장음표시 사용
101쪽
inium vicina. suis aliis obliti Dis o Cadavere piamst indico Ordinario. vix credibile est . quam magnus Calculus. duarum prorsus unciatum ponderis cjusdemque i
pariter cum Corde sigurae. Ventriculos ipsius ambos undiquaque occupans sit intust
In Vesieula quoque Fellea Viri nobilissimi Domini Sineluis lapis repentis Dura es iis
quantitate ad Nucem Moschatam accedens. quae in Musaeo clatissimi Viii D. reaetas it Equitis aurati servatur. Lapidem e Renibus Viri nobilis D. Brimis di de Meartou extractum ostendit mihi
Conlanguineus meus D. Patricius Trinuo us . Phi ophus Christianus Pu' -- ritatis primaevae aemulus. qui. quam alii profitent ut verbis. viti & moribus simplicit rem pressit. summa quoque doctrina re rerum variatum peritia praeditus. Fratis Lapis tantie magnitudinis. ut Renem in quo erat impactus ita dilataret, ut alterum asversi lateris attingeret. Fuit autem inaequalis adni liun figulae I cum appendicibus quibusdam . quae forma Renis erant.
Vidi quoque Lapillum ex apostemate digiti cum pure oectum; δc reperti sunt in
Ungua radice adnati Lapides. apo
Habeo etiam Lapidem ex Intestinis. post ingentes in Ventre dolores. rcatore quodam cum saecibus alvi depositum. Eum videre est delinearivra in Tabulati a. una ita iacum dimidio alterius miniis duri per secessum quoque ejecti Sed hie . de quo nune M. mus. suiuosus dici potest. Coloris est iusti R. si leviter tangas . mollis instat pannili bissetici cernitur. quem tamen utauibus penetrare nequeas. In quibusdam partissili i coloris 3c duritiei est. Lapides. qui in Renibus et Vesita reperiuntiar. variae naturae sum Quidam ma- ubiles et facile solubiles. aliae siliceae plane durities; et hi variis Tunicis seriatim coag- - - 4mentatis constant ita ut . citrita exteriore Tunica, quae iacis asperii res i. interior du-- rissima et laevoris politissimi rei natur. tu . Cum frequentissimus sit in scura Moibus Iuthta s. ope pretium certe erit in esus nisis,
in ει - naturam et causas accuratius inquirere. .. Calculo vero maximHaborant homines in
Tra Aquit uno aeter) et ex renum allectionibus. et urinae stillicidio. et coxendicum,i. - morbo corripiuntur . et herniae fiunt. ubi aquas omnigenas bibunt, et de ni misit ominibus, in quae alia deserunnat. 8c de stagno . in quivi fluxiones multae ac omnis is generis deveniunr; & qui aquis invectitiis ut utitur. quae ex longo At non brevi loc Arum intervallo asseruntur. Non enim fieri potest . ut alia aqua sit similis siti sedis aliae dulces sunt. aliae salsae & aluminosae. aliae de calidis fluunt. Ubi vero hae simul inter se miseentur. dissident. & quae ibitissima est semper superat: praevalet autem non semper eadem . sed alias alia. Et quidem eum multae Aquae Minerales ubique in Scuta sint . quae tartareas salinas- Mineraliaque partes Minet alium . per quae fluunt, secum devesiunt; & cum illa aqua nim inbus tum potus paretur: hine certe est . quod tot Calculos hic reperiantur. Inter Mi- 1.L-neralia autem . quae eam virtutem a maxime aquae communicant, praecipue
sunt Marmora. ca praesertim species. quae Lapis Calcarius dicitur. N ex qua Calx πcommuniter conficitur; tum Custallum. Alumen. Vitriolum. Bitumina quaedam. ct Marga. 8c Argilla: ipsaeque arenae. sabulum lutumque. Ab his enim deraduntur ab aqui ramenta et tenuissimae particulae . quae cum aqua haustae in farctus primo et o striiationes in partibus producunt: dein congesta magis mag:sque illa materra. a Gdente quoque succo pestifico. in lapidem coagulatur. Et cum recte licet argumentari a causa. quae lapides in Macrocosmo sive Unive G conficit. ad eandem quae in
Nicrocosmo seu Homine idem peragit. quandoquidem autopsia constet lapidem illum Stal smitem. qui in Spelunca apud olaira reperitur. ut & alios plures, qui ad me transmisit suere e Mineris ex quibus Lapis Cadcatius estisditur. quae praesertim in L - Mense Praesectura sunt in loco prope Argentis inas. qui Κω--hiu dicitur . ex se .co lapidescente esse . qui ab ipsis Caleariis lapidibus destillet : et ediderim ego irequentissimam Calculorum in nostratibus causam esse aquam ramentis Lapidis Calcatii impraegnatam. Quod eo magis adducor ut credam. quod is morbus frequentius Α-gricolas invaserit. ex quo receptus .est usus Caleis pro laetamine ad agros meliorandos. Necelle enim est Terram et Aquas Calcis qualitates imbibere. ac proinde glana. quae ibi nascamur, tum materiam. tum es scientem Calculi in sinu gestare, eo potentiora
quidem . quod Calx quae ex Lapidesne Bitissimo ex carbonibus combusto constat praeter Tartaream substantiam. Q eoagulativum in se habeat, in quo verisi-R 1 mile
102쪽
mile est seu facultatem stam esse . quae a calore nostro mam Mactum reducitur. D. si a sti simul sint visculi & tenaces humores. tum par est italum in firmiorem & indisi illam Calculum eoumentari. Non diuit Ur tamen is i. sabulo. alumine. vitriolo. sulphure alii ue Mineralibus . concurrente viri te petristea ista, lapides silio consistentiae ct duritiei quoque confici poste; imo k s lem communem pani & inui ab eorum mniectoribus nequissime commixtum suas quoin Calculo uniendo lue,ete. Atque hac de Morbis sufficiant; nune ad me um iri medendi transibo.
