장음표시 사용
131쪽
IIa D I ATR. DE PRAE M. V ET E R. s O HI s T. deinde eiusmodi argumenta orationum elogebant, quibus tantum vim ingenii atque coinpiam sermonis Ostentare poterant, nulla Ue-xioris vellitatis habita ratione. siquidem quum declamandi genera tria fuerint apuἀ l. veteres, in demonurativo tam frequentes' Versabantur, ac usque eo procedebant, ut leuissimas quoque res praedicarent, & de malis ac perniciosis argumentis dissererent.. verum discrimen hoc ratione adpellationis rhetoris & 1 bisae non semper adcuratius ob seruatum tuit, adeo, ut & sophistae dim sine
Thetores, quod ex exemplo GORGIAE apud. , DIOD RUM sICULUM lib. XII. patet.
g. IIII. Apud veteres romanos adpellatio rhetorum, oratorum, etiam sophisarum in usu fuit. inter rhetorem atque oratorem multi auctores hanc constituunt disserentiam, quod rhetor sit, qui praecepta dicendi tr dat; oratonivero, qui modo eX arte disierat, modo declamandi exercitia instituat adeoque rhetorices praecepta acregulas ad declamandi usum trans--ferat atque adcommodet: quocirca CICERO Carneades vero multo uberiuου iisdem de rebue loquebatur: non quo aperiret sententiamsuam, sed tum maxime tamen hoc significabat, eos, quirlaetores nominarentur, ρο qui dicendi praecepta aderent, nihil plane tenere, neque posse quem
quam facultatem adsequi dicendi, nisi qui phia ι ophorum inuenta vidicisset. ex qua posita
sententia id consequitur, ut apud latinos rhe--tor sere idem fuerit, ac apud graecos sophista, prout&cICERO dicit: hinc rhetorum campas de Marathone, Salamine, Plataeis, Thermo
ntis, Leuctris, quo loco per rhetores intelligie
132쪽
sophistas, quippe qui de nulla re ram libenterct cupide disseruerunt, quam de Marathone, Salamine, Plataeis. quae loca campi erant, ubi omnia eloquentiae lumina ostenuere connit hantur. ' verum enim vero quum & in Italia exstiterintQphistae, de differentia quoque inter rhetorem & sophistam apud latinos fuit disputatum. sunt, qui existimant, quod sophiasta ille habitus, qui praecepta eloquentiae graece; rhetor vero, qui latine proponeret dissi reretque: cui sente aliae fauet CREsoLLIus qui ad sanctionem imperatorum prouocat: habeat ightur auditoriumspecialiter noserum nhis primum, quos romana eloquentiae doctrina commendat, oratores quidem tres numero, grammaticos vero decem : in his etiam, quis cumina graecitatis ' pollere noscuntur, quinque
numero Ilat sophisae grammatici aeque δε-tem; cuius edicti sententia satis sit clara, quod duo genera professorum eloquentiae constituantur: alterum oratorum, quos romanae
eloquentiae doctrina commendet, id est rhetorum . qui latine doceant: alterum sophistarum, qui facundia graeca pollentes, graece nimirum instituanti alii voro sic statuunt discrimeo, quod rhetor sit, qui doceat litteras artis disserendi : sophista contra, apud quem discatur dicendi exercitium; ita ut rhetor prior sit so- phim, eique paret viam, prout grammaticus prior fuerit rhetore. quem ordinem ohlerum TER TvLLIANus, 3 quando ait: de meo --
fiuntur primus informator litterarum id est grammatista re grammaticia π taetor σώ-
133쪽
.guit, quod sophista ille sit: qui in dicendi stu
