Conradi Neobarii De inueniendi argumenti disciplina libellus, in studiosae iuuentutis gratiam nunc primum conscriptus

61쪽

omnibus ex equo competat s B, Eri prorsim, nisi communis memoria fallor. M. Que tunde quaesos B. Quoties ommim op oppositis tribuuntur opposit aut certe, quod uni opposinorum positorum tributum est,id ab altero remouetur. Id qui concitio. dem in relativis in hune fit modum, si seruitia mi erata,ergo dominiustiti si praeceptoris munere de regi iucundum H, ergo discipulum agere molestum, Incontrari s hoc pacto: si amandus, bene meretur, odio prosequendus est qui male. Si in voluptate ι mu bonum consisti profecto is dolore extremum malum. Si glaeies constringitur frigore, ergo calore resoluitur. Ω tibi calida prosium,ergo obsum frigida, Hac βrmuisti tum p sichium medici non raro utuntur. In privatiue oppositis hunc in mod-: integritas sensuum a natura expetitur,ergo cum natura pugnat ipsarum priuatatio, si usus tantopere expetitur,maxime fugienda caecitas.Si vita beata,ergo mors m eru . In contradicentiabus hoc pacto Si a cibo inumbulare ad sanitate costri. ergo non ambulare,insalubre.Ηksi uoce eundem non repetu, ex contrari s nascetur argumentum.Visia cibo inambulare tuente valetudini costri, ergo quieρα Annuatim efficiendum est, ut communis haeeyrmia ex contrari s ratiocinandi, certa quadam vico ratione constituatur Alioqui enim ex contingentiae buε nascetur argumentum , Huius itas clusu fierit: si imperatorem esse,praeclarum est, ergo militem agere ignobile M si ita collegeris,si imperator clarus H,era

62쪽

DE INVENT. DIALECT t argumentatio. M- Qtiid porro de oppositis okt praeceptor annotaret B. Ex contrarijs immedia Annotalis. tis,expriuationeta habitione, ex ex cotradicentibia

sci propositioes Dpotheticas, pus proprie disiunditans eraditi appessant, Primit enim ex cicerone id liquido constare,psi in Topicis hoc modo seriptum reli quit. Que conclusiones idcirco rarae sunt,s in disiunis citone,plus uno veru esse non pol Deinde ex A. Gessio cum haec in is . verba extant: Ex iuibus qssae disiungutur, unum esse Meru debet,caeterasalsa E plaucro huiusmodi u ferebat: tiustus est aut hi iustum Aut nox en aut dies Aut misera ed mors aut non inistra. In his enim disiunctionibu3 plus uno veru esse non pot- M. Haec de oppositis abudes Diu sed diuersum, alteru P πημα, repugnantisi genus quod uotas s B. Tituluargumen a Mi ivetisti,quod no certo ductu,sicuti oppositastat Eanteris titillas.

nu quada ui atq; βubstantia a re proposita disidet, ita ut altera id inum quod alteru dici no posituit si ostensurus Hercule non fuge deu, in argumentu abumas homnem,colliga sub hunc in modu: Hercules homo fuit, ergo no deu3. Hic homo q in argumentu adhibitivi est,adeo interna ui ais postumiae rone infidet. M. Quot QVatitor modis Uu uenit argumentu a reapposita esse diuersu s diuersio, B, Quatuor, numero, lyecis,genere praedicamenti ruminosito. M. Qiuinta numero s B. cum utruseram Nymero digumentum'res colligenda fiub eadem specie hsina uersum 'continentur, hoc en, cum ambo unius specierindiuiis

63쪽

specie diuers

Genere diuer .

