장음표시 사용
81쪽
το AETII AMIDENI DE RE MEDICAMuum,sed potius sistit.Mensuram autem sumendi omnibus comunem prave figi,unum eorum est quae fieri nequeunt: sicut oc reliquis alimentis non ali modus imponitur,nisi quatenus facile tolerentur. idem contra erodentes hu mores,di praesertim qui impacti sint,simul cum modico melle utiliter exhibe tur. Ita enim felicius sumit ,magis p ec abstergit Sc aluum deiicit.potest ec sa pae,aut passi quippiam admisceri, ut stomacho magis conserat. dito sale magis aluum citat,sed iniocundius est.
Quibus lac obst.ex Galeno. Cap. π cI IQVod quidem plurimo sero abundauerit,iutissimu est, licet temere quis
utatur.cui uero modicum serosae humiditatis insit,& casei plurim v,stequens eius usus no omnibus tutus est enibus enim officit ad calculum gene radum paraus, obstructiones ii 5c morbos hepatis illis assen,quos aptos inuenerit.tales sunt qui vasorum ab simis ad gibba hepatis alimentum distribuemtium fines angustos habent.sed neq; capiti c5modum est,nisi cui ualde robu stum suerit sicut nem hypochonti is quae facile intumestat: plurimis uero inflatur, ut perpauci sunt qui hoc uitiu euadat. eiusdem usus assiduus dentes laedit,adiacetesq; carnes,quas gingiuas appellant, flaccidas marcentes reddit, ac dentes ipsos putredini erosioni , exponit,inestin id crassori maxime lacti. Nam asininum lac ob tenuitate,nedum dentibus nocet, sed etiam abstergen do prodest. abluendi igitur sunt eo laeti di uino mulso cum aqua temperat
imum tu in enim istorum abdentibus gingiuis exterit quod sordidum inhaesericoc si in robustum caput incideris, prsstat uino mulso meraco abluere. De Iactis decoctione. Cap. tactaro Vod si quis lac decoxerit, absumpto sero nullatenus aluum ducit: hi
betur quibus uenter ab acribus excrementis eroditur, oc his qui dysen teria aut biliosa fluxione a ieiuno intestino erumpente infestant . Modus conficiendi duplex. aut enim lac decoquitur quousi pars serosa exhalaverit, aut
semidi lapilli iniiciuntur,sed quod per lapillos paratur crassius est, ideo inu
lit .sunt qui crematorum lapillorum cinerem in lac coniiciant, quod ad putrescentia ulcera efficacius medicamentum est his ergo omnino offerendii quod Per lapillos conficitur, reliquis quod decoquitur. rectius decoquetur astita agitatu, ne secernatur, ac si quid oti lebetis insederit, spongia pura exiergen
dum est:saepe enim reliquo decocto commiscetur,ac totum corrumpit.ita uestro per lapillos conficitur.lac prius excoquito, donec plurimum humoris exhalet.inde tot duris limos lapillos incensos in lac coniicito, quot strum prorsus absumant nec segnius lapillis immo oc potetius laminat serrear ignitae in lac coniectat idem esticiunt. inest enim seno uis adstringendi, ideo quamplures sera
reas rotulas mucrone uirgulae infixas praenaramus,ut commode uetuit ca I
lo serrum candens tollatur, haud secus quam in cauteriis facere cosuevimus. . lac tamen ita consectum in stomacho ad cata formam facile permutatur, pro ipterea tutius quippiam aquae admiscetur, quod plures medici factitant, tota prius serum absumendo, mox sinceram aquam insundedo: necp enim seri hu/miditatem sed acrimoniam uitant,qua stimulatur aluus.