Edicina P am ut ait Seneca paucarum fuit Hessiarum scientia. quibus si--,
in Isteretur languis fluens & vulnera coirent paulatim. Nunc postquam tot Modi qui in humanum genus grassantur. multa induxit luxuria. est adjectio deficien tium& detractio supeliuientium, singulia in homines beneficium. Ejus finis est sanitas. quae omnium actionum integritate concluditur; ossicium est. cito, tum ' neunde curate, quod legitime mininiaque mora rificit. cum paucis judicio delectis & usu probatis remediis. temperatis quidem . seu morbo valentioribus & morbi eausam penitus evellentibus. Medicinae faciendae plane necessaria sum haee duo lumina. Ratio at in Experientia. Utrumque per se indigens. alterum alterius auialium postulat. &ex iis Quobus vera morisborum curandorum methodus elicita est . a qua sua Medicamina Dei manus deplomunt Medici. In persecta Methodo rite administranda pars assina. causa Morbi ejusque species sedulo sunt indaganda, cum ex eorum propriis signis certa indicatio sequatur. & inde
ad Morborum curationem deveniendum . quae tota sic perficitur. ut Contrariorum contraria existant Remedia. Et cum principales communissimaeque Morborum causae. apud nos praesertim, sint Plet hora & Cae hymia; sedc totidem sunt prima & communissima remedia . sanguinis mill 1 3 purgatio. Et quia Plet hora nimio ciborum maxime nutrientium usu a ruiritur. R Cac hymia ab usu eorum . quae minus corpori proportionata uni. praesertim congeritur et priori vitio Diaeta quoqxae seu recto Alimentorum usu. posteriori vero etiam alterantidus Medicamentis occurrit, quae peccantes illas languinem introductas attemperent ri in ordinem redigant. De his ergo nune erit a gendum; et primo laidem Diaeta, ut. unde communitα oriunda sunt mala. inde pro iis primum petatur remedium.
103쪽
De Diata. Uidam Morbi non, nisi serto et igne . curantur; quidam Meditamentis evacua tibus et alterantibus; nonnulli sela Diaeta. Per Diaetam vero intelli mus. primo quidem et largius sumendo. rectum suo qui rureium naturalium cui ea vocam usum. Stricitiis vero sumentes intelligimus non saxtiari cibis. impigrum esse ad Iaboles. et vitale semen e servare. Sensu autem Mici isti. Q mo cibum quendam certo Morbo appropriarum, qui qualitate sua morbo contraria naturam a trantem ad statum suum temperatum reducit. Priusquam autem 'gamus de ea. in hac tertia aemone. de qua iusius Vendum erit . quaedam de Exercitatione et Balneatione quae sub laxiore sensu comprelienduntur in tradenda sunt.
. a Libin De Exercitatione scio agit Q Galenus et H Mercuriistis; cujus quidem mmmoda ede sanitate multa sunt: nam tum ad Emementorum inanitionem. tum ad Didarum Palumbin, nam ct firmam habitardinem confert. Etenim, quoniam exercitatio vehementior motus Α- eii. instrumentorum duritiem. uini caloris auementum A spirituum valentiorem μmotum neces latio inducit. Ex instrumentorum duritie sequitur robur ad labores & t nitentia; ex calore autem aucto distributio validior. immutatio expeditior, numtio a solutior. omniumque corporum iusio. ob quam solida mollescunt, crassa tenuant 3c exigui meatus laxiores fiunt. Sed dc ex valentiora spiritus impetu. N purgari omnes hos meatus necesse est. N excrementa expelli. Balneatio quoque varii usta est: iis enim quibus . ob exerementa sum da sub cute collecta cohibitaque, sebris excitatur. utilissimum est balneum aquae dulcis . cum &fumidum evocet dc universum corpus eommode humectet. I x bestivis quoque com moderatis. si quis eis opinor tune utatui. τλ. ubi de Ili fuerimus. incaluciamuS, 1e--da. fruerati. resiccati . naus Ave assecti. aut inaequali intemperie iuerimus, aut denique evacuationem desideraverimus. na seste corpus juvatur. Nam corpori restituunt mediocritatem temperatarenti. VimS corrigunt. Opportunum calorem augent, demque una
cum sudoribus nonnihil natuum discutiunt Solis autem alimentis rite adiribitis multi molini eurantur. De Diaeta certe mUm---iis. Asce sentit . ubi est, Victus natio attenuans plerisque diuturnis morbis. ut in ra- - Arthritidi. 'spnoeae. tumoribus lienis dc hepatis. nee non morbo crimitiali incipi --ti adeo conseri, ut sesa ea . sine ullo alio Moliramento. sublati saepe ii fuerinti Morbi, qui a nimia repletione sunt. abstinentia aut parcissima diata optime cu- nisam L . . ramur. secundum Aphorismum unocraris . Quicunque morbi ex repletione sunt,
As iura. is evacuatio sanat. dc quicunque ex evacuatione, repletio. dc aliorum contrarietas... ut habet H. Vocrates Latinus nobilissimusta ) initia miserum saniem sitimqueo desiderant. ipsi deinde morbi moderationem. ut neque aliud quam expedit. neque is ejus ipsius ni inium sumatur. Et infra, Neque ulla res magis adjuvat laborantem,
is quam lcmpestiva abstinentia.
