Cartulaire de l'Abbaye de Saint-Bertin

211쪽

104 CHARTULARIUM SIT HIEΝSE.

per bunaria xII. cum Servis VII. Facit in ebdomada dies m. Ancilla, ii :saeit ladmones u. Alii ingenui faciunt in ebdomada u dios et ei de ingenuis seminis veniunt ladmones v. Ad host carrum dimidium :ad vineas carrum I dimidium. Parat unusquisquo de braco modia x. de sarina vi; et debet pullos mi, ova xx. Sunt ibi probendarii vi; lunarii xv m. luminarii xxim. Inter omnes solvunt solidos viti et dimidium. Molendi nos ii : ex uno veniunt modia majora XXX. et ex alia modia xxx. Uno anno saginat porcos u. ali O l; pullos XX. Ova CC. Quod molendinum habet Olbertus; et habet bunaria xiiii. et habet mancipia v, et custodit silvam. Ille docanus habet hunaria mi et dimidium ad praebendam. Homines facientes in anno It dies sunt xum. Salaca major habet casam dominicam eum aliis castitiis; do terra arabili hunaria xxx. Silva minuta bunaria m; mancipia xii. Suitligereaballarius habet casam dominicatam cum aliis castitiis; de prato hunaria vii. do terra arabili bunaria XLVI, de silva minuta hunaria x. Mansi ui per bunaria xu, cum servis v et et facit m dies in ebdomada. Ingenuae in seminae, facit unaquaeque i admonem dimidium: saeti servitium sicut in ipsa villa. Et habet lunarios xu: et habet occlesiam dimidiam, cum bunariis viii, et mancipia uet et luminarios xv. Solvunt inter omnes solidos uu et donarios viii.

In Scala habet casam in dominicatam cum aliis castitiis: de prato hunaria via. de terra arabili hunaria Lxxxv. do pastura communi sussicienter. Mansa xvi, omnes per hunaria xii ; cum servis v, qui facitii dies in ebdomada: ancillae n. qui facit ladmones it; aliae ingenuae unaquaque facit ladmonum dimidium. Ad host solidi tinet ad vineas carrum i et dimidium. Parat unusquisque de brace modia x, do sarina similiter; pullos iii. ova x. Sunt ibi praehendarii vi. Adalandus habet hunaria in , arat bunaria m. Ille major habet xxiiii: mancipia I.

212쪽

In Gisna habet ocelosiam cum lumariis xu: mancipia tu . Habet ibi casam indominicatam cum aliis castitiis; do prato hunaria Lxxx; dolorea arabili bunaria in viii : de silva grossa hunaria xxx, ad saginandos porcos xx; de silva minuta bunaria XL; de pastura communi sussicienter: mansa xvi. Ex his constant via bunariis via; item In constant bunariis xi: item in bunariis vini. Besident in eis servi vim, qui faciunt in obdomada m dies: ancillae m. facit ladmones Iri; alii ingonui . facit ii dies in obdomada : aliae ingenuae, iacit unaquaeque i admones dimidium. Ad host carrum dimidium; ad vincas carra H. Unusqui quo de hrace parat modia x: do sarina modia vi; pullos ul ; ova xx. Lunarii xviii, luminarii xcm: inter omnes solvunt libram I et solidum i. donarios m. Homines qui iacit u dies in anno, XL. De terraeensali hirnari a xu, solvunt solidos mi. Mogontio habet hunaria xii; est herbi carius, et providet silvam. Et sunt prehendarit uii. Ille d canus hahel hunaria v ad praebendam. Harduinus, herbi carius, habethunaria viti ad probendam. Thiodradus, caballarius, habet bunaria xi. Stit inus habet bunaria xii; arat bunaria ii: dat carra ad Wadnam et ad monasterium. Do bunariis xi et mancipiis ii veniunt de mel sextarii vi. Item de bunariis vi veniunt pisces quanti possunt. De terra consali in colonia, et de precariis, veniunt de formaticis pensa' Lx. Illo major habet mansum dominicum. De terra arabili hunaria xLv; do silva minuta j ornatem i; mancipia v. Boois habet casam dominicam , et est caballarius. Bunaria xul ; mancipia n. Godoberi, caballarius. habet casam dominicam. De terra hunaria xxi: mancipia mi; de silva minuta hunaria mi. Adda habet hunaria H; mancipia xx: facit ladmones i. arat bunaria II, et colligit.

