장음표시 사용
761쪽
Ioannis Duns Scot. Tilaeque summa laude Hibernum habeamus, ad
eius randem aliquando vitae sanctitarem , quae erae sapientiae fundamentum esse solet, ae ceda-u S. Ita enim arbitror planeque in mihi per sua eo frustra in eius animo sapientiam expectari .
in quo probitas domicilium nullum habet, te a
quo virtus exulat, cum ea tantum sapientia vera
esse possit. quae cum probitate virtuteque est con- uncta. Cum vero subtiIissimi Doctoris iturus a- inrtutes Diaimum tanquam sacrarium quoddam tuum vir- ctor, huiω.utes omnes ordinatissimo choro possederint,lendore suo ad omnem gloriam eXornarim , otentia sua ad omne robur constantiamque ontra eX surgentes quascunque in hoc orbis pelago tempestates corroborarint, cum inprimis singulari quadam ratione illum eius animum liu
.militas profundissimaque mentis submissio sibi vendicavisse videtur. Non ignorabat quippe vir Iapientissimus verissimum illud Salomonis ora Humilitiaculam, ibi sapientiam esse , ubi humilitas esset, ei M. D eoouo generosissim antino, eόnatu Iaborio-ssimo ad sapientiam adspirare statuisset, me f. rem suam quanta potuit submissione ita depreΩsit, ut nullus in ea arrogantiae naevus vel ab invi- c . do oculatissimo videretur. Cum loquebatur,to
qui ipsa humilitas videbatur; cum ageret qui Rpiam , quidquid esset , ordinare illud humilita& . , credebatur. Ita nulla erat in verbis eius atro. ἴς antia, nullus in factis eius fastus ita displicere Diiurn illi mi eius sermones non poterant, poterant vero etiam , quaecunque tam submisse per-ge' , .m si 'et; hominibus omnibus placere. anquam ρ ,h. .eουε. vel ipsa eius vestis ae corporis totius compositio'
uantam non, obsecro , humilitatem spirabat . Quam omnem omnino superbiam ae fastum excludebat ' Trita ipse plerumque , vili, ac cento nibus, nescio quibus, deformata veste tegebatur
nudis pedibus , quodcunque iter aggrederetur ,
762쪽
4 9 4- tiones dirigere contendebat. Habes hic, quisquis
ipsi erat. Ade instituti auctori Beatissimo Francisco similem sese esse cupiebat, ic Apostolorum vestigiis insistens ad Christi vitam vitae suae rario elim m. in Videre potes, quod admireris invidendo bes, quisquis eius gloriam ferre non potes, quod sprobes improbando. Dic arrogantem Seotiam : nimirum in veste uuae vix hominis esse poterat Paupertatis G 'ς it m. Quoties enim in studum *d.ordinas sui domum aliquam
quae vi X nominis eue poterat dic animi elati Scotum : nimirum cui ad iter conficiendum nec currus noti, nec equi . Vis humilem intueri y intuere stipem ostiatim precaria voce colligentem , de victu anxium, de hospi-Ivia pertingere aut caenobiuna non poterat, toties tenue aliquod sustentandae vi- utae solatium , & hospitium emendicabat. o pro- . i
Complexio. R., dissimam & iaculis omnibus obstupescendam humilitatem; Eum ad stipem manum porrexi se se, qui in summarum dignitatum fastigio propter excellentissimas virtutes sedere debuisset Eum aliquando fores aliorum pro cibo aliquod sollicitavisse, qui sapientis in terras omnes ambrosiam diffundebat Eum hospitium vel te- uctum aliquod submissis precibus ad pernoctan- η
Gradatio. dum quaesivisse, qui celeberrimas Academiarum men ut extollat, extollit ut admiretur, admirasedes ac pulpita divina Laborabat posteritatisna quadam voce replebit is fides, ut credat, credit ta-
tui nec satis capit. Sed hoc humilitatis eius filum secuti ad eius laboriosissimas lucubrationes penetremus. Plurimi sunt, qui cum scribunt,non calamum, sed stylum stringere sibi videntur; sticlamant, pugnam cient, instant, & quasi prostra i Comparatio verint hostem, triumphum agunt. Alii sunt, quirum alia. cum rem 'liquam controveram rationibus suis tanquam machinis quibus da in admotis, ut sibi videntur, ita pei vaserunt, ut dissolvisse di veritatem
