장음표시 사용
281쪽
utraque parte coniuncti, idque aequis port=Ombus, exclusis iis,qui ex solo patre , vel matre commetistini. . Si ex atribus vel sororibus utramque coniunctis unus mortuus liberos reliquerat . succedunt hi loco parentis sui cum patruis , non m capita , sed in stirpes si tamen fratres' sorores
utrimque coniuncti, omnes mortu sunt, tunc Oxum liberi, exclusiis patruis e una tantum parte
coniunctis , non in stirpes, sed capita adeoque aequis portionibus succedunt: qtua duorum tra trum fili , non siiorum parentum loco , sed iure propriae coniunctionis succedunt Cum ergo aequaliter iuncti sint, aequales etiam in portione h:ereditatis esse debent s. Deficientibus fratribus sororibus utrimque coniunctis eorumque liberis, succedunt fratres sorores, ex una tantum
parte eoniuncti hoc tamen discrimine, ut qui ex parte partis sunt iuncti, succedant in bona patre. prouenientia in reliquis aequaliter omnes. 6. Si patres sorores eorumque fili deficiant, succedant propinquiores collaterales , usque ad decim vingradum in si talis successio in capita unita na-bita ratione, an ex alacra parte, an ex utraque sint coniuncti . . In horum defectu, succedit uxor; denique in illius morte, fiscus iacularis . in bonis omnibus latet ab intestato defuncti fiscus autem Ecclesiasticus,in bonis Clerici Larm. cap .nam. His adde r. ubisi uxor , susceptis e priore marito liberis , ad secundas nuptias transiit quicquid a priore marito , donatione, aut testamento, acquisiuit eiusdem matrimoni liberiscedere. Similiter si maritus alteram uxorem ducat. Adde et Haeredem adeundo haereditatem , non
commoda tantum, iura sed etiam debita Monera realia defuncti in se transferre. Interim tamen duplici beneficio gaudere, i. Vt supra Vires haereditatis inon obligetur. Quod deductis expensis funerisis solutis debitis, quartam partem haeredit iis obtinere debeat haeres vel haeredes , 5 si eam non habent, legatis non tamen piis, ut notat Trul. l. 7. c. 13. d. Ia ex Anthen similiter Gaduum falcidvi
282쪽
α b. III. Nass. ITI. e. falcid detrahere possiant, beneficio legis sal cici.
ficio frui poisit haeres , conficere tenetur inuentarium , tametsi hanc obligationem testator possit remittere, respectu legatariorum, & fideicommissariorum , quibus ex mera liberalitate aliquid relinquit, nou tamen respectu creditorvm , quibus praeiudicare non potest. Universim enim ab onere inuentarij &rationibus reddendis, eos quibus potest relinquere bona sine onere dandi partem aliis. potest liberare ii 'ae concedere, ut eorum dictis, vel iuramento stetur. Atilin card.de Lugo . a secto
De Pracepto VIII. AT A . Praeeptis Ecclesia.
sitas,in mendacium, ac laesio verbalis, quae fit,tum in iudicio falso accusando, vel verum ce-Iando , de quo supra tum etiam extra perniciosὰ mentiendo creta reuelando,de quo id Bonac.derest . 3.q. 2.p.υlt LymI. .im t. . p. 2.c. s. ac deni que contrahendo.
Suae sit suspieio, iudieium temerarium, dubitatis;
ae quale Peccatum pSuppono haec tria differre inter se , quod Iudio eium sit firma animi sententia , seu assensus indubitatus Suspicio,assensus inchoatus, quo quis inclinat in unam partem iudicans probabiliter, latere aliquod fundamentum opinandi inibitatio autem non est affectus, nisi causaliter sed quasi suspendio animi, in neutram partem inclinando.
283쪽
Quaeritur ergo hic, non de suspicione Miudicio Prudenti, quod sussicientibus iudiciis nititur , sed de imprudenti, temerari, quod iis destituitur. Maiora autem indicia requiruntur ad iudicium, quam ad suspensionem δε ad hanc, quam ad dubitationem.
