장음표시 사용
21쪽
anum aliquod ex suinantia intellectuali , O materia eo oris; Substantiam autem intellectualem , & animum ait esse formam in principium essendi subnantialiter in homine , pr
Pterea' quod talem profecto naturam , &. hoc esse habet honis , formae huius unione cum hac materia; quod qui non intellexerunt, illi quidem S. Doctoris principia expenderci accuratius neglexerunt , atque insipienter certe , & impune S. Thomam Hobhesii, Lockii caeterumque materialistarum insignem patronum venditare indoctis non verentur.
XXVI. Quid autem non ab recta AIum philosephandi ratione,
uerum etiam a sanctis Ecclesiae institutis , ac sinctionibus magis abhorret, quam tres in unoquoque homine animos inimi tere ac definire, &. in eo tres invicem distinctas, ac discrepantes substantias huiusmodi immaginari, & somniare Intelligit
certe homo , vegeratur, & sentit; at non est in eo triplex Porro animu& intelligens, vegetans , & sentiens bene Vero unus, idenique est animus hominix intelligentis , sensientis, AVegetantis; id quod & rectae rationi consonat, & iis quae aeSS. Patribus , & universa EccIesia sancita sunt mira consen
sione respondet ; Qui vero aliter sentiunt, ii non in philasb-Pbiam modo , verum etiam in religisnem caὶ ipsam maxima invehant portenta necesse est ia
inhaerebant tententias mentemque nubia rationae est assequius -
habentur x Aisarer quosdam id est aris
Dν raurem impietatis venisse , Me Fominem Mas animas Fabere impiadenter dogm rixent. Talis igitur implexaris in so-
εominem a F-rent. Sancta . di univer- is S indus anstbema est. Is ec profecto omnia nec legorae, nec Rrtamoeserebat Vir Cl. Anton Genirensis, qui hac praesertim in re musta peccat, &Mumum luemdam medium is non statuiss
22쪽
Neque tamen ita est existimandum, ut unus omnino jidemque lit omnium hominum animus, qui enim ita deliperet , ut unum cunctorun, holustrum esse animum crederet apertissimis ille quidem Sacrarum Scripturarum testimonis , ac universae. SS. Patrum auctoritati contrairet: si mvis igitur in eadem natura conveniant animi, eiusdemque sint speciei, tamen multituditu eorporum aequa animorum multitudo res Pondet ,. ex quo fit ut idem numero ammus non sit in omnibus hominibus, sa) qui certe non eadem sentium , non eadem cogitant, non eadem intelligunt m remini untur , sea prodivetiitaret hominum, di ae propemodum esse videntur eo .rumdemi cogirandi rationea apposite hinc Philotaphian in- . tellestum rimini comparant, quo profecto lumine nota eiaem. ratione illustrantur obtesta quae ei subita tug. et i .
Quamdiu autem eo ori coniunctus est animus , sentit hαν mo, carnis spiritus. conceriationes, i iisque angitur persae. Pe r ) Caro enim concupiscit alversus spiritum, Diritus autem adversus carnem r haec enim sibi invicem adversamur , ut non quoeumque vultis , illa faciatis et Murua autem hae N .nis animique dissentio non aliunde repetant TheoIogi necesse est,
euit, ut Mete M eo te eum multis . ω. Ris exeipis astotiis, quos citat . subdubitare visus est, Haemum fusus. ρυα que dicta SMelamenta Metaph. parta altera in schol. pMrumis ad propis anu. MLque contemnit qui Mare Thymoseonti Μenippis prima. scripturarum oraculis unum esse homi- s, Concito Laremia sub Leon. A. Sess s. nis animum probare se posse merito ar- haee habet: Saero appro ute conrilia hi trantur. Noe .une t inquit ibidem Gmnamus. re reprosamur omnes as' mora Comerii argumenta e Scriptura Sa- νeum animam insevectivam mortatim cra deprυmpta ne contortis interpetrati esse. or unam in minis hominibus di nibus bominum FANATicoaυκ quid mise Consilla S. Thom. P p. quaesi. 76. M sedere uidear. Nae ille quandoque dor- ta S. Gom. P. μ quaest. 7s. ar. s. M stans vix caeteroqui Maus, & eru- 3 Aristor. in a. de anim. tex. 13. tonti
23쪽
quam ab illa primi parentis culpa , per quam in omnes homines mors , obcaecatio, in malum , ementita boni ratione , inclinatio , ac omnium irruentium vitiorum turba deri-Vantur. a XXIX.
