장음표시 사용
241쪽
prolectum, ab eo discrepare, qui venae sectione e brachio educitur. Et ab omnibus fere receptum est, languinem menstruum a reliquo per alias partes distributo plurimum differre. Similiter tumores diuturni, fonticuli, fistulae, scabies, scrophulae, cancri, &c. videntur limmorem aliquem peculiarem ad se allicere , eumdemque si modo exulcerata fuerint) evacuare.
Quinetiam si casu aliquo expursatio ejusinodi .
reprimatur, morbi illico adveniunt, quos a re admodum curaveris, nisi autemissaria illa denuo aperiantur, aut alia iis consimilia illorum
vicem sub ierint. Quoniam igitur humores hi inter se distin
guuntur, nec discrimen hoc a corde aut arteriis oritur, alia aliqua causa necessario inquirenda est. Facta autem accurata hujus rei pervestigatione, nullam aliam inveniemus, Praeter attractionem similarem partium, humorumque in iis contentorum, quam supra diximus. Cum enim coreora naturalia dummodo sui juris fuerint) suntlibus aliis aggregari ament i quidni & anguini quoque eand libertatem concedamus a Est certe corpus naturale, neque a corde aut arteriis ad hunc illumve motum peculiariter determinatur : cur non igitur unaquaeque sanguinis pars ad illam corporis partem tendat, cum qua ipsi plurimum similitudinis aut familiaritatis intercesserit 3 Quod si tamen attractionem hanc partibus denegaveris , quamnam , obsecro , diversi sanguinis , qualis ad varias corporis partes se tur , rationem reddes t Non potest discrimen
hoc ab ipso sanguine proficii ci ; neque aliud
quidpiam reperitur, unde id contingat, praeter attractionem istam, quam nunc diximus. Assimilatio enim non fit in instanti; atque ut id demus , oeortet tamen in exigua valde sanguinis portiuncula eveniat, cum maxima illius
242쪽
se pars pervenas restuat; imo omnis sere,
in iis partibus quae peculiarem aliquam secre-iti tionem non instituunt: & quibus 1ecretio ta- Iis competit i haud putandum tamen humores m secerimnaos obiisdem gigni et quam enim utilitatem corpori praestent, si excrementa4 quae ipsemet produxerant, sola educant foras 3 Ne ceste est itaque; excrementa illa e massa sangui- nis exceperint ι debetque adeo ea sanguinis 'pars , quae plurimum huius vel illius excremen- 'ti admixtum habuerit, ad illam corporis par- ta tem dirigi, quae tali excremento excernendo a . natura destinata est: ac propterea Opus erat, ut unicuique hujussi odi pNapb aliquido inesset, quod excrementum is ipsos peculiariter excernendum alliceret. Atque iis liunc modum partes sanguinis serosiores ad renes & vesicam' eunt , ubi earundem uberior copia acervatur :acidiores partes ad ventriculum tendunt ἱ &, quae magis biliosae, ad hepar, in quo humor iste inundeaccumulatur, ut similem alimn poten tius alliceret. Possent'alia hujusmodi exempla proferri verum. ex jam dictis satis intelli- . gitur , quomodo. partes quaelibet sanguinis excrementitiae. yd ea .emissaria illiciantur , quae a natura iisdem expursandis instituta sunt. , Qui sit autem, ais , ut cordis atque arteri si: rum promiscuus impulsus attractionem hane . . in
similarem non interturbet 3 Respondeo : licet cor sanguinem cum impetu elidat, non est sui ttamen motus ejusimodi, qui partes eius omnes confundat ac perturbet ; vkrum ipsi libere re mittit,partes mas vel unire, Idisgregar prout aliae temporis locique opportunitates requiserint: adeoque non tinpedit, quo minus par a . tes quaelibet aliis sui si nil ibus aggregentur. . Praeterea , inter unamquamque cordis pulsa- , tionem mor lia aliqua intercedit; quo saltem
tempore nihil obstat, quin partes sanguinis
243쪽
consimiles consocientur adeo, ut praeeuntium ductum,veluti continuato filo,sequantur. Nem pe sic recte properant ad eas corporis Partes, quibus maxime ex usu sunt, & quibuscum o ptime cons latiunt ; singulisque earum sanguis idoneus iuppeditatur; qui iniunoquoque cir
