Acta eruditorum. lat. Lipsiae, Christ. Günther 16821779

541쪽

MENfIs SEPTEMBRIS A. MDCCXL. . l. 1.

Iucem, neque tamen ab initio dissinguere potuit vel inagnia tudinem , vel dis antiam, vel situm. Objectiam cujus classities vix ligilo qualis quod ipsi in propiori distantia d

nrii in sue eram egebat, que laguum apparilit, ac ipsa douilis. Ni in lii praeterlapio demum duo iuri Dien suun

spatio depictas in tabula solidorum imagines animadvellere atque disti tiguere potuit; veruin, cimi solida ipsa esse putas.set manibusque vi in ta lani contrectans, nullum aliud

selidum finiet ipsum illisanateriam in enisset, non sina -e xiiiduanu . aesivit, qui in homi sensu msatur. . iactus, Uus . Quo inico invise cuivis Deilaeons Aiutor eximinat, mos earina ratione per experim

ea soli1-- luti sinis. cujus primam nientionem rimatas tabesn . .enarrat, di contra objectioon vindieat. 61. Mosi, Opta octas ad theoriam colonin acetates variasque odioniiii larium rescia ligibilitates, v x ope pruniatis ub

uis in is minus diligentiain desaelinientium uesi in passus est et Vinariuri quam in recensendis variis hujus

expertimenti phaenomenas, adeo, ut , quicquid hae in rela tectum suerit a Neuιono, alicis plagellis totum elegam iis sitne descriptum uno quas oculi nidi Lee ore perlii strare possint. Quo facto, tu causa in hii jus refrangibilitari in s quirit, eandeinque demonstrat esse attractionem. Post haec ex diversa radiorum lucis gravitate concludit. .ari alon Osnaturae indivisibiles; quorum existentiam ulterius integro Capit insequenti probat. Undecimo Capite, recensitis cum Io Iciridis phaenomenis, tum Philosophorum inpriinis Alberi Magni, utcmii de Dominis Cartesii de Iaac re sententiis, ex regulis, quas de refrangibilitate atque ortu colorum primigenio ui operius demonstraverat utriusque iridis Miloalea atque naturam solide re accurate 'olvit, qui sim . . - Tit per- Duilire t by Corale

542쪽

peraddit novam aliquam demonstratio in per auam nomsolum praecedentia theoremata confirmantur se & palam sit, diversas corporii densitates ansam praebere variis. p. 3, 4. qnos in illis conspicimus, coloribus. Postiemum agit de duabus illis quas non nisi maxima cum admiratione in lumine atque coloribus animadvertit recentior Itilo phia proprietatibus, quod nimi ni actio mutua sit inter lumenin corpora illuminata, quodque septem illi colores primigenii eandem inter se rationem agnoscant, ac septem to-' ni musci Theoria lucis ad filium perducta, ad leges totus attractionis praecipue sive gravitationis eadem nimirum utriusque termini notio est,hexplicandas sese accingit Autor, atque primo loco vi experimenti, in recipiente ab aere vacuo instituti denis irat, gravitationein agere in corvor secundum rationem dire fiam massarum. Dein systema vorticum Carte norum, atque plenitudinis hujus universi, eum in fine hujus sitis, tum toto insequenti, exponit, idque tanquam erroneum rejicit e contrario autem vacui exilientiam omni 17. modo evincere laborat, ut plane absque eo omnem motumi possibilem esse existimet. His praemissis, gravitationem ulterius probat et regulas secundum quas corpora motu accelerato in tellure nostra descendunt. Ex his legibus, quas Galilaus invenerat, quamvis Philosophia naturalis maximos perceperit fructus nihil tamen magis eruditorum animos suspensos tenuit quam illud, quod exinde fluit, theorema . quod nimirum corporum gravitas pro diversa eorundem a centro telIuris nostrae distantia alia aliaque semper esse de beati ostendit quidem jam dudum ac de Verulamio in novo sis Scientiarum organo, quomodo haec propositi expertitientis ope pendulorum confirmari possit verum. eum ea in intervallis non nimis magnis instituerentur, nuti gravitatis disserentia observabatur ut adeo hujus sententiae visita dubia permanserit, donee . 16 3 Cel Ricb-

rex, itinere iussi Ludovic M. Galliarem Regis .in Insu-tim agemam, prope AEquatorem sitam, facto, comperi G