Diaeta coire siccundum quantitatem δc qualitatem cibi exacta multos morbos curari. vel hinc apparet . quod quae assumuntur victu rite instituto talia snt, quae facile subigi. dissilvi dc confici a Ventriculo possint. Hi ne in sanguinem deducta spintuosum eum reddunt. a quo sanguine spirituoso mada digeruntur. aut peri ratione foras amandam tur & eliminantur: sic enim Natura suificienti copia proborum spirituum instrudia pravam sanguinis diathesin in meliorem mmmutat. Hoe sane modo tabe, aliique assectus chronici frequenter curantur. 3c multi alii morbi superantur a Diaeta materia peccanti contraria: sic plurimae febres sola Pusana. Hecticae Lacte. tabes quaedam Limacibus v rie praeparatis. morbi quidam calidi humectante dc restiget ante Dina. frigidi δι humidi olida et sicca curantur. Quidam morbi imminuuntur et compescuntur. imo curantur. subtrahendo de Alinienti parte liciuida, ut Carati hi. Et a quibusdam Auctoribus relatum est. Hydropico, quoque totali abstinentia a potu per aliquod tempus curatos suis . se. Alii vero morbi partem Alimenti liquidam augendo curantur. ut de horribili illo morbo constat, qui Cholera morbus dieitur. in quo si Her magnam quantitatem Possetae. vel dilutioris Iustuli ex pulta Gallinaceo hauriat. horrenda illa Vomitus et alvii luxus huiplomata brevi cessant. liquore illo diluente et dilatante corrosivam et acerrimam illam materiam salinam . quae . Ventriculi tunicas ut et Intestinorum irritando et tam . violentas illas sursum deorsumque humorum rejectiones producebat. Et hoc in praesentaneum est, ct semper sere in hoc morbo salutare rem um.
104쪽
Prodromi Natinatis Histretie Seotiae. Quidam etiam cibi sunt. qui specifica quadam qualitate Morbos curant. Sic resertur de Narve s. quod desperatissimi Sembutici apud illos in Insulas quasdam amandan- λῶ, - α , t uir. in quibus copiose proveniunt baccae ejus plantae. - ωtanicis Cham morara No ita , verica dicitur. quibus uilis per aliquod tempus victitant, & ab eo victus genere vale- '' tudinem pristinam recuperant. Sic & via nos Scortatus. qui sunm mari a Nautis contrahitur a salso Aere inspirato & salsis cibis assumptis, ad quae cinimum frigus aut
calor excedens concurrunt quoque, etiam cum incur iles videantur ciborum recentium ' praecipue eorum quae ex viridibus plantis consciuntur usu. is quoque plane profligatur. Imo constat terra quoque contractum Morbutum similes ue Cacholas pravas a cibis salsis. si ieco tritici usurpato facile sanari. Nautarum vero Scor tum piserum tenellorum vane praeparatorum usu. praesertim vero succia justulis missio re tissime curari.