que tivum, O messium parietem maceriae seruit , inimicitias in carne sua lege mandatarum in decretis evacuans; ut duos conderet in uno novo bomine faciens pacem , θ' reconciliaret, utrinque in luto corpore Deo; quid porro iucundius, quid a- , lubrius homini evenire potuit umquam , ut iuncto faedere inter has corporis animique conluctationes per Christi Domini mortem , sublatis inimicitiis , & tot gratiae donis quisque adiu-mus in societatem, concordiamque deveniretp Caro enim etsi adversus animum concupiscat, tamen imperio subiacens annimi a lege peccati per Christum soluti, & tot tantisque auxiliis , donisquae cumulati , sit eadem ipsa Caro 3ὶ animae appendis , non iam laena vitiorum , sed aemula quaedam , ω quasi pessissequa virtutis . cre mens pura mundique huius exuta famulatu . sensus creparis in Das Egicit , adtraris
XXX. Miseriorem prosectό caeteris creaturis vitam traduceret homo si posita hac animi corporiique sui dissensione, & pu-
Z . . . . ' gna is 13 S. Ambros. Expos Evanges. .secundum Luc. Lib. vII. num. r I. Possιut, ait, etiam vidari eam, ataue amma ab Odare, tactu , gustuque taxuriae separata, in una domo se adversus ineuryantia ν ria dividentes ... quorum fiere dissensio per praevaricatio. m primi hominis in naturam se verterit, ut nequaquam sibi paribus ad virtutem studiis conveuirent. yamen per crucem Domini Salvetioris. iu secietatis emcoriam cstra κακον.
i) S. Paul. Ephes. a. et . a& η. 33 S. Ambrocubi supra n. I.&t R. s. Thom. quaest. s. de malo ar. uni is Stemm , inquit, non sit tiberiam aliquis in nobis, sed ex npeestate mo mur as tendum , eouitur deliberatio, exorta rio, praerestium, di punitio, o Iaar. ρο vituperium, circa quae moralis PM-sosophia consistis,
24쪽
gna, nullae ei superessent vires, que is quae bona sunt, S. adtultitiam pertinent prosequi, quaeque mala sunt,& ab veritate, & ab instituto divinitus ordine recedunt vitare per se, &fugere non posset; Itaque liber est homo, quem Deus reliquit in manu consilii sui; si) & hac profecto arbitrii liberrate, di tot undique interioris, exteriorisque gratiae donis a Deo cumulatus atque adiutus homo, & carnis cor cupiscientias comprimere, sa) & ab vitiis sese cohibere, recteque vivere, &laboram, virtutisque aeterna praemia consequi, ac Promereri a Deo felici, Sc iucunda conluctatione in hac vitae usura potest , dc debet. . XXXI. Haec porro arbitrii libertas, quae 3)in ratione sita est in homine reperitur, qui tamen in summum illud incommutabile bonum , & in quod pondere veluti suo fertur libenter libee non est; qua certe in commune bonum sublata motione, nihil omnino velle posset homo ; ) est propterea in homine liber tas illa quae a coactione, & altera quae a ' necessitate nuncupatur, quo sit, ut ad lingulare quodcumque bonum sit indifferens , s) & electione ipse sua ex ratione boni desiderio, &Voluptate, ex ratione mali fuga, atque aversione sese determinet , atque operetur .
i) Eeel. s. 13 S. Hieron. In Epist. ad Galati eap. V. Dier iurgia earnis. ω spiritus, inquit, media arima eonsistit, babens quidem in sua potestate bonum , y malum , veID , ἐπ Ile . S. Ambrosi Exposit. Evangel.
secundum Lue. Lib. v l. rium. a. Caro tu naturam regressa, vigoris fui agnoscit alaricem, atque ausu deposito contum ciae , moderautis auimae coniugatur aris bitrio. S. August. Lib. I. retrast. cap. P. Voluuias es qua pereatur, er recte vivitur . 3 S. Thomas Prim. sec. quaest. T. t.