De lactis sero,ex Galeno. Cap. π cm IC Eru ueluti diximus ob suas abstergedi uires ad alui deiectiones tum pota O tum per clysterem iniectum assumitur. absq; erosione enim abluit,exter
82쪽
nie manantia lauare possit. immo ec medicinae quarum uis est discutiandi enchy/momata ec melasmata,sero reditus quam aqua e cute abluuntur: eodem ad liuo res oculorum 8c hos sphagmata idoneis medicamelis commixto utimur,quod ita praeparatur. lac excepto saillo aut ouino,utrum enim sero reddendo ineptum, uegetiori igne coquito as Iidue aequaliter , uersando: quo efferbesccnte,tantis per eeilato,α si adhuc magis essestuerit,in profundum uas ad hos usus paratum Irigidae plenum,repente ollam imponito. illico enim considebit.qiuescente seruore,rursus decoquito:cuim, satis bullierit, bis aut ter Oxymelite aut posca consperpto, nant ita ilatim ab caseo serum secernitur. secretum cribro setaceo excola Dis atm ubi cratia ac pituito a excremeta redundare opinaberis,oxymeliti adini 1 bis: ubi uero acria dc biliosa, tum poscam potius adiicies. scri usus ad imbecil/las est, ec inedia grauiter affectos, primo , serum cum sale exhiberi oportet: ubium purgatio inceperit,tunc sal remoueri idemc, per interualla alternatim repe ti,donec fatis materiae purgatum sit copia pro uirium ratione expendeda est. Aelicet non multum peccaueris si plus etiam exhibueris,certa tamen mensura ad heminas quinque accedit. talis igitur sit praeparationis modus, tametsi Cares secus conficiant. trito enim cnici semine Iac coagulantes, postea excolantes,adiecto sale aut marina alia rursus decoquunt,atin ita propinant. Quod quidem sicuti esti/cacius, sta longe insuauius est, omnino , prolixae decoctiones mcdicamentosius serum efficiunt. si uero quispiam uehementiori evacuatione indiguerit, thymi triti admisceto drachmas tres aut quatuor, quam si adhue augeri uesis, pro thymo epithymi tantundem adiicies:medicamenta tamen uitari oportet, nisi magna ne ceuitas urgeat. serum simplicissimum mollioribus corporibus praecipue contre rit, quorum uentres tantum ec intestina abluere purgarem cogitamus. Item his quorum intestinum a quacunq; medicina facillime ulceratur,oc quorum uentres taliosa intemperies uexat,dc quos angunt inania egerendi desideria,quae tineis illocantur,re quorum renes,uesica,& uterus ulceris periculum subeunt,& gracili hiis qui non aluntur,ac purgatione nihilominus indigeni,his omnibus serum ex hibendum, nec sale,nec quopiam medicamento adiecto. pueris,mulieribus,seni Bus,tutiissime datur haec medicina uel sub ipso canis seruore, quo praecipue reri Pore reliqua omnia medicamenta suspecta sunt. efficaciori sero utetur aliquis ad
corpora ec morbos quae ualidioribus praesidijs indiguerint, praesertim ad diutur
m exanthemata,liuentest uaros,ad omnesin humorum deprauationes in cutim
tendentes, ut lepram 8c consimilia, ad antiqua serinain ulcera, ad capitis actiores huiusmodi. item ad oculos asssidue fluentes, ad palpebram scabie, ad faciei maculas,immo dc ad diuturnas febrium periodos,& ad hos qui ab aduersa ualetudi ne in hydropem pergunt. ac de sero quidem ista sufficiant. De his quae uoluptatis gratia in lacte coquuntur, ex Galeno. Cap. tac ULAc ciam aliquo crassioris succi edulio quὶm maxime decoctum abiicit qui
quid ei flatuosum inerat,ac magis nutrit, alust, fluxionibus ec tenuibus a capite ad peeius distillationibus congruit. Aduertendum tamen ne quodpiam ui scerum latenter offendat. diuersa enim multorum natura est, neque uero facis tuta huiusmodi alimenta sunt, nam hepar facillime obstruunt, ec renum calcu los gignunt. quae in lacte decoqui solent, amylum est, simila, chondrus, tragus, oriza, Olera, panes quidam, neque probe cocti, neque rite parati, sermenti acialia expertes. .
83쪽
ILA ET II A M IDEN I DE RE MEDICADe acido lacte ex Galeno. Cap. xcv I i reliquis rebigerantibus astici solent, ut nonnunquam obstupescant. .gis dus uentriculus acidum lac non probe concoquit:temperatus difficulter quidem, sed tamen conficit.at calidior praeter quod non prorsus laeditur,etiam hoc alimentri genere non parum iuuatur,ut acidum lac uel sub nive restigeratum impune se 'rat,nisi thoracis aut capitis alteriusve membri stigiditas obstet: nem enim acrem
calidam* seti qualitatem acescens lac habet:nem calidam ac pinguem butsi,sed sola casei natura relinquitur. quae kigida crassi. succi est, ad crudos humores instigidioribus ueniticulis,& ad calculos generandos idonea. De protogalacte ex Galeno. Cap. π CVIII Rotogata appellatur lac, quod illico a partu mulgetur: id calido cinere paul tim seruefactum absin coagulo statim concrescit,priscit hoc pyriate aut py