cuitu tam universe defaecatur, quam molet dinem conservandam opus est. t
Non tamen in eum finem haec dicta sent, quasi velim, vel congregationem partium san-- puinis similium in arteriis, eo procedere, ut 1anguinem unum ab alio specilice distinguat , vel perfectam aliquam exerementorUm 1Ccre tionem in arteriis institui: sed solum ut constet, quomodo sanguis ad unam corporis par
tem allabens, ab eo differat qui ad illam a cesserit nimirum quod ille, mediante similari attractione, hujus vel illius humoris plus minuive admixtum habeat: ) simul etiam, quomodo partes, per quas forsitan vix vicesima' languinis pars transabitur, hunc Omnem tamensumcienter depurgenti; quin & illum etiam .quadantenus, qui easdem non petitansit: atque adeo nam ad Propositum revertendum est) ut doceam, qui fiat ut sanguis biliosior ad hepat attrahatur, & quis situlas humoris fellei,quem natura in vestiuia, aliisve vasis, in hunc finem recondidit. Hisque ita praestitis, quae jam duodecim propositionibus comprehendimus, summatim repetam, finemque nuic negotio impo
Proposi- Plenitudo vesiculae selleae naturalis sive or-tioisinis dinaria, descripta est in propo sitione prima: harum extraordinaria vero, in lacunda: quomodoriochus. ipsis, aliaque vasa sellea naturaliter impleantur, in tertia propositione dictum est: quarta explicuit , quomodo bilis in aliis quoque vasis restitet: quinta dc sexta docent, qua via vasa isthaec omnia inaniantur: septima, octava, &
244쪽
nona, obliquae insertionis, ductusque communis usium exponunt: decima atque undecima, excretionis hujus humoris moras taetercalares mox eructationes copiosiores explicuit: duodecima denique humoris hujus ita recondi ii utilitates proposuit.
Duae adminisratione; Anatomicae, quarum opera vasorum felleorum in hepate et effligia clarius in-
note1ciant. F Inito iam vasorum eorum examine, quae s . Tis extra hepar conspiciuntur; superlit, de iis quoque agamus, quae in ipsius parenchymate recondita sunt. Quoniam autem intus in obscuro latent, arte aliqua opus est, qua dilucidius nobis innotescant. Neque ad hanc rem administratio qualiscunque Anatomica modo lucem aliquam afferat; mihi displicuerit. Crediderim tamen tenebras hasce, ab ea, quam Antiqui nobis praetulerunt, face, vix satis dispelli posse: ac propterea, facta brevi digressiuncula, duos hujus rei indagandae modos, veteribus Α- natomicis haud clare cognitos, aperiam. Et primus quidem inquirendi modus, fit sy- Ad nn ringis opera: quae licci non magis huic parti, stratio quam aliis quoque plurimis detegendis insem prima. viat; tamen ob praeclaram illius utilitatem, descriptionem ejus hic appingere non gravabor. Utebar primo quidem machinis vulgaribus , postea vero duo ab iis incommoda sum expertus. Nam si parvulae obtigissent, liquoris minorem, quam par erat, quantitatem continebant : maiores autem, ob longitudinem, ac Ino
dem, haud dextre satis adhibebantur. Haec itaque , 1 et mala
245쪽
mala ut evitarem, aliud syringis genus huic on ri adaptabam: quod constabat instru- i. Fistula.
ilii in- Subere, cum adalligato se eviens. fistulae foramine evelli posset. q. Funiculo, quo vesicae ad libitum repIetae collum constringeretur. Et ut verbo dicam, totus hic apparatus ei proxime accedit, quo enemata vulgo exhibentur: possitque adeo idem instrumentum hic quoque non male usurpari: nihilominus ut felicius res procedat, fistulae hujus extremitas, in imo sui, uno solum foramine perforetur, sitque inflexa paululum; & in ipso apice, quam in reliquo e ius ductu, paulo crassior, aa styli exploratorii modum, ne e vinculo facile elabatur: fiantque etiam fistulae hujusmodi complures variae in nitudinis, ut omne genus vasis commode in-erviant.
Majus fistulae orificium apto subere obtur tur, idque syndone vel linteo involvatur, & superiore sui narte vinciatur robusto satis filo, longoque acleo ut pars ejus foris extra vesicain propendeat. Vesicae quoque collum vinculo
Appropinquante jam usus tempore, fistulae
246쪽
Hepatis. 19 Zorificium majus subere occludendum est ; ita eodem tamen, ut arreeto postmodum filo facile evelli utendi queat. ΜοX vesicae, quanto opus fuerit, liquo- modus. rem infundito ; ejusdemque summitatem quemadmodum in clystere instruendo fieri solet) arcte constringito. Poterit is liquor esse, vel aqua calida simplex, vel lacii commilata, vel croco tincta,vel aliud quodcunque videbitur. Praeparato ad hanc normam linstrumento,tenuiorem siphunculi partem, venae, vel arte lae, aut alii vati, de quo periculum facere animus. est ) indito : dein vasis istius orificium circa siphonem firmiter colligato ; tum manualtera gehenia fistulae summitate, altera suber extra ito. Postremo , vesica primum leviter, mox paulatim validius comprimenda est ; donec liquor vasi inFestus fuerit,partemque illam cujus explorandae cause, tanto molimine usus es)permeaverit; si modo transitus illac concedatur: Adeoque in hujusinodi administratione, observandum est, i. Nam liquor in jectus partem pertranseat. I u. aenam. 2. Per quodnam vas liquor ita transiens ege- sint obsit ratur: & num per unum duntaxat, an autem iamda. per plura : simul etiam, quo discrimine id fiat.
tis, quam 'enetravit, impresserit: dc quantopere vasa distenderit.
que pervadat, atque ubinam subsistat.
piam liquoris transitum impediat.
liquor pertranseat,aut priusquam vasa rumpam
vasis ejusdem partis ; dc, quae nunc diximus,denuo explora.
Alter vasa hepatis indagandi modus, huic I 3 parti
247쪽
.A. mini- parti prae caeteris omnibus maxime convenit μὰ io H- nam in aliis haud feliciter adeo succedit. Diciturie, a. autem hepatis ex carnatio : quae fit, dum vasa itus, dempto parenchymate , dilucide ob oculos
Delium. Doctissiinus Digelius duos modos propo-eor. fabr nit, quibus hepatis vasa a parenchrmate libet e. rentur. Prior hic est: Faciet, inquit excarne
uebeis duri 6 par, si priui nonnihil in aqua coclum , eo usius S , ij - donec ca o mollitiem contraxerit, inde in vase α-
sitim Papicno qua manu submergat, oe dextra in
terim cultello ligneo , aut lapideo, vel certe ferreo , ' non va de acuto, imite ricet. Me en sensim ca
est man- Est alitem hic modus sexpertus loquor ine-ca, legans, incommodus, atque Imperfectus .Quippe hoc pacto tumultuarie omnia agimus, ocquasi in tenebris rem explicandam aggredimur: fieri enim aliter non potest, quin vasa aliqua sedem propriam mutent, alia aisrumpantur: de si quae forte integra permanserint, haud satis constat tamen, utrum locum suum naturalem fervent, an in diversum abierint. Adeoque necesse est, experimenta hoc modo instituta, obscura valde atque ambiguitatis plena sint. diis bis biodum alterum sic explicat: Est, inquit, modus a- γ alius modus minus elegans, faciliis; si s litis micarum acer:ο impositum relinquatur , L e quod br inpatiosito exoderint. etiam Fateor quidem, experimenti hujus faciendi mutilus. nondum mihi obtigiue copiam : crediderim. tamen , modum hunc haud magnoiere ad hanc rem proluturum, etiamsi is forte aliquo modo inconcinniter praestari queat. Fac enim, hepar hoc pacto reconditum , animantium aviumque rapacium laniatus effugere I ataue etiam formicas hyberno tempore haud acleo torpidas reddi, quin viscerationi huic interesse queant i
248쪽
Meant; neque hepar ab aestivo sole putredini
tantopere obnoxium reddi, ut experimenti frustrctur certitudinem , fatendum est tamen, Ο-pus hoc variis modis incommode procedere: nempe hyeme, a nive, pruina, ac gelu obri gescere 3 mox vero obortis pluviis regelalce re, id flaccidum fieri : aestate autem exteriora ejus indurari atque exarescere , priusquam interiora a formicis comesta sint, adeoque fortan
harum morsus evitare. Praeterea, metuendum est, ne exiles teneratque vasorum Partes , non
minus quam Parenchyma , depascantur ue unde negotium 1altem imperfectum nobis relinquatur. Sunt enim nonnulla hepatis vasa aeque dc fortasse amplius ) tenera , atque ex terna ipsius tunica: in quem censum veniunt rami venae cavae, majores quoque ramuli & capillamenta venae Portae, ejusdemque capsulae sive integumenti communis. Quis 1pondebit igitur , eas, neglectis vasis, parenchyma solum ab- rosuras 3 Concedit sane Gyerimentum, de quo agimus , exteriorem hepatis tunicam a formi cis ab ni quomodo enim aliter ad ipsumi parenchyma perveniant, aut vasa oculis nostris nuda exponant 3 quod in excarnatione est prorsus necessarium. Quapropter , cum tunicam hane devorent, causam profecto nullam via deo , cur dc teneriores vasorum partes non si
mul abliguriant: praesertim cum vasa haec suti verisimile est) delicatiora sint, quam vel parenchyma , vel ipsius involucrum'; saltem humecta magis sunt, utpote ab illo co
Verum esto, nihil hujusmodi contingat: attamen vasa omnia prae ariditate, marcore, ac
duritie corrugabuntur ; nec quidquam manifesti inde constabit, unde observationis alicujus certitudinem elicere queas.