763쪽
Ioannis Duns Scol. 679tatem attigisse videri possint, caeteros omnes tan
t quam coecas &noctuas quasdam despiciunt. Non . ita fane divinus hic Scotus, qui etsi subtilis imi sui ingenii ala per ardua quaeque volitaret, sub missionis tamen suae nunquam immemor, non plus quam oportebat, sapiebat. Et at ne fortastis aliquid, quod nulla vi ingenii penetrare attingereque potuisset 8 Hic ignorantiam suam libens fatebatur. Erat ne rursum aliquid. in quo . dubiis rationibus tanquam adversis o uibusdam ventis mens agitata e statuere deceri ereque nihil, omnino valuisset 3 Hic aut sapienter silebat, aut modeste dubitabat. Non ad dubia quaeque Lectorem vel Auditorem auctoritate, quam ipse
sibi fingeret, trahebat, sed ad ejus liberrimam voluntatem ae judietum rem omnem de terebat. Non in ambiguis velut ex oraculo loquebatur, sed ita videri ae diei posse, nihil asserendo. dicebat : Si quandoque in alterius sententiam erat incurrendum, non illum velut hostem ad pugnam Abain '
evotabat, non in illum Iationes tanquam tela dissicandri vel potius fulmina vibrabat'; non illum compellabat, ut audito nomine gloriosior tanquam de devicto triumphus appareret e quid ergo λsententiam in medium cum modestia producebat; nomen ut plurimum subiicebat; errorem, nisi in omnium is oeulos incurreret, non obiiciebar ; rationes ipse suas sine, invi/ia aut fastu proponebat ; veritatem clarissimae lucis radiis ostendebat. Nimirum expeditus ipse miles in a. Oviraristo. rena, sed non jactabundus : prudens rerum aesti- maior, sed non censor; fortissimus veritatis assertor, sed non aliorum expugnator ; Iude X bOnus, sed non castigator importunus. Vincere sciebat, non triumphare,&eum vincebat, ViX pu gnavisse videbatur, ut non tam refutavisse quemquam diceretur, quam docuisse ; non tam errO-
764쪽
D. Omo ria ea aetate vixit fulgentissimum illud Sanctissi eiu dilum' nu Pradieatorum, ordinis lumen BeatissimuThomas Aquinas, cujus quanta exstitit in omnvitae ratione sanctitas, tanta in omni disciplinarum genere sapientia fuit. Vtraque hominutio
omnium memoria ae veneratione, illa vero et
iam aeterno, quo perfruitur, praemio dignissima. igitur insolentem aliquam & inus
An in hunc igitur insolentem aliqua 11 - , Iarana omnino pugnam suscepit 3 sane ita credere' videtur, qui ignorat: ita sentire, qui nunquam
Iegit. Nimirum, hodie tam proclivis est judican-ldi facilitas, ut solo ne seio cujus auditu judiciani tantur, te satis esse possit rumorem inter pueror' esse, ut viri judicium ferant ae pronuntient. Sed tamen quodnam inter illos certamen existit quod non ab ipsa sit ordinatum ratione ξ Anab ejus albquando sarnctissimi viri sententia te e edit 3 Equi dem potest, de cum ipsa ratio ducit, quivis potest. An eum acerbius, quam par esset, tompellat i Aununquam, aurcum honoro senipe I. An ejus probat opinionem , di rationes insolenter reii. cit Z illam modeste proponit, his ver b suas opponit. An ejus se judicem ac eensorem constituit 3 Disputationis aleam in medio, judicium lectori relinquit. An tanti viri auctoritatem vi-- lipendi Z Imo amplectitur cum ratione semper ς at, ubi alio rario sortior trahit, deserit. Erat quippe in verbis parcus & modestus, in scriptis cum doctrina verecundus, in dissputando sine acrimo. Tean tib ad nia in refutando sine invidia doctus, in i., fam es respondendo cum prudentia facilis. Quanquami. ilut erat vir religiosissimus, non ea tantum, erat animi submissione modestiaque , sed insignis o mnino, de admirabilis in eo obedientia eluce' bar. Quam prompte i quam a sacriter Z quam a nimo gemenis, quae quidem impetrabantur, ex quebatur ξ Nolo omnium vitae eius dierum r*