De Uu Aruae in Morborum cura. Iraet sanos Aqua maxime convenit pueris & juvenibus. scemellis. biliosis& iis qui c. m. rati liabitus sunt. actuosam vitam Ventibus. & consuetis eam potare: horum enim eorpora calidiora sunt. & hi quoque commodius eam trajiciunt. Videndum nunc. qui- - - bus in morbis Qus usus maxime conveniatii. Et His crates quidem de vento S aqua cruda loquens haec habet. Sed sunt magis uisibi, - cognatae assinionis Calligatio & Medelae Asiestiones autem praevii motus ad morbum s a. i. sunt. quae es natae dicuntur. quoniam ab Elementis sibi ipsi cohaeientibus ad tormati comeniat. nem scelus producuntur. quibus in posterum carere non possiant se permixta. usque dum di sibi vantur. Ailiationes igitur emendat aqua. quae cognatae na aeque cum partiabus jam pathos & pathemata sustinentibus. Sie bilis traminatur ab aqua. singuis frigescit ab eadem. paulum a temperatura decedentes. Et quidem libros Hippocratis de astectionibus. de morbis. de internis assectionibus legentibus apparet satis. Hippocratem in multo usu apud Agros aquam habuisse. aliquando puram . siquando eum polline maceratam; yiquando aceto mixtam. aliquando melle Sie enim bilem aliosque acres in sanguine humores. imo acidum & alias in sanguine potentias sui verbo utar optime temperat. diluit A corrigit aqua humida uia substantia: & frigida sua qualitate Viscerum exaestuantem calorem lenit Nad mediocritatem redigit. Et ob has sane rationes cum multo studiu usurpari poterita nostratibus. utpote Sistentrionalibus. quibus viscera ut plurimum immodice caleant.& in quibus sanguis retorridus est ' aptus ad est vescentias nimias. Iis quoque valde . conducet aquae potus. qui granis vescuntur, quae acriorem qualitatem ex calce agris consposa contra crint . di in quibus . ob vim calcis glutinantem, humores viscidiores& tenaciores sunt. Sessedo etiam ab ambientis nos maris vapore attracto minae sanguineae & humoribus inducta optime edulcoratur aqua sincera. quae trigida & laumida qualitate salis tum calorem acrem, tum siccitatem ejus apta nata est corrigere. Ex- rientia quoque compertum est. multos Arthriticos . qui nimio vini usu eum mO sum , sibi accersunt. Ibio aquae potu vitatis aliis potus generibus) plane a tam saevo morbo liberatos tui in. Et qui aquae potu utuntur ut multi ex Montanis Sotis & timserioris quoque Plagae Rusticis eam solam pro potu adhibent in ii tum melius cibum com coquunt. tum a morbis immuniores N longaeviores multo sunt. Otiosis tamen. non astatis. Obstriictione laborantibus aptotisque prava corporis intemperie praeditis piis qui Ventriculo sunt dcbili. qui plurimum utuntur re Venerea; Asthmaticis quoque &iis qui Tlioracis infirmitate tabc.ant. nervorum item morbis nocet potus uigidae. Et ideo talas ab ea ab itinere debent; aut . si ea uti volunt. eam debent iis medica mentis corrigere. quae illis proficuum ejus usum reddant. Et omnibus omnino cavendum est, ne aquam impuram. aut Minerali aliquo succo inie iam pro potu ordi ratio usurpent.
105쪽
T Ae induit Varro omnium rerum. Guas cibi causa capimus. liquentium ma alibile: A hine mortalium antiquissimis non minus in cibum, quis in potuni, semis I ordinatio cedebat. Testis 'bo
Larie mero veteres usim arantur N herois.
Sponte suas Das terea ferebat, ait.
Quae consuetudo mansit apud plures gentes. & apud nullos frequentio, , quam apud Najores nostros pristos Sco os . di Monetanos . .ii eorum mores tenacita retinent. quorum multis, per omnem serme vitam, lac cum caseo ct butyro & potus 5c cibi lo- . . o eo servit. Fi ex Rusticis multi hibere solent serum lactis. aut Lin et istarum. Et quidein naturae nostrae alimentum est maxime accommodatissimum, rim Alis, 'ter triplicem substantiam corporis alendam: pro solidis enim patribus est castus . pro numidioribus serum . pro spiritibus butyrum. ius inti Bubulum lae maxime nobis est in usu cibario. Crassum est & pingue. eique plus materiae butyraceae inest, quam aliorum Animalium lacti: quocirca etiam magis nutrit, dc corporibus humanis maxime convenit. Ovillum terrestris seu caseola substantiae plus confinet. Asininum post humanum omnium tenuis limum est Proxime ad illud accedit Equinum. Lae Caprinum medio se loco habet. Irae cote Optimum alimentum: temperatae enim ' humidae naturae. sal ineque . nostro paulo frigidius est. In Medicina multi usus est. quod ei & ejus sero omnes insint medendi intentiones, sin otaritaquae adeo apud Ovidius percrebuerunt Medicos . ut . aliis quibuscunque relictis Pharm eis. in omnibus morborum g neribus . in quibus purgatione. ineratione, aut nutritione opus esset, hisce solummodis usi sint. Prodest autem ia humorum aerimoniam abluendam et a temperandam; in urinae ardore. mictione purulenta dc arenosa. saucium inflammatione, dyspnaea cum sputo mo bis me sanguinis . scabie tela dc ulcere fistuloso salutiferum est. Nulliini quoque adversus v nena valet. quae praesertini acertinis N caustica sunt. Hecticis autem et Phthiscis im- primis commendatur os lacte colluere anginosis prodest. Siscrtum in eost extinctum, , diari horae Et dysentenae medetur. Arthridi ciuoque δι rheumatismo conducit. ris autem. qu bus purgatione 3c det eisione opus est, maxime commendatur citra iam Asininum; post hoc Equinum. In Catarrhis A Fluxivus eoistum lac maxime convenit. Lactis autem nutritiva saeuitas eximii usus est Heelicis 3t iis, qui diuturnis lentisque laborant les,tibus. Tabem dorsalem parientibus & smilibus. tum auo vetustius, eo magis acessit atque esse ius est ad querticunque sanguinis re alvi fluxum sisten m Lac autem in calidis et biliosis temperamentis fit nidorosum: et ideo feruientibus et capite dolentibus malum est. In ventriculis quoque frigidis, qui acidis humotibus scatent, eoagulatur, non sine periculo. Sed huic inccmm occurritur saccharo. melle, aqua . sale, iam admistis. quae coagulationem impediunt.
