Rhetorum collegii porcensis inclytae academiae lovaniensis orationes in tres partes secundum tria causarum seu orationum genera distributae. Sub Nicolao Vernulaeo collegii porcensis, & publico eloquentiæ professore. Accessit orationum sacrarum volume

발행: 1649년

분량: 857페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

491쪽

oratio II. tione atten' cogitationum vestrarum usum concedatis, Oinetito 3 u. tissimi Viri neque enim de attentione aut favore dubitabo, quem iam alias ex hoc loco sum expertus tantum admirabor sed vobiscum excellentem illam Conceptae Virginis mucturam, rn qua non homini, sed Deo habitatio praeparabatur. Et vero mutuari hic lucem aliquam ab illo splendidissim utriusque mundi sole, cuius radiis ac fulgore quicquid est natum aut creatum illustratur &coruscat. deberem. sed ne Lunae luminis magnitudo oculo rum aciem perstringat, ad te Maria, Luna nostra, hodie salutis Aurora recurro: tu, dum mihi de t sermonis huius principium dc exitus erit ille pii blicae fallicitatis auspex dies qui te primus animavit, facundiam hodie tibi ancillantem aliqua gra-

tiae derivatione iuva auge , conta. tua. Nam si divinis rebus operantes in eam i coeli plagam ora

convertimus, a ova lucis exordium est, jure tibi

praeconium hoc soluturus gratia i a te posco, a

qua religionis, libertatis de omnis felicitatis tui incepit. Equidem qui audent de te dicere, magnitudinem tuam ignorant : sed dc qui non audent

humanitatem.

Onfirmario Solent qui lege siua ac nutu fraenant Orbe ramoreprin- Principes ac Monarchae, cum civitatem aut deliseripum tiarum domum aliquam a fundamentis excitare concupiscunt, in qua aut maiestales suas ab 'ner respirantes oblectent, aut ipsi quietem inter aivoluptatem novis ad gubernationem consiliis animuin adornent, inprimis ex peritissimorus Architectorum conssilio peritiaque fututi operi, tγpos quosdam ac figuras vel ex cera, vel ligno, vel gypso conficere ; deinde vero locum ii sum eligere, qui aeris salubritate conservet, fructum ubertate sum ciat, rerum omnium ac praesertim hortorum, rivulorum, sylvarum amoenitate delectet. Vbi autem iam excitanda moles est uni-irersa, di in auras palatium educendum , ditioni

492쪽

De Conceptione . At Isuae regnique toti as Barones, Comites ae Principes, ut novam hane domum suis munetibus de donis exornet, invitant. Ita quondam Iudaeorum Hercules & de litium omnipotentis Rex David , eum illud aemulum coelo templum, vere mundi miraculum, non humano, sed divino conceptum consilio in Principe civitate praepararet, voluit dc . fimperavit, ut quotquot suo in populo dignitate iuxta& potentia principes eXeellerent, sua dona . . .

ac munera hoe in temptrum in serrent. Equidem

non hominum consuetudines, & imbecillem , 6 M humanae mentis prudentiam infinitae sapientiae DEVS imitatur ; sed tamen non ab hoc principum ac Regum more hodie recessit, cum illam , quam ab aeterno habitationis suae structuram Matrem, inquam, suam ordinat, Sapientia provide tiaque laborante formavit. Vidit dc adoravit maiorum aetas typos eius ac modulos; obstupuit lo- eum electum habitationis huius Natura, structuis Iam omnem, postquam eius compages divina sapientia composuit ac fundavit Sanctorum omnium dignitas adornavit. Quas igitur figuras ad- irabiles. IEterne Deus, quos obstupescendo postroheundos typos ostendisti, ut futuram illam do- ad D umoum tuam nascens orbis intueretur & adoraret ξ rosecto cum in voluptatis innocentis horto sca- rientem e medio lantem excitasti, iam tum neris nostri parenti primo Matrem tuam veraentem salutis adumbrasti : cum vero occupan-bus orbem aquis, & iam imperante Clementia retrocedere gestientibus, ex Arca Noe provolans tot umba gratissimum illum intulit pacis ramum, an dem secundo hominum a parenti:designasti, tu id erat a terni signum foederis. Arcus in coe - πψιρος ο ξ Quid era i Rubus ardens & in combustus Z ii pcr nia id erat Moyses Virga serpentes devorans, Aa- cutique monis Virga florens; Sea Ia Iacob coelumque so- omni min. que tangens, Deum loquentem ac discursan