dio exerceat alios; rhetor vero, qui iple qu, dem dicat, haud tamen filios condoceat, qua opinione graecos tantum: respicere videt v o s s I v s. at inuenimus, quod haec diuersa nomina non omni tempore tam solicite fuerint obseruata. quamuis enim a prima litterarum aetate aliud egerit rhetor I aliud vero Orator. : tractu tamen temporum eXstiterunt quoquet, qui non solum docebant; sed & in concione perorabant declamabantque. nec negamu , quod in monimentis cum iuris roinam, tum aliorum auctorum rhetor & sophista distina, guantur; sed tamen ipsis saepe numero comunis fuit adpellatio, uti s v E T O N i V s 3 ait:
qui primus e fisco latinis graecisque rhetoribus
annua centena consituit: ex quibus verbis id quidem elucet, quod di graeci & latini eloquentiae tradendae dederint operam; at nec
obscure subinde potest intelligi, quod & latiniti graeci adpellati sint rbetores. sic¬issu
mus latinus sophista PHOSPHORVs vocatux aTERΤvLLIANo 3 rhetor latinus,quando ait:
in scholis Carthaginiensibuet fuit quidam frigi
dissimus rhetor latinus, Huphorus nomine. immo deprehendimus, quod rhetores & oratures & omnes, qui Orna e α copiose perorarint, dicti fiat sophistae, auctore A WGUsT No: ε δε istae atapetantur Iatinarum litterarum Hoquentissimi auctores. ''
134쪽
rhetoris & oratoris idem significare, adeo, ut ista sit graeca, haec vero romana, nullaque in ter rhet em aitque Oratorem debeat admitti disserun a, quae sententia, quodsi gxaecos rhetores cum latinis oratoribus compareis mus , satis est probata ; at vero num apud romanos quoque rhetores & Oratores omni aetate eiusdem fuerint cooditionis, id est, . quod salua veterum striptorum auctoritato minime potest adfirmari. η sie legitur in codice Theodosiano, quam striapturam viri eruditiSsimi adprobarunt. vulis garis lectio est: facundia grauitatis, quam quidam glossarum auctores emendandam existimarunt: garrulitatis, cuiusmodi vero scripturae cum ipsa re, de qua hoc ioco agitum,
h: sunt adhuc alia nomina, quibus adpeIlati. I sunt homines diserti atque eloquentiae prae ceptores: quo pertinet adpeliatio sciatisiet. v cxo a dialogi de caussis corruptae et quentiae cap. 33'. at num ad escentuli nostri do. ducuntur inferar id est in lacum, ubi oratisisnes recitantur)scholasticorum, qui rhetores vo cantur. PETRONIVS salixic. cap. 6. ingens sebolasticorum turba in porticum venit, ut de aliis taceamus exemplis, quae collegerunt quo WERivs ad Petronium dicto loco p. an
edit. BUR MANNI, G. I. VOS SI Us de natura&constitui. rhetor. cap. I. ADΑΜ Us TRIB
AEc 1 ovius de doctoribus scholasticis cap.
I. n. 7. P. I8. declamatores autem erant, qui tantum exercitii caussa in umbra & Iudo declamabant. declamatio enim illud genus est orationis, quod viam quamdam sternit ad auis gustam illam oratoriam facultatem. veteres in eloquentiae studio a prima adolescentia seis se exercebant, di duplici quidem ratione: aut T. II enim
135쪽
n4 DIATR. DE PRA Μ. v ET EL SOPHIs T. 'emm ficta argumenta, ut progymnalmata δέ declamation e aut vera, ut Orationes tra- .i ctabant. vide ν E T R r F R AN cI I orationes de ratione declamandi. quum autem A caeon dialogi de caussis corruptae eloqu cap. . I. dicit: horum nuntem temporum diserti, ea
diei, ct aduocati θ patroniinquiduis potius
in quam stato ex vocantur, illos praecipue te*i- eit, qui in foro rsabantur & declamando caussas agebant publieas.