106쪽
OG morbi igne curantur . eos utilite est sese m latos apud M. AEMIA Severά-m Ubiota Chis urgia inari. Inter Curas, quae ferro perficiuntur, maxime celebris est Venae stabo, de qua nunc
'rando Ubi suecorum omnium aequabilis redundantia est . sive surguinis tineratoris summa ubertas in venis di emporis habitu. Plet hora dicitiar, cujus unicum & proprium rem G dium est Vera se . Omnium quoque tum interiorum tum exteriorum paritum flammationibus medetur: imprimis autem sanguinis sputo, incipienti tabi . sarquini, - vomitioni & emptioni. quae ex naribus, utero. Ves haemorrhoide plenius erumpit. F N. . quoque omnibus saluberrima est. in quibus non est subita virium pinstratio. aut alia malignitatis signa non adsunt. Sed & in apoplena. cordis palpitati e & actandoculorum iturionibus summi usus est. Sed ratio habenda est temperamenti & virium in iis . in quibus instituenda est: nam qui pleniore victu & lautiore utuntur. ut Nobiles, de quibus jam dictum est. ii melius Venae sectionem ferunti ut 3c Agricolae . qui firma &robusta habent corpora. Sed ricteti. qui in urbibus degunt, ct qui ut plurimum cacochmici sunt. corpusque hu- motum saburia onustum est. di vites debiles. ii non ierunt erue sectionem. quin animi deliquia et convulsumes in ea patiuntur.
rimamine. CAc hymia vitiositas humoris est in omnes et singulas corporis patres distula. Erus proprium S accommodatum remedium purgatio est. Facillima purgandi via per Clysteres absolvitur. qui non modo insolata expurganti sed et superim consecutione exonerant, dum presia viscera et praecordia liberant. Saepe etiam valde conducit purgatio per quae Pusanis laxantiruas perficitur. Sed etiam duro nodo necesse est ut durus sit cuneus, et valentioribus pumntibus in te ibli morim opus est. Adeoque Vomitio. quoties facilis et moderata est. eximii ullis in morbis alioquin obstinatis est. Sed et tune praestat saepius Medicamentum evacuans repetere . quam in Mico validiori .riri vites nimium prosternere. Inter varias autem Evacuationes. ea Mamatio. quae per urinas et sudores perficitur . nostris morbis accomodatissima est. vi ut plurimum a laesa diapnoe et seri ana me sint. De variis autem evacuandi moti pinea dicetur . nunc de alterantibus agendum est.
De AEterantibus ira laminetis. Illa erates ut loco supra citato videre est ait. Quaecunque mala patitur homo. omnia , Aiatarum potentiis proficiscuntur. Ista autem facultates ut ipse explicat motum nostri corporis Iummas vires et robur delanant. recitatis sal tibus . ab
107쪽
I tii Frimae Liber Sisu sis. ab eo .l finitas. Inest enim talion ne re laedit & anorum & sil sum. R dulce aci- Limi & acerbum δέ sui dum . de alia infinita omnigenas facultates habentia, copiam que de robur: quae quidem mixta inter se N temperata neque conspicata sunt. neque hominem laedunt. Ubi vero quid liorum secretum fuerit. atque ipsum in seipsse si is, tune dc conspicua sunt. di hominem laedunt. Restituuntur autem & curantur. ubi temperatae tuerim δc concoctae. ct ab omni acrimonia liberatae hae facultates: atque tune febres de alia homirrum laedentia sol, tur.
Temperatio autem - . sive Potentiarum It ematicarum. & coctio et edul- ratio Medicamentis persciuntur, quae a te aratia dicuntur. Summo ergo studio ea investiganda sunt. quae oraesertim acidum et amarum validissimos naturae hostes oppugnant et subigunt, et ad temperiem redigunt. Inquirendum quoque mea est, ui Humoribus supra modum nitidis consistentiam tribuant. et quae acriores. et volatiliores, et concitatiores paries obtundant. figant et compescant: et quae e contra citata. tenaces. δέ to Uentes humores incidant. attenuent et excitent, ut motus debitos perficiant. Quamcimque denique humoris proprictas est, quae nos excessi a suo laedit . ea adhibenda sunt. quae eam naturae nostrae propolomatasti et commodam reddant.
