Jacobi Vanierii é Societate Jesu, opuscula

31쪽

De Amicitia Nos qua lege pares inter vivamus amicos,

Tu senio gravis, & longo iam doctior usu, Finge tua nos, Mopse , manu; pronumque fideli pectus amicitiae . si quid vacat, instrue di istis.

M. Quae rogitas uno complectar ut omniae verbo ,

Elige i praecipitis caeco nec ab impete cordis Raptus ama : cognosce priusquam foedera jungas i Nec pigeat mores longum tentare per usum. Qu3s serimus tardE crescunt . sed secula durant ivaces oleae: velox amor , arboris instar iEmoritur , nisi radices emiserit altas iΑntἡ leves praeceps quam se diffundat in auras. Nescio quid dulces interdum invitat amores rHos animi rapidos motus nec protinus audi,

Nec contemne tamen: celerem per prona viarum Sed velut infraenas currum ; nascentis amoris,

Judicium si forte tuum praecurret , habenas Sic preme , & indiciis , quantum fas, collige certis, Qui placet, an vita tibi si placiturus in omni. s emimus Tauros bis terque probamuS arando Nec pudet ignotos admittere saepe sodales, enales tamen ut merces in luce maligna , Sie & amicitiae suco fallace nitescunt

Et qui diligimus primum, dein foedere pacto

Excutimus socii mores i inimica querelis Astr* fatigamus seris, cum tempus apertam

Protulit in lucem quod praecognostrae μυο

32쪽

Ecloga III. a Mentis erat . scti nam dissimulator amoris Nemo satis, qui vel dictis factisve dolosas, Oblitus persaepe sui, non detegat arteS. T. Hoc ubi: non homines non questibus astra laceta: Vincla sed auspiciis rumpens male nexa sinistris , Udi per jurum desertoremque relinquo iNec secus ac tritos usu mutamus amictus, Sic & amicitiae veteris fastidia pono, Deliciasque novi sequor invitatus: eodem Ordine non conjux nobis & amicus habentur, Quos lex sacra iugo pariter conjungat aheno, M. Sit suspecta tibi novitas in amore, sodalem Nec veterem postpone novo, qui cognita praesersi ina vetusta novis ; qui , si via longa manebit , Quadrupedem placidum mavis notumque, comanti Quam qui luxurians cervice, seroxque juventa Altius ingreditur , sed te rudis atque laborum I mpatiens , Orisque tenax, vel lassat euntem , Vel secum rapit in praecepi: rigidisque lupatis Indoeilis servire , vehit qud tendere nolis. Α teneris si cui socio consuevimus annis,

Diuleius hoe fruimur, suerit modo fidus e amamus tamque magis quidquid primo dileximus aevo. Pascua Dametas viden haec ut opima perosus , Nontibus & sylvis gaudet , sylvestribua ortus Nutritusque jugis: Coritas praedives ,& alto

me in bonore, regem qui paverat antE, sodales

33쪽

α' A e tἰati ut amat veteres, nemorumque vIrentibus umbris afficitur: tantum vita valet usus in omni. Si comitem fortuna novum dabiti inspice possit An fieri vetus 3 & parvis in rebus amorem Illius ae tacitos animi prius erue sensus . Quam laesura dehinc male cautus vincula nectas; Serpentemque sinu foveas , qui sibila fundens Terreat, & morsu vomat immedicabile virus.

Serius inspicitur medio ratis aequore, fluctus Cum biberit salsos, laterum compage solutae Exploranda prius fuerat, si ferre procellas Posset. de incolumis portus adnare petitos. T. Non labor est oculo navem lustrare sagaei: Nostra sed oceultos habeant clim corda recessus, Alentis ab humanae. latebris educere verum Dissicile est: neque enim blando bene creditur ori νFida nee interpres sensiis est lingua latentis. M. Hoc humilis fortuna dedit, si eommoda vitae Plura neget, quod nec pes, nec reverentia mores Dissimulare jubet: facilis delectus amici, cum timor omnis abest, & opum vesana cupido οῦ Dives enim vix nosse potest, an amicior ipsi, Illius aut opibus fuerit, quicumque secundas Res sominum sequitur: praestat sortuna ministros

Atque voluptatum socios; eademque recedens , Quo transi intat opes, illuc transmutat amicos. Sic cum meta vehis, muscarum exercitus ingens -