riephthon uocauere, quod oc ipsum cum melle comeditur,nam sine melle conco ctu difficilius,crassius,tardiotist transitus est. De lacte concreto. Cap. π CUM IO erunt nonulli lac,coagulo concretum, sero remoto di melle adiecto. sunt tamen qui id quo* cum plurimo sero deuorent, quod magis aut minus es uum dei jcit pro seri epoti quantitate. De caseo ex GaIem. Cap.πcI π s Aseum quem probem nullum habeo, praeter qui Oxygalactinus dicitur, quo niam ex acido lacte fiat. omnes enim concoctu dissiciles sunt ructus acidos
excitantes, uentricului flatu replentes.pro coditurs uero ratione ab coagulo acrimoniam comparat,humorem in penitus, praesertim ueterascentes amittunt quan 'do etiam seipsis acriores,calidiores,ardentiores siticulosiores,concoctu difficili
re peioris , succci fiunt:ut ne id quidem ad noxam tollendam sufficiat, quod alioqui consore solet, miscere inquam cum crassioris succi cibariis quod attenuare possit. in caseo enim antiquo longe maius, succi prauitate, ec ab incendente homiditate nocumentum acquiritur,quam quod attenuandi uis corrigere ualeati fugiendus igitur huiuscemodi caseus,nullius omnino particeps boni. recentiore uero omnibus praeserendu cense quem oxygalactinum uocari diximus. cibo enim iucundus, dc stomacho prae reliquis cunctis innoxius, neoe ita dissiculter cocoquitur,disticulter ue distribuitur,nem adeo crasso succo constat, quae omnium caseorum communis infamia est.h cancris recens,semper antiquo prcstat,mollis duro,
rariis laxusq; ualde denso oc compacto quil dulcissimus est,ei qui plurima salse dine ostendit: sicut moderate salsus,ei qui aut nimium aut nihil salis habuerit,m
stu iucundus,ingrato,assatus crudo praesertur.caseus uero elixatus longe solidior est, nes tamen reprobandi. Medicamentum Galeni ex caseo antiquo ad callosos nodos podagrarum. Cap. C arthreticus quidam,callosos nodos articulis habens ad me in curru de latus esset, Occurrit animo crus suis sale maceratum ac peruetustu decoquere,oc eius decocto uetustissimum caseum madefacere, quem deinde in mortatio
desite subactu callosis nodis applicarem. re ita peracta cum sine incisione inesset quotidie nodorum partes replebantur,quam utilitatem uir ille exper
tus, reliquum casei flagitans secum detulit, non alio in posterum medicamento usus. cum* exacte profecisset, amicos hoc ipso morbo laborantes ad idem Per gendum hortatus est.
84쪽
De ui recentis casei extra applicati,ex Galeno Cap. clAseus recentissimus humescens* adhuc creditur maximo his essit adiumento, qui spumam argenti biberint, si assidue pro cibo osterat. potest ec illitus sanguinolenta sunpliciaq: uulncra glutinare,additis uitis,aut lactuc aut betae soliis.cascus uero oxygalacii nus ampla etiam uulnera glutinat, cum discutiendi fa cultate Policat.
De butyro ex Galeno. Cap. ci IBVtyrum ex tacitis praesertim bubuli pinguissima parte sit,maturandi uiribus,cu aliqua simul discutiendi facultate, qus tantu sacere potest adhibitu mcdiis
inter duritiem mollitiem incorporibus horu enim inflammationes maturat, ac fa/cile discutit, ut parotidas ec inguina,in pueris ec mulieribus, saepe hoc solo praes/dio sanauerimus. nam duriorum corporis tumores praeter naturam butyrum nunquam discutiet. screatibus uero thoracis ac pulmonis, Sc laterum morbis cum melle mirifice consert: ac si solum quidem lambatur cfficacius maturat,sin cum mellere amaris amygdalis minus quidem maturat,sed magis screatus euocat. i Ue coagulo ex Galeno Cap. cII.IC Oagulum omne acre est attenuandi discutiendi 5c proinde exiccandi uiro
bus,teporinum uero caeteris praestat. potest quodcunm coagulum cum ido neis medicamentis bibitum, concretum in uentriculo sanguinem soluere. caetera
quae ab aliis de coagulo scribuntur,dicitu superuacua iudicaui.: Debile Cap. cIMIT TVmorem qui in selleo uase colligitur,bilem nunc appello,no quidem atram di nant liqc potius flava appellatur,estin humor omnium qui in animali sunt
feruidillimus,cuius differentis proculusim natura ec uictu plurimae inueniuntur. hilis enirn colore pallida moderate calcfacit, subcandida ucrostrantis a colore,tantum a calore relinquit :at flaua eo pallida calidior,quo ec crassior, ec flauior. nam sulterius seruescat pallida in flauam mutatur. Quod si adhuc incendi n5 desistat, in atrum colorem uasit,interdum aeruginosum, interdum corruleum,quandocuta qui inlidi herbae assimiletur. bilis igitur colorem perpendito ubi medicamenta Parabis in quo quippiam sellis cotinetur. neq; uero corporis cui applicandum selsit naturam contemnes,sentiendo ac patiendo facile ne sit,an dissicile. porcoru selomnium humidissimum est,& proinde imbecillum, praeterquam agrestium .cic rum porcoru selle ad aurium ulcera tant medicina minime inepta utuntur, quo tu etiam uteris si coposita medicamenta desecerint. Ouinii suillo aliquanto acrius est, ouino caprinum cui bubulum ursinum , assimilantur. efficacissimu taurino, quod tamen ab hyaenae felle superatur, sed huic quom praeseruntur quae a callio Dymo pisce,& scorpione marino, ec testudine extrahuntur. Aulum