493쪽

xi oratio. gr. prisci Deuti te, sustinens Angelos Θ Quid erat Tiberiise gram, norum ad dis Isaia: Arbor illa portentosa Danielis ' Aqua 'B.Virgin m la illa excelsa, & Orientalis porta Ezechielis Nondum illa sunt omnia. Quid era tergo rursum -- salomonis ex ebore thronus Z Quid ejusdem de Libani lignis & argenteis columnis ferculum i 'Quid restimonii tabernaculum 3 Quid Arca testa' dmenti illa admirabilis, quam solidissima&corruptioni nunquam obnoxia ligna componebant 3 Erant, si Deus, tu huius operis ac Μatris imagi' nes admirandae, typi mortalibus omnibus ado randi. Ita Solem praecedit Aurora, fulmen anteit

fulgur, fructum fos designat; & quicquid est tali

i dem, quod aut ab aeterna mente productum dignitatem quandam infinitam ostentat, aut Nat rae vi secreta formatum excellentiam rerum m Perat caeterarum, miraculo semper aliquo, di signo mirabili praecedente suum ortum impellit. Non . nascuntur sine tumultu ae fragore tonitrua, a - lΣnismer/i ' diunt homines & contremiscunt. Non oriuntur

eqr H siue praevia luee maiora sγdera ; sentiunt Ele- θηρrβ phantes di adorant. Enimvero quantae dignitatis Igi' m Pio esse debuit illa Mater, quam omnes saeculorun ω' omnium aetates intelligere, videre, sentire debue-

. runt1ξ Intellexit Patriarcharum aetas ac Prophetarum, dehinc tanto affectu ex puteo viventium aquarum fonteque signato sitim explere desiderabat. Hortum conclusum ac Paradrsum intueri, '

palma, Rosa. Oliva recreari ; Myrrha, Cynnamo mo, Balamo perfundi , sub Cedro ac Cupressis quiescere, Davidicae turris propugnaculo destn- di concusescebat. Vidit Apostolorum aetas, & Vir - iginitatis eius florem obstupescendo fructum eius admirabilem debuit adorare . Sentit aetas hae et 'nostra, de dum per eam coelestis in nos gratiae ri- Exeiamatio vi eXundant, vitam , dulcedinem, misericordiae summo. Matrem appellat. O vere felices illi, quibus in ista scnescente Per peccaιum mundi pueritia ViI- i gini-

494쪽

De Conceptione . i r ginis imagines ac typos contigit agnovisses O nos vero feliciores , quibus in hac iuvenescente per 'μgrariam mundi senectute tanta Martis amorem V P Φηη ac favorem contingit experiri l Quanquam non infiguris istis, ac umbris oratio tota delitescat veniamus ad locum . & a I mirabilis huius adin' . ὰ Il cii situm omnem agnoscamu L. O quam ineom ii' o

prehensibilia sunt iudieia Dei 3 Quam investigabi μ ' ll le eius viael, Tot erant pomposio fastu super. um. φῆ biae matronae , tot vivebant opum affluentia nul meroq; merorum glorioso, tot triumphabant inl - oculis orbis radianti sceptro ae diademate spe- ctabiles Reginae non has sed unam eligit Annam Deus. Quam Annam 3 humilem ac modestam 3' displicet enim inanibus illa ventis uanitas infla- , ra. Quam Annamysine magna opulentia divitem l disterilem; neq; enim auropes orbis, aut lacunditas caelum inclinant. Quam Annam' Regum e sanguine oriundam, non Reginam ; nam non Birpium Regiarum stemmata . sed insignia virtutum nobilitatem declarant. Hic est ergo locus S. nna Honorandi sodales, uterus Annae, in quo domus momi, desiliarum omnipotentis tacta hodie sunt funda-- mi menta. Neque vero aut orationem, aut a G- deliriarnmctum eonimere, quin e vager, di ruptis quasiae- Dei mpi pagulis insolescenti propemodum animo locum fatio ocir

