장음표시 사용
61쪽
6 AETIs A rirn ENI DE RE t MED IcΑ ordine caleticiunt Sc exiccant: substantia insigniter tenui, Ductus eius edendo est manifeste calefaciens, ut inde dolorem capitis inserat: qui si assetur mitius
quidem caput tentat, corpori uero exiguum alimentum de illud siccum amert dc frigidum,minime omnium flatuosum. Qua ratione ueneris impetum sedata crediturq; non tantum cibo aliumptus,aut bibitussed substratus quoq; castitatem iuuare: hepati certe ec lieni induratis aut obstructis uiticis semen magis
viticae solia ec semen distuuendi uires habet absin uehemerui calefactione, ideo' panis quos phimata appellant, ec inflammationibus post aures medentur, hii
moresq; crassos ac lentos ex thorace, ec pulmonecducunt.habet& quippiam flatuos, quo uenerem excitant. Item cancero isec gangraenosis ulceribus, ecquaecun* abs p mordicatione exiccatione indigent, congrue applicantur. vitis albe,qua etiam bryoniam Sc psilothrum uocant,prima germina uerno tem pore proph ab omnibus comedi cdsueuere,obsonium stomacho acerbitate sua conferens: illi tamen subamara di leniter subactis acerbitas ιnest, propterea uris iam cit radix uero abstergendi exiccandi attenuandiq; uires habet, di moderate calefaciendi. Ideo bibita aut extra cum sicubus illita splenes induratos soluit, scabiem*'lepram exterit.
Vitis nigra similis omnino albae est, imbecilliortantum. uua taminia qua etiam pediculariam oc stapllidaman appellam, insignia inonia pollet ut pitvatam a capite valide trahat habet θc abstergendi uim qua sin/biem purgat, neq; sine caustica id est,adurente facultate est. vistum ex plurima aerea aquosa. substantia calida costat, perexigua uero tetre stri: multum igitur illi acrimoniae inest,ut humores ex profundo efficaciter ua hat,nd tenues modosed crassiores quom quos diffundit ac discutit . est autem inter medicamenta quae no illico primo occursu caseiaciunt, sed temporis pro cessu quemadmodum mapsta. Violae solia aquosa frigida , substantia redundanti pollent, ideo seorsum accum polenta illita inflammationes mitigant:applicantur quo* stagranti oti uentri culi atm oculis inflammatis. Umbilicus ueneris mixtam habethumectandi ac restigerandi faculiat cu sub
obscura quadam adstructione,ec modica amaritudin unde infrigidat,repellit, abstergit ac distulit. inflammationes emo cu einsipelate, aut cotra erysipelata cum inflammatione mitigat, ardememq; stomachum recreat: creditum est so/lia cum radice comesta calculos frangere ac urinam ciere. Violae albae frui, uniuersus abstergit tenuis substantiae est, sed flores praeser tim aridi excellunt, ut oculorum cicatrices attenuent, eorumdemi decoctum menses ducat, secundinas ac mortuos scelus eliciat, imo ec iiiiiii interscit si blahatur, effrenis uero impetus plurima aquae admixtione reprimetur. praeterea inflammationibus praecipue uteri, ac priuatim induratis mirum in modu con sert. Item cerato admixtum ulceribus quae male coalescunt medetur.semen risedem uiribus pollens duarum drachmarum quantitate utilissime bibitur, ec ap/positu cu melle menses prouocat, laetus uiuos interimit mortuos euocat .radi cescum aceto illitae induratos lienes iuuant, di articulorum inflammationes. Vinum secundo ordine calefacit,quod uero peruetustum est,etiam ad tertium accedit, quemadmodum nouam dulce primum non excedit. diuersitates tamen quae plurimae repetiunturin innodistinguere oportet. ex omnibus enim quae rubra ac crassa sunt, ad sanguinem generandu caeteris praestant, tanquam quae. Perexigua indigeant transmutatione ad sanguinis torniam imbuendam. hino subsequuntu
62쪽
LIBER P R. ν Μ V s subsequuntur nigra dulcia ae crassa. Deinde quae nigra quidem aut rubra. sunt, ita in liquore cum crassitie acerbitatem permixtam liabent. minime Om nium nutriunt,colore alba,liquore subtilia, aquae speciem imitantia. dulcia tanquam uirtute calidiora,melius quam austera in uentriculo coquuntur, di in ue nas dii tribuuntur, uentremi magis subducunt. at quae ingenti crassitie excel lunt,sicut tardius conficiuntur,ac transeunt,ita si robustu uentriculii nacta suotin ut concoqui queant,maius alimentu corpori praebent. constat haec eadem uentrem sistere,& ad urinam ducendam inepta esse, atq; in plerist humorem crallum pmducere. quin oc ipsoru quaedam lienem,hepar,ac renes Obstruunt, ut nimio uia quidam in hydropem, quidam in calculos inciderint, praesertim seniores. praestantissimum uinum sanisq; θc ex morbo conualescentibus commodissimum est colore rubrum,liquore tenue,cum lcui quadam acerbitate. Vimi solijs recentia uulnera glutinamus, adstringunt enim & abstergunt, cortex uestiti amatior etiam magis abstergit, ut lepram cum aceto exterat. eadem uista radici inest, cuius decocto nonnulli fracturas fouent,qus tofacca substantia, quam Porum uocant,indigeant.