Quare missis his indagandi modis, addam
249쪽
Adminita tertium, a me saepe institutum, usuque com- Dasio probatum. Annus jam agitur duodecimus, nostra. postquam eum in Collegio Aledicorum Londibnensium publice proposui et ex quo, tempore complures tum Nedici tum Chirurgi eundem sequuti sunt. Fit autem hoc pacto: Hepar primo horam minimum integram procoquendum est , deindeabjecta aqua, quamprimum satis intepuerit, ut tractari commode possit , bacilla in eum usum parata quae nempe haud mucronata sint, sea lato cuspide in aciem desinant; adhibenda sunt; iisque parenchyma a vasis avellendum ac derimcinandum est , sitima citra habita, ne quae vasa ab- Iumpantur: ac propterea ociose ac detentim
opus aggredi Vortetet. Quod si hepar interea siccescat, & induretur, licebit subinde aquae immergere, pensumque denuo redintegrare. At enim, inquis, negotium nobis laboris ac fastidii plenum narras. Ita quidem est, si modo tam accurate omnia moliri velis, ut ne minima quidem vasorum capillamenta uspiam desiderentur: . sin vero detecta alicubi, explicataque diligenter vasorum capillarium distributione, de iisdem alibi minus solicitus esse velis, operae sine tuae plurimum consulueris. Utcunque, tae dium hujusmodi accuratioris disquisitionis commodo abunde compensatur. Fieri enim vix potest, ut quisquam ad dilucidam certamque vasorum horum notitiam pertingat, nisi illa prius a parenchymate suo liberaverit. Atqueliine iactum arbitror, quod Anatomici olim, licet summo judicio, cura, ac diligentiarem hanc aggresti sint, vasorumtamen horum d scri ptionem nobis imperfectam mutilamque reliquerint. Mirabar equidem, cum primum vasa hepatis aperte detexerem, Antiquos tantopere hac in re hallucinatos fuisse: cogitanti vero postea, modum hunc, quo vasa isthaec mihi
250쪽
innotuerant, ipsos latuisse ; desiit subito admi-
Atque de duobus modis, quibus vasa hepatis indagari queant, jam egimus: reliquum est, ut ipsorum vasorum descriptioni accingamur.
C A P. XXII. Summa eorum, quae de interna hepatis Rura dicenda resant.
C Uperest, de principali internae hepatis figu-Q rae parte dicamus : nempe de figura paren-chymatis interna, vasorumque ejus textura agendum est. Parenchuma haud aliam figuram internam Quomodo sortitum est; praeteream, quam vasorum ejus AHrapi vestigia induxerunt: quemadmodum figura si rencis gilli cerae imprimitur. Ideoque quas vasorum maris i ab hepatis carne liberatorum ramificationes terna dicernimus, easdem quoque elegantes figuras in Psam ipso parenchymate, dum integrum est, exsculpi tμr. credendum est. Quilibet enim horum vasorum ramulus adaequatam sibi in parenchymate cavitatem nactus est : ac propterea, cognita semel eorum figura, de hujus pariter descriptione haud ultra laborabimus, cum sibi invicem respondeant. Id itaque solum annitendum est,ut de vasorum ipsorum descriptione nobis certo constet: quippe ad eorum normam, parenchymatis figuratio reducenda est. Aliter enim cum sit corpus similare, non est quod figuram aliquam internam propriam in eodem exspecte