hunc Omnem percurram. Desideratis amoenita- ώm Hanu

rem i Lachrymarum hie rivuli strepitum edunt domω quem coelum audit ue precum hic Zephyri coele- in 'stem auram impellunt, & divinum recreant Z- morem. Requiritis ubertatem Z hic virtutum o- nanium planetae florent ac producunt. Poscitis salubritatem Z In Anna tanta fuit, ut eam nulla aut opprobrii contagio . aat invidiae pestis contaminatri. Audite quid dicam. Nullius esse potuit Anna mater, nisi Mariae; nullam potuit Maria ma

trem, nisi Annam,habere.Dicam amplius, non Po

tuit Anna Hatia edere nisi sterilis ι non potuit

steriri

495쪽

Az Oratio. II. . Maria non sterilem Annam Maria foecundam ectacere. potuit nosci mirum qui eκ sterilitate nascunt , miracula stati

nisi serui quaedam, di dum haeret ae deficit confecta iam eris anguinisque Natura, vim omnem ac dignitatem hauriunt e caelo. Edere debebat Anna Mariam aetate postremam idonis primam, ut Mosaicae ser- ' . vitutis aevum clauderet ultima. & viam liberta- ς O rm 'i' lis Evangelicae prima patefaceret. Nata scilic. est cxς ω- ad serviendum foecunditas ad dominandum sterilitas, Produxerat Sampsbnem sterili as ; ille ossicio multitudinem continuit. Produxerat Isaa-

eum sterilitas ; iIle patris Abrahami progeniem praeceptis tinformavit. produxerat sterilitas Samuelem; ille ludaeorum clero servitutis calam si , talem praedixit sanctitatis leges indixit. Produxerat sterilitas Iosephum ; ille consiliis suo totam AEgyptum temperavit. Produxit sterilitas i MARIAM; illa Serpentis caput contrivit,Iuta solem peperit. currere nos hodie fecit in odorem unguentorum suorum. Atque utinam sine Volo enim praeterire hunc locum non possum uti- nam Sodales, steriles essemus di peccatis omnibus , eXuti l conciperetur in animis nostris illa , quam. hodie conceptam in orbe laetamur; nasceretur in pectoribus nostris Deus , qui hodie in sterilis Mutero matronae habitationem suam praeparavit. V- tinam etiam humiles essemus, dum sterilis humi- Iitatem Annae velestium gratiarum imbribus irrigatam fuisse videmus. Res pus sciscitanti olim euidam, quid super aethereos orbes Iupiter ageret, Excelsa, inquit, humiliat humilia extollit. Et - inquit

Decidunt turres, feriunta, summo

Fulmina montes Ite nunc Ixiones superbi, in montibus vanita tum humanarum extruite , Excessus Dominus

496쪽

l gratiam. Non in validissimis lacertis, sed incii- . .' nibus vilissimis sampsonis robur erat ; non in lmembrorum immanitate ac proceritate, non in Q armis gravissimis contra Goliath spurium illum Gigantem spem suam David collocarat, sed in l . . funda paruisque lapillis. Quanquam ne locum hune tantum, quem in humilitatis valle Deus ele s Distulis. git, structurae ipsius obliti consideremus, ad structuram ipam accedamus. Quid hie eloquar aut admirabori qua voce dictionem impellam, ubi 'ostentium miraculum imponis 3 qua ratione si- compadiat issulantium tuebor, ubi dignitatis magnitudo dictio- adstat huius nem extorquet ὶ nee Io qui licet, nec silere, for- cum adisseis lassis admirari licebit. Cum Salomonis toto templi Sata.

orbe templum celeberrimum i divino impeIio, mon mi humana vero opera aedificaretur, quoniam dolati iisdo. jam ac perfecti lapides erant, non mallem, non securis, non instrumentum quodvis aliud intra eon signata templi spatia fuit auditum. Ita etiam vel egregii pictores, vel excellentes sculptores, cum rarum aliquod 3c admirandum opus moli- . untur, velis obductis in silentio ac secreto labo- rant. Et obsecro quis perscrutetur, qua naturae vi 'secreta intra alvearium favus existat 3 quo artificio uniones atque aurum intra terrae viscera Na- tura producat i quomodo gemmae ex rore coelesti intra conchas recepto concrescant Nihil di-

eo de rosis, nihil omnino de floribus aliis , qui ὶnquam in secretis ut, ubi prodeunt in

m aspectu mentes: Divina Maiestas, intra Annae ute ora tumultu, sed si-e; non apertis Ve-