Verbasti tres species sunt duaru radices adstringunt, unde fluidis assectibus con serunt. harum decocto nonnulli ad dentes qui dolent colluendos utuntur, folia' omnisi abstergendi discutiendic, uiribus pollent. tertia ad lucernarum lumina admi itur, quam priuatim thliallida appellant.
Xanthium quidam phasgantu,quidam philanthropon, quidam chctradolethronquasi strumarum perniciem, latini lappam nuncupant. huius semen discutien/di uires habet:corticis radicis decoctum ac bibitum lienem soluit,dentes mobistes firmat, si in uino coquatur. Tea media quodammodo est inter triticum Θc hordeu ut ex illis cognosci possit Zingiberis radix uehementer calefacit, sed no statim occursu primo ueluti piperenam praeter quod crassioris substantiae est, haliat etiam aquosam excremento semii humiditatem,ideo facillime teredinem sentit. Zythus acrior hordeo est, statuosus, stomacho insinus tanti qui ex putredine fiat.
Aciij Amident liber primus explicit Ioanne Baptista Montano
medico Veronense interprete. .QVAE IN sECUNDO LIBRO CONTINENTUR.
De lapidibus schisto, gal actite εἴ me litite Cap. xiiii
Omnium lapidum doctrina commuδ .nis Cap. XV De Ieucographide aut moroxo Ca. xvi
De galactite lapide Cap. xvii De iaspide Cap. xvii De tecolitho seu syriaco lapide Ca. xix De pyrite Iapide Cap. xx De phrygio lapide Cap. xxi De agerato lapide Cap. xxii De asio lapide Cap. miri
e 1 Demare De terraru disserent is ex Galeno Ca. imomodo terra lauanda sit Cap. 4 Medicinae ab exculto solo Cap. iij in lemnio sigillo Rubrica Terra lamia De terris selinusa Sc chia
Terra ampelitis uel pharmacitis Ca. ix Cretica terra Cap. x De omni cremata terra Cap. xi
Debolo armenico Cap. xii De haematite lapide Cap. xiqCap. iiii
Cap. VCap. vi Cap. vii Cap. viii
63쪽
De lapidibus spongiae Cap. xxvii
Denaxia cote Cap. xxviii De ophite Cap. xxiis De hieracite N indico Cap. xxx De uitro Cap. xxxi Deaeti te Cap. xxxij De lapide alabandico seu alabandino De gagate G. xxxiiij Ca. xxxij
De electro, succino,uel lyngurio xxxv
De subviridi iaspide Cap. xxxvi Deiaspachate Cap. xxxvii De sappluro Cap. xxxviij De smaragdo Cap. xxxix De metallicis 5c his quae ex aqua fiunt Adarca Cap. xli p. xl Armenicum Cap. xlii Auripigmentum Cap. xliij Aphronitrum Cap. xliiii Aerugo rasilis Cap. xlv Aerugo uermicularis Cap. xlvi Argenti spuma Cap. Evii Atramentu scriptoria Cap. xlviii
Atramentum sutorium eap. lAes ustiam Ca. li Aeris flos ea. iii Bitumen Ca. iiii Cadmia Ca. liiij
Cyanus Ca. lv Chalcitis Ca. lvi Calla Ca. lini Chrysocolla Ca. lviij Cerussa Ca. lix Diphryges G. lx Fucus Ca. hci Gypsus G. lxii Halcyonium Cap. hesii Melanterium Ca. lxiiij Mysi sors,&chalcitis Cap. lxv Nitrum G. divi Psori Ca. lavii Plumbago Cap. lxviii Plumbum Cap. trix Pompholo Cap. lxx Rhoidarium Cap. laxi Recrementum seni Cap lxxii Sal omne Cap. lxxiii Sal crematum Cap. lxxiiii Salis flos Cap. lxxv Salis spuma Cap. lxxvi Sandaracha Cap. lxxvii Sandix stricum Cap. lxxviij Fquamma Cap. iuxta
De medica materia ab animalibus Oripta Cap. lxxxii
Ex Rusti&Galeno de lacte Caxxxiiii
De lactis disserentiis. Cap. lxxxv De lactis differentia ab habitu anima lium sumpta Cap. lxxxvi Dedisserentiis ab anni temporibus . Cap. lxxxvii De differentia a pascuis Ca. lxxxviii Ab aetatum different ijs Cap. lxxxix
Quibus competat Iac Cap. MDemodo mensura, ac me usus G. Mi
uibus lac obsit ex Galeno Cap. xcii De Iactis decoctione Cap. xciti De lactis sero ex Galeno Cap. xciiqDe his quae uoluptatis gratia in lacte
coquuntur ex Galeno Cap. xcvDe acido lacte ex Galeno Cap. xcvi De protogalacte ex Galeno Ca. xcvii
De lacte concreto Cap. xcviii De caseo ex Galeno Cap. Mix Medica metu Galeni ex easto antiquoad tofaceos nodos podagraru Ca. cDe ui recentis casei extra applicati C.ci