543쪽

pendulun in horologia inie lentius incedere quam in Gallia, ejusque longitudinem linea una cui quadrante imminuendam esse. Sintulis haec Richori observatio, successu temporis plurinais aliis Coupleti Picani, P. Fovilis aliorumque corroborata orbi erudito innotuit natim omnes. qui ingenio pollebant judicarunt, regiones ire AEquatorem sitas longius a centro Telluris distare, quam Galliam n

Que Telluri nostrae eoinpetere figuram perseete sphaericanu apis sententia 'vetito posthae per ineusaram Meridiani, quem a Priaris A. x663 inceptum, Cas u atque δε ia morum eum s iis per c Hiemi foeda, ----st, asymagisque si ita est Mneraueram,hun esse, intumuirin. Mod apud serarem, im primi vice de Wiodam Angliae Mus , ineo a uiso, relam legiariis vis isse , ---ra proprio erga silentia addum , A. His mois conatu lineam meridisnam ab urb. Londi mensi, pincia moraeum minis a re Meuratione mensus Hi iu gmnido, m g M latitudinis assigna erat, Horti L

exiliun non nisi Mo, a Iamin vero, priori accuras rem, saltem a pertici Gallicis Gises exeederet. Verum, quantumvis sinite hoc fierit Hisbodi factum, Ubiis minus tamen ejus memoria, ingravescentibus tunc tempo- ris bellis intestinis, quae non solum stitui publieo sed re se, nitis, funesta esse olent, adeo sensin obscurata est, ut procul dubio aeternis tenebris involuta adhue jaceret nisi se tuito Neuronu Λ. 683. eodem fere tempore, quo Cinnus suam Telluris mensuram publicaverat in illam incidisset, qui eo magis haemor νοodi opera delestibatnr, qvi id non solum exinde magnitudinem graduum latitudinis quam pia res annos ante talem fore conjecerat veram est perspexerit, sedis, quam diu meditatus erat Lunae theoria in perficere potuerit. Facile enim collatis invicem observationibus, pro suo acumine detexerat gravitatem in Tellure -- stia ess, in ratione reciproea distantiarum Orporum gra vium a centro Telluris atque secundum eandem legem Di mam circa globum nostrum terraqueum gyrari. Vetrum cap. o. t a

544쪽

satis suit Autori nomo, secunditii dictam maritationis legem

motus lunares explicare, sed in genere docuit, omnes Planstas, cum nimarios, tum secundarios, ieni ram ne in orbitisses serri, atque 4nde rationeni peti pore egulauum, mi ope observationum in eursibus Planetarum se is vene. Cap. o. it imo ulterius progreditur, et non siluniis, ex. . vitationis auibus regulisque Replerianis in tuin tantinis eis M. leni demonstriit, sed re intra militate seque perspicini te omnes monituit at ' Mi 'umiri in qualitates, quae

atque multis egresesque observationibus e improbat minis m,α tionem sive attractionem in omnibus materiae partibus pio sebiliter esse distributanti. Quibus absollitis tandem Syseni stri solaris theoriam ex praecedentibus regulis explicare atque illustrare incipi Capite ay, in qu viequid de Su b,

Tellure nostra, omnibusque banetis mic non eo in otibus magnitudine, distantiis, aliisque variationibus, haetenus relatu δ admiratione dignum inveneraut Astronomi non minus diligenter ac eleganter descripsit, quam dilucidein perspicue expedivit. In priniis omnem laudem meretur pererudita digrestio, quam prasenti nite Aiuor noster de periodo

1944COO annorum, quae in rillure nostra noviter detecta est, pag. v instituit cum non olui D, quae ad ianc rem illustrandam ali luid conferreis lunt ex veteribus Onia mentis collegerit, sed etiam varias illa rationes rece uti rum instronomorum omni dexteritate exposuerit. me in itina lixis zodiacalis naturam atque phaenomen pervestigat, theoriam

mi ni a Maisan maxi*am partem secutus postea nova in tenta mumia in Cometarum assectionibus explicandis proponit, ipsiusque sententiam de caudis, iis, atque sc-ditu earundem. breviter iidem, at siliae . . demovim t.