497쪽

an seriptis

lis, sed obductis, illine Providentia cratia ruic celestium thesauros ministrante , hine sapientia consiliis aeternis omnia ac singula componenti cessantibus Naturae ae senectutis viribus, stupertibus Angelis, est operata; ut omnino quid fecerit nesciamus, eloqui etiam nunquam ponimur Scilicet, qui serutator est Maiestatis, opprimetur igloria. Vnde quemadmodum nobilissimus picto Appelles in Iphagenia sacrificio dolorem ingen tem Agamemnonis patris expressurus, velo faciem eius obduxit: ita vobis, Sodales Conceptae. Virgi nis structuram omnem silentio tectam relinquam, ut cum eam intelligere atque assequr non poteri iis, tum prius Naturae vires excedentem divinam que prorsus fuisse cogitetis. Sed tamen si non impia curiositate liceat hic aliquid velut per transernam intueri, videre videor pulehritudinem illa a admirandam, elaritatem,Sc decorem excellent ist ' muro, quem Deus suae blatris membris omnibus induxit. Erant capilli eius si eut greges capraru noldentes ut greges tonsarum , sicut vitia coccinea Iobia eius ; ue ut fragmen mali puniet genae illius ecillum turris instar Davidi eae, ubera siccit hinnuli capreae gemelli: Nigra ipsa, sed formosa 3 electa sol, terri bilis ut castroru acies ordinata. Quid ergpotuit aliud, cum pulchritudinem hanc tantam divina Maiestas intueretur, quam astectu se lato invocem illam erumpere: Luam pulchra es

mica mea quam pulchra es ZQuam pulchri uigressim tui in calceamentis filia Principis 8 Ips

vero quid potuit dulci eloquio suo respondere ξCredo iam intra istas materni uteri angustias sub misso vultu atque animo Conditori suo acclam a

bat: Ecce Ancilia Domini. Addebat et ibin ex ultans & subsiliens , Magnificat anima mei

Dominis .m --

iis . Luia fecit mihi magna rui potens est o Io

498쪽

o Iolephe beatissime, iam ego tuam infirmita- strvi tem libenter excusis, qui in Virginis faciem , O DAbμm, eum illa Filium utero gestaret, nimio pulchritudinis eius fulgore confusus , oculos intendere . ad non valebas Tuum errorem, Sanctissime Dion7sii, , fi non ara plectis , eerte non arguo, qui cum pri muni Virginem hane a imam vidisti , corruisti, ' denis fices prohibuisset, tanquam Deam adoranses. Erat enim ipse pulchritudinis Miraculum ;

monstrum.&caeleste prodigium. Restat nune ii sirm Πρηui lud , ut quia sundamentis excitatam hane do 86r nquinum Altissimi consideravimus , picturam eius rςς usqniμriinem atque ornamenta contemplemur Adeste

a primis ergo Caelestes Spiritum, Angeli puri i5-6η. - ahi, dona vestra in hoc palatium inferte: eonfit --μmavit sita gratia vos Deus, ut peccare non possi- qmum radi tis: concedendum est illud Mariae; sed & in super, quod non potestis, possit mereri.*Αdeste Pa. triarchae & Prophetae. Depone hic Abrahame fidem tuam, Isaae obedientiam tuam, David mansuetudinem tuam Relinque hie Ezechia iusti tiam tuam, rosia pietatem tuam. Filiae ston congrega-: huc divitias vestra s, ut una Μaria supergressis tuniversas. Adeste Ecclesiae Principes Apostoli, Resigionis Antesignani, ubi vos divini Numen

spiritus afflavit, nullamen rem laetifera labes potuit contaminare concedendum est amplius Mariae, ut eam nee eulpa venialis invadat. Quid Ba betis purpurei Martyres , qui tot in tormentis constantes eluxistis P Ecce Maria , Martyr amOris parientiam vestram induit, ut septuplici gla

dio transverberatus eius animus non superetur.