Iae vox nobis videtur nomen ad eitur apud Ducangium. ubi stagnum valere quemdam locum reserendum . nec vero crediderunt. acceptione communi sumenda. uti conitia 4

213쪽

In Temana habet casam indominicatam cum aliis casticiis: de terra arabili bimaria Lui: de silva grossa hunaria VI, ad porcos IIII; do silva minuta bunaria uu ; mansum x per bunaria ML Omnes tenent ingenui. Facit in ebdomada II dies; ad vineas carrum I. Unusquisque debet denarios iiii. pullos Ii, ova xx; faciunt de brace modi a x. de

sarina vi: ladmen nullum: ad host nichil. Ango habet hunaria ii, arat J urna leni I. Megeniano habet jornales in , arat hunarium dimidium. Hildeburg habet butiaria u. Lillot habet hunaria Iu, arat hinnaria u. Sunt ibi lunares uiu, luminarii et herescarii cLv. Veniunt librae v. solidi mi, donarii viii. Habet ibi sodilios xxxiit; inde v niunt solidi xv et dimidium. librae v. Ille major habet bunaria um. Bereger habet hunarium i et dimidium. arat jurnalem I. Hadahon habet bunarium x et dimidium, arat bunarium dimidium. Frumger habet hunarium t et dimidium, strat jornalem I. Habet ibi mole

dinum I; solvit modi a C, pullos xxx. ova CCC; Saginat porcum I.

XXXIV.

In Τhorbodossem habet ecclesiam cum hunariis um et jorn lem I; mancipium I. Indominicatum: de prato bunaria xv, de terra arabili bunaria cxLvii . silva minuta bunaria Vim, de pastura communi satis. Mansos xviii : ex his unum constat bunariis III , decem per bunaria x. item v v per bunaria vim. Sunt in eis servi m. qui faciunt in ebd

mada dies m. Ancillae vitia, facit ladmones vim. Alii ingenui. Iacit in ebdomada u dies, et illae ingenuae seminae vii; unaquaeque iacit ladm nem dimidiam. Ad host solidi uii: ad vineas carra m. Facit de bracemodi a x, de sarina similiter. Pullos v. ova x. Lunarii vi, luminarii xu:

solvunt inter solidos II, denarios viri. uolendinum ii inde venit incensum modi a xii. De terra consali bunaria VIIII. Arat bunaria IIII. et dat mulionem i. Begenger habet bunarium i et jornalem I, arat bunarium I. Alavius habet bunaria ii, arat bunarium I. Ilisegeger major habet bunaria xviii, mancipia viui molendinum I; solvit modia XI.

214쪽

10 PARS PRIMA. - FOL QUINI LIB. II.

Homines qui faciunt u dies in anno sunt xxviiii. Saxger habet hunaria xx, mancipia vi; solvit solidos III. Amalwaldus habet Mnaria vi mancipia ui, et caballicat. Αllanard ille Saxo habet bunaria vilia.

XXXV.

Intra monasterium . per diversas ossicinas. habet praebendarios xcv: et do hortis veniunt librae xx, si eis praebendae dantur, et vestimenta et utensilia. Habet in Vuidongaham mansum cum castitiis: do terrabunaria xx. Servit unaquaque die fratribus ad condimentum ethi incoquina. Item habet inter Mighem et Huolingaam bunaria xxx. Sedivit unaquaque die ad pistrinum et ad bracitorium in adducendis lignis. Item habet in Boningaham mansa mi per bunaria xii. Nichil aliud faciunt per totum annum, nisi emendant tecta monasterii. De silva grossa inter Vampingaham et Hils rod, unde possunt saginari porci L. Item habet ad portam mansum unum per bunaria XIIII. Se vit unaquaque die ad portam. Molendinum unum ad opus eorum.

XXXVI.