Eadem Autoris folinia es in applicandis tu actionis legi- 'tiis ad stellarum fixum variationes explicamus, dub- ue, quo cum ea inde, tum ex aliis, vas Capit recenset inaequalitatibus moius Platretanim. - - μα-

545쪽

. I opiae d. Neuton inis ala porte de imit se in omis

sine loci indicio 1738, 8, oesisti imis cum uarim qn alia vi in Anyssia tres sici mine boonscriberet, atque public rei. Non sine omni salo eonstri .ect istola, cujus Autor, quis sus esse vi - 'uletur cuni stativa ah ', Minenter de conqueratur, in Curi j λέ-sinum, aut e generatim Gallis Angloti P. rarius antetulerit, id iii piem Paragraphiis praeeipue sist

probandum saeuisit, Voltarium scopo suo non satisfecisse, ne que usum lumen tyileinati Neutoniano attulisse, imo magis Mobscurum re idisse. In prini igitur fetione artesii Sy- sema luela, facta ad singulas objectiones responsione, vindi- eat illudque paucioribus quam Neutonianum, dissicultatibus premi ostendit. In altera causam, quam de reflexione tum l. ni Voltarius dederat tanquam spuriam Xperientiaeque con- tuaria in ejicit, graviterque in eandem invehitur sectioniabus terιia lauarta, quod experientiam tanqua in ratio nem immediatam, cujus ope distantias magnitudii ies, nicnon figuras atque situs corporum distinguere postaliis, ablegaverit, imulque ex attractione, quam Autor inter qua litates occultas Mi opsture refert, refractionis iraturaiti

Ἀ- , --. Quapropter etiam illam insectio quinta, ubi nonnulla de hemate e lorum Murauiam, etiam minsub exm n sevocatain, non solum omni tutione

546쪽

sis NOVA ACTA ERUDITORUM

evertere, sed re in sequentlitatae mnii principiis rat. Quia argumennini, in persequitur in ultimas cliba. hinesque, ros vani ad i. i. quinunta quae pro systemate attractio ij sve so Milonis, quod re meri fictione habet, aerei silant, respondii annotationibus

suis finem uiloniti

M. OGIUM BUR CHARD GOTTHEL FII Gravent quam adhiis dolet, iamiam in Aesidemi,

. salina evocato ante a iuui milus adeo in n

io perque totum, ubi literae florent, terrarem ot berrimo usa enim in plerisque aliis dispersae inveniuntur virtutes tam arcto unctae vinculo in illius pectare donii. eilium sibi constititerant. Λit sive candorem, sane itatem, sive doctrinamin in docendo fidem, sive prudentiare id in suscipiendis laboribus dexteritatem, sive denique raram inter eruditos animi moderationem atque modestiam, constaremus, in omnibus seminui fere fastigium littigisse Sirmvis videretur. Diguiam ergo quammaxime est ejus nomen, quod porro in memoria sermonibusque hominu inversetur, ct ad seram transmittatur posteritatein Qua & nos causa moti, brevem quantum fieri potest, vitae ab eo transae ae delineatione in tentabimus, praecipue cum in illa fingularia multa, nec omnibus forte Lee oribus cognita, nosti se oculis obtulerint. Nasci ei contigit Vinariae, uno superioris Seculi primo dc septuagesimo sexto vigesimo mensis Maii die patre magno Viro, d a vi sui Papiniano. Georgio Adarno Struvio in Aula Serenis amorum Principum eum Saxoniae, tum Hassia Barms adiensis a Consilii sanctioribus, Iuridicorum in Λeademia Satana Collegio x Praeside matre autem Susanna, erudita re seripto auodam rheologie clara sita Burehard Minctii JCti contuiniria,