praeterea uni/uersarum sel acrius aridius , est,quam quadrupedum, at inter ipsas aves quod gallinis 5c perdicibus sumitur ad usum medicinae reliquis antecellit.at accipitruci aquilarum sel acrimonia excedit ut iam erodat. Has uarietates si animaduerte iis ac subinde singulos cuius esto ius no ignoraueris,qui nam maiori minori ueexiccatione indigeant,recte curabis. De sudore. Cap. c VDE sudore nonnulli scripserunt superuacua cum non desint medicamenta ad singulas usus magis parata .sudor uero exercitatorum in palaestris substrato Pulveri admixtus,quem patum uocant, discutiendi uiribus praestat, ideo inflam malis mammillis illitus efficacissimus est.Qui si aridior fuerit ligustrino aut rosis,ceo mollitur. Idem inunctus lac in mammillis exuberans ualide per halitum digeriti ego quidem hoc medicamento usus ad inguina breui tempore tumorem dise
85쪽
VRina humana omnium prope urinarum imbecillissima est, praeterquam ci curum suum castratorum .Haec igitur ii quid usquam aliud abstergendi uoribus pollet,quod quidem fullones indicant, proinde medici ad scabiem re lepras adhibent,ad ulcera cy plurimo humore ac sordibus redundantia, praeierum si quid
putridi habuerint.Item manantia capitis ulcera,quae actores uocantur,& porrigines hac eadem seuentur,quae quidem omnia nos facere abhorremus,cum alia nodesciant: ulcera tamen digitorum, praecipue quae extrinseco offensu illata sunt,s modo absin inflammatione fuerint,ego quom in peregrinationibus saepe curaui, linteum urina madefaciens, 5c ulceri applicans exterius* fasciola circunnectiens: iubebam deinceps ut quoties meiere uellent digitum defluenti lotio subi jcerent,nem prius soluerent quam integram sanitate adepti essenti concessi etiam in agro cum medicus non adessehulcera latio lauari,quaecunq; insta pectus usq; ad imos pedes inuenirentur. urinam uero potandam ueluti quidam tradidere in cis spirandi difficultatibus quas ortilio mas uocant, minime necessarium puto, tanta exi stente medicamentoru copia quae id morbi genus curare possim, praesertim cum uiderim qui urinam potauerit,nec propterea tamen sanatum.
De saliua Cap. c VII Q tare oportet saliuae uires distingui,pro uariis animalium naturis, pro singulo O rum ualetudinibus, pro cibo 5c potu, ac pro utriusq; abstinentia.quemadmo dum enim urinae,biles, ec sudores, ita 5c saliua imbecillior eorum est qui biberint aut mederint ilicacissima uero & acerrima eorum qui ingenti sti ac sanie confecti fuerint,qua mainime nutrices utuntur ad infantiu impetigines,auriculari disgito madefacto locum iugiter perfricantes. sunt quom riisticorum nonulli qui tristicu mandentes pustulis durioribus apponant,quas thienas uocant .ipsas enim
ita discutiunt & consessim maturant.Porrb humana saliua totius substatutae ratione uenenosis reptilibus aduersatur, equidem noui abis alia incantatione sola te iuni hominis saliua scorpionem interemptum. De simo. Cap. c VIII
FImus summa discutiendi ui pollet. humanus nimio setore abominabilis est
bubulus, caprinus, ec caninus, eorum saltem cansi qui ossa comederint, minime scienti caninus uero prae caeteris plurima experimenta non nobis tantum, sed medicis quoq; antiquioribus praestitit. ego autem in humano oc canino stercore admirandam uirtutem deprehendi. De canino simo Cap. cINDE canino uero tibi primum narrare est animus, quo aliquis e praeceptoribus nostris frequentissime utebat. dabat hic biduo antea olla cani comedenda, tertio die excretum simum colligens arefactum seruabat,quem usus tempore uis tum ad anginam quidem cogruis medicinis admixtu exhibebat. Ad dysent etiam autem dilutum cum lacte accensis lapillis decocto clam propinabat.ad hos priua/tim morbos canini stercoris tanquam admirandi medicamenti certam expetie ream profitebatur: sed & urceribus summe maleficis eunde idoneis remedijs co
temperatum utilissime applicabat, cum discussis iis etiam desiccantibus* medicinis ad discutiendum,& desiccandum felicissime copulabat. De humano fimo. Cap..cπT TVmani simi hoc ego experimentu habeo. quidam assidua saucium inflam/I 1matione uexabatur,ut saepe suffocationis discrimen subiret, ac periculi euia tandi gratia ad sanguinis missone confugeret. huic sorte oblatus est qui polliceretur, experrum sibi medicinam praestiturum, si ante uenae sectionem in ipso statim incta M
86쪽
inflammationis principio uocaretur. catus illico quodam medicamento confossim sanauit hominem,quod quidem erat stercus humanum arefactum cum mclate attico inunctum. certam hic uiuendi rationem puero prefigebat, cuius simum sumpturus estet, quemadmodum ipsemet postea curator edocuit. lupinos enim cum pane optimo osterebat, uinum* antiquum potui dabat,moderata quantit te unumquod F ut puer exquisite concoqueret.tertio die excretum simum sume/hat,& Melaeto utebatur,sicuti de canino stercore Paulo ante diximus.