Igitur post haec, anno dominicae nativitatis De LvIII., et praelati r gis Karoli xx. , praelatus abbas Adalaesus apud eundem regem incusatus, anno regiminis Sui xvI., abbatia ab eo est abstracta, atque Η goni juniori est data vim. kalendas aprilis, qui erat canonicus et filius Chonradi et avunculus Karoli supra memorati regis. De cujus actibus nil nobis est notum, quoniam in praefato monasterio non praefuit

nisi biennium. Anno namque regiminis eius u. . cum se a Pagan rum lues. non tantum circumjacentes torminos, verum otiam seposita regna grassando. ferro igneque consumeret amica sibi fraude. p cunia avidi, rapina famelici, toto nisu alto mari velivolantes. spumantia certatim sulcabant freta, pertinaciquo cursu tandem applicuerant in finibus Menapum, in sinum qui vocatur Isere portus; ibique prosilientes, incendiis ac devastationibus nusquam indulgen-

215쪽

tes, ad famosissimum locum pausationis Cluisti consessorum Audo. mari atque Beriini subripiendorum properant aviditate thesaurorum, sabbatoque ebdomadis Pentecostes, hora secunda, pervenerunt ad locum quo tendebant; sed, provisione lutantis Dei, nullos ex fratribus ibi reppererunt. Monitu enim Domini jubentis obtemperantes, quo dicit, Si vos persecuti fuerint in unam civitatem, fugite in aliam, Subduxerunt se ad tempus, reservantes Se secundis et melioribus rebus, praeter mi viris, qui devoverunt se, si Deo placuisset, potius inibi vello oppetere, quam loci sui desolationi supervivere. Nomina autem illorum haec sunt : Vuoradus et Uinetbaldus, sacerdotes; Gemaldus et Regenhardus, diaconi. E quibus Uuoradus in ipso monasterio decrepitus, diris colaphorum tunsionibus ictus, nudit teque triduana ct alguserae leto lenus profligatus, extitit. Vinetboldus

autem acris verberibus maceratus, atque per nares infusione distentus, semivivus est relictus. Gemaldus autem, licet diversis multoquo gravior us vexatus esset ludibriorum suorum irrisionibus, servante cum tamen Domino, etsi non sanitati pristinae, saltem concessus est

vitae. Quartus qui et junior, Begenardus nomine, variis contritionibus fractus, illis abscedentibus et secum ducere conantibus, viribus quibus poterat, reluctabat : eligens potius, in Christi nominis comsessione, si id ab inimicis quoquomodo extorqueri quivisset, martirio inibi animam Deo commendare, et co us paternis cymiteriis concinerari, nomenque fraternis diplicis inscribi, quam ludibriorum suorum execrabilissimis spurcitiis pollui. Diris tamen ut erat nexibus strictus, protractus est ad nativitatis suae villam, distanto a mona terio Sithiu miliario tercio, ad aquilonalem plagam dictam Munninio. Stipatus itaque multitudine, cum in ipso crepusculo se per illam pertransire animadverteret, subito se in terram jecit. Cumque adve sis telis ab inimicis ducentibus tondendo cogeretur ut surgeret, et ille protestaretur so nullo pacto vello, sed magis inibi pro Christo oppetere, crebris lancearum punctionibus per lassus, uua cum Sanguinis effusione animam emans, Christo libavit.

216쪽

PARS PRIMA. - FOL QUINI LIB. II. XXXVII. I 09

Post discriminis prelati liberationem, fratres ejusdem coenobii

convenientes, communiter tractaverunt ut tecta ecclesiarum caetera-mmque ossicinarum pleniter resarcirent. Quod, sicut summa devotione est inchoatum, ita velocius quam putabatur, Deo adjuvante, pulcherrime est persectum ; ecclesiaque sancti Bertini celerrime extitit, mim opero, plumbo cooperta. Sed et turillae ipsius mirae magnitudinis mirabilisquo fabricae, studuerunt edificare. Cujus longitudo consistentis in terram aequabat altitudinem culminis e clesiae cui superponendum crat : nec mirum : tristega enim hoc est tricameratio ipsiust tribus ordinibus facta erant, excepta summa claxendico. Itaque ecclesiae suppositum cum triumphalu Sanctae crucis desuper erigeretur signum, unus artificum, nomine Bertus. Stans desuper, arripuit malleum, et quasi gratulabundus pro a in propinquata pene consummatione tam miri operis, ictum veluti jactanter longius incauto jecit, sed, helieti l resiliente rota et quatiente, vacillans pedibusque lubricans, de tanta altitudine preceps terra tenus venit. Sed, mirum dictu, mirabilius miratu, nullam lesi nem passus, quinetiam risibile et plausibile responsum accurrentibus, et aquam si hi pro res illatione offerentibus, sine doloris anxietate protulit, dicens se jugiter potius velle sitim vino restringere quam aqua, nec oblato tunc egere limphae liquore. Artifices autem, hac de causa, nedum dicamus animati, verum et roborati. inchoatum opus expleverunt constantes et leti; nec extitit dubium alis intercessionum beati patris Bertini, cui servivit, hunc fuisse deportatum.

XXXVIII.

Igitur, his expletis, anno dominicae nativitatis DcccLXI., abbatia jam dicto IIugoni ablata, iterum Adalardo est reddita v m. hal. augusti,

217쪽

anno regni prelati regis Karoli xxi. δ; sed non hanc. nisi triennio post

haec, rexit. Anno namque IIII., apud sancti mandi monasterium egrotans, exivit hominem m. nonas februarii, qui erat annus d minicae nativitatis Dcc LXIIII. . Sepultusque est in eodem mona

terio in eripta. intrantibus in latere sinistro. Hic autem. inter reliqua donaria quae huic sacro loco Sithiu concessit, dedit quandam casulam colore purpureo, auro margaritisque mirifice insignitam . Hujus autem pater Ilun cus, quod supra memoria excidit. in m nasterio Sithiu comam capitis deposuit. monachicumque habitum. jugo se Christi submittens, assumpsit; et, quia comes erat ditissimus hereditatis suae maximam partem prelato monasterio est la gitus. Ex quibus una est villa, Huneta dicta, quam eo tenore contradidit, ut custos ecclesiae ad quem cam tradidit, annis singulis post ejus vitae decessum, in ejus anniVersarium annuale, exind fratribus prepararet obsequium. Qui postea inibi defunctus, coram altare sancti Laurentii, in sinistra parte ingredientium, est humatus, idibus novembris: ipsoque die quo et sestivitas translationis sancti Folquini et sancti Briccii depositio celebratur, satis lautissima, uti custodis posse est, resectio hactenus fratribus exhibetur. Eodem qu que tempore, Zoppo, vicarius, simili exemplo, in eodem monasterio attonsus, monachi habitum est adeptus.

XXXIX.

M udu MDO EPISCOPO ET ABBATE.

Post mortem quoque jam dicti abbatis Adalardi, eodem anno . Humfridus, Tamanensis episcopus et Prumiensis monasterii mona-

Post uuismism legitur in cod. Aud. :ε Quae usque ad tempora domini Anthonii de Megis. hujus loci abbatis . conservata fuit, ut postea mentio clarius fieri pol rit. volente Christo, sub quo hujus pagine scriptor. Atardus peccator. habitum monaciet pmsessionis sumpsit, illi serviens in ea lanum m anni presentis . ab incarnalione Salvatoris millesimi quingentesimi

noni. eurriculo.

. ciuiliaco by Coos le

218쪽

PARS PRIMA. - FOL QUINI LIB. II. IIIchus, tocius cleri et populi optione, abbatiam regendam suscepit idibus martii, tantum propter amorem ot timorem Dei. Erat isdem Humbidus, qui beato Folquino successerat in episcopatu . vir omni bonitate et sanctitate resertus. Rexit autem hanc tantummodo perbiennium. Sub quo quidam Megenta dus, a patre Ruod aldo oblatus. efficitur monachus: cum quo et portiunculam suae proprietatis in pago Bononensi, in loco nuncupante Dior alcingat , id est bunaria xu, ut filius ejus supra memoratus debitum monasticum in victu vestituque inibi habere deberet. x L.