g. V. Magna praemia saepenumero consecuti sunt sophistae, rhetores & oratores, UlOrumque eloquentiae singularis habita est dignitas, quando sincera, nec fraudulenta aut captiosa esset, quae animis hominum capiendistantum insidiatur, ac forensem peruertit usum. equidem de aduersis sophistarum fatis multa in antiquis monimentis relata legimus. namque istos DEMETRIV se regno, Athenienses ex Attica lege & edicto pepulerunt. quo instituto &Cretenses utebantur, nee minus aditu ad Laconicam erant prohibiti, ut haec per i simonia confirmat cREsoLLivs. sic &VANNIO STRABONE& VALERIO MES- έλL'A consulibus ' de philosophis& rhetoribus f C. factum, uti romae ne essent, quod S v ET ONIVs adnotauit, etiam A. GELLIVS repetiit. idem sancitum quoque in a Cn. D o-
so '' censoribus, & latini rhςtores urbe sunt pulsi, eodem teste sv ETONIO, qui di-αit : de iisdem interiecto tempore, mans Domisius Aenobarbus, es Lucius Licinius Cragsus censores, ita edixerunt; renuntiatam est nobis, esse
136쪽
homines, qui nouum genus disciplinae institu runt: ad quos iuventuae in ludos conueniat: eos sibi nomen imposisse latinos rhetores: ibi homines adulescentulos totos dies defidere. maiores no ri, quae liberos seos discere, quos in
ludos itare vellent, instituerunt. haec noua, quae praeter consuetudinem ac morem maiorum sunt, neque placent, neque recta videntur. quapro
pter oe iis qui eos ludos habent, s iis, qui
eo venire consueuerunt, videtur faciendum , ut ostendam nostram Fententiam, nobis nouplacere. 1ed nulla caussa est, cur huius senatus consulti & edicti censorii aduersus rhetores nos admiratio subeat. nam Oratoriae disciplinae tum multiplex & turpis erat deprauatio, quumque adhuc Virtus atque integritas, Tomanis curae essent, fieri non potuit, ut rh torum & sophistarum argutiae fictaeque ad ius
Peruertendum controuersiae ac declamatio nes Placerent i CHR. CELLAous k obseruatio quorum consulatum in annum V.C. I D TC m. incidisse, iudicat THEOD. IANS. ab AL ME . LOVE EN in fastis voman. consul. lib. II. P. 99. meminit & ATHENAE vs lib. XIII. huius edicti, ubi σοφισας una voce adpellat. qui in senatus consulto nominantur philo pN θ rhetores confer CAsAUBONuM ad c. LsvETONII p. a .edit. GRAE II. E. hie est C R A s s v s ipsemet orator, quem Cum Μ. ANTONIO eomparauit CiFERo de es Tis Orator. cap. 37. adde IACOBvΜ PRO Us Tobseruat. ad CICERONEM de orat. lib. L
''' dantur adhue exempla quorumdam orato rum , quorum fortuna fuit durior; sed ut ea-
137쪽
Ii6 D I AT R DE PRAE M. v ΕΤ ER. SOPHI IT. sus fiant, qui euenerunt speciatim; ita &. caustis illorum fuerunt singulares. sic ANDOCIDE s Atheniensis in exsiliu defunctus, ut e PLvTARCHO in ipsiuS vita coniicere licet; LYsIAS a triginta tyrannis Atheniet expulsus , concessit Megaram, ac reliquam vitam exegit priuatus, Vide I. A. FABRI CI UΜbiblioth. grie . lib. II. cap. 26. p. 892. AESCHINEs exsul Rhodi scholam aperuit ibique docuit, ut de aliis taceamus. ceterum argumento rhetorices ex civitatibus prolcriptie in' odium artis huius utitur post CRITOLA v Μ, CLITOMACHVΜ & CHARMIDAΜ s Ex rvs EM PIRICUS adu. rhetor. P.
g. VI. Ita quamdiu eloquentiae auctores ac magistri veram artis oratoriae Virtutem veraque incrementa habuerunt in oculis, omni praemio digni sint existimati. quam in rem testatur CICERO: erant autem huic studio maxIma, qua nuuc quoque sunt, exposita prae mia, vel ad gratiam, vel ad opes, vel ad dignitatem. non est quod dignitatem hanc, quam veteres eloquentiae eiusdemque cultoribus statuerunt, ab ipsius antiquitate & prIma origine , quae H E R M E T l vindicata est, repetamus. apud paganos quippe HERMEs auctorvi prapses eloquentiae habebatur, teste Dio DORO si CVLO cae ZET ZA3 unde passim auidit λογιος/ λογου praeses,quo & spectae, quod viri eloquentes dicautur σειρα.