765쪽
mes hic inire , noso totum vitae eius spatium xcutere. Libenter illi omnes propter sapi R 'at Histiam sese submittebant , libentius ipse omnibus
propter animi sub inrisionem obseeundabat. Il. Iud sane omnis aetas & posteritas admirabitur , Prompta ob- quod eum quodam tempore recreandi animi ae edientiast corporis gratia Lutetia egressus per campos ob-cimen, ambularet . atque ordinis supremus praefectuvconsignato scriptis mandato Coloniam eum in. erananiam evocaret, id ubi ipse vidit ac cogno
it , confestim iter itigressus in Germaniam con- tendi t. O admirandam obedientiae se ncti cimae cim ἰαλ vim I O dignissimum caeIo pectus t Non illum ratrum aliorum ab itinere suscipiendo fami-l Iiaritas retardavit ; non professionis publicae negotium summa cum gloria susceptum moram iniecit; non rerum ad iter necessariarum com- Paratio, ut domum rediret , permovit; abiit Matim corpore dc animo ..ut sibi videbatur, quia obediebat , expeditus. Sed nos etiam hinc tabeamus , & in hoc virtutum cursu virtutem aliam admiremur ; Delectum hic instituo , ne-zesertatis que enim omnia dicere possum , quid tamen in hoc delectu seligam, cum tot sese offerant, Orna menta prorsus ignoro. Magnae in eo virtutes o- renes fuerunt, maXima vero vis Deum precanini ac contemplandi.' Divinus in homine animus est, & divinae aurae particula originem e caelo trahit, ideoque, si caelestis patriae non immemor vivit, commercium hominum 5c terrae domicilium dedignatur. Talis erat divini huius sCo-cim ιν Tl animus, quem in terris nihil oblectarer, secalastium
dire ad Deum gestiret , caelestium consortio uteretur , cum divina Maiestate , velut in secreto Sacrario sermones misceret, & quali corporis . vinculis expeditus , inque libertatem assertus, saepius eXtra , quam in corpore ageret, elemen ac canos omner transcenderet, ibique esset ,
766쪽
usi se esse nesciret, in terris simul & in eaelo,elset: Quoties aggredi aliquid fixum erat, eius auspicium & initium a pia ad Deum precatione faciebat. Quoties arduam aliquam de divinis illis mysteriis dissertationem instituere, vel di Cputationis arenam calamo aut voce subire pro, positum erat, caelestem opem fusis precibus implorabat. Quoties commentationibus ac lucubrationibus illis suis finem ac coronidem imponebat , pietatis plenissimo sermone gratiarum actionem sapientiae auctori DEO persolvebat. Ita nihil moliebatur SCOTVS sine Deo. inimo
eum n. hil moliebatur sine Deo non erat, pura illa mensti caelo nata ita aliquando abripiebatur. ut line sensu . sine vita corpus esse videretur, Iudicabant homines iam inter homine seu me Dia desiisse, in cuius corporestiosi sensus. motus nullus, nullum vitae indicium apparebat, nec hora una aur brevissimo tempore intervallo , sed longissimo. Tune nimirum per contemplatio ne instia sum e vecta in divina illa penetralia sese insinuabat: tunc caelestis in mysteriorum arcana curioso quodam & pio affectu perscrutaba-
tur tunc ad verit aras ipsius fores consistens ful- igentissimis eius radii illustrabatur: tunc ea perdum est quod si tio lite admirabilem di eximi iam illam sapien iam tuam expressisse SCOTus lvidetur, ut eum plura ipse noverit , quam exiguo non longae aetatis spatio discere ab hominibus . vel ullo studio ac labore sibi comparare potu rit, necesse sit eum illa omnia divino quodam MI iων bene fieto consecutum fuisse , plane cum abri- Τpiebatur divinus eius animus, scholam illam cae- .lestem intrabar,&divinae quodammodo sapien tia disci2 ulu factus, ea percipiebat, quae Przeter Il