34쪽

Ponὸ subit: pede sed lapsus si fictile sinum

Frangisi in effuses avidissima turba liquores Involat, atque tuo fruitur laetissima damno ;Et tu. solus abis: neque enim te murmure blando, Mella sequebantur cupidae sed odora Volucres. Qua flores aetate, puer , ne crede fidelem Conciliasse tibi socium , quem mutuus ardor , Non ratio, nee adulta fides , nec cognita virtus Addiderint: amor in primo serventior aevo Prosilit ; at tenues mox evanescit in auras. Tunc sere matura longo phst tempore fructus Qum aetate metas; prima nec messis in herba Spes faciat certas: rebus mutantur & annis Ingenia & mores: occultaque semina rixae

Saepe jacit socios inter sitis acrior auri. Una facit stabilem probitas quae gignit amorem: Hanc sequere , & cujus possis dein moribus uti ,

Q ere tibi vitae comitem : te namque , sodalis Qvglis erit, talem facient commercia vitae. Rut reperit similes aut efficit usus amicos a Cereaque in vitium flecti, virtutis in altum Vix iter assurgit rebus mens prona caducis. . Sed non una fides , non Virtus unica dulces Junget amicitias, nisi mutuus ardor amantum Allieiat tacita captas dulcedine mentes.

lis enim facili rivus de elivia lapsu

35쪽

De Amicitia

Qui. per rura fluit, sine vi, sine fine perennes

Volvit aquas: morem contra sed in ardua nitens Haeret & arenti siccus mox deficit alveo: Non aliter esim fertur amor quo prona voluntas Ingeniumque trahunt . it lenior obiice nullo , Nec mutare suos solet aut requiescere cursus.

Ol tibi si qualem mens libera fingit, amicum

Fata darent, eui cum blanda dulcedine morum, Cum vera pietate , sagax prudentia rerum C b igerit , sanis qui seque suumque sodalem Consiliis regat , atque regi patiatur ι & iram Non magis ipse suam quam consiliantis amorem Audiat i amborum quam fortunata, pericli

Qithm secura finet, quis dulcis vita seeundis

In rebus, ea sus quam mitior inter acerbos.

Cum sociis eadem natura duobus , idemque Ingenium est ue amor unanimis suavissima nectit Vincular saepe tamen comites diuturnior usus Utiliorque simul junget, si comprimat acrem Lentior, inque vicem pigrum stimulaverit acer, Laetior exhilaret tristem, graviorque jocosum Contineat , studiis ambo concordibus unam Dum foveant varia nati licet indole , mentem. Cui prompta eor bile tumet , si nactus amicum est Irasci facilem , novus additur ignis ad ignem Diraque permixtis ardent incendia flanmais:

Et tristem si tristis amae, quis mutua solver

36쪽

Eeloga III. tΤaedla , quis vitae taciturna silentia rumpet.

Ne socium tibi junge levem, quem mobile pectus

Auferat , argenti caeco nec amore flagrantem ,

Qui, quas cogit opes . ipsi sibi deneget amens: Indole nec saeva natum , nec rursus inanis Officii plenum minimis in rebus amicum Elige, qui casus idem non perstet in omnes Nec vanis elatum animis fastuque tumentem, Qui sua solus amet. miseraque cupidine laudum AEstuet, & celso fastidiat omnia vultu. Nescit amare , pares qui nescit habere superbus. Inprimis nequam fugito stolidumque: timendum Ingenium est utriusque alter contemptor honesti Prodet amicitiam , sua si res postulat i alter Imprudens , etiamque volenS prodesse , nocebit.

Ille seret morosa sui fastidia , justos

Ille metus e neuterque fidem praestabit amico, Commissumque teget ι sed ab unius excidet ore , Rimosas vulgi quod projicit alter in aures. Qu3erat uterque sui similes ν & Moevius excors Cum Baviis nullo ducat certamine vitam. Rursus & ipsa malos scelerum commercia jungant i Cumque Lupo veluti Lupus , & cum Tigride Tigris

37쪽

'3 a. De Amicitia

Non stat enim simulata fides, nisi mutha qualitum

Gratia constiterit: neque leges audit amoris , Virtutis quicumque solet perrumpere fines. T. Dic age num terris veluti non una colendis Rusticus arma domi provisa reponit ἱ amicus Sit pariter vitae non . unus habendus in usum.

M. Non patitur juncto plures incedere passu

Arctus amicitiae trames , vitaeque beatae

Nescit opes, qui non uno sat dives amico est. Qu, numerat multos, nulli confidere debet ,

Et qui solus erat, si mors inopina sodalem Abstulerit , fidi non deerit pectoris haeres.