C r v M. 3 namque nugae sitim fabularum , quibus litterarum disciplinis nimiam Vetustatem
138쪽
adtribu e laborarunt, praesertim quum maXime sit subobscurum, quis HERMEs ille sue
M E R C V R I V S, Cui ob multarum rerum & ar- tium scientiam TRIs MEGISTI cognomen
imposuerunt, fuerit. quibus de caussis verius dignitatem , quam veteres diserti homines compararunt tibi, partim ex ipsa, quae eloquentiae inest, vi & praestantia; partim ex singulari oratorum virtute, qua auditorum animos commouere seque in adfectus iplorum insinuare poterant, derivamus, praesertim quum*ea aetate, qua dicendi ars & disciplina vigebat, eiusmodi rerum publicarum ruerit facies & conditio, ut facili negotio oratores multum auctoritatis haberent. quam elo- Sentiae potentiam respexerunt sine dubioeliae veteres, qui HERCvLEM, sub cuius nomine praesidem facundiae deum colebant, senem pingebant, leonis indutum exuuiis , dc dextra quidem clavam, sinistra autem tenet tem arcum ac hominum multitudinem catena aurea ex lingua ipsius dependente atque ad aures circumstantium pertingente ducentem, ita ut adligarentur ac sponte sua Herculis ductum sequerentur, auctore LVCIANO. . ' LvC As historia de rebus ab apostolis gestis cap. XIIII v. ia. de ν AvLo commemorat, quod a Lystrensibus HERMEs sit habitus, άντοῦς ἐν ε ηγευμεν τῶ λογου, quae verba i terpretes quidam ita intelligunt.quod PAvLusin dicendo primas habuerit partes, adeoque Lystrensium opinione MERCvRIVs fuerit, non tam ob eloquentiam, cuius praeses ΜER-
139쪽
it8 DIATR. DE FRAXΜ. VETER. SOPHIS T. cvRIVS erat; quam quod ipse BRRNAEA I. silente non solum ad populum orationes re citasset; sed & iussisset, claudum surgere. ne enim solum facile Iupiter descendere consueuerat; sed comitem secum ducere sole bat ΜERCvRIvΜ, qui erat 'Eρα-υσ-πρa-φήτης τῶν Θειων, interpres atque internuncius' deorum. quum itaque P AvLUΜ esse Μ E R-CvRIvM existimarent Lystrenses, necesse erat, ut BARNABAΜ adsistentem P AvLo pro Ioue agnoscerent. Vide C. F. BOERNΕ-u ν Μ de actis Barnabae & Pauli Lycaonicis β.
VII. Ut autem Varia praemiorum, quibus adiecti fuerunt eloquentiae auctores, genera tradamus; obseruandum id maxime est, quod alia in primis ad artis oratoriae Praeceptores alia vero ad oratores praecipue spectarent; alia ad opes ; alia vero ad laudes & honorum dignitates augendas publicas pertinerent, prout sunt salaria, adpellationes honorificae, ad la mationes & plausus, coronae, statuae aliaque. ad haec id monemus, quod & grammatici apud Veteres romanos interdum docuerint rhetor cam , quippe qui & in illorum censu esse debent, quibus eloquentiae praemia proposita
fuerunt. namque sv ET O NI vs dicit: -- teres grammatici s rhetoricam docebant: ac multorum de utraque arte commentarii feruntur , secundum quam consuetudinem ρὐZ riores quoque exisimo, quamquam iam inor eis professionibus, nihilominus vel retinulis G υeI instituiste s Uses quaeaeam genera institutio num ad eloquentiam praeparandam, ut problemata , perIphrases, elocutiones, ethologias id
140쪽
est morum descriptiones,) atque alia hoc genus ; ne scilicet Acci omnino atque aridi pueri
rhetoribus traderentur qui & quorundam grammaticorum habet mentionem, a quibus pradita sunt praecepta eloquentiae, M. ANTONI IGNIPHONLs, y quippe quem alii stri' hunt GΝ LEONE M, quiue &graece & latine doctius fuit, ac cuius 1cholam C IcERQ qu que post operamiser ensem frequentasse dicitur , teste MACROBIO: Antonius Gnipho vir
doctus cuius scholam Cicero post laborem fori frequentabat; item ATTEII philologi, de quo
CAPITO AT EIus dixit ipsum, inter grammaticos rhetorem & inter rhetores grammaticum fuisse. 3 veterum enim' grammaticorum diuersa erant tanera, quorum alii τεχνικοι , alii isορικοἰ seu ἐξ γητικοὶ, alii fuerunt, vide WOWERI UM ' S. EI TIs cum F ex quibus
illi, qui primi ordinis sunt, interdum cum Praeceptis grammaticae disciplinam rhetoricam coniunAerunt, ut eloquentiae candidati maiori fructu rhetorum opera atque institutione frui Possent VIII. De primo igitur praemiorum genere , quod posui arus,id est de salariis ' vetexum sophistarum ac rhetorum disserere instituamus. Primum stipendium eloquentiae auctoribus ac magistris decretum est vi munimicentiae atque auctUritatis TITI FLAVII VE-.SPASI ANI, teste s. v ETONIO, qui dicit: