장음표시 사용
81쪽
62 DIATR. DE VARIIS MODIS LITTERAs
quos adire possunt, qui rerum harum cupidi plura desiderant. g. IlI. Non ab re erit, si locorum quoque, in quibus litterarum perceperunt cognitionem , uberiorem habeamus mentionem. TO,
manae scholae fuerunt partim priuatae, partim publicae. illas quisque priuatim pro voluntate & sententia sua eligebant, quarum magnum futile numerum, ex antiquitatis eruditae monimentis patet. namque sv ET ONIus 7 de grammatica: post hac magis ac magis'gratias cura artis increuit: ve ne clarissimi quidem
viri abstinuerint, quominus f ipD aliquid de ea scriberent : utque temporibus quihindam fiser viginti velebres scholae fui sse in urbe tranantur. postea rhetores & philosophi priuatas instituerunt scholas, quod publica factum esse auctoritate, tibi haud persuadeas. immo Caio Fannio Strabone Μarco Valerio Messala consulibus de philoibphis & rhetoribus S C f
ctum, v Ti ROMAE NE E ss E N T , de quibus interpesito tempore Cnaeus Domitius AenOharbus & Lucius Licinius Crastus censores idem edixerunt, quod SuETON Ius 8 adno. tauit. priuatae erant plerumque do mesticae aedes, ineatra interdum, templa, nonnunquam basilicae . curia aliquando , saepe conduinctae diuitum aulae. Cons. PANCIROLL. 2 α
82쪽
FERRARIvΜ. sic Marcus Antonius Gnipho docuit in Diui Iulii domo, pueri adhuc, deinde in sua privata, teste sv ETONIO. templa quoque emporia fuisse musiarum, in quibus iuuenes bonis artibus instituerint, adparet ex antiquitatum historiis, quod& post alios OLEARI vs de philosephis & sephistis
obseruat. 3 basilicie redes erant ad negotiati Ο - .nes & iudicia porticibus & ambulationibus magnifice exstructae, de quarum ratione BER-GIE Rivs. ' in his habebant etiam olim orationes & alias honestissimas exercitationes. quod ex PLINio I clarum et publicae Rholae constitutae sunt publica auctoritate. E V-s EB Ius 6 adnotat, quod Quinctilianus priamus talem scholam acceperit, quippe qui i ventutem per Viginti annos docuit artem rhetoricam , 7 quamuis sv ET ONivs & de Tito Flauio Vespasintro 3 dicat: primus e fisco latinis gris isque rhetoribas annua centena confiaeuit , profantes pselas, nec non s artifices co mit. namque grauissimus fuit litterarum patronus, & Bassus ingenio suo tanti principis miram'& eximiam liberalitatem indulgentiamque adeo percepit, ut ei quingenta sestertia donauerit. ' multis post annis Antonius pius philosophis quoque stipendia & honores' largitus est, quod tradk IVLIVs CAPITOLINus, δ' dicens: rhetoribus f philosopbis per omnes prouincias s honores s salaria δε-
83쪽
64 DI AT P. DE VARIIS MODIS LITTERAstulit. EvMEN Ius rhetor de se ipso adfirmat: salarium me liberalissimi principes ex huius rei publicae viribus in sexcenis miPibuasummum accipere iusserunt: non quoniam non amptius tribuere commodis meis vel em, in quem multo maiora s prius' posea praemia contulerunt; sed ut ter cena ista sesertia, quae sacrae memoriae magister acceperam. in honore
priuati huius magisterii addita pari forte gere
deatur nimium hoc professoris salarium, ideoque sexagenis legendum censeat : tamen quum sc dimidium eius minus erit, quam pro dignitate magistri sacrae memoriae, rudi
que retinendum es sexceni adde CONRIN..civ M. ipsae publicae scholae erant athenarum, capitolium, & pergulae magistrales. athenenni schola fuit artium liberalium ab Hadriano constituta, AVRE L. VI CXOR. si graecorum more seu Pompilii Numa ceremonias, leges, gymnasia, doctoresque curare occoepit: adeo quidem ut etiam ludum litterarium ingenia rum artium, quod Athenaeum vocant, constitu ret. erant in Capitolio & temPore Theodosii II. oratores tres, grammatici uecem, sophistae quinque, philosophus unus, iuris consulti duo ibi docebant, conser PITIS LV M. 7 namque illo temporum tractu,&antea romae quoque eathedra fuit sophistica rhetorum graecorum, obseruante FABRICLO. 3i Pergula erat pars
84쪽
domus exporrecta & propendens, quumque comae magistri artium in huiusmodi pergulis
docerent, dictae sunt pergula. mafi rates. vo P 1 s c v s de Saturnino: in Africa rhetoricae operam dederat, romae frequentaueratpereul-
magistrales. adpellantur codic. Theocloga n. st publicae magi rationes s publicae celtatae, his verbis: υniversos, qui usurpantesti nomina magi orum, in publicis magistrationibus reia
talisque colyectos undicunque discipulos cireumferre consseverunt, ab ostentatione vulgari praecistises amoueri; quibus patet., ibi grammaticos & artium aliarum iΠgenuarum pro fessores docuisse publiee. ludos litterarios habuerunt quoque in castris. Prout SUETO. N I v s 3 commemorat obsides abductos e lit, terario ludo. gymnasii nomen & ad romanos transiit, quo CiCERO ' pro scholis philosophorum utitur, item PLINIVs, F quibus a uas pIGRE LIVM. si huiusmodi lo eis De
ruenti populo celebratis philosophi ostentan
ae doctrinae caussa se immitebant, alioqui gymnasia non litterarum studiis, sed exercitationibus corporis erant destinata. sella do
centium dicebatur cathedra, quae genus erat sellae altioris&honoratioris operosius structis eum suppedaneo, aliquando & cum umbella. IvUENALIs de rhetorum stliolis. 7Paenituit multos vana, sterilisque cathedrae.
Sicut Thra machi probat exitus atque se
cundi Carrinatis. ratione discentium certi erant ordines, seu vi
85쪽
o, INCTILIANVS δ adpellat, classes, cum pro scientiae&cognitionis modo, tum pro aetatis Varietate, adde CREsOLLIUM. ab alumnis artium magistro interdum magnus honos habitus est, quem omni cultu & vario munerum praemiorumque genere adficiebant, videatur ALCIATVS 3 &LAURENTI vs. st nonnulli e doctrinarum doctoribus iterum ea praediti fuerunt honestate, ut non semper suo commodo, quam discipulorum potius consuluerint, prout tradunt quidam, quod Laberius Hiera, grammaticus Droscriptorum liberos gratis & sine mercede Vlla in disciplinam rec perit, teste SVETONIO. mortalium natura an praecipitia conuertitur, miraque est prauia tale, adeo ut institutio parentum ac praeceptotum destituta saepius sit feliciori successit, nisi praeceptis & exemplorum demonstrationi ad- Iungatur poena. quam ob rem veteres frena disciplinae haud laxarunt, sed in id contulemne studium, ut pueri temeritatis, desidiae suae Maliorum 1celerum dederint poenas, quod PETA v I vs ε adnotat et quamquam nonnulli tam rustico & duro erant animo, ut & leuioris culpae acerbissimas saepius repeterent poena vide est EsoLLIUM. 7 frequens Vis erat ferularum ad castigandos pueros, quae quam uis fuerint leuissimae, acerbiorem tamen do Ioris sensum excitarunt, hinc a MARTIALE dicuntur rei esseruia: PRvDENTIV s. 'Aetas prima crepantibus
86쪽
adpellatae sunt sceptra docentium, AVSO
uuodsceptrum vibrat ferulae, quod multa supestex Virgea: quod fasia cuticam praetexit aluta.&prouerbium: manum ferulae subduxisse, de illis dictum est, qui magistrorum disciplinae di-
ter ferulas inter paedagogorum arma scutica recensetur, quae fiebat ex corio , durissimo vero , siquidem ad hanc rem canina pellis, corium bubulum, corium anguillae adhibebatur, confer FABRUM. - vi adeo facile ex hoc possimus conligere, huiusmodi poenam haudiuisse leuiorem. attamen scuticam mitius flagrum , quam flagellum fuisse, cognoscimus ex
regula, peccatis quae poenas irroget aequas, nec scutica dignum horribili sectere vel . cuiusmodi caput, plagas discipulis saepe easque acerbas inserens fuit Orbilius, de quosv ET ONivs 3 fuit natura acerba, non modo in antisophi ira, quos omni sermone lacerauit, sed etiam in discipulos, ut HORATI vs ' μgnificat, plagosum eum appeltans. messis & ivindemiarum tempore lites serenses & musae cessabant, quod & saturnalibus famam est.