Resp. c. Iudicium temerarium , cum plena aduertentia , de graui malo proximi, communiter est mortale contra iustitiam. Ita Fimius. c. 29.l. 2.Lum l . . 3. e. s. Ratio , quia proximo fit grauis iniuria dum sine causa improbus habetur, cum habeatius ad bonum nomenis famam praeterquam quod ex his iudiciis plerumque grauia mala sequantur. In confestione tamen non opus est CXplicare speciem mali iudicati; cum omnia ni iustitiae commutatiua in specie infima aduersen
DiX communirer o quia si iudicium habeat magnam probabilitatem , etsi non omnin suffcientem ad certitudinem, erit veniale quia moralis Certitudo. magna probabilitas non adeo distantu censeatur grauis iniuria, iudicare certum,quod est valde probabiles v.g. si iudices iuuenem solum Cum puella inuentum in cubicillo, illicita tractanse.Ex quibus resoluitur, peccari tantnm venialiter remota iudicando sequentibus casibus,, Tanner
c. si non sit graue malum,quod proximo te me re impingis:& sic eum,qui iudicat alium esse spu-xium, vel filium Iudaei, a mortali eXcubi Nauar. Ρr.ε Luscontra alios apud Diani. I r. . 69- .a.Si sit graue quidem,sed non perfecte aduextas. 3.si aduertas quidem te malesiudicare. non tameaduertis signa esse in lassicientia, nec de iis dubitas. . Sisigna sint suffcientia ad opinionem saltem probabilem. s. Mortale etiam non est, per se Ioquendo si de indeterminato Antii in iudices in uia nulli sit gra
Resp. a. Mispicio iubilata' ςMeraxia, eSg Mnere suo videntur esse peccata tantum veniatiq;
284쪽
iudicicia ut lassicientia apprehenduntur. Ita Lar
Ie Ratio est, quia communiter suspicio tantii est concitatio quaedam ad affectum , manet enim in mente suspicantis aliquo modo bona existimatio proximici ergo non fit illi grauis in liuia, cum non totaliter deturbetur de possessione bonae famae fit tamen aliqua, quia temerὰ dubitatur. DiXi, maxime sex errore 'uia talis cum non sieper se voluntaria nec pertina , meretur excusationem in vero ex male uolentia in suspicione graui persistas, erit mortale, ut docet L . λιθ.cte. ob iniuriae granitatem. Atque idem est e dubitatione positiuae orta ex malevolentia absque causa: procedit enim ex contemptu alterius, proindeque grauis iniuria rc putatur. meres. Quomodo discerni pollit suspicio a iudi cio firmo , quando sol mido de opposito exoressὰ non ost coniuncta
Resp. Caietanu censet eum iudicare, qui rogatus,an habeat rem pro certo , respondet sibi certam , aut fere certam videri istim ver suspicati qui respondet se non esse moraliter certum, sed sa-cile posse falli. v. Bon. de rest. d. --q-T P. Is
iusta honoris diminuaeio, ci obiecto ; quia contumelia honor, detractione autem fama laediti ir, quae est opinio, seu eXistimatio de alterius X celaen bis; honor autem est testificoli alienae excellentiae animo conceptae. Differt,modo:quia contumeIta instar rapinae fit aperte, contra praesentem detractio ut plurimum instar furti occulte in contra absentem. Vnde licet contumelia detractione grauior fit, es tamen detractio peccatum mortale ex senere suo;etsi ex paruitate materiae aut indelibe -'mitton'fieri possit veniale Ratio,quia est grauius furto, quod est mortale,cuui dat proxima famam n e est maius honum,quam opes. Detra
285쪽
Caν. I. Dub. IV De DetractIone as; Detractio alia est directa formalis, quae sit κintentione famam laedendi:alia indirecta, materialis tantii in , quae fit ex leuitate is loquacitate aliqua. Ex dictis resolues. r. Regulariter non est mortales, etsi per accidenS, ratione damni sequenti, tale esse possit reuelare naturales defectus animi, corporis Vel nata- Iium: quia tales non sunt morales s nec infamia