De butyro ex Galeno Cap. cii De coagulo ex Galeno Cap. citi Debile Cap. ciri Desudore Cap. cuDe urinis Cap. cui De fauila Ca. cvii Desimo G.cviii De canino fimo Cap. clx De humano fimo Cap. De Iupino stercore Cap. ini De caprino stercore Cap. ciui De stercore bubulo Cap. cxiii
Deouino stercore Cap. cxiiii De simo columbarum Cap. cxv De gallinarum stercore Cep. cxvi De stercore anseris,hieracis, gruu Ac terrestrium crocodilorum G. exvii tum sordes ex qua oesypus confi/citur Cap. cxviri De carnibus Cap. cxta in terrestrium animalium extremis partibus Cap. coin glandulis quas uocant adenas
64쪽
oe cerebro Cap. cxxiiii De inscctibus Cap. cxxv De uentriculo intestinis 5c utero Cap. cxxvi came agrestiti animaliu G. cxxvj De alimento ab auibus sumpto Cap. cxxviij De anseribus 5c struthocamelis
De gruibus Cap. cxxxoe membrorum differentia in auibus
Cap. cxxxi De ouis Cap. cxxxqDe ouis medicamentorum ratione
sumptis Cap. cxxxiii De nutrimento animalium in aquis de/gentium Cap. cxxxii lDecephalo quem nonnulli mugilem uocant Cap. cxxxv De lupo quem lauraca appellant cap. cxxxvi De mulo quem trigiam uocant Cap. cxxxvii De piscibus taxatilibus Ca. cxxxviii De gobione Cap. cxxxix piscibus mollem carne habentibus' quos malamiarcas uocant Ca. lin duras carnes habentibus quos scie/rosarcas uocant Cap. cxline piscibus testa intectis Cap. cxlij De crustaceis Cap. cxliii De piscibus mollibus Cap. cxliiij
De chartilagineis quos selachios uo/cant Cap. cxlv De echinis marinis Cap. cxlvim salsamenus omnium animalia quadrupedum, lucrum,di aquatilium
De muria Cap. cxlix De adipe Cap. clDe medulla Cap. cli De pulmone Cap. clii De capitibus Cap. cliij De cornibus Cap. cliiii in ungulis Cap. civm lichenibus in pedibus equorum inuentis Cap. civi
m lanis succidis ac puris exustis Cap. ciri, De pilis ustis Cap. civiis Deoisbus ustis . Cap. elidi, Depellibus Cap. clx
De telis aranearum Cap. clxv De lumbricis terrae Cap. cimi De dracone marino Cap. clxvii
De herinaceo marino Cap. cirix De herinaceo terrestri Cap. cim
Depilatorii consectio Cap. cimi De hippocampis marinis Cap. clxxii De cantharidibus Cap. clxxiii De cancris fluuialibu, Cap. clxxiiii
De locustis marinis Cap. clxxv De testibus castoris Cap. clxxvi De canis fluviatilis testibus C. clxxvii De terrestri cane Cap. dlxxviii De cycno Cap. cIxxix De buccinam testis crematis Ca. clxxx De galerita aue Cap. clxxxi De cocleis terrestribus Cap. clxxxii De mamulis aut acubus salsis di cre/matis Cap. clxxxiii
De torpedine uiua Cap. clxxxiiii De asello marino Cap. clxxxv De ostreoruin testis Cap. clxxxvi
De purpurarum testis Cap. clxxxvii De sepiis Cap. clxxxviii De scinco Cap. clxxxix Detellinis Cap. inc De cicada Cap. cxci De hiatna Cap. cxcii De hirundinibus Cap. cxciij moin calefaciendo di refrigeram do temperata sunt Cap. cxciiii
Quae secundo ordine cfefaciunt Cap. cxcvii uae calefaciendo tertii ordinis sunt Cap. cxcviii
65쪽
s 'Dex Quae refrigerant Cap. cxcta Quae primo ordine refrigerant, Ouae secundo ordine restigerant Cap. cci Quae infiigidant tertio gradu G. ccii Quae auarto gradu restigerat Ca. cciii Quae sine erosione exiccant Ca. cciiij Quae simpliciter desiccant Cap. ccvQuae primo ordine desiccat G. ccvi Ouae secundo ordine desiccant e. ccvii Quae tertio ordine desiccant Ua. ccviii Quarto ordine exiccantia, p. cclxQuae humectando exiccando am bigunt Cap. c
ouae secundo ordine humectant Cap. cc il uae sint humiditatis aqueae Cap. c ciij Ouae tenuibus partibus constant Cap. ccxiiii Ouae crassis partibus constant
Cap. ccxv auae corroborantauae maturant
tuae suppurant tuae molliunt Τuae indurant γuae abstereunt
uae ora uasorii aperiunt Cap. ccxxilinae cutim rarefaciunt Cap. ccxiii Quae densant Cap. ccxxiiij uae putrefaciunt Cay. ccxxv Quae eminentias reprimunt Ca. xxvi auae cicatricem inducunt Ca. ccxxvii us superficie exulceret Ca. ccxxviij Caustica id est,adurentia Cap. ccxxixQus euocant Cap. ccxxx Que discutiunt Cap. ccxxxi
LIBRI UQus semen generant Num rem ex citant Cap. ccxxxii .us arcent semen Cap. ccxxxiiii
De alimentorum uirtus Ca. ccxxxv Alimentaque attenuant G. ccxxxvidus crassos succos gignut C. ccxxxvii. iis medium succum inter crassum ectenuem gignunt Cap. ccxxxviii Qus uiscidum succum venerant
in crudum humorem gignunt Cap. ccxlQus itigidum succum generant Cap. ccxli us succum melancholicum gignunt . Cap. ccxlii us excrementosa sunt Cap. ccxliii
sexcrementis carent Ca. ccxliiij us plurimum nutriunt Ca. ccxlv us modice alunt Cap. ccxlve
us boni succi sunt Cap. ccxlvii us mali succi sunt Cae. ccxlviii
us bene concoquunt Ca. ccxIta s difficulter concoquunt Ca. ccl. stomachum roborant Cap. ccli
his stomacho infesta sunt Cap. cciii us flatum discutiant Cap. cciiii iis flatuosa sunt Cap. cciiiii
uecunt abstergunt incidunt ape riunt Cap. cclvQus obstruunt Cap. ccivi us tardi transitus sunt Cap. cclvii Que facile corrumpunt Cap. cclviii us difficulter putres uni Ca. cclix us aluum citant Cap. cclx us uentrem detinent Cap. cclxi iis calefaciunt Cap. cclxii ius frigefaciunt Cap. cclxiiijus exiccant Cap. cclxiiij ἡs humectant Cap. cclxv bus caput tentant Cap. cclxvi De electione simplicium medicamentorum Cap. ultimus
66쪽
Baptista Montano medico Veronense interprete. De terrarum differentiis ex Galeno. Caput. IE R R A M communi appellatione eam dumtaxat se,
stantiam mortales uocat, quae humore cosiperis limus efficitur nam que inter metalla repetitur ino madescit, madescere intelligo partibus uniuersis huπectari, si cui rigari tantum s uperficie tenus non ad intimos re cessus humorem imbibere. terra omnis quoniam cor
pore costat natura sicco, exiccudi uiribus pollet, quod quidem nisi partibus igneis mixta sit absq; erosione facit: partes igneae si adsint lotione amoueri quesiit: ac nounica interdum lotio sussiciet, sed erunt saepe duae aetres etiam necessariae:quod si gustum exercitatum habueris nunquid lauari opor/wat,mipse iudicabis,id uidelicet ex acrimonia,siue acerbitate deprehendens.cum uero substantia exquisite simplex inueniri non possit, mixtionum differentias cagrauitate ac leuitat tum maxime gustu percipies: unum quodJ enim quantum acerbitatis, tantum ec frigiditatis particeps erit, si uti contra acrimoniae semper aequalem caliditatem inuenies. Pro leuitatis uero ratione aereae substantiae quantitatem toli temperamento immixta dignosces. At quanto grauior fuerit tanto pu/rior abs blutiorcp terra censenda est.Constat igitur potestate calidam calefacere,ucut frigidam acerbam in frigefacere ac repellere, quae sine aperto calore abstergit, abs crosione exiccare, cui plus glutinosi inerit,iam non abstcrgere: glutinosum enim cui nihil acrimoniae permixtu sit,quod in visco videmus,meatus potiti s Op plet, quam exterat, re abstergat. haec omnia in quacunq; medicina diligentissime spectare perquam necessariu duco. Nam plurimos uidere est qui cremata omnia seipsis stigidiora fieri putent, plurimos contra calidiora,quorsi utrim longe a ueri tate aberrarunt nam quaecunq; acrius adurunt, no parum propriae caliditatis suo in cinere derelinquunt: quae uero talia no Herint si cremantur alienu tamen calo rem recipiuot, ut nihil crematu exacte sit dum inueniri queat. quoniam semperinincendio tenue quiddam & acre tanquam partus ignis relinquitur, aloe hoc si sudest, quod lotione remouetur: illo enim in aquam migrante residuit substantia tantum terrestris ac stigida est,quae sine erosione exiccat. Aqua uero qua medica/menta abluimus calefaciendi attenuandi uires habet. His ita declaratis iam do/ cendi tempus est, quonam pacto terram quae lotione indiguerit, lauari oporteat. Nam quaedam sicut praediximus lolione non eget.