547쪽

ctores, ab auIae justitiaeque consiliis esse volueriint. Ado- Ieseentiae Struvii nostri forinandae iraefecti sint a a. rentibus dexterrini viri. inter quos saepe Maiidavit Iix Fridericum Durrium, 'hilosophoruin senensium ordini adscriptuni, cujus ducto in oninibus eleganti is docti in Ira tibus ciale jecit uinctii entum, cui deinceps, a N, Melemitibus minis, supinuere prospero successu potuit, quicquid in proinc mendan rei literariae dignitaretii condis ore existini uiati multa ainen accepta quoque retulit

nunc in sibliot Mea misistrauit omnibus nulneris lamin moerim est qui ct tantam in discipuli ingeni Mit: cinii potuit, ut paulo post ipsius in eniendando aus udo que Fufri ι exico lucubratiotubus non sine siti' uteretur. Nond- ei; μ fuerat strupis aetatis annum sexrum 'ν, lxu dimisius elogiis. Jenain revertere turi ii gerente Academicum ro Philisti mositis.

Cto praecuiro altioribus se studiis come aret. Haci nent frequentavit audi oria PlitIosophorum, Philologoruni

fendit. In Iurisprudentia, praeter D. Hartungrum, rium Doctorem, atque parentent, secutus est Petriri Musierum, quo moderatore in tuendis publice Schn bellanis Romani Iuris Exercitationibus certissima in agni ingenii documenta dedit, quae non minora erant, cuia , patris auspiciis, nobile de Auro fluviatili argumentum in dis Putantium arena excuteret Ut seculi genio anserviret stru- Hur. Itidis gladiatoriis re saltatoriis siquamdiu interfuit. mox tamen ejusmodi exercitatiouun pertaesiis, Gallicae lin,

Mae studium, atque alia plus sibi utilitatis allatura majori ardore complexus est. Eodem quo Sesaarto Praeside dis P nurat, anno in Mademiani Jψon concessit, docvsse-

548쪽

istum jam exquisitae do 'tanae opparatu in ex seliolis Henrici I ibomii, Historiarum Prosessoris, Georgii Engelbrechtu, Julis Civilis fundamenta tradentis, insigniter auxit. Anno ibi rassacto, Viadcinam adiit, Sanruelis Str Gre ivri Schulati doctrinas avido lini sit, postquam antea 'ler .im Illi r-strist Patisi Fuch insignem erga se expertus niter in voti cta tem. Stu i Vitembergam vocato, Noster ad patrium P 1 e. xavit civitatem, sed lia paulo pol relicta, Halam, parenti, jussu, A. 69 se contulit, ubi GodUrediit a Jeva Tribunal . ouod a regimine nomen accepit, Praeses Qiam ei ad serense, actiones rite instituendas aperuit ex quo tamen vitae genere pariun delectationis percipiens, ad pristino labores, gloriae studio inceusus, rediit, atque in investigandi Publici aeseudati Juris, quod praecipue amabat, sontibus nulli operae pepercit. Fratris literis invitatus, iter in Bessium suleepit Gothaea Serenissimo Principe, Friderico, Cassessis, αquacunque transiit, multa gratia S liberaliter acceptus tum Hagam Comitum, Amselodamiam Roterodamum, Lugdunum, Ultra je stum, aliasque celebriores lirbes, lustravit;

sed quod ipse ingenue professus est , aedificioriun splenilure

amoenitate hortorum, aliisque ejusmodi lautitiis, magis ocu los pavit, fluam id egit, ut ingenio prospiceret, alii iam lue prudentiain ceteris rebus olim sibi profuturis instrueret. Nec tamen plane indulsit otio, sed Viros hac aetate clarillimos. Plilippum Reinbardum Vitriarium in Lugdunensi, o. Geor . Graevixm in Ultrajectina Academia frequenter adiit, multa ex eorum sermonibus in usum suum conrettens. Ovocatus a Datre, qui tune temporis apud Hassiae Principem

commorabatur, in Germaniam nundinarum Franconrtensium solennia vidit, rebus antem, quis friter ei mandaverat, fidem conseims in Belginna rediit, e quidem animo, ut Hagae Comitriri aliqiramdiu maneret. Tune demum prudentici Bibliotheras serutari publica actorum tabulas rimari, uinos veteris aevi reliquias uno P conquirore, ac praestantiora literarin publicarum in-

549쪽

strumenta negotioriimque illie gestorum εου unitas sudiose colligere coepit. Dum ver i niam unoque iss Britanniam se eonferre confiiri erat, gravi mciactoppriin is , ex quo id se tulisse coinnioc saepius dixit, ut, abstiacto ab inanibns rebus animo ad einendatae sobriaeque

vitae eonditionem magis traduceretur. Superato morbi iiDp tu in Gemianiam ad fratrem remigravit de data ab eo negotia in aulis Daris adiensi, Stutg ii Mensi, xagellana eminit diligenter pes autem ad salutandos parentes iter Immunans essus est. Interim omisista ferti, maxima in

UViniis dignit, is eo sidus, is liberali promi

forma his omasione an prist ite Iuri notitia inmutum prosecit Mox--. io sne venerii suis vitie. morbo eommitti emtritio simul ac eos inlint, astu, ait .s iis inoctem signi intct ' Ad capiere sititur iis vitatis partem iter ire patriam dirigit minus mosedus, s stri nugis,hymiei sane orenesiato. porro se comitem praebet o eodem se e vis ille, impetu ad easdem ineptias desertur id simul rei familiaris detrimentini sentiens, ut sta re in discrimen is peric tum adduisto. α supelle em librariam is vestes re, tiosiores reliqua, quae possidebat in itinere, bona verudere ac pecuniain exinde colle stam, pro eo liberando exsolvere necesse laberet qua quidem re summum erga fratrem amorem raro sane exemplo declaravit. Unieum saltem aeris unpensi senetiam attulit lingua Eb Reuius fundamenta se a Stare io, fratris socio, do frumsuisse, ipse memoriae prodidit. Ad istas dei eps molestias Mimplures mentis perennuitio sim aedesserunt. Quampru

550쪽

alioriun coisspectu maxime remotus divinis tantum vacaret, , praeter sacrina Codicem Tauleri atque Ariatisreipta nocturna diurnaque manu versaret. Praeterlapso autem hoc tempore, rediit ad veteres suas, antea despe fias, delicias. exoptatum mox indefessae industriae prannium tulit, quandoquidem A. 1697 renissimis Ac demiae Satanae Conservatoribus mirifice commendatus Bibliothecae

publicae praesectus est, postquam paulo ante concinnam a Bibliothecis, harumque pri ediis Epistolam ad praeceptorem olim suum , Chrisophorum Cetarium, tunc ridericianae decus perscriptam , in lucem emiserat. Quo facto, etiam scholas non sine applausu aperuit, nunc Helaionti Physicam, nunc Graeci sermonis elementa, nunc Antiquitates Romanas, nunc Historiarum monumenta, ingeniis discendi cupidis tradens. Qui quideli,satis sortunatus studiorum successus Aliorum invidiam, ιχ sieregis cumprilius Schubarti indiga tionem, in eum derivavit. At tantum abfuit, ut frangeretur ejus animus, ut potius ad altiora tenderet annoque hujus S culi secundo in Academia Halensi, remissis non parum, Stry- D in citarii patrocinio, sumtibus, honores inaurisprude tia re Philosophia summos consequeretur, proposita prius ad disputandum de Bibliothecarum Itire erudita Lelega*ti Conimentatione. Nova ornatus dignitate, curavit, ut en doctoribus cademicis adscriberetur, Ungularia horum jura obtineret, id quod stiperatis, quae obstabant, dissiculi tibus, unpetravit, plausuqire in dies crescente omnium in se oculos eonvertit, ac post Schubarti obitum, ex Philosophorum praecipue ordini benevolentia, Λ iro munus Hi horias docendi publice, Programmate de vitiis Historico rum, ct ratione solenni a meritis Germanorum in His riam, auspicatus est Vivebat nunc Dravius in luce ac celebritate sumna quae docebat, erant exquisiti praeclara omnia, quae scribebat. Ideoque praeter juvenes complure illustri genere natos, auditorem quoque naistus est Sere'nissimum Saxoniae inarietas Principem, senesum ausu's . selici jam iniperio cives suos regentem . Oblatam in