Diuersum

praedae

mento.

laterram cCaesarem,quodBrutus eum conficerit. His cicero ut res proposita, ex Brutus ut argu me tumuni in electri,n rum homini siubipiuntur M. Mandosipecies B, cures in quaestioneposita,eriapod in argument assumtur, uel diuersarum stecie sunt indiuidua:ut Alexander π em equus

etes inter se diuerse,ut homo π equus, M. Quido genere s B- Qgum argumentum erres, cui Des quaeritur,uelleries sum, uersis subiectae generibus, ut asinius er lactuca, homo er pomus: uelgenera a se diuers ut animi er arbor,lapis ex herba. Micb. tandem est quartia modus s B, Qq arguamentum erres probandam diuersis predicamentis, hoeta, summis remn differentium generibus contiis nentur. QMd genus argumentationem conficeris, sῖ uel homini magnitudinem,uel dominis explicando,uirtutem adhibueris AtD Henobmmea edum est, ummam diuersitatem esse, praedicamentis aliqua inter sieesse diuersarcondi minimam eorum,qua numero diueψut Ex escitiar, quae praeacumens dimotu unt.baee ipsa cetreis conditionibuη omnibus deferre: creontra,qua numero eadem an caeteris quoq;rationi, bus eontentire. Μ. Quae ina diuersis colligeritor nudus B. Negaria nam ex agrinatione uniusdiuersi eonsequitur alterius remotio me quidem a vomentandi ratio omnibus diserenti modi, ex aequo

comitud quod exemptu nobis pateficero. A mi renas

64쪽

DE INVENT. DIALEc T. differentibia bune in modum cossigitur. Romalus urbem Romnam condidit, ergo non Pompilius. Ilio ab Homero conscripta est, ergo nona Virgilio cato sim, ergo perperam me Antonim compestu.

A lecie deferentibus hoc pacto. Bucephalas equus

fuit, ergo non homo , Piraei homines sunt, ergo non aues Agenere diuersis,ubmaragdus gemma eri ergo non herba . Argentea moneta est,ergo non aurea - Tu

quam decem pondo argenti deposueris,qua fronte a ri tantundem repetis Marmoream domum diruisti, reponis lateritiam s mdnquum haec non tam genere

quam specie disjA re dixeris. A differentibus praedic mento: ut si uirtus qualitate censietur, ergo perperom sub tintia dicitur . Cohors namervi est,ergo non subα stantia. M. Hactenus frater,qua licuit Adrier ratione ui mi quatuos mentionis titulos sigillatim pertraactasti: deinceps id abste requiro, si qua conditio sit oismnium commullis s Bar- Prosum frater, π qsiti coditio omdem huiusmodi, ut in distinguendis argumentorum tuum inuenladicibus , stupo in dijudicandis ipsi argilo M tibis titulo. tu, non absolute quodque consideretur, sed ad pro rura eorupositam restratur quaestionem, ac prositi, quam ex 'eu comparatione, bditudinem acceperit, nomen quoque tituli cuius iam reeipiat . Ex quo efficitur mura atque idem argumentum, prout modo huic, modo itili quaestioni probandae accommodarur, nomen qgoque subinde commutare, mustos inuentionis , siue india

65쪽

liuealorem, argi temur hi hunc modum calore soluitur glacies,ergo Irigore constringitumcaalor extenuat corpora,ergo nonsiccitas. calor frigori immicus H,ergo er ealida infesti sunt frigidis. si e lor tantopere laudatur,non vituperandus ignis,in quo hic inest.Incalescitglacies ergo resoluetur. calore afmus sum,ergo qualitate. Pleruans calet adolescens ergo bilissim nactus est corporis statii. Septem bis cofecimus argumentationes,que totidem triuentionis titulis distingatur. QMnquam enim idem caloris nomen in omnibus argumenti uice defung tur, tdmen quia id ut singulis βrmas, pecudiari quadam habitudine cum reprobanda comparatur,non uni,ueruseptem titulis sussciuntur confectae argumentationes . Prima igitur a contrarijs:aster adiuersis quae huic proximaeo,aco iugatis:quarta,us adiacentibu3:quae huic deinde acceriint,acussa sexta,ulecie:postrema argimaelitatis tingentibus nuncupanda est, Ex quo licitur, primum

omni argumento nomen contingere, ex ea habitudinci. qua rei probanda iungitur: deinde utrums, puto arugumentum,er rem in quaestione polluam,connexorum naturam tauari, ac mutuo conceptustrationetvigi , Id quo magis in aperto sit, pingui quidem Mianem attamens acili ratione,non Gram,sed ita depingam,ut non tam aiurium, quam ociis . torum iudicio