767쪽
Ioannis D s Stol. 68s Scotum nemo omnino sciebat. Hic aeuebatur ejus ingenium , hic subtilissimis contemplationibus mens instruebatur, hic inusitatas perquirendae veritatis vias edocebatur, hic verissimum divinarum rerum sensum, & certissimam eximiae Theologiae rationem perdiscebat. Atque ita factum est, ut non tantum nullis vitae cupiditatibus vivendo teneretur, verum etiam corporum
similitudinibvs cum Bernardo loquor speculando non inuolueret tir. At, inquies, quantael hos iandem est puritatis e quantae sanctitatis' potist Non ego inficias ibo, neque hic in tanta S CO-TI gloria quicquam dissimulabo. Fuit hoc sa- he. fuit Angelicae puritatis, fuit plui quam humanae sanctitatis. Cujus rei si quis a me testimonium requirat ; testem ipsin appello D E V M. vi lanc An non cum vice quadam ea nocte, quae natalis Christi Christo fuit, divinum illud admirandae incarna- facta. tionis mysterium attonita, & amore plenissima. mente coni mplaretur, benignus mus illi IESUS apparuit, ejus brachiis duuissimum onus oncubuit, in ejus collum iterum atque iterum repetitis amplexibus insiluit, ejus animum suavissimis vocibus solatus est & recreavit Θ Nihil hic fingere me quisquam arbitretur, testis est 'Narcus Ulis si ponensis, testis Gregorius Ruys, te stis Paulinus Berti, testis Rebelle dus , quorum O. 4nnium fidem iaculorum assentientium consen .sus approbavit. Et vero dubitant de ejus sancti. tale quisquam posset, quem magno aliquando desiderio ipse Deus inuisit λ cui se gestandum puerili specie exhibuit Θ Non, non amplectitur tam suauibus osculis quemquam Deus, ni sic jus animum Angelica puritas. & coeleste 3 virtu-
tum radii illustrant. 'Non, non tam blande , non
tam amice, non tam benevole uolatur quenquam 'eus nisi cujus vita nullus ab hac rerum terre narum sece sordes contzaxit. Qua novam, qu
768쪽
Pan Tricta niam seo tum iam bonum habemus, sapientem ostendamus: jacta sunt magnae sapientiae fundamenta, ubi vitar integritas sa fictitasque a in no
Scotisum , eentem animum occupavit. Audebo dicere. πλα Iasien' vere dicam, non poterat non esse sapientissimus
Scotus, qui id primum contenderat, ut esset san- et .ssimus. Dicam iterum de s teste coelo ) dicam, non poterat non omery animo sapientiam com-
plecti, qui nihil scire, nisi quod e coelo didicis i
sset, desiderabat. Qineritis cuius tandem ingenii, Scotus fuerit, priusquam in scholarum spatiis sapientia suos labores consecraretὶ videre quo . :modo nihil ad Iaudem ejus & gloriam confin- EA ne -go fuit hebetis, fuit stupidi. Ita non ad scientias iam anteflu- natus, sed nee ad eas fieri posse videbatur, ut ni-rim
mirum quicquid in eo postmoduin homines ad mararentur, non tam humano partum labore, ii dustriaque quaesitum, quam a Deo e coelis datum esse crederentae pronunciarent. Neque ipse hu, jus suae naturae tarditatem ac ruditatem ignorabat, ideo que eum primis illis distiplinis, quae humanam natur. m nostram , tanquam ejus orna - .menta excolunt, Zc ast civilis vitae rationem informant, operam nauaret, animadverteretq; nullos se in iis per ingenium facere progressus, quadam O die cum sub arbore forte eonsedisset, Lub- Iatis in coelum Oculis vultuq; ad pietatem eo m- posito multis a Deo precibus ac lachrymis, ut hane ab ingenio suo ruditatem tolleret, conrendit. Nec frustra piissimi & religiosissimi animi preces divinae Majestatis aures impulerunt. Nam cum exhaustis lachrymis corpore que fatigato in somnum oeuli incidissent, videre ' sibi visus est - praesentem de videbat; audire etiam loquentem, audiebat, gloriosis nam coeli Reginam Des paramque Mariam : age, inquiebat illa. quo cepisti animo ac Iabore dileiplinarnm stadia decurre ; ipsa tibi ab aeterna illa sapientia quam