De lupino stercore Cap. c XII Vporum stercus colicis quidam propinabat no tantum in accessionibus,sed in ipsis quom interuallis, ubi tame no adesset inflammatio: uidit ego quosedam eo morbo non ultra correptos,& qui corriperentur haud uehementer amplitis,nem assidue corripi. eligebat di ille candidum luporum stercus quod post ossa comesta excerneretur,nem uero sumebat quod solo iaceret, plerunque enim id sis mi genus tandibus herbis* odoratis adhaerens reperitur.illud autem summopore admiratus sum quod tantum exterius suspensum saepe proficeret. inueniuntur nonnunquam in eodem stercore frustula ostium deuorati animalis quae N ina, ducationem Sc coctionem effugerimi, quae pariter tundens ac cdterens colicis potanda exhibebat, lis aut piperis,aut cuiusipiam talis nonnihil,iucunditatis gratia pomiscens, dabat , e uino tenui, interdum etiam ex aqua. suspendi irem stercus lumbis aegri iubebat,iana inuolutu,decerpta ab Oue quam lupus comedisset, quae si haberi non posset corio ceruino inuoluebat, lorum etiam quod lumbos necte
rei ex eadem materia fieri oportere affirmabat. nos uero in argenteum vasculum
stercus ad fabs quantitatem experiendi gratia reclusum suspendimus,admirati liuimus, cum adeo insignem utilitatem conspicaremur. Decaprino stercore Cap. c XII Amni simi creberrimus usus est ob acrimoniam, discutiendiq; iacultatem. prodest induratis tumoribus no lienis tantu sed caeterarum quom partium esto sane tumori genu diuturno quod dissolui n5 poterat, linimentum applicaui, ex hoc stercore Ac sarina hordeacea posca solutimc mirifice homo leuatus est. hic
uero qui curabat rusticus erat . nam molliora corpora nimiam eius acrimoniano
toleraret. crematu id stercus subtilius redditur, propterea capitis areis couemsidc uecunq; abstergentibus indigent medicinis,ut leprae,impetigini di sit milibus.mixtum lini mentis ad parotidas,& inguina per halitum digerit. eodem ad uipera rum morsum, ac multo magis reliquorum reptilium quidam rusticanus medicus ex aceto utebatur,ac quamplures sanabat,trescp ex eo conscelas pitulas e uino deuorandas ad regium morbum praebebat. Ad muliebrem uero fluxum cum thure
De stercore bubulo Cap. . f XII
Ua uero di bubulum stercus parum ab isto dissere isdem exiccandi uiribus non
sine attrahendi potestate.medicus quidam remediorum usu probatus, hydropicos stercore bubulo illitos insolabat, ac plurimis conserebat,eligebat id humidum uere potissimum quo boues herbam depascunt,at arefactu seruabat,quo etiam ad strumas utebatur de ad induratos omnes tumores illinem ex aceto De ouino stercore Cap. CXI VTebatur ec ide ovino stercore aceto madefaciens ad uerrucas, formicas,callos, lavos,5c huiusmodi. Atm ulcera ignis ad cicatricem ducebat,cerato rosaceo admiscens. De fimo columbarum. Gip. cri VEGo uero altilium columbarii fimo ca semine cardamomi tan caloralica medicina irequentissime utor, suppleri; milai simapis uice ad diutum more
87쪽
τε AETII AMIDENI DE RE ME Dic Abos, qutrubisteationem requirunt. Quales sunt coxendix,hemicrania,cephalaea
uertigines, antiqsi dolores notharum costarum, humeroru, ceruicis,ac lumboru
Ob oc renum, dum* Sc articulorum,quos nondum callosus nodus obsederit. De gallinarum stercore Cap. cπVIO Mec gallinarum simum ipse quom exhibui aduersus inutilium sungoru subo cationem, tritum admiscens tribus aut quatuor cyathis poscae uel oxymeli tis,ac confestim profeci, suffocati enim haud multo pollea crastissimam pituitam Moin ebant,deinde illico quiescebant: medicus uero qui me id docuerat,etiam co licis h uino mulso propinabat. nee desunt qui angina laborantibus praebeant. est gallinarum stercus columbino imbecillius, eligi oportet a gallinis libere in agro degentibus, non quae intra septum reclusae sint. De stercore anserit,accipitris,mu&terrestriti crocodilorii Cap. cxvi IANseris, accipitris, gruum di similium stercora de quibus multa nugaces qui