apud prudentes reputatur, quod quis v. g.sit stupidus, spurius, luscus. Bon.t. a.d. q. q..p. 2.2. Plerumque etiam leuis detractio habetur, si alium infamas generalibus nominibus peccatorum mortalium,V. g.esse iracundum, superbum,&c. eisi
aliquando grauis esse possito quia audientes plexumque interpretantur de naturali propensione, defecti inuoluntario; nec oritur graue damnum
3. Similiter non erit mortale communiter, referre peccata mortalia , quae ob conditionem personae, non notabiliter famam laedant: v. g. si dicas,
militem habere cuncubinam, pugnasse in ditello, cogi are vindictam , adolescentem esse prodigum,
4. Fieri tamen potest,ut narrando desectus etiam nat' rates, spectata conditiones statu illius, grauiter noceas. sic grauiter pecces : visi grauem, optimi nominis Praelatum,aut religiosi. m, menda' eiis assuetuni esses virum grauem ac consularem, illegitime natum, Iudaeum,&c.Idem est,etsi de altero nihil in particulari, sed tantum in genere dicas V. g. te scire aliquid de illo, quod si dicas, magno illum rubore sit affecturum. GL 1 d. Pq. 4'. s. Crimen aut defectum alicuius,modb crum, sepe licet prodere ob iustas causas . v. g. . Cum C pedit superiorem scire suorum defectus, Ut emendentur , de quo, supra de correfrat. sic eos qui crimen occultum filiorum parentibus , vel famu- lorum heris, in ordine ad orrectionem, Cauendo tam ne ex reuelatione maius damnum sequiitur significant communiter excusari docet Trisi . t. q. ως, 4. I ςABon. OG ivra dic uxorem: loqiren emcum
286쪽
R. excusa poenitentem, qui in confessione manifestat complicem,dicuntque Tanner Bon c. ctc. eam sententiam esse probabilem. Quam sententiam probabilem esse ait Dian cum Tanner.Ac.cit. Bon. I scob. E. 9. Verum hoc uniuersim non videtur satis tutum , quia laesio famae, apud unam etium personam , censetn grauis ut patet in iudicio temerario. Imo saepe quidam aegrius ferunt, se lardi apud
nam personam grauem , quam tres vel quatuor alios.Vnde S r. Hll. Le F. or, Lar putant communiter esse mortale. v. CLugo l.
8. Crimen simpliciter publicum , sue sit notorium iure, siue facto, manifestare iis,qui nesciunt, non est peccatum mortale iniustitiae: quia hoc ipse Iinctor amisit ius ad famam cum ratio iusti iudicii Meuidentia facti faciat, ne de iniuria iust queri' possit. Quod confirmat consuetudo, mandans histo xi publica crimina. Dixi, min est mortale imunia: quia detegere eo loco, quo fama non erat perlatura , vel non nisi post Iongum tempus .vel aliter cum graui moerore eitis qui commisit saepὸ potest esse mortale contra cha
q. Similiter non est peccatum contra iustitiam, saltem mortale,quaerere causam castiuitatis alicuius, vel de ea loqui: sicut enim captiuitas est publica,sic etiam causa videtur esse facta publica Sa r. Bonam .Ql. . e. Lo. d. II. Vbi eodem modo exculat eum, qui resere delictum alicuius publicum, reserendo simul poenitentiam, Memendationem Tetiis si taceatur poenitentia quam fecit Sc sic ait peccare historiographos, describendo peccata mortuo-xum publica , non referendo poenitentiam vel emendationem, si resipuerint . . Io. Similiter manifestare crimen, quod nondum est publicum, moraliter tamen certum est , breui fore publidum, os e per facti euidentiam, siue per sententiam Iudicis non est mortale, quia pa-τηm nocet Nisi tamen ex anticipatione, seqNerentur grauia damna. .g. in ossicio, c. Cod. fugo lG. M li Insa
287쪽
ii Infamem in uno crimine,de altero valde an fini infamare,el tantii in veniale:v v g. si de adiat ἰtero dicas , quod miserit literas amatoriac quia tunc non notabiliter augetur infamia. De disparato tamen, non connexo crimine infamare, est mortales quia infamis in uno genere viiij, non amisitius faniae in aliis virtutibus. Tann. d. .de iust. Mast. 8.