Quid habetis candidati confessores λ: Ecce pietas τε stra HARIAM exornat. Quid habetis egregii Virgines 3 Eece Virginitatis in MARIA flos pulIulat illibatus. Ita Concepta Virgo virtu-V m est omni u imago,reliqui vero Divi spiritusque

499쪽

coelestes ex pregiones sunt tantum ad illius similitudinem consormatae. Ita Deus sanctorum or nium excellentias di preterogativas una in Mari κ' Peroratione eum uia vitae consummavit, ut iure dicere possi adhortatione In plenitudine Sanctorum detentio mea. Haec est igi- . a sodales. tur admirabilis illa Conceptae Virginis stru ctu Ia , quam hactenus, sodales, aliqua vobis ora --tionis luce demonstravi; nunc vero date mihi cogitationes illas vestras , ut in sacratissimam' hanc domum introducam ; imo emittite totos animos vestros , ut non ad fores subsistant, sed ad mi ni in penetralia tantae domus opulentiam Laud ab ex' venerentur . dc non nisi unguentis ac pigmentis

empis. Mariae perfusi recedant. Potens illa nihiopia: Princeps Regina Saba, cum a Meti die in Iudaeam descendens Salomonis regiam intravisset, Regem salutasset , Sapientiam inus 3c ornatum domus universae splendorem intuita fuisset , confestim corruit consternata, & animi deliquium aliqua

diu passa , tandem simile se nihil vidisse vela appliediis. di Visse, proclamavit. Eodem modo curruendu est hie animis in tantae Virginis aspectu ; sed G

gratum deliquium in admiratione Mariae trutinam etiam emori liceret in amore t Resurgamus tamen animis; at vero quid admirabimurro es illi Homerici , qui ad Menelai palatium ad s.convivium erant invitati , ubi Aulam ingressi fuerunt, interiorem*domum totam , quae regali splendida luxu patebat, prius sunt admirati, au- rata tIicliniorum laquearia, laboratas omni arte et picturaque columna p. multam ac lauta in supelle-m .is. ,, erilem, peristromata, sonantes auro thoros, qui

' quid denique superba Regum magnificentia stu- φ Thi pentibus populorum oculis proponit. Sed istas u

ς re coea' spiciant, qui vanitate pascere oculos concupis . cunt: nos hic animis hauriamus in Maria simplicitatem mentis , cogitationum altitudinem

rere debeamus.

500쪽

E Oκpansis dracones alis, non arces excelsae, non cri- r

ia galeae , quibus humana e prodit nobilitat, ci m

erriuntur. prae sientiam virginis adhuc irru sexo latitantis tali unet Angeli ; dc nos, Sodales φtorpebimus 3 Pulchritudine eius capitur DEVS ac l,ulneratur, & nos non movebimur 3 Licet ede re nondum vocem conclusa possit , nos illi tamen

acclamemus : O pulchra ad intuendam , amabi-ί lis ad contemplandum , . Me labitu ad amandum', ulnera corda nos . ruae pulchritudinis amore. O-Ieum effusum nomen tuum . ideo adolescentu uae dilexerunt te; trahe nos post te, curremus in odorem unguentorum tuorum. Quanquam quoniam vos Viri ornatissimi, caeterique Auditores, in hoc splendidissimo Regis A terni palatio co--itationibus per universas conceptae Virginis vir-

nequaquam dum tamen possum, & prius mihi vestris in ani- . .: mis est acquiescendum, Iuvenes Optimi ; vos enim Conceptae Virginis Sodales estis, & vobis- participatione quadam meritorum solem Vlti a re' ni tatis huius lucem veneramur. Nacti igitur 'ra' hortatio ad tronam vobis vestram hodie repra sento & offero, Sodales. non Solem aut Lunam, quid oculos subducitis inon castrorum aciem ordinatam , quid exhorre- , . scitis ξ sed in utero matris Annae conceptam, tenellam .nondum vagientem, iam tamen pulchris ollis digitavientem. Et nunquid illis oculis, veris m ntibus subiicit seces amoris' Amate illamenel Iann tenelle, sanctam sancte, & Conceptam die renovata mente concipite.DIXI.

SEARCH

MENU NAVIGATION