dam fabulantur,inutilia esse cxperimento comperium est:nam terrestrium crocodilorum stercus etiam inuentu difficile est. Ouium sordes ex qua oesypus conficitur Cap. c XVIII Sordes lanis otiium implicata ex qua oesypum paramus maturandi uires ha/bet,sicut butyrum non sine aliqua discutiendi facultate. ita uero oesypum confici Dioscorides tradit. tardidas lanas sub axillis ovium repertas densas ac molles calida lauato, sorditie omne exprimendo, quaru loturam in uas ampli orificii coci lectam feruenti aqua sit perinfusa agitato, aquam poculo excipies aut alio instrvimento,ec ab sublimi praecipitans,donec tota spumescat: tum marina aqua si affuerit,si no assuerit frigida inspergito,sinito ut consistat.ubi refrixerit, quod fluita hit,tudicula eximito,atq; in aliud uas concito, inde modica aqua iniecta manibus ueriam,mox aqua illa effusa nouam seruentem infundito,ac similiter sicut prori me dictum exagitato, atque deinceps aqua marina aut frigida inspergito,iinito biit cosistat: rursus , post refrigeratione tussicula eximito quod stulta&t, ac itidem manu uersato, denuoc, calidam insundito, idemcb omnino repetito, quod nuper docuimus,donec candidus pinguis j oesypus reddatur, nihil non syncerum continens,lum in simi conditum per aliquot dies insolato,& seruato: suntoe liaec om nia sub calido sole facienda,ita enim efficacior candidiora: nec durus asper ue redditur, ueluti qui cerato aut sermento adulteratur. facit ad sedis utericii uitia, cu meliloto,& butyro, ad alia plurima. oesypus uero crematus utilissimam fuliginem reddit, ad angulos oculorum erosos scabiosos ec ad palpebrarum callos, rumdemq: depilationem. crematur interdum in noua testa, donec exustus pinguedi nem omnem amiserit. natur testa super carbonibus:deinde quod ustum est colligatur, teraturq; oc ad usium seruetur. , De carnibus Cap. CXIπNon omes animaliu carnes hominem alunt, imo quaedam etiam perniciem
afferunt, quaedam praeter alimentum uicem quoque medicamenti gerunt. neque uero earum quae alunt eadem omnium facultas in . inter omnia enim
edulia suilla caro maxime nutrit bonum succum praestans, concoctionim aptissi/mum,multorum quidem ratione sed precipue humanae carnis similitudine bubillae carnes nutrimentum quidem & ipsae no paruum exhibent, nem facile resol hilesangui nem tame nimis crassum producunt, re si quis suapte natura ad atram hilem declinet frequenti huius alimenti esu facile in melancholicum morbumsa hetur, quales sunt cancer, elephas, impetigines, scabies, quartanae sebres, & quae proprie melancholia nuncupatur.quibusdam 5c lien tali succo intumescit,que R
Pe deprauati corporis habitus, oc hydropes consequuntur. sue enim calidior sic
88쪽
ci ci bos est. vitularum uero carnes quam uigentium boum praestantiores con metia sunt tanquam temperamento humidiores,nec secus haedi capris praelarem di. ac capra quidem boue minus arida est, sed homini ac sui comparata, longo in teruallo distat.humidissima pituitosaq; caro agnom est,ouium excrementosa inatim succi, sed praeter succi uitium etiam acrimonia inest caprarum carni. hircinatum ad probi succi generationem, tum ad concoctionem aduers illina eli. Icqui nar hanc arietina, deinceps taurina . illud in omnibus obseruandu, caltratoru car nem semper praeserendam esse, uetustoru semper reprobandam, ec concoctioni, ec bono iiicco generando,& nutritioni,ut sues quoq; quamuis temperametolixi midiores sint,cum inueterauerint,sibrosam, duram, aridam,concoctu' dissicilem carnem possideant.leporina sanguinem quidem crassiorem generat,ad probitate tamen succi praestantior est,quam bubula aut ouina, nec minus uitiosum succum ceruina reddit,dura ac concoctu difficilis.agrestes uero asini nam talios nonuuli comedunt,sicut Alexandriae etiam domestici comeduntur pessunt succi concoctuch difficillimi sunt, ac stomacho infesti, praeter in gustu ingratissimi, sicut equita cameli, quoniam ec hos comedunt animo oc corpore camelini asinini in homi nes imo ec ursorum carnibus sunt qui uescantur,ac peioribus quom ueluti pardorum.