Quomodo terra lauanda sit. Cap. M Erram lauandam aqua conspergito, nullius uirosae qualitatis participe: ubiliae mus consederit fluitantem aquam abi j cito deinde subsidentes lapillos atque
Medicinae ab exculto solo. Cap. HI CVIu soli quodcun* pingue est ad membra quae exiccatione indiguerint uuliter adhibetur, quo medicamento Alexandria tota ν Aegyptus utitur. nouimo Alexandriae quosdam aqua intercute, quosdam limum uitio laborantes, Ae gyptiae telluris limo sanatos: permultos etiam tibias, semora,ulnas.hrachia, hume
67쪽
ros,latera, pectus,eodem limo illinentes mirum immodum iuuari Ad Ec antiqui, inflammationibus, laxisq; indematibus confert. uidi etiam qucindam nimio himorrhoidum fluore exhaustu,cu toto habitu deprauatus es.t,hoc praesidio sum mopere adiuti ina, alios diuturno dolore quibusdam membris pertinaciter inserto ad hoc idem confugiendo penitus curatos: hactenus Galenus.Straton uero ita de terra tradit. Ad capitis dolorem diuturnu, sordem balnei aut sontium calidorum
terrae atrae ablutae admisceIO,ac utere,aut capituloru rosarum decocto terram consipergito, aut sextarioli acetarii testulam tritam cu lauri decocto terrae connectito. Idem ericies clibani testa cu sampsuci iure terrae nigrae permixta. Item ad scabio sas impetiginosast pustulas, iure amigdalarii amararu terram atram irrigato 5cutere, aut acetarii uasis testam tundito, ac cum rutae decocto terrae adiungito, aut salis frustula in fictilis lando reperta quod garum seriiauerit, cum tellure terito &applica, aut columbaru simum cu cremore sesani uesicarii terrae admisceto. Item ad diuturnam tussim cu deprauato habitu iure ossiu uituloru terram conspergitore illine thoraci,aut lagenae mellariae testam cu tellure contundito, ac similiter cd spergito ec utere. Poterit tame ec ad idem conspergi cymini cremore aut nigellae, aut fampsuci. terea ad lienosos cinerem clematitis herbae ex grumu secis aceticu cremore solioru capparis rigato eg terrae admisceto, ec applica, aut argensi eracrementum contritis timu limo adiungito,aut terram serapiadis herbae decocto is rigato,aut testas contritas terrae admixtas aceto aspergito ec utere.ad hydropem leuam cu muria antiqua tritam, uel cu garo ex carnibus uitulorii aut porcellora terrae annecte ec applica,uel sampsucu marina aqua decoquito, ac terram insperagito. ut cum lupinoru amaroru decocto salsamentu subigito,& terrae admisceto, aut alumen exustum, uel pulei exusti cinerem,uci simu bubulit arefactu cum os melite terrae complicato.ad coxendices caeterasi neruosas partes quae algore affectae fuerint,in iure ossium uitulorum sempsucum decoquito, candidae terrae ad Histem, ec utere, aut iure anguillae cu sale ac nitro terram madefacito, aut sordesae calcem uiuam cum cremore porri, aut allii terrae conectito,aut costum,casiam, iuncum odoratum, asipalathum, xvlobalsamum, sampsucum trita in oleo θc aqua
decoquito,& Iimo admisceto, aut stabulum caprarum ite simum ares actu ec cum sorde confectum cerato raphanino limo c5misceas. Ad podagram,illinantur a ca Dite quidem usti; ad inguina aliquo eorum quae proxime dicta sunt, ab inguini bus uero usq; ad insimos ungues cum his quae statim dicentiir: posteriores uituli pedes simul cum ungulis cremato, terito,ac tens annectito,aut lapidem quem leucographida appellant, cum aqua in qua saepius candens senu extinctum sit sublagito,& aluminis unc. l . limo admisceto, aut gallas decoquito,seu ligustri solia,do nec flaccescat,& terram madefacito. Aliud aluminis scissillis, ac liquidi, singulora
Unc. I. gummi tantundem, cerussae unc. I A. melantherii unc.V. misyos unc. V I. foliorum salicis unc. Ita. olei myrthim aut ricinini unc. ππII II. aceti sextaria
sex contundito ac terrae admisceto. Aliud: cerussae Dumaeargenti lingui. drach. π π M M .olei myrthini lib. t Ii I. aquae quod sufficit, terito singula ac terrae com misceto. aliud quo Philinus praeses fanatus est: succi rosarsi,aluminis scissilis, Peri,uiticis,gallarum,croci baccarum myrthi,thuris, singulorum partes aequales: terito singula ac reponito, ec usus tempore in aqua diluito ac terrae admisceto, Rapplica. quod si adhuc morbus persistat foueto persicorum acerborum decocto. atm haec quidem de culta tellure satis.
Delemnio sigillo. Cap. 1 II rLEmniam terram,qua ec lemniu sigillu uocant, sitis paratam habemus naricum in sua regione tota suetit,noua lotione no indiget ita uatius soluta liquo ribu
68쪽
ribus uarios usus praestat. Ego si aliquando ad malesca putrida ulcera lamniam
adhibui no parum profeci,modus tamen utendi pro deprauati ulceris ratione ua/riatur. scelidum enim miniol humore marcesce antiquit ac sordidum, lemniam tolerabit acerrimo aceto solutam ad limi consstentiam. at uino diluta ad uulnera recentia glutinanda magis conuenit. bita ad sanguinis eiectiones consere,ad petnitiosa medicamenta,& ad uenenosorum arumaliu morsius .per clytterem iniectacu plantaginis succo dysenteticis mitifice prodest, prius tamen ulccra intestinorumuria purgari oportet. iacit ec ad sanguinem expuentra,cum O i.
RV ca adstringendi exiccandim uiribus pollet, propterea uulnerari js emplastris pastillis. qui arefaciunt de constipant, utiliter admisicetur. aluum etiam sistit,si cu ouis frictis comedatur, aut per clysterem inqciatur, pota lumbricos ex pellit.prestantillsina omnia quae sinopica dicitur, ' cappadocia delata,gratiis,densa iocinotis colore uniformis, di cum diluitur plurimi succi . Terra semia Cap. V ITErra simia lotione non indiget. ea species reliquis praesertur quam iam lamstellam vocamus, ad sputu sanguinis, siue undecunq; emanauerit, pota, lictapposita mirifice cdfert. ad dysenterica ulcera oc quae pascendo serput,utiliter ad hibetur: plantaginis succo diluta ulceribus inflammatis, i acriora medicam cta notolerant,ac tenellis carnibus maxime congruit. Humidiora enim laxiora in mem/hrae essicacissime confirmat, ideo ad mamillarum testiculorurrub uitia cum aqua sibacta summopere accommodatur adiecto rosaceo,quantum non sinat medica mentimi exiccari. eode modo praeparata calidis inflammationibus, inguinibus incoliantibus,& podagricis fluotibus confert.ac prorsus ad omnia congruit, quae demulcendo restigerare cogitamus, ut hinc satis constet,samiam terram natura frigidam esse. insunt oc illi aereae glutinosae s partes, differt tamen iamia stella ab terra eiusdem nominis, quod magis emplastica glutinosiori sit. De terris selinusiare chia. Cap. V ITErra selinusia re chia abstergendi uires habent,sed perquam modera tas,ideo
eis nonnullae mulieres ad extercndas facies utuntur. praeterquam uero quod
sine erosione exiccant absterguntcν, nullius insignis uel caliditatis, uel frigiditatis participes sunt: propterea ulceribus quae in superficie fuerint, accommodantur,ut sint ea quae ob adustionem contingunt. Quaru tamen substantia emplastica est, non abstergunt, nem enim id glutinositas patitur. Cymolia. Cap. VIIIC olia mixtis facultatibus costat partim enim refugerat ac repellit, partim leniter discutit, sed lora discutiendi uires amittit,& pro eoru quae sibi admisecentur natura aperte ad alterutram facultatem inclinat: nam refrigerantibus ac re pellentibus mixta pariter refrigerat, ae repellit, cum discutientibus uero discutit, atque ita adustionibus congruit,aceto diluta & illita. Memento id cuicun* lotii terrae comune esse, protinus post inustionem illitam uesicas prohibere. Terra ampelitis uel pharmacitis. Cap. IN r I I Erra ampelitis quam &pharmacit in uocant,ob insitam sibi insignem prae cet, L teris uirtutem, α quod agricolae erumpente uere uitium germina oblinant aduersus insectorum iniurias, cum uero etiam culices perimat ostendit quantum medicamentosis uiribus polleat,erosione tamen non caret,neq; sicut caeterae miti Sandi potestatem habet,sed magis exiccat. ideo his medicinis adiunctam inuenie , quibus quippiam exiccari ac discuti oporteat. Rubrica