.Laeta per arva fluens, uno spectabilis alveo, Si plures vagus in rivos deducitur amnis, Indecores volvit sine vi sine nomine lymphas. Divisus sic aret 'amor ; nec sustinet omnes Officii partes. Variis assectibus anceps , ius haud poterit comitis mi aerescere casum , Alteriusque simul sortem gaudere beatam. Praeterea socii studia in contraria plures Ire solent : neque non rumpi communia possunt incula , quae lucri spes aut certamen honorum In diversia trahunt : quidquid conceditur uni Alterius votis subduci sepe necesse est. AEquales aetate duo jungantur amici , Conditione pares ; nisi sanguine clarior alter,

Virtutis reverens quavis sub veste, superbos

38쪽

Eelua III. 3 3Posthabeat meritis titulos, & moribus aurum Seque potens ad amicum humilem demittat: & illum Idc faciat pluris , nomen quo majus ab ipsos Nullis natus avis primus sibi eondidit, ortum

Emendans virtute. Virum sic captus amore

Caelestes habitus majestatemque reliquit Phaebus, & humana sub imagine pastor, easdem Arva per & saltus nobiscum exercuit artes. Haec sunt, care puer , socii praecepta legendi, Quae sequere ue & dulcem fidumque benigna sodalem Si dederit Fortuna s tibi gratare bonorum Optimum, & ad plures vitae quod pertinet usuri T. -m mihi non ratio, non experientia mortam Longa satis , sed par aetas conjunxit, AmJntam Gratulor inventum: me diligit ille , nee alter Carior est illo nobis: cognoscere tantum Te monstrante velim , sineret si tempus, amandi Quae praecepta sequar: sed jam processit olympo Vesper , Ovesque monet saturas decedere campis.

ECLOGA QUARTA.

In qua fictis exemplis recensentur pes,tes quibus interire solent amicitiae.

M o P S v S , T T R S I S. M. Collicito quid triste moves sub pectore Τhyrsi ET 'Hinc procul ex hominum coetu nemorosa Te-

Iarum

39쪽

'34 Amie KaMens agit antra sequi: me perfidus odit Amyntas , Meque fugit, prece nec fletu placabilis ullo.

M. En puer, humanis quae sit fiducia rebus r Ager inexpertum pectus dolor asperat: usu Firmior obduces callum. Sol ecce sereno

Ut nunc dulce micat caelo ; nunc rursus opaca

Nube latet , gelidosque ealet dum servidus limbres colligit , & subito eontristat frigore mundum. Has hominum, si fert aetas, has Τbrrsi dieruila Experiere vices. Caeli frontisque serenae Nulla fides: aliena tuos si sorte dolores Damna levanti & ego primis deceptus ab annis Edidici servare modum, nec credere verbis. Ne loquar aut Fabium, sibi qui vix nomine no os Blandius appellat , carisque adscribit amicis , Vel non absimilem factis & moribus Ibin , Cujus in ore frequens amor est , in pectore nullus iQuique sui solius amans , serviliter illos

Quos timet observat : quorum confidit amoti, Negligit i atque adeo sua spectat commoda . tantum Illius ut possis in amore reponere, quantum Utilitatis habes : vitiorum hae indole natum cum neque diligerem , nec amorem fingere possem sLaetor amicitiae posita quod denique larva,

40쪽

Eolagas I V. yssi memini, primus quondam Meliboeus amavit Me puerum puer : Huic magno devinctus amore Pastorale pedum dederam, calamosque , tenellam. Et Capream, multosque suis cum matribus Agnos. Non tantum placuere illi mea munexa, quantum Dulce mihi fuit usque novum dare pignus amoris . Fors tulit ut peterem mihi quae vilissima rerum , a

Viming defuerant: negat ille petita, benignis

Nec curat tristem verbis mollire repulsam iIngratam volui penitus cognoscere mentem sTiiticeasque virum fruges nummosque poposci. Indueram vultus plenoS moeroris , amoreminecendi sic posse ratus : praesensit avarus. Occurrensque meis precibus , mentitur egenas Jamdudum res esse domi: tum ferrea mecum .

Secta gemens, quam durus opem negat, ipse precari . Visus, amicitiam mavult qu m perdere nummos. Promissor tamen heu quoties vitamque suique Quod non juris erat eaput Obtulit a atque petent i

Abnuit exiguam cererem, qua dives abundat.

O monitum sapiens t hi qui se eredit amari Nil roget , at dulci felix errore fruatur. Post illum subiit spectabilis ore Menalcas. Tebueram quem nosse prius , 'alesanus amavi et Natus at ille mala puer indole, quemque probrosIs nyadens dictis, odium crudele movet At i