& leonum: nam quid dixerim de canibus, quam libenter catulos pingui ulculos plurimi comedant r sunt cuncta huiusmodi animalia temperamcnto aridi ili ma & corpori acre alimentum praestantia, habent , singula a condituris quo ma Cis uel minus concoquanturdi nutrianti quaeculam enim assantur aut friguntur dius alimentum corpori praebent: ciuae uero elixantur, aut iustulis decoquun tur inter haec ambigunt,quamuis di ista non parum inter se differant, pro iustulorum ratione.propterea qui corpus desiccare cogitat aridiorum animalium carnes cibo praebendas cligit, qui calefacere calidiorum, qui frigefacere aut humectare, congruas intentioni carnes exquirit. De terrestrium animalium extremis partibus Uap. cxx Haec tibi sat erunt de terrestrium animalium carnibus percaepisse, percipe de incens de singulis corundem partibus quae dicantur. extrema membra ap pellare homines consueuerunt pedes,rostra,auriculas: minimum singula haec ii hent pineuedinis,minimum carneae substantiae, redundatin in illis neruosa cori crat, natura,& cum assidus motioni subiecta sint etiam uiscidiora redduntur.i re igitur parcius nutrimentum corpori praebent atq; ob lentorem ocytis aluod scenduntatissi pedes rostris praecellunt, sicut rostrum auribus.laxior exanguiori
peculiaris linguae caro ideo flaccidior est,ta concoctu facilior, si a connexis partihus secreta oneratur. ' - -
tam dulcedinem, inter quas sumptae a laetis suibus reliquis omnibus praestant. harum alimentum si bene concoquatur ad carnium naturam prora accescata acte confici nequeat,aut crudum,aut pituitosum humorem gignit, ab humidis
Uter glandulosas carnes testes quom connumerantur. suilli, concoctu difficiles, uitios* succi sunt,uirosi odoris
ta caro reliquis prcstat,tanto re testes minus reprotandi, ς si ZRςUR CR. .
multum afferunt alimenti. soli gallorum testiculi optimi prorsus ac suauissimi uti
89쪽
A ET It AriiDEMI DE RE MEDIc ADe renibus Cap. cππi IIJ Enes concoctu dissiciles pratii in siucci apertissme sunt, atq; inter caetera γρstiti qualitatem urinae onerentes. De cerebro Cap. c X XIIII Pituitosior cibus cerebrii est, crassὶ succi, tardi transitus, ac concoctu dissicilis. sed praecipue stomacho infestus,cuius moillitie nonnulli decaepti imbecillibus
obtulerunt,ignari preter reliqua etiam nauseam excitare. si ergo aliquem uomere decretieris,cerchru postremum ciborti dato pinguissimo iure conditum, cauendone fastiditis detur, praestati condimento addi quae incidant oc calcfaciant.. Deitisceribus Cap. cππVIEcur omnium animalium crassi succi tardi transitus concinctui, dissicile est, noque uero iucunditatis tantum gratia sed aliorum quoi ratione porcoru iecur reliquis praeserri decet, corii praecipue quos fictibus aridis saginaueris,quod pro pterea sicatu appellant. lien praui succi es Iecredit ac melancholici sanguinis pro pagator: utris* eo facilior concoctu pulmo quo laxior est, alit tame multo minus iocinore. Aloe id quidem alimentum pituita redundat, ob asperae cannae carthila ginosam substantiam cor item concoctu dissicile tardiu: transitus est, si tame con coquatur haud exiguum,necp prauum alimentum corpori praebet. De uentriculo intestinis 5c utero Cap. CππVIC Ingula istoru carnibus duriora sunt ideo dc si probe concoquuntur, G tamen , ,exquisitu inculpatumue sanguine gignunt,sed frigidiorem, ac crudiorem. De carne agrestium animalium Cap. c XX vir
Horum quom durior caro est ac paucissimae pinguedinis particeps, ideo mi
nus excrementosa clit,quam domesticorum. De alimento ab auibus sumpto Cap. c XXVIII Volucrum omne genus si quadrupedibus ac praesertim suibus comparetur paucioris nutrimenti est, eorum tamen caro facilius concoquitur praecipue Perdicis,attagenis,columbae,pulli gallinacei,gallinae'. at turdorum, merularum, passerculorum ,& auium quae in turribus degunt durior est,multoq; magis turaturis,palumbi es anatis. sed phasianus concoquendo &nutriendo sim ilis est gallinaceis,edendo tamen iucundior, pauo autem durior, librosior concoctim dissici/lior. hic uero quod etiam ad quadrupedes spectat, animaduerterc oportet,nouellarum auium carnem quam ueterasccntiu multo praestantiorem esse, uigentiu in ter utrasq; mediam, reprobandam plane uetularu ac recenter natarum .caro enim eorsi animalium quae nuperrime nata sint,viscida, humccta, excrementosaq; est, facileq; secedit alvo:decrepitorum autem dura, pra arida ac neruosa, ideo conc Goni resistens. ista mihi de cunctis animalibus memoriae commendato. neo ue ro exigua disterentia est, in lacubus aut paludibus,aut stagnantibus aquis dege tium cum his quae apricas arentescp regiones incolunt:pro locorum enim ratione carnes animalium distinguntur,num solidae, sine excrementis, concoctuw faciles sint,an laxae, excrementosae, ac concoctioni renuentes.