I 2. Detractio materialis ex loquocitate orta est mortale, si grauem proximi laesionem importet, idque aduertatues quia etsi non intendatur directe laesio alterius, ea tamen indirecte, implicite est volita, .aequi ualet formali. Veniale autem tantum erit,si non sequatur laesio gravisci quia sci aice communiter non serio accipitur, nec creditur. Similiter erit veniale tantum , audita referre ut audita tantum , hoc est, nihil assirmando de rei. veritate , sed dubitationem potius suam de ea sig- ruficando, ita ut nulla inde ecutura putetur infa--a,nec auditores rationabiliter sint credituri. Ita
Contra Alor pari. 3. lib. I . cap. 6 docet Tann. . . d. q. a. 8 dub. 7. num. 39. Escob. E. Io .c. . num O. eo
quo diffamatio, si forte sequatur, imputetur a dienti, si credat. Idem docet C. Lugo l. e. recte limitans, nisi graue damnum e modo narrandi, vel ex leuitate audientium, qui temere credituri sint, vulgaturio secuturum possis praeuidere. Hinc peccas grauiter contra iustitiam , si referens graue crimen,addas, id tibi dictum esse a viro fide dignor quia praebes lassiciens fundamentum credendi.utis.
II. Mortuum infamare, minus graue est, quam viuum mortale tamen , ad restitutionem obli .
14. Non esse mortale de aliquo ignoto, vel inde terminato male loqui: v. g. in tali loco esse multos improbos; in tali Collegio unum Canonicum commisisse graue crimen , v. g. simoniam docet Escob.
Bonac. Gar. c. limitatu si non sit tales, quod in alios redundet,
288쪽
as Grauissim Lautem peccant, qui ordini, seu Bato Hicui Religiosorum in communi, vel mo- . nasterio detrahunt, dicendo V.g. quod in eo niale vivatur, non seruetur obseruantia regularis, c.
'nisi id sit plane notorium, quia grauissimesno
Cent tenenturque sub mortali ad restitutionem voti communitati, aqua superioris remissio non ex- crisat. Sor. Nau.Trull.c-Io. d. q. Talem autem iussicienter confiteri si dicat:detraxi cuidam Religioni,' ordini,vel onasterio,&c.siue sit communitas numerosa, siue non docet Lugo, ct ambur de exped. eonflib. 2. Eis a. r. Similiter mortasse est tacita persona nom*nare monasterium , Vel ordinem religiosum ex quo aliquis graue peccatum occultum,Vὰ adulter ij,ve1 bHificationis commiserint.Nau.Trul.c. IO. d. x . I . Explicandum est in confessione,an apud mur-ttis , inuo crrciter Pan ero apud unum tantii malicui detraxeris.Ita probabiliter. Bonac.de sacr.d. s. q. q. 2.9 3 dis 3 n. 6. 23 eX Sanch. L. AEdr.num
x s. Sed C. Lug Ei Mna 3s Q. 9 63. e Na r. Sal son. 9e negat, dicitque contrarium cssc probabilius. Nec omittendum , si quem infamaueris libello famos, cum id sit genus detrahendi grauissium, Mad plurimos pertinens. Non tamen necessario dicendum, in quo Senere infamaueris: quia fama semper est eiusdem speciei in genere moris.
