis quaedam virgula a gentea inducitur vicissimque reducitur,idque tum ad impellendum liquorem quendam in vesicam Murethram siue tergentem, siue epuloticum, tum ad extrahendum perfugam vacui excrementum muci-laginosum,grumosum,purulentum,arenosum Vr thram aut ceruicem vesicae obstruens.Vtriusque tu catheteris,lu m argaliae crassities tanta sit,quata capi a meatu urinario potest,ut toti tuberculo occurrat,iongitudo quoque tanta, quanta perduci in ca uitatem usque vesicae per totam Vrethra queat.aestimatur quidem haec iusta longitudo palmi uni ac praeterea duorum digitorum transuersorum mensura ut palmus si spatiu inter minimu digitum de pollicem aegrotatis quamplurimum inter se distractos, proinde logitudo in viris triplex a Celso d
sideratur, pro varietate curandoru corporum, maxima quide digitoru quindecim trasuersoru,media duodecim digitoru,minima novem. In mulieribris plex tantu maior nouem digitorriminor sex digitoru,denique utraque illa tum catheteris tum amgaliae species nunquam nisi oleo temporato vel lini, via lilij,aut amygd.dulc.delinita intromitti d
150쪽
O me tuberculum siue carnosium, siue topha ceu in praecipiti eloum quod nullum sponte
fanelcat urinae erodetis salsugine,quin potius 1uuat e natura semper, sensImq; excrescens aegru vel ta-dem tabefacit stranguria, dolore, vigiliis, vel repente iugula dum Obturata prorsus v rethra sursum in thoracem urina reuoluitur natiuum cordis calore
oppressura,quod comitem inflammationem ceruicis vesicae & partium vicinaru prs dolore & fluxione ispe accersat: cui gangraena ut pote loco calido, humidoq;,aut i schuria integra facile succedat,unde mors aegru cofestim rapit,rarior enim est eiusmo di phlegmones, suppuratio, prae ischuria comitantea qua tamen aegru liberari Hippoc. docet apho. 8a. li. . Adde quod pluuioso, austrinoq; coelo grauiter inualescit: siicuti per ambulatione praecipite, dura, togamve equitatione, & quod eius deprim&la vix ulla ratio per cathcterem fatis tuta est per quem tamen calculus talisper repelli potest ab vrethra, aut cervice vehc dum lotium exsernatur. Sed insuper ob angustum & recoditu partis obsessae situm,elusique eximium sensum remedia neque facile admit-
tutur,neque admissa satis constanter tolerantur, siue ob ipsorum acrimoniam molestiorem, siue obmictionis necessitatem crebriorem.Statuedum denique inueteratorum & callosiorum quam recentrum molirumque, contagiosorum &venereorum.
impli citorum dum alio aliquo affectu, vel idio p thico, vel sympathico, quam simplicium arduam