. In Christo domno et venerabili patri Humfrido, episcopo atque 36. .es 865. abbati monasterii sancti Petri, vocabulo Sithiu, sanctorumque conse forum Audomari atque Bertini. Ego, in Dei nomine, Roudwaldus. traditor, per hanc paginam traditionis, trado ad prelatum monast rium sancti Petri portiunculam proprietatis meae in pago Bononensi in loco nuncupante Dior aldingatum, super fluviolum . . . bunaria XII et mancipia IIII, ea ratione ut filius meus Mege nisi dus, quamdiu advixerit. in ipso coenobio debitum monasticum in victu vestituque plenitor optineat. Est autem petitio mea . ut i piam terram, quamdiu vixero. ad usum fructuarium censualem teneam, solvens hal. novembris monachis jam dicti monasterii argenti solidos n: ipsique. post meum obitum, eandem terram ad utilitatem propriam, sine ulla contrarietate, recipiant. Si quis vero, quod futurum esse non credo, si omipso quod absit lὶ aut ullus de heredibus aut proheredibus meis

seu quislibet extraneus, huic traditioni calumpniam intulerit. distringento fisco, librarum xxx solutione multetur; nec sit quod repetit evindicet, sed haec traditio omni tempore firma permaneat cum stipulatione subnixa.

Vacuus est nominis locu .

219쪽

. Mium Sithiu monasterio, in ecclesia beati Petri apostoli, anno XVI. , regnante domno Grolo rege. . Signum Bocn Arari , qui hanc traditionem fecit firmavitque.

DE HILDUINO ABBATE.

Itomque post haec, anno incarnationis dominicae Dccc LXVI., Karolus rex IIumfrido abbatiam cum deducoro auferens, IIilduino, canonico. nuper do Lotharii senioratu ad so converso, dedit, propter libras xxx auri, XIII. Ial. julii. Qui, ut credo, loco huic, jam pono deciduo. donatus a Domino, excepto domno Bertino, qui primus hujus loci structor Oxtitit, omnium prodecessorum suorum actus ita suorum compensatione adnullavit, ut merito, absque aliqua oblivione, nomendus in saeculum apud nos habeatur cum benedictione. Fallor nisi hoc etiam testantur cartae quae . sub ejus tempore factae . et rius labore adquisitae, jam hic sunt inserendae.

Anno namque regiminis sui ii., m. kalendas septembris Τ. quidam vir, Heribertus nomino, ct conjux ejus uegesin da, cum siliis Ellem-berto atque Εgilberto, tradiderunt prelato domno Hilduino, ad opus monasterii sui Sithiu, res proprietatis suae in loco nuncupante Campaniam, in pago Tamanensi, et in alio loco nuncupante Queriliaco, vel Broma, sive Minthiaco; expetiitquc per precariam res monasterii prelati abbatis, in loco nuncupante Uphem, in pago Bononensi, Vel

Legitur iv kal. decembr. in charta ipsa, quae Fequitur.

220쪽

PARS PRIMA. - FOL QUINI LIB. II. lib

Vuilem in ipso pago, in eo tenore, ut ambas res traditas et precatas. dum adviverent, tenerent sub censu infra scripto.

. Vonerabili in Domino patri Hilduino, abbati monasterii sancti αβ nov. 867. Petri. vocabulo Sithiu, ubi corpora Christi Domini consessorum. Au- domari atque Bertini. requiescunt, nos . in Dei nomine. Heribertus et conjux mea Megesinita, necnon et filii nostri Ello iuberius atquei Egilbertiis, paritor traditores et precatores. Tradimus itaque ad pre- scriptum monasterium sancti Petri res proprietatis nostra, legitimo possessas in pago Taruanensi, in loco nuncupante Campaniam e man- sum cum casa et aliis casticiis et arborola, et, inter ipsum mansum et aliam terram arabilem et pratum, hunaria xxxii et dimidium; et de silva sagina. bunaria vii ct dimidium; itemque, in alio loco nuncupante Queriliaco vel Broina sive Minthiaco, bunaria xx, in pago Bononensi, super fluvio Elna; et mancipi a xviiii. his nominibus: Τhiodo. Hathaloe

monasterium legaliter tradimus atque transfirmamus perpctualiter ad possidendum. Et propterea expolimus a vobis res ecclesiae vestrae in loco nuncupante Uphem , in pago Bononensi, super fluvium Heli bruna : mansum cum casa et aliis castitiis, intorque ipsum mansum et terram arabilem et pratum. bunaria c et II; et in alio loco nuncupante Wiloria, in ipso pago, juxta predictuin rivulum , hunaria x et viii, cum ipsorum locorum perviis legitimis et Hadriscapis; et mancipia xxx et viii, his nominibus: Asbertus, Hildewara, Grinaberius,

Mancillia xviai tantummodo nominantur.