769쪽
Ioannis Duns Scor virgineis hisce visceribus conclusi, sapientiam
aliquam, nec dubites, impetrabo. Tu obsequio nostro devotum animum gere , 5c puritatis no-ctrae, quam nulla unquam macula deturpavit,eXiste propugnatori O singularem Omnino benevoIentiam l O in eredibilem divinae matris benignitatem Excutit fortunatum hunc somnum Scotus, consurgit, gratias Deo & Virgini agit, ob - sequium aeternum vovet, futurum se Virginei honoris acerrimum, propugnatorem promittit, ad scholas, Disciplinarum illas ossicinas, redit, gaudio, ac laetitia summa plenus omnem laborem ' molestiamque superare contendit. Deus immor .ralis i quantos quam subito progressus coelesta illo Dei parae favore fecit 3 Nihil erat, quod ejus r. A. de .: Ingenii aciem effugere ponet; nihil iam arduum, 3 G-- Σquod non subtilis mentis acumine attingeret caeum ies nihil tam obscurum, quod non illustrati ingenii face in lucem attraheret ; nihil tam dissicile , quod non sibi subiiceret & suum quodammodo faceret. Crescebat indies in eo vis ingenii, sed
di simul pietas, Zc in Divam Matrem amor cre scebat, quoque Doctor fiebat, eo sanctior; parib pene eruditionis & probitatis mensura cumula
potuit Quis unquam illo doctior fuit, aut essera . 3 Nullum est scientiarum genus, in quo O i x . : non fust versetissimus; nulla sapientiae pars,quam
non accuratissime cognovit; nulla ars, cujus non
ipse persectissimum irbi notitiam, comparavit Taceo primas illas artes, quae in limine sapientiae splendorea surgit. Quis subit 'θ. I Ii us unquam de tiniversa Philosophia disputavit ὀlosophia e κ' quis majori cum audientium, applausu illam ex ceventio. eeleberrimis Academiarum suggestibus explicare vitῖ quis de ea plenius, perrectius. laudabilius ad Ff6τ Om-
770쪽
omnem. ponesitatem nunquam intermoritu
olumina conscripsit 3 Differendi ratio suam a Scoto subtilitatem accepit ; Naturae cogniti SCOTl ingenium tanquam facem quandam habuit ; Sublimis illa & supra Naturam Doctrini suo in s. stigio per Scotum consistit. Quod Philosophia e tenebris excesserit, quod humi amplius
non repat, quod ingeniorum excellentissimorum et cie u in se convertat beneficium est SNon Din Democritus veritatem in puteo, fundus non sit, de meis am conqueratur, illam ruit Scotus; non iam Ana&agoras tenebris septam ac circumfusam esse proe jam et, illam es his eripuit, & illustravit Scotus; non iam Aca demici res omnes incerias ac lubias esse dicant, obrutamque ac confusam latere veritatem, rerum omnium' certitudinem ostenilit ac iacentem erexit veritatem S C O TUS. Patet via ad ipsa usque Philosophiae arcana, sed quam aperuit SCOTVS: nulla amplius veritatem indaganti asperitas occurrit, hanc enim sustulit SCOTVS Et quemadmodum cum eae oritur sol obducto nubibus coelo confestim eius radiis dissipatae nubes coeli serenitatem mortalium oculis proponunt, ita ubi SCOTVS tanquam sol fulgentissimus subtilissimos ingenii sui radios in universa Philosophiae spatia immisit, protinus omnes se Ter tenebrae, & veritas ipsa Doctorum mentibus apparuit. Nolo hic eorum librorum sulem ac catalogum contexere, quos de singulis Philosophiae partibus ad lic minum admitationem acutissim suo ingenio posteritati consecravit ; noli ilsunt in scholis omnibus, noti in Biblio . t noti in discentium ac docentium pulpitisque unquam acute sapere visus est, qui SCdo ctri nam non sectare tui; nemo subtiliter scrbere iudicatus est, cuius calamus S COTI subii