66쪽

DE INVENT DIALE cricum argumetitum crisciuera

Definitione

Genere

Specie ProprioToto Partibus coniugato Adiacentιbus

Ambus subiectis oeciente Fine In quastione Destinato versaria 'Loco tur. Tempore connexis

contingentibus Nonaim rei Pronunciatis

t comparatui similibus

oppositu

Species Genus species Partes tum coniugat subiectan Adiacent. μι Actus

Destinatumesciens

Finis Locat quodiem pore geritur connem 'contingentis Interpretulia

Id quod pro

nnnciato dea clara est. comparat .

simile positum .visersuri. 'Tabula la

67쪽

co NRADI NE OBARMVides hae serie, bina ubis nomina inter seconferri,

quae tinta relativorum conditionem sibi vicism non na impartiutur, ita ut quoties aulimenti titulus uarieri, ri, tur toties Cy rei probandae nomen aliud existat.M.Acis cipio equidem Wrationes'nomina argumentorumonis terna naturani, sed ab habia. ἡ bitudine, qua praesenti quaestioniaceommodantur, de ' stinguenda esse: uerum quid duae ut minimam voces, ' in omni stre disiceptatone uersantur, utriquaeso arrauitιtutiq*'-eomparabitur, ut tituli cuiuspiam nummculus nomς ἡ Η. Η dixero: do enim bubiecto u ' quaestionis termino,modo praedicato, do viris comparat , certi indicis appellationem sortitur. φαruntamen haec praeceptoris nostrisiententia est, Maragamentum eius tituli nomine potifimum donetur,

ad cuius formum tanquam legem probandi uis fides ratio aptistae quadrarit . Ut si in hune modum eorui M. Adolescens paestet, ergo studiosius en, non minus adolescenti,quam studioso comparari potest argumentum, ut tituli cuiust)iam nomen accipiat: tamen quia uis probandi, contingenti rationibus potistinim nititur, studiosio rectius quam adolescenti comparatur palendι verbi , ex pro ea quam inde habitudinem

acceperit, in certum mentionis indicem referendum est. Μ. Hactenus communes inuementi argumenti

notas indices, strinone consierim deinceps requiro, qua iuuentionis tituli in quoque disiceptatioris genere

potisita sequendi μι- B Horisdici in quaestio

68쪽

DE INVENT. DIALEc non uarietate dependet. Est igitur bar conditis ante nobis perspicienda, quoi id quod rogas cottimore de expediri m it M. Agestas, quot modis quae lis bdiuiditur s B Multis sne ijsq; uari s , sed nobis eam xime partitio boe laco per equenda eis, que inlita q tuto praesenti potissimis congruat, M.' Quae en tandem isti s B. Qua duo prim quae nis genera nun aerirantur,unum cognitioni aster actionis. M. Quus

disceptationes cognitioni tribuis i eus ne ,quae cognitis Marin artium aliqua continentur s Ba. Non eqμidem, his used eas quibus cognitio rei scientias perquiritur, qua qrures finis est ipsa scientia, non actio, quocunq; ta dem artium genere contineuntur, Q gare si μζl ih pqr assibilatibus, quas activas appestam philosophi, res in *m duimo. quaestionis formam trahatur,cuius finis sit ipsa cognitis di huius ordinis constituetur disceptatio : ut si in qua astionem ueniat,quid uirtus si quae ollicis partes: cognitionis disceptatio appellabitur, etsi res profectae sunt,

ex philosophia morali, quae activo artium genere cera setur M. Ossam uocas di ceptationem actionis i B. In qua agens consilium osticis; ratio requiritur, in quocuns etiam artiu genere uers tur Hoc pacto er priussica permulta de mathematica actionis distulationes Diuisio nobis constituerint,si in eam quesionis form4m deuta quae Eois nerint, qua officij ratio ab rerum expetendarum dein cullitiam

lectus exquiritur.Vt si in controuersiam uocetur, e quid elementorum cognitio medico sit expetenda, e

quid numerorum ratiost distenda philosopho, m

69쪽

An siti

sit ne res

omnino.