De anseribus oc struthocamelis Cap. CππIαHorum excrementosa caro est 5c praedictis auibus concoctu dissicilior, alae tamen nihil peius praedictis habent. De gruibus Cap. Cππα Gruum caro tota dura si ossicii est, sed carne multo magis duriores alae. De membrorum disterentia in auibus Cap. CπππrVIscera auium eandem proportionem ad carnes habent, quam in quadrupe cibus diximus.intestina omniu sere edendo inepta, at uentriculi idonei ali
90쪽
nonnulli struiliocameli uentriculum probant,tanquam medicamentu concocstio nem iuuans,mergoru alii multo magis admirantur, sed nem ipsi facile cocoquumtur,nel aliorum ciborum coctioni conserunt.alae pinguium iuniorum di volucra optimae sunt, graciliu inueteratorumcp peissim testes probatillimi praecipue galla linaceorum altilium, ait eoru maxime qui sero lactis aliti suerint: bono succo trales plurimo F alimento abundant, concoctu facillimi,sccessumq; neque proritant,ne. compescunt. cc rebella longe meliora uolucrum quam quadrupedum, ueluti
aridiora, praescrtim montanarum auium.
De ouis Cap. CπαπIr Va gallinarum N phasianorum probiora, ansertim ec struthocamelorum peiora sunt, optima nutriendo corpori quae tremula nuncupantur, sorbilia
minus quidem nutriunt,ita facilius secediit. haec saucium asperitates ob absonos clamores,aut humoris acrimoniam leniunt, assectis locis illita, re ueluti cataplas ma inhaerentia,imo substantia sua minime mordaci penitus sanant. eadem ratio ne stomachi,ventris,ac ucsicae,scabritiem remouent. ouum aute aceto decoctum,
fluxiones alui compescit:oc si quidpiam addideris quod ad dysenteriam,& coeli,
cum affectum fecerit, oc super prunis assaveris atq; ita aegro comedendum obtu teris,non parum proficies. quae congrue adduntur sunt sicut succus uuae acerbae, rhu obsoniorum tritum,cochlearum adustarum cinis,utiae acini,myrthi baccae, ochuiusmodi.oua elixata cococtu difficilia,tardiq; transitus sunt, crassiim in alimeatum corpori praebent, longec, peiora sunt,quae subseruenti cinere allantur, fricta omnino pellime alunt namq; inter concoquendum putrescunt, nidorolac, siunt, ec cras Ium,deprauatu, excrementosumi succum gignunt. elixati fas Iatisq; prae
Hus elixatisin assimilantur, ne* aliter cu oua in aqua elixantur, ab igne tollenda sunt,dum adhuc humesciitat, nem consiliunt. De ouis medicamentoriam ratione sumptis Cap. cXππl Ir i A.Ddysentericos coeliacosm affectus modo quem supra diximus otium exhi ae situm efficacissime confert.album en recentiu ouorum nullius penitus mordacitatis particeps, non Oculis tantum, sed caeteris quom partibus quae mordica tionem non tolerant,utiliter applicatur.ad sedis pudendorum in ulcera, di malesiaca omnia, mixtum cu his quae sine erosione exiccant, qualis est pompholyx lota,ec similia,mirum in modu conseri.eiusdem facultatis uitellus est, ideo ceratis inae mordacibus admiscetur,assatis aut elixatis ovis, Quae quanto aridiora fiunt,tant sedandi uires amittunt, testae ovorum crematae sistendo sanguini adhibentur. De nutrimento animalium in aquis degentium. Cap. ctata AmrANimalium in aquis degentiu genera prope insinita, species, ac disterentiar.
Nos uero ex his reseremus,sicut Zc de reliquis superius secimus, quae ad coseruandam sanitatem usu recaepta sunt. Illud comunis limsi praecognoscere opor te optimam piscium carnem esse syncero mari degentium, praesertim ubi regio nem uenti perstauerint,nem limosa litora sint paludibusue permixta, sed arenosa, aspera ac lapidosa.ψ si horealem quom statum excaeperint,longe prsitantius est. nec mare parum ab mari distat, quatenus uel purit syncerum p fuerit, uel multos amplos, amnes sit scaeperit.omnino enim puro cedit, quod dulcium aquaru per mixtione paludis naturam sapit. Pisces quoq; circumuallati maris fluctibusq; ca/rentis sunt reprobandi. Atqui in maritimis stagnis capiunt medii inter marinossa tales b sunt, prorsus uero excrementosa uis ita , caro illorii est, qui sis do