ti Pr. Px. quaest. 83. ar. I.&alibi. M s. Thom. Pe. see. quaest. Ix. ari s ad , se habet: Deus movet votautatem h minis sicut universalis motor ad univer fale obiectum voluntatis , quia est bonum , cla sino hae universali motione homo non potest aliquid vive. si Idem S. Τhom. Pe. pr. quaest. 83. M. Iudicium, ait , rationis non est ex natura Uiutu in parti Iari operabili, fed ex collatione quadam rationis , ideo agit I bero iudieio, potens in diversa ferri .... O pro tanto ueras est quod bomo sit tiberi arbitrii ex Me i o quod ratio a. Iis es.
25쪽
XXXII. Ea, qua de loquimur, hominis libertas ab ipsa ratione
proficiscens non idcirco imminuitur, vel infringitur, propterea quod externorum obiectorum si) actione, summique Dei motione sa) adiuvetur, ac fulciatur; Caussae enim cuiuscumque ratio omnis semper est eadem, quavis aliarum causarum ope sublevetur, ipsaque mens hominum activitatem suam minime deperdens, Ec ex mali, bonique ratione operans, libera esse non desinit, etiamsi aliis externis, internisque motionibus, causisque voluptate trahatur. Quapropter nugae s3 prosecto sunt, nec digna sapiente ea argumentorum genera, quae ad humanam libertatem labefactandam, tollendamque ex actione rerum, ex generali, & peculiari Dei concursu desumuntur,
quibus rationum imaginibus, simulacrisque eos sidere, at-
. . que o Volantatu ineli times, aversionen quaestionibus nil lueuienthis , nil em. que ex ratione boni, Vel mali, & ex mutatius, nil firmius diei potuit umideis boni, malique proficiseunme, quas quam longe ante plenissime refellit;
profecto ideas ex obiectis persaepe ani in eosdem tamen omni ex parte versat e-gno Innascuntuet externis ris, inquit ditissimo, firmissimo argument S. Om. Pr. Sec. quaest. Ix. M. . ad a. rum pondere Vir doctissimus P. Ant
svo us , etsi labeaι priueiprum nius Ualseehi oed. Praed. modo in Pa-Proximum intrinseum, tamen principium tavina Universitate primus Theologiae primum es ab extra . Profess, , in opere quod inscripsit ita) Deum hominis voluntatem movere , D/i fondavisti delia Religione, Vol. I.
inque bonum commune ineli re ita, Cap. s. in libera a necessitate non sit . explor Intima quisque conscientia sentit seta res est . Sed ranun s s. Thom. ubi libertate donari, atque inde fit, ut nos supra ar. 6. ad 3. interdum serialiter reprehendendos a nobis ipsis arbitreis Deus movet aliquos ad aliquid detormiis mur, si postquam unum Prae alio opus male volendo quod ast bonum, Fest in adhorti Mintus atque elegimus , male . his quoι movet per gratiam . Et Aposto. . postea nobis rem cessisse cinnoscimus ;Ius a. ad Corinth. 3. Nati fumas fullia antegrum enim nobis fuisse intelligi- . cientes cogitare aliquid a arabis, o Potuisse, dc contraria ra
ex nobis, sed stirientia mira ex Deo o . tione operari; hine vel ipse Iuvenal.έ3ὶ Quae ab Luthero. 5 Cairino ad li- .Satir. 3. v. 1.hertatem e medio tollendam misere eon- empla quodcumque mala committitur, gesta , ae impie consarcinata. sunt ar- 'sistimenta , eaciem requoquere ritremis Displicet auctori, prima baee es suis, temporihus non .dextiterunt prae caete- quos ueris obbes. Spinosa . Collins, S Elvetius Iudiae nemo noceu1 absolvitur, improba omnibus ferme suis ipsorum scriptis. quamvis
quos praeterquamquod S. Thomas apud Gratio fallacis Praetoris vicerit u ais. quem in his potissimum de libertate
26쪽
que inniti videmus, qui religioni, omnique veritati tenebra offundunt, & quae in ipsis allidue contingunt, vel non interuIisunt, vel ignorare pueriliter dictitant. si XXXIII.