Aer, neque ut discipulo discipulus sc enim seri-
87쪽
tis,sed ut discipulo magister. nam tu invia
ster, ego contra: atque itaeo tu in scholam re- uocas, ego adhuc saturnalia extendo, librum sisti: & MARTIALIs - l . Iam triuis nucibus puer relictis Clamose reuocatur a metistro e- I aturnalia transiere tota. adde HoFMANΝvM &generatim de hoc
g. IV. Nec veteres romani Qtum . in patriis scholis coluerunt litteras, sed in alias quoque regiones, quae bonis artihus Draces erant &hahebant sapientiae & honestarum musarum emporia, prosecti sunt, vi bene coepta doctrinarum studia magis perficerent eXornarent que. ita ab omni litterarum memoria in more fuit, ut discendi studio in longinquas regiones demigrarent. num ad Phoenices , musarum Vsugentem excultissimam, Aegyptii doctrinae causa snt prosecti, id accuratius haud definiamus, quum Chaldaeorum, Phoenicum& Aegyptiorum monimenta aetas iam dudum Consum1erit. ad Aegyptios vero, qui sapientiae sacrae & profanae operam adeo consecrahant amplimmam, ut doctrinae suae gloriam spargerent & disseminarent in orbis terrae m
moriam sempiternam, philosophi graeci se Contulerunt. quod exempla Musaei, Orphei, Thaletis, Solonis, Pherecidis, Pythagorae, Ly-Curgi, Anaxagorae, Democriti, Eudoxi, Archimedis & aliorum satis & abunde produnt. Perceptis Aegyptiorum sapientiae doctrinis,
adhuc alias perlustrarunt regiones, prout Pythagoras Phoenices, Plato Italiam, Democri- ι
88쪽
tus Abderita Chaldaeos & Athenarum doctores adiit, id quod pluribus FRANCIus
exponunt. hunc modum colendi litteras selicioribus auspiciis romani quoque secuti sint, qui vel post ingressum in forum, vel antea etiam, Vel quandocunque occasio in bello , in prouinciis vel alia se ostendit, in extero urum litterarum sedes profecti. namque rΟ-manorum liberi, toga virili sumta, Castra se cuti stipendia merebant, etiam quibus animus non et v, ad fastigium ducis. aliasque militiae dignitates perueniendi, ne postea senatores auiproconsules ignari es lent rerum bello gerendarum nec in castris intermissa sunt studia litterarum; quum nec ipsi summi duces sibi remperarent, quin noctis saltem partem quandam litteris vindicarent; & sc fortitudinem ac bellandi peritiam cum humanitaris studiis& artium disciplinis tanto vinculo coniunXerunt. Vt nemo ingente illa vel mediocriter clarus fuerit, quin utroque praestare studio sibi curae cordique haberet, si Caium Marium, fa oem illam ciuilis belli exceperis, cuiuS VOX
harbara apud sALLVsT VM s legitur: GRAECAS LITTERAS NON DIDICI. quod commercium praestantissimarum virtutum religione confirmarunt, uno delubro & Herculis & Musarum sacra adeo arctissime compleXi, Vt L I P s I V s Opere suo si nihil prodiderit, quod in admirationem aeque rapiat, quam 'haec diuersissimi ingenii deorum consociatio,
89쪽
quam armorum & litterarum concordiam Plures etaposuerunt, eamque ex historiarum monimentis protulerunt inlustratam,.vide
N1vM 3 & alios, quos conlegit LINTRVPIvs. 2 qui ex romanis non semper militare
sibi proposuerant, aut post certum temporis spatium reuersi, se oratori tradebant, quo Vterentur, aut expeditionibus belli peractis fre- ruentabant alias litterarum scholas, quod mo-o ante, modo post ingressum in forum factum est. romani filios ablegabant praecipue in graeciam, quae eloquentiae & bonae doctrinae omnis nutrix existimata. dicendi disciplina posteaquam sedem sibi ac templum delegerat Aus . - praecipue coeperunt eo se conuertere, quamuis illud incommodi prae aliis ciuitatibus babersnt, quod innata gentis vanitate studia magis ad ostentationem, aut quaestum, quam ad usum vitae&reipublicae referebant: de cetero autem linguae purioris Athenienses semper fuere custodes. Apollonia eloquentiae de politices studiis floruit, cuius officinas romanitiequentarunt, in primis quum ei nihil defuit, ex quo eos, qui litterarum studiis consecrati, locorum natura & opportunitas adlicit. nec minus Asia musarum doctrinis abundauit, quarum saluti atque incremento in variis locis templa & domicilia crant sacrata, quo Perti-
90쪽
erit Mit lene urbs clarissima in Lesbo insula et Curso ri ilissima urbs Ciliciar, quam multi xecliarit esse, quae toties in sacris di eran Tharinis Iauciatur, quam peruulgarem opinionem Uisse, HIERONYMus docet; Cnidus urbs Iariae; Magnem Lydiae, celebris propter sim, sia, quibus romani ibi addicti fuerunt, Antiochia Syriae, di Rhodus praecipue , insula Asiatica clarissima post Cnidi promontorium Versus orientem lata. sunt adhuc alii loci, quos Petrisse romanos constat doctrinae & culturae in genti Caussa : praHicatur Massicia reo ensium ex Ionia colonia, portu, commerCiis, mis nimentis, morum humanitate & litteram studiis celeberrima; Neapolis, cuius academia ob loci salubritatem opportunitatemque itae florebat, ut quasvis suo tempore alias iupem Taret; Alexaniuria totius Aegypti urbs prim ceps & sedes regum Lagidarum, omniumque graecarum artium & disciplinarum, nec non mercarurae opulentissimae; Croton in ma-ma graecia , ubi coetus iuuenum aemulantiuml eralioris doctrinae studia; Sobaris ab Achaeigi
condita, quae mira rerum prosperitate eXCel
luit; Locri Epizephyrii; Metapointus clarissima Pythagorae obitu & templo. plures sunt aliae urbes inprimis Italiae. magnae graecIae, quarum fama ad Omnem memoriam Propam gata est, de quo momento pluribus possunt conferri CELLARIus & RRIEGNIUS. eum in finem haec loca docta abierunt PO tissimum, ut philosophia, historia, eloquen tia, quae conueniret in usu & luce forensium