Et haec quidem Alterantia e triplici inno petenda sunt. Vegetiit illi scis. Animali et Minerali. de quibus in labris i uentibus proinde agemus. Nunc ad Medicinam Indigetiam in genere accedendum est.
anti Dissima fuerit Messiciua Indigena. N I Ovum et ab hujus seculi genio plane alienum videbitur de Medicina Indigena scri-
bere . cum tantus nos luxus teneat . ut nee remedia placeant. nisi quae ab extremis indis et diverso orbe petantur. Sed, cum Medicina. quae hodie in usii est. Medicamentorum exoticorum lenocinio multum sucata sit. operaepretium erit primaevam inspicere Primaevi enim homines ut sese magis ad Natii ductum componebant et Rationis Iegibus magis obtemperabant, ita et M cinam puriorem et saniorem habuisse eos censendum
Qui autem voluerit antiquissimos quoQue in te Mediea Scriptores versare. et Historicos . qui de Medicinae omine et Progressu tractarunt. inspicere: quid multa' Ipsos Mi--iis dicinae Fontes purissimos, in uno aris. Cel . Dissi dis . Galani. aliorumque Medicinae Principum monumentis seminentes adire: is certe non aliam reperibit Medicinani quam quae a facile partilibus. iisque ut plurimum Indigenis desumeretur. Et siquae alia G His crate et memoratis Medi eorum Principibus usurpabantur . ea ejusmodi fuerunt. quae iacili cultu in agris aut hortis regionis laete provenirent. aut a vicinis futili trajecture- ntia et viribus integra portarentur. A remotulimis certe oris alio lo&ectio gaudentibus nulla advehebantur: non enim . nisi multis postea seculis, detecta fuit Ilaina occi en-tasu. ex qua tot exotica ad nos deiciuntur. Argumento sane irrestrasabili, bene sine peregrinis tuis subsistere posse Medicinam . quod nec horum quidem somniarunt Principes Medici: et . quae etiam a non ita remotis Regionibus petebantur . non nisi pauca quaedam apud illos extant. prae Indigenorum Medicamentorum numero. Tantus iis Patriae suae de Medicinae. quam Patria benigne de se sui ebat. amor fuit.
108쪽
Et fiae quidem Messicina tar hi obtinuit. quamdiu vi s & sebrietas apud mor- valuerunt. Ut vero laiantibus seculis mines labefactari. & prodiga luxuries di, exuli R. raque habendi cupido animos hominum invadere coeperunt, simu & indicina vaciviure e ii ct illis Luxuriae sucis inquinari, ut merito hie illud Poe initore liceat. Nampie ur opes nimias mori fortunis sebacto et M Intist. rebus mores cessere se MD; Praed Q. hostilo luxum sis ere rapinae: auro testi te modus, me assue prior Ad emina iam . cultus et sine de os
Vix vinibus, rapuere mares: fortunaea virorum Pa tas suptur . totoque arces in orbe,
Πυ quinque perit. Cum enim ii pharimum apud Plineipes tune valerent, qui libidinis renim minimi essent, nee aliud cui arent illi. 'utin ut rebus suis vili adulatione consulerent. Nessessiti honore bi ac mulando: lime factum est . ut quemadmodum morbos plurimos antea incognitos malis suis artibus arcessuent Principibus. ita &quo plus apud eos possem. quotidie nova quaedam excogitabant . quae quod prae raritate & novitate iis blandirentur. filia iisdem Remediorum nomina & vires tribuebant. Sic demum praevalem te Luxuria δ . quae illam comitati solet. sceda ignorantia dc natum disciplinarii mii curia, immitibus praesertim in eas Baltaris. corrupta Medicina suit. Et tune
θυι- vobis Arabes verisis in Orbem. Cum enim Graeci Romam P apud quos mitiores Disciplinae florebant) sevissimis C. . e. a
bellis diu attriti tandem da baris Gentibus Imperium cederent. Rationalis etiam Me----- dicina Empiricae cessit. eamque i raso Barbarum & irfidum genus oceu parum. Et T' L niaxime Medicinam corruperunt. investis in illam tot inutilii &tot pomposis Medicamentis. ut nee ipse Hippocriates & GaD s. redivivi si essent . eam ita conspudicatam agnescere positati Nune vero postquam Luxuries eis processit, ut nostra nobismet Ardeant. me ulla nisi a remotissimis oris devecta nodis arrideant. dolosi Metratores luctum ex nostra stultitia castantes singulis annis nova Nedicamenta apportant. &. conficiis. de em in viribus in vanis morbis curandis. sabulis. Mundo, qui vult decipi. imponunt et tam illudunt. Tantum Arti salutari detrimentum attulistio prodiga rerum
Luxuries. nunquam parvo contema paratu. 4.