69쪽
ςs AETII AMIDENI DE RE NEDIca Cretica terra Cap. π etica terra famiae similis est,ac reliquis eiusmod multo tamen imbecillior. plurimum illi aereae substantiae inest, ideo sine crosione magis abstergit, in
de ec argento exterendo quaeritur. De omni cremata terra. Cap. π IVoniam medicorum nonnulli haud abs ratione tel Iurem cremant ad ul/ cerum usum quae sine erosione exiccanda sunt, scire oportet crematam ter/ram tenuioris acriorisi substantiae esse, ut iam ad discutiendi facultatem peruenseat. Quod si exusta lauetur,mordacitas quidem in aquam demigrat, tenuitas uero ab ultione comparata persistens eam magis exiccatoriam reddit.merito igitur in omnis no cremata terra ulceribus idonea sit,cremata oc tota ad ulcera quae uixi, carnantur, ec quae male ad cicatricem ducuntur utilissima est. De bolo armenico. Cap. π IIDElata nobis est in hoc ingemis pestilentiae tempore, ab Armenia finitima
Cappadociae alia quaedam tellus summa exiccandi ui,colore pallida, friabolis ueluti calx, aut stella lamia, stellae tamen leuitate inferior, ut inde constet hane spissiorem ec minus aeream esse, ideo nisi accurate spectetur facile lapis putabit: cum j ut diximus summe exiccet, dysenteticis aluic, fluoribus, sputo sanguinis, distillationi,ac putridis oris ulceribus couenit,precipue tamen capitis fluorem ad pectus miru in modii cohibet. Qua ratioe difficulter spirates inicacisSime iuuat, nec minus tabe laborantibus prodest. ita enim eorii ulcus exiccat ut n5 ampliustusTant.Quod si sublato iam morbo ob uiuendi incuriam reciderit aeger,huc quoque errore Armenica gleba emendabit. tusses praeterea diuturnas compescit,cer
te in hac insigni pestilentia, plurimi hac epota confestim sanabantur. Quibus nolis profecerat, interibat omnes,reliquis medicamentis frustra tentatis, ut sacile appareret nullo praeterea sanabiles,qui hoc auxilio no curarentur danda e uino sub stantia tenui parce temperato si uel nulla prorsus uci leuis admodum schris astue. rit:febri grauiori infestante danda e uino longe dilutiori,raro tamen pestilentes sebres insigni calore esseruescunt.Quid uero de exiccandis ulceribus dixerim quali ad id facultate bolus armeniacus caneris praestet: Hunc patria lingua arment etarinaca appellant, Syri zamacha nascitur in monte prope Gangana oppidum .Regio uero ubi mons est, Agaraca nuncupatur. De haematite lapide. Cap. π III HAematitis lapis a coloris similitudine nome accspit,in cote enim uel in mortario tritus sanguineum colorem reddit. is tantum frigiditatis, quantum ad strictionis particeps est quo ego priuatim usus sum ad genarum asperitates,ubi amul inflammatio adesset,ouo diluens,aut lac nugraeci decocto: inflammatione uero non existente, sola aqua diluebam. ab initio liquorem adeo tenuem esse oporaret,ut in locu spicillo flandatur. at ubi patiens iam tolerare uim poterit, crassitiem
subinde augebis, donec nucleo spicilli subter palpebram posito commode illinere possis,uel inuersa palpebra summis digitis medicamentum distendere. idem lapis ad cotem tritus ac bibitusscreatum sanguinis reprimit,omnibus* ulceribus pro
dest. Aridus ad speciem sarinae tritus carnis excrescentias compescit. nemo tamen
eo separatim utitur, sed ego ueluti dixi gustu qualitate eius deprehendens ad oculorum ulcera adhibui,noui di priuatim contritu cicatricem inducere,uel insusum,
vel illitum, utrun* enim expertus sum.