Interest autem plurimum ad hane plene, cumuIat equae stabiliendam hominis, tuendamque libertatem certum illud , ratumque statuere, noS ex ratione boni, vel mali per appeti- titum , vel aversionem in obiecta ferri, eademque deperire, vel ab iisdem nos contineri, esseque huiusmodi obiecta , si cum sumnio bono conserantur, finitae virtutis, multisque impersectionibas obnoxia, az propterea in eorum electione, aut fuga consulere nobis integrum omnino est , nee ulla ex eadem electisne voluntati coalito, & necessitas insertur . Qua ex re consequi quis non intelligit e, magis nos in obiecta voluntat tendere , quo plura ratione efficimus, quam cum naturae veluti impetu, atque aflectibus operamur, nostraeque rationis i Perium magis, magisque extendi, ac dilatari p
Itaque extra dubitationem omnem constitutum contendi mus eo nos esse ad agendum promptiores, quo plura sunt media, quibus ratio ipsa perficitur; quo enini ratio ipsa est auctior, & perspicacior, eo promptior est homo ad agendum minusque haeret, ac cunctatur. Igitur gratia, Iegislatio, rerum diVinarum , humanarumque cognitio, quae rationem ipsam perficiunr, voIuntatem quoque ipsam augeanr, perficiantquunecesse est ; tantumque abest, ut divina gratiarum auxilia, legum conditio , 8c veritatum cognitio quidquam homini ad agendum detrahant, quin potius nihis eum provehat uberius , Pleniusque corroberer. Haec porro si probe ab iis essene intelIecia, qui licet inviti, libertati tamen bellum indixere ut
eo r3 s. Ambrosus In Lne. mum est an a eaees fune, se ne i
m γε liberumi arbitrium . quod qui nugain dem vana aeque faerilega pronia παπι -
27쪽
eo liberius, atque ut sibi misere blandiri videbantur, impuna vitiis, atque flagitiis possent indulgere) abstinuissent proiecto a tot tantisque argumentorum tricis, involucrisque ad libertatem sit vero potient) funditus tollendam, eamque potius Deo acceptam retulissent, I) & sub eius gratia, praescientia , sa)motione, & auxilio augeri, servarique securius fateri se debe
ι s. Ambrosi iri opos in Lue. Lib. VIII. Liberum arbitrium, inquit, datum est a Sapientismo , atque Invictis o ratius maturae Domino. Et egregie ad remn stram Dant. Paradis. Cant. o magnior don, Me Disper sua Iaetberxa Fece creando , ed alia sua hontate Piis conformato, e queI ebe et piis appre
' GIIa uolantis Ia libertate, Di ebe se ereature intelligenti
E tui te, es e furo, e Iovi dotate. αὶ S. August. in libris quos inseripsit delibero arbitrio luculenter, ut alibier , ea quodadmodo omnia refellit in eos, qui sua ipsius tempestate contra liber talem insurrexere, ac nos contarque mus adversus eos bene multos, qui eum gratia, praescientia, S esse ei divina motione libertatem componi non
posse insipienter negant. atque id illis contingit, quod evenisse Ciceroni lib. a. de diviniti advertit idem S. Augustinus, qui, ut bomines faceret tiberos, fecit Derilegos ι Dei nempe sublata praescientia.
28쪽
3Tsi ab rerum omnium eonditore Deo consti tutus ita fuerit homo , ut animo , & corpore perenniter vigerat , atque immortalitate gauderet , si in ea , in qua conditus fuerat ius Ntia , perdurasset , tamen quia per peccatum mors intravit in mundum, si j factum hinc est ut ab iusto Deo ea fu rit holia inibus lex constituta, ut semel morerentur; Per tinum enim hominem peccatum intravit in mundum , di per peccatum mors. 3 XXX Ui.
Test. quaest. rs. Deus bomi-m ferit,' sui quavi, non perearet, im1 restita. re ν geret, ut ine Mi auctor esset aut vitavi, aut ad mortem. Concit almtem Milevt. eap. I. Muicumque dieit, Adam primum bomine3n m natim factum ita, ut siue peccaret, sive aeon pec caret, indireretur in corpore. hoc es de Corpore exire .vim pereati merito, fed -- Date natae er analoema sit. X. Tho. ruas ri. Sec. quaest. arti s. egregie admodum , ste luenienter; Et ideo, Inaluit,fubtracta originali iustitia ster pe ratum primi parentis, Mut vulnerata est bumana natura quantum ad auim imper deorvinationem potentiarum, ita etiam eorruptibilis est egem per deordinarin vi missius ereporis; subtractio autem ori . . hi iustitia. 8ab/t rariomm poenisex sca subtratio gratiae: ωnde etiam more, diomues defctus eorporales musi queuμνδενιρωπον striginaris peccati.