a8.Peccat mortaliter contra iustitiam. tenetur. iad restitutu,nem, ratione cooeciationis, is, qui audit detractorem, excitando. et animando effcaciter; qui vero laetatur tantum detractione audicii, aut licet non laetetur, qui non impedit, clim commode possit peccat, pro ratione damni mortaliter. vel venialiter conti a charitatem, non tamen tene-.tii ad restitutionei nisi sit superror,pater,vel doarninus is enim ex officio tenetur impedite subditum ne alteri iniuste noceat. Dixi, si Ommod possit quia non peccat, qui putat monitionem suam nihil profuturam is et ex eo Imagnum incommodum metuit;vel qui rationabili
289쪽
Debet tamen tune discedere, si commode potest stfaciem tristiorem ostendere , vel alio sermonem auertere. vid. Lus. 9 Bon.l.c. Hinc aequalis raro, inferior rarissime tenetur corrigere detractorem. x. Quia audiens plerumque nescit, an quod dicitur si notorium tametsi ipse ignorauerit, in dubio non est , cur damnet detractorem. In quo multi falluntur , existimantes, simul ac aliquid audiune dici contra proximum , id sibi mox refutandum. a. Quia coepta detractione, saepe melius consulitur proximo , si sinatur absolui, quam si abrumpatur. Nam si distinctὰ explicetur sepe non tam grauiter apprehenditur,quam initio conceptum erat .Quia saepe sine graui offensione non pote corrigere.. . Quia saepe alter habet iustam causam manifestandi .ptaesertim uni soli. C. LV Le.n 8.vid. Dran. r. 3.m.ῆσ24.cti. m Refas. Suare I. An liceat alium infamare ad tormenista grauia vitandassResp. r. Licet, si crimen sit verum quia nulIam alteri facit iniuriam,cum habeat ius ad illud in necessitate reuelandi. Resp. a. Si crimen sit falsum,non licet:quia esset
mendacium perniciosum.Din.tamen Ἀauar.Putant, veniale tantum esse, si sola infamia sequatur, post torturam reuocetur, eo qubd non sit infamia incax.vid.infra lib. 4.cap. 3.d. 7.
uare a. liceat seipsum infamare λResp. Id non esse saltem mortale regulariter. Ita Lus. Ful.9 Larm . 3.t. 3l. 2.L3 3.14. quia non est contra iustitiam,chm sit famae suae dominus nec contra charitatem, quia haec non obligat ad bona externa conseruanda, nisi in quantum id exigit salus propria, vel proximi. DiX, regulariter, quia per accidens potest esse mortales, ut verbi gratia, si tua semis necessaria muneri;vel si tibi damnum vitae, vel aliis infamiae, eri eadem sequeretur. Unde resolues. Non est mortales, ad vitanda grauia tormenta, falsum erimen sibi imponere , ex quo etiam mors sequatur 'uia non tenetur homo,cum tantis cru I
mubua vitam suam tueri nec cis dicetur se in 'l
290쪽
C . . Dub. II. De Detras. et 3
Sed tantum est iusta causa vitam morti exponere. Lurso BQυ.insta l. 4.cap. 3.d. 7.
Mn , quomodo Fama restituenda Resp. Nisi sit causa excusans,patet ex natura iu- Bitiat, ex dictis ressit famam iniuste ablatam restitui debere. Et quidem, si verum crimen quis narrauit, debet opinionem conceptam, quantum potest; apud audientes abolere,dicendo v. g. se male dixisse,iniuriam intulisse,deceptum esse;&c Vel si hac ratione parum proficiatur,eum laudando in aliis rebus crimen extenuando, honorem eii ire alia procurando c. sic enim sensim tantu 1 em fama eius illustrabitur ex una parte quantum X vittera obscurata fuit. Qubdiu autem crimen falsum impegisti,teneris id aperte retractare adhibito etiam, si opus est iuramento apud eos, quibus dixisti,& per se loquendo ad quos infamia perue-mit,sive apud auditores mediatos: ut contra Lus.
Tan. 2. a.d.Φq. 6.d. docet e Lugo. quia totum damnum famae icuius causa es, teneri reparare.
Licet aliquando lassiciat dicere, te penitus deceptum, rem aliter se habere,inale te informatum fuisse. v. Lum l. 3. 3 8 2.c.7. Less.c. Dixi,pers. plerumque enim per accidens ab hac obligatione talis excusatur , respectu auditorum mediatorum tum ob moralem impotentiam, tum
quia eo ipso, quod apud immediatos retractauit, implicite illis commim, ut hanc retractationem ipsi indicent aliis,si quibus forte reuelauerint. Idque confirmat praxis Consessariorum, qui tantum bligant, ut retractent apud eos, quibus ipsi reue-
i. Confessari est, uti Concionatorum, bene instruere suos, & monere de restitutione , ac fuga viiij tam communis. a. Is qui bona fide,vel probabili errore ductus, fine formali mendacio falsum de alio dixit,tenetur intellecta postea materiali iniustitia ad restitutio- renastice non tam stricte quam qui infamauit per