At quaesiuorum terra. 'Dxoque ciborum
Minitu a fames, is iuvitae gloria mensi Ut itaque verae Medicinae nativus splendor ' vetus gloria restituerentur. & simul
-- Patriae nostrae N egenis in ea praesertim consuleretur. Medicinam pro nobis Indigenam M iis , extruere conatus sum. clim illa apud antiquissimos et celeberrimos omni tempore Me 2 - - rccepta tuerit, et apud consultiores Medicos adhue in multo usu sit. Plantae hibis qiis namque jam repertae plus miniis septingeritae sunt sponte nascentes: Animalia autem quadringenta; et Mineralia omnis generis. pracipue cunti ea. quae uem Mihi estis. Medicini praestare possint. Nec desunt Fontes Medicati ad mo bos vatius utilas. ut priore libro videre est. Priusquam autem agam de Phintis. Animalibus et Mineralibus. quae sunt materia Medicinae Indigenae . quaedam tradenda sunt de Medicina Indigeni in genere; cum ut ostem derem eam unicuique Regioni sufficere. seque ejus dignitatem illustrarem: tum ut Q--bia dissicultates depurgantibus et eardiacis. quae deesse illi putabantur. Hare diluerem; et: unon dem populis. qui vino. oleo et saccharo carent. aeque commoda. quae ill inii bis rum vicem supplerent . demonstrarem . & Methodum quandam generes A Sim- si plicium facultates deprehendendi traderem. Et se ad particularem nostrae Rogionis Medicinam Indigenam deventum est . quae in amplam satis molem excrevit. In numerosa enim . quae occurrit, materia Medica Simplicis cujusvis nomina. vires probatissimae. et si prius descriptum non esset. descriptio quoque accurata adjicienda erati et . num apud Veteres in usu iuerit. ostendendum erat . quod multi temporis et non exigui lacuis opus erati Plantae
109쪽
Animalia quoque tam quam domestica . sive ea semper hic extiterint . sive aliun, Arianae, de devecta. commode lue vivunt & scelus de se producunt. hie quidem Patriae nimstrae gratulandum est. quod . cum omnia fere ad usus salutares utilia producat, nulla venenata. nec saeva ct truculenta alat. Bussene A Colubro exceptis, quorum Venenum non ira noxium hic ut in aliis RNonibus est. Idem quoque in Mineralibus observandum est: cum enim iorum, cuprum. Plumbum . argentum dc aurum in variis locis repetiantur: akimen quoque. xutiolum A sal commune ex aqua marina. dc multae etiam terrae A lapides. qiae salubris usus sint. nullibi tamen . quod sciam. videte est arsenicum. aliave quae perluciosa sunt Postquam itaque tot Plantae. tot Ammalia & tot Mineralia Medici usus in Pama nostra reperiuntur. Medicinam certe nostram Indigenam ad multos ex morbis nostris eurandos lassicientem admistiit is, qui meminei it plurimos morbos tam es entiquisquam modernis Medicis serro. 3c igne dc diaeta ut iupra traditum curari. Exotica certe Quisquis accurate ponderaverit. is ea plerumque ex genere rei fiet. i ut ait Phil cilius Latis s) non ex natura sua. sed ex opinione milia m. ni--αὶ
tudo est. Sane debita est humorum nostii corporis temperi . scu qirae si is ritinitatem facit. sicut eorundem praeter naturam dispositio morbum. F s autem ad ten periem δι citius es tutius & jucundius multo reducunt . quae familiaria Amica nostrae 'naturae sint. ut quae solo 3c caelo cum eo meniunt. 'ualia Ind6c sum: caenim com et in modius a nat uti nostra subigi dc consci possunt. Illa vero exot. . licet pretio vel raritate commendabilia sint, saepe nullas, vel exiguas vires liabent, easque anat an
stra alienas; imo saepe fictilia. sepe carie re situ emtupta sunt Optandum No esset cum multa ex istis exoticis parum. aut nihil juvent. imo multum si non noceant ut clarissimi quique in Medicina facienda viri indigena Medicamenta magis in usum reciperent. quae re nullo aut facili pretio h.issimi pollini. cum exotica non parum damni patrimoniis instrant. Celte sperandum csset multos tone morbos cui aniles iste, qui nunc, quod miniti propolaionatis Medicamentis oppugniaribtur . non cedunt remeatis, A tanquam deplorati δc in res iles prognosti eo relinquuntur.
Et si minus apud eos possint nostra vota. humanitas certe 3c Christiana pietas pau- Peribus re egenis nos succurrue jubet. quibus non adsunt sumptus pro per minis illis eo cie mendis. ut vel in illorum gratiam recipienda sit Medicina Indigena, ex qua multum ci lumenti perm tuti stat illi. cum familiaria illorum naturis remedia patiun iere grintis reperiantur. δε
Me timere debent Pharmacopaei. m. si admittantur semes Indigena, de eorum lu- ream, .cro sit a lum: longe enim aliter se res habet. Pauci nunc sunt. qui sumptus in valditudinem ne sarios imi endere possunt; tunc autem omnes poterint . nec amplius Ve- mi , tulas. Circum tot ancos et Empiricos quosque consulent. sed Medicos veros et doctos
adibunt; qui pro iis Medicamenta ut moris est) apud Pharmacopaeos praestribent, qui
Proinde. licet minore pretio pharmaca sua vendant. ex minore sane impenso ni ores reditus habituri sint. Medici autem illud boni inde consecuturi fuit . quod de Medicamentorum operationibus futuri sint certiores. cum pauca eaque recentia praescribant, quorum vires illis exploratae sintd nee metus est a siccedaneis. quae peregrinis saepe male , Pliarmacopaeis substituuntur. Mura est.