29쪽
Itaque relicto corpore , ab eoque cuiusvis animus post brevem vitae huius usuram, excedens, interit homo , ac mori
tur : si Ea enim interitus quasi discessus ,-steretis, ac H
reptus earum partium , quae ante interitum iunctione aliqua tenebantur. Ipse vero animus quem aeternum , atque immortalem diximus, ac decrevimus , omnique corpore, ac Partibus carentem certe nec secerni, nec dividi, nec discerpi, nec distrahi potest, nee interire igitur; itaque manet animus post Corporis mortem, eodem corpore vacans , dc in Terum cOsnitione vivit semper, ac viget A
Uim quoque ipse suam, sagacitatem , memoriam , Volun talem , atque intelligentiam retinet animus a corpore seiunctus; cumque in hac xita magni reserat quali in corpore animi Iocati sint r έχ) Multa enim e corpore aexigunt, quae mentem acuant , o multa quae mentem obtundavi ; nulla pro Lecto tune erunt e corporeis vinculis emissis animis huiusmo di incommoda , quo minus intelligant uberius , pleniusque cognoscant
Neque ea a corpore seiunctis animis facestas est den ganda, ut in iisdem Icientiarum habitus , quos post tor exan elatos In vita labores acquisierunt, remanere dubitemus; in sunt igitur in animis a corpore liberis scientiarum , quibus imbuti erant, habitus omnes, earumque rerum rationes quos an tea mente serebam, easdeni in ipsis separatis animis versari,
30쪽
α contineri profecto arbitramur si) : inra αὶ enim e I, O
quae numquam marcescitsapientia, unde appotite ad Paulin uni scribens S. Hieronymus r 3) Diseamus, in Nit, in terris , quo rumscientia nobis perseverent iu Caelo.
Quamvis autem recreti a corpore animi cognitio ex loco rum distantia nee augeri, nec imminui ulla ratione possit, nihil enim quaequmque ea fuerit locorum distamia ossicere potest umquam , quin separatus animu& cognoscat , atque intelligat; nihilo tamen minus non id animi; istis tribuimus quod illis neci competit quidem , eos nempe illa latuerr , &cognoscere quae hic apud nos in haz rerum universitate aguntur . s, sunt enim huiusmodi animi ab viventium hominum consortio seiuncti; quapropter quae apua no& pertractantur . ignorare eoς prorsus existimamus; ia autem de naturali eorum cognitione intellectum volumus , quoniam de Beatorum an iis, de quibus agemus , alitet omnino sentiendum . X Iam vero ass animorum e corpore excedentiunx sedem νhabitudinemque quoa attiner, primum illud non Ium ab recta philosephandi ratione, verum etiam ab omni Sacrarum Scripturarum veritate , α ab comunu Patrum sententia ablio rero intellitamus, animos nempe ex uno in aliud hominis corinci ς, Thom:. Pe. Pri quaes. 8s . are. G de direndum est quod habitus fienti, , secundum: quia est in iureia. -- ex in animιν separata: & arta s. inicorp., cum igitur Deries intelligibilis maneant in anima fleparata se at dictum est , satus aurem animae separatae' non , idem fleue modo est .squitur quod δε- cundum sperier intelligibiles hie aequimnus M amma' separatin tuteuigere posm sequar prius inrevexit ..
ratae' cognitionem. Et Luc. I 6. Iesimus divitem iam in infernum detralium a Ibnge Abrahamum, & Lazarum conspexisse P sy Idem S . Thomas art. ε'. Secundum usaturalem cognitisuem animae mortuorumntariunt quae hic aguntur is . . sunt enim fecundum ordinationem diuinam . di δε- cundum modum essendi segregatse s co versatione viventium, re coniunctae eo
versationi Apiritualium substantiarum , guse suuς a corpore separatae is