Qgis rei

ortus.

Quae eras, rem em

co NRADI NEOBARI Fpartes subjciuntur isti generi, quod cognitionis appensumQnauor ab Aristotele,an sit res,quid sit

qaali si Wqua de causa sit talis . Uerum ab oratori hus, quos in presentia pro arbi tratu praeceptoris se mu tres huius generis partes numeruntar o fit,quid sit,qualint.Ηunc enim questisnsi numeru π ordinem cicero non modo in orationibus 'rensibus, quoties id causa postulauit,sequut G est, sed hi diuinis quos philasophicis plerumq; obseruauit .Quam igitur uocat oratores,quaestιonem an sit sB.Eam qua quaeritur sit aliquitan non it uerit, an non Merit: factum aliquid sit,an nofactus e an isto actu sit modo:buc causa μα im sit,an alium si causam illa an ille insidias merit, caetera1 id genus consimilia, M.ana generibus Minguitur il la varietas B. Q gatuor, uno cum paeritur aliqua de re, sit ne omnino nec nereia velfoli hoc nomen impartiuntur dialecticorum pleri, er veter er reucentiorum, Ut eam in questione uerit,equid nam horine ι ,ecquid equis reuera sint, an haec tantum optinione bomina credantur.Natura ne situra inter bornianehen opinione. Μ, Qq deflauera genus, discept ιioni an sit subiectum s B. mini rei origo hi quastisonem trabitur,o unde quid, ortum', rationibus indagatur mod genus H, Isaura ne,an doctrina possit bonestu coparari. Qifod sit initium legum aut rerum publicarum Μ.Tertium quod in s B. cam non tam de rei origine,quam de causa esciendisfacultate er raris ne disperituriri si is controuersiam ratur, quia

70쪽

DE INVENT. DIALEc T. Fus comparetur eloquentia. r desti inu bot es de rebus maximis dilbentuitu M. Quod ect pHhrem stac de mittatione rei cuiuslpia cotrouertitur. Quod genus Ah posit ne eloquentia comutatione aliqua conuerti in infantia Ecquid interire nings in homine posisit,an in uitium couersi s Μ.Quum uocas quaestionem, ud βιm, in qua de se rationibus disceptatur, quae ad rei tu vita pertinem Qualiasuiu stre omnia,quae sargumetorvindicibu3cotinetur,quos in ah alia anteuocauimus M, uot disceptatiou formae, quid'qcallioni subqciuturi B sex una, cude rei praebentis genere quaeritur,ut si ιn quaestionem uentat,in quo artis generire Rhetorisa numeratasit Su ne prudentia virtus mo

fretiae appestatione ueniat . Ut ornate dicere proprium sit oratoris,an id etiam aliquis praeterea posit in bomne ne sessi cuda an etiam in beluas,aegritudo . se ne

dialecticis propria,ueri fui j dijudicadi facultas. Tertia,quu rei frutio,seu notio hoc est,quod conianimere quo impressusu quaeritum Ut sit ne ius, qκod m4xim idem india parti irile est. lne iustitia uirtu3,quae publica utilitate vir=ια conseruata=umcuis tribuat. Quarta, quum aliud nest, an idem, quaeritur Vt idem ne sit pertinatis G pπseveruntia . Idem ne si liberalitas er mognscen, Quae deistis . Idem ne sit incubus G apoplexis , an est νriptio , -- Qvita, quum β- er quas naturalis nota,

s ct criptione exprimi sint, quaeritur , vel quod