De lapidibus schisto,galactite,&melitiae. Cap. NMI IBAematitaelapidi schistus similis est, nisi quod imbecillior. is ad cotem tritus c Olorem pallida re ddiligat actites laciteu liquorem dilut prolat.Melit ite
70쪽
abhaematite iistibus parum differt, pariter in ad oculorum medicinas accommo vitur,mitiores tantum sunt. sed scire oportet mitiora medicamenta inflammatis mcmbris seri per esiste magis idonea, cessante uero inflammatione eadem iam no
G ad integram sanitatem perducere. Omnium lapidum doctrina communis. Cap π V Niversis Iapidibus exiccatio communis est, ac quicunm in liquorem soluti V siue triti nullam in lignem qualitatem afferut gustui debilissimi omnes,mi/tissimi immordacillimi sunt iudicandi. qui uero apertam qualitatem gustanti bus inuehunt pro eius qualitatis ratione facultates habent. nam si adstringunt e gerido stipando pollent: sn mordent calefaciendo discutiendo ac liquando. ininter haec medij neq; palam adstringemes,nessi mordentes abstergunt.
Deleucographide aut moroxo. Cap. NUII er hos qui in liquorem soluuntur conumeratur Aegyptius lapis cuius ad Iritea lustranda usus est,moroxus aut leucograptais appellatus subvirens ipse, sed tibi cote uel asperiore indumento teritur,aperte candicat,expers omnium qualitatum,magis quam praedicti sint. nem ena adstringit, nem mordicat, in abstergit: Propterea eo tantu utimur,ubi sine erosione exiccari oportet, ceratoin admisceri res mollioribui corporibus adhibemus atm Ocularibus medicinis. Quanto enim mollior oc a qualitatibus remotior,tanto submissior ignaviora; est.
De galactite lapide. Cap. XVII s Alactites lapis leucographidis more subviret,liquorem tamen magis candi Nodum reta: t. is si a balneo,uel ex aqua uel pallo potetur, lactis copiam facere Proditur, miscetur quom oculatibus medicinis: sunt qui asserant collo infantium ruspensam, dentitionem facilem reddere. De iaspide. Cap. XVIII Almum quos hactenus diximus efficacissimus, subviridis ab aethiopia de tus iaspis est: solutus liquorem reddit, colore Iacteu, pustu mordacem, idco
solus purgandis exterendis ii pupillis sufficit, quae sine inflammatione obscura sint: c minus delendis recentibus oculorum cicatricibus congruit,pterygiam duriora detergit, proprietate quadam ueluti alia multa sunt, collo suspensu, sto mactrum & os uentriculi iuuat. anulis quom quadam imagine insculptus alliga itiir, sicut Nechepson Aegyptiorum rex prodidit ego autem experientia compere turis habeo, amuletum ex eo collo alligatu ut os uentriculi attingat, nihil segnius
agere,ac si imaginem sculptam habeat,quam tradit Nech son. De tecoIytho seti syriaco lapide. Cap. πιπES 5 alius seculiate insignis a syria palestinae delatus forma conspicuus, line
is tanc bi tornatilibus interfectus,ludaicus uel tecolythus appellatus,ad calcu los renum cssicax tritus,ec . calida potus:nec segnior est ad uesicae calculos.tradit Nechemon tecoluthum cum aqua subactum ad glutinis consistentiam 5c abrassi pilis sumini ac puDi applicatum uesicae calculos frangere,ut merito canatur: Falue Arabum mare,tecolythum mortalibus aegris Largitum ad morbos nobile praesidium. . Ex oleo etiam myrthino illitum podagricis consert... De pyrite lapide. Cap. ππE St 5c inter insignes lapides pyrites uocatus,colore argenteo. hunc discutieri
tibus emplastris miscemiis addito saepe oc eo qui schistus appellatur:quo medicamento frequenter pus ac grumosam substantiam intra musculos latentem dis scutiendo evocamus. lapides omnes minutissime teri oportet ut efficaciores sint