Atque hae me rationes movebant, ut Medicinam Indigenam ex nerem, ut repraesentata Indigenorum Medicamentorum copia. tum eorum etiam convenientia in mombis 'usvis RWionis curandis . peritiores ad ea in praxi adhibenda excitarem Hre si minus possim, aliquem saltem usum mihi et aegris, qui me vocant, inde derivarem
110쪽
tam beate agendam ubique praecipiat, ut sorie nostra contenti simus. Et eadem certe Sapientum mentes omni aevo versavit eura: siquidem omnis stultitia laboratiasti Q dio at Sapiens apud se necia tria quaerit& invenit. nec alienis bonis inhiat. Fortunam ille nec venientem sentit . nec recedentem e terras omnes tanquam suas videt
suas tanquam omnium; unumque se a natura donatum credit omnibus. omnes uni sibi. Ni iis cis 'uidem Natura. si ea sapienter utamur. omnibus lavet: & quanquam haud pari iis nil ii R - modio mortalibus sua munera ad metiatur. singulis tamen sui scientia contribuit. sinus certe idemque Iiberalissimus Parens iu Opt. Max. unicuique nostrum. Qui isti . proprium in niui ta& conditionem nascendi accommodatissimam diniensias est Quam. vis enim sngulae R iones dive in Aetis solique temperie gaudeant, &vario Cristium in pntum iniluxui subbiciantur. variisque proinde diversisque Naturae donis praeditae sint:. Sol tamen undique sit pra. statasque annorum vices omnibus mundi plagis .icsignat, nee patitur. ut . praeter incolarum genium. vel sosus nimis insessum habeamus vel aestum: Ied ad cujusque R Aionis conditionem caloris Ligorisve vim ita temperat . ut ad susten tanta omnia , gignenda. mirabili providentia. hanc teriarum solique varietatem
u.- -- Regionum quoque temperiem ingenia hominum se attemperant. & in omni gen- x. a te. per succedentium seculorum larius mores animosque mutantium . haeret quaedam vis 's' inconcussa. quam cujusvis terrae Incolis. in qui nasci contigit vel educari, sua sata diviserunt. Et metito quidem: quod . licet aliae terrae prae aliis pluribus naturae bonis abuim
R. se clant. nulli tamen terratum angulo tam Noverca fuit Parens Natura rerum . ut prosutura indigentiae foris cogatur emendicare. Quascunque Balbatorum sedes glacieque . petuo rigentes cogitatione adeamus. ubique experi mur Incolas . sine exterorum commercio. sio more splendide vivere. patrii soli &coeli beneficio grandem aetatem attin-- ingrati, gere. sibique in pompo i rerum penuria & climatis solitudine adeo placere. ut soti ὀin cultiorem terrarum orbem delati. propter mutatum vitae institutum, Patriae desiderio. quasi iuriis agitati. inquietentur lente contabesce .ic causat ud nos constat de Rsuae insularum C trudaruu unius Incolis. qui-- .hus Dominus Insula cerium familiarum numerum finit . qui eam colant. eisque majorum δέ minorum pecorum assignat . quantum satis videtur. unde & ipsi commode vi- vant. A vectigalia solvant. Quod ultra victum provenit. singulis anni, ad agri sui Dominum mittunt. Et quando multitudo capitum abundat. saper numerarios quo- ue Domino armumcrant. In hoc certe beati. quod illas nihil unquam deest, omnia ad satieta em rc dundant. Iuxta luxus &avaritiae ignati. innocentiam sane & animi tramquillitatem. quam alii magnis laboribiis ex institutis & pr cytis sapientia petunt. hi
ex ignoratione vitiorum comparatam habent. Tanta autem nurus Insulae Patriae naedulcedine capiuntur. etiam ad liaee utque tempora . ut supernumerarios illos. qui ad Dominum amandantur. tanquam omnium intelicissimos lachrymis prosequantur. quod a dulci sua Patria exules fututi sint Testis quoque ejusdem est Novus Oibis a nostris mercibus tantum . quantum an stris vitiis remotus. Illic integrae gentes telluris suae dotibus contentae vivunt, sibique de suis re Vicium &Medicinam provident. Et in nostro Orbe Stimiles politissimi. i t. rcae. omnes dicam Asiatici & Africani iis quae offert tellus tu utentes . exoticis facile carent. Summa enim naturae benignitate . non siilum ad vitam necessaria ubi-' rique prostant. sed ut optime Seneca Usque in delicias amamur. Tot arbusta man, uno modo frugifera. tot herbae salutares, tot varietates ciborum per totum annum di- μι. .
, gesta. ut inelii quoque fortuita terra alimenta praebctent. Jam animalianis genetis . alia in sicco solidoque . alia in humido innascentia . alia per sit, . ., imae demigi: ut oennis rei uni naturae pars tributum aliquod nobis conferret. , Flumina haec amoenissimis nexibus campos cingentia. illa praebitura commerciis viam. . vasto dc navigabili cursu vadentia: ex quibus quaedam statis diebus mirabile incremen
tum trahunt. ut anhela & serventi sub a cinio loca. subita vis aestivi torrenti; ira o et inu medicatorum torrentium venae ' Quid in ipsis littoribus aquarum eaten-