장음표시 사용
371쪽
ms DE BENEFICIIS LIB. VII. I6. rh
aeis r occasiones reddendi nihilominus quaeras. Red-clo illi, quia repetit; huic, quia remittit: illi, quia r nnatus: huic, quia non malus. Ideoque non est suod ad te hane quaestionem iudices pertinere: ani tuod beneficium quis a sapiente acceperit, reddere ciebeat, si illa desiit esso lapiens, et in malum verbus est. Redderes enim et depositum, quod a Iapiralea Cepisses: et etiam malo redderes creditum: qui est, cur non et beneficium p Quia mutatus est ille, te mutat Z Quid ρ si quid a sano accepisses, aegro nostredderes: quum plus semper imbecillo amico debe mus p et hic aeger est animo: adiuvetur, seratur. stultitia morbus est animi. Distinguendum hoe, quo magis intelligatur, existimo. XVII. Duo sunt beneficia. unum, quod dare nisi sapiens sapienti non potest: hoc est absolutum et Te
Tum beneficium. alterum, vulgare, plebeium, cuivia inter nos imperitos commercium est. De hoc nodest dubium, quin illi qualiscunqus est debeam reὸ dere , sive homicida, sive fur, sivo adulter erast. Habent scelera leges suas. melius istos iudex, qu Ringratus, emendat. nemo te malum, quia est, sari pMalo beneficium proiiciam, bono reddam. hiat,
gma suum do sapiente sanetinianum ipsi subvertere V Iuerint. Sed ab illa severiatato , Zenonis alioruin quo Stoae heroum sensim dei villo constat nonnulios, inprimis Panaeti iiiii aliosque, quos Tacentioris Stoae asti Clas recte vocaveris, haud Pauca e doctrina aliorum
XVII. Distinguit inter bonescia absoluta aci vulgaria. Haec cuique sunt reddest' da. - 1. Imperitos. tu
molliva appellasse eon ut Stoicos, qui neque pM cientes nequo sunt lapi tea: alias stulti. a. De hoe pthbeio Mae cio. habent - suas i. e. st
lesti legibu, subditi sua illis sunt resinquendi: MR gratia ola reserenda id qnon liberi sumus, quis ste lesti sunt.
372쪽
DE BENEFICIIS LIB. VII. 18. 39. 157
XVIII. De altero beneficii genere dubitatur, quods accipere non potui nisi sapiens, ne redderE quidem nisi sapienti possum. Puta enim me rEddere. ille non potest recipere: non est iam huius rei capax. sci n-tiam utendi perdidit. Quid si me remittere manco a pilam iubeas p stultum est dare alicui, quod acciperct non possit. Ut respondere ab ultimo incipiam: Non dabo illi, quod accipere non poterit: reddam. Etiamsi recipere non poterit. Obligare enim non possum, nisi accipientem e liborari tantum, si reddo, possum. Ill uti illo non poterit Z viderit. penes illum erit
XIX. Reddere est, inquit, accepturo tradidisi . Quid enim si cui vinum debeas, et hoc illo infundera
reticulo iubeat, aut cribror reddidisso to dices. aut reddere voles. quod dum redditur, inter duos per ὐaty Rodderes, est id quod debeas, ei cuius eli, VO- enti dare. hoc unum mihi praestandum esst. Ut quia clom habesat, quod a me accepit, iam ulterioris elicurae. Non tutelam illi, sed fidem debeor multoqua Latius est, illum non habere, quam me non reddere. Et ereditori statim in macellum laturo, quod acem aperit,
XVIII. Beneseia vero ab- que luxuriae instrumenta
soluta nonnili Iapiens acci- emturo. Lipsius tamen de Pere et reddero potest. - nepote intelligit, qui peema. non es iam, quum a sa- niam apud macellarios, ga-pientia desciverit et malus Deae suae caussa relinquit. factus sit. v. manco debili, Sed an macellum pro ganeo manibus capto. in usu fuerit, dubitor eis XIX. Assirmat beneficium sateor, bene huic Ioco ta-Pexdituro tamen redden- Iem usum convenire. GDesiam. - 1. O quidem ha- gaMerat, per assignationemo res possideat, secum reti- solverit. lam supra vidi nent. Illa cura ad me nimo mus. discinctus, cinguloriora spectat. soluto, ut pecunia in ter
ra. macellum. Pisces alia- Tam Caderet.
373쪽
338 DE BENEFICIIS LIB. VIL 1s.
perit, reddam. etiam si mihi adulteram, cui nummrem , delegaverit, solvam: Et si nummos quos accupiet , in sinum suum discinctus fundet, dabo. Reddendum enim mihi est, non servandum, quum reddidero, aut tuendumι Beneficii accepti, non redditi custodiam debeo. Dum apud me est, salvum siti editorum licet accipientis manibus emuat, dandum est S reposcenti. Reddam bono, quum expediet; malo, quum petet. Tale, inquit, heneficium, quale accepissi. non illi potes reddere. Accepisti enim a u-pi senter vitulto reddis. ' Non. reddo illi, quale nune Potest acciperer nec per me fit quod deterius, sed i per illum. id quod accepi, reddam. Cui, si ad sapientiam redierit, reddam qualo accepi: dum inma'
4 lis est, reddam quale ab illo potest accipi. Quid, isqquit, si non tantum malus factus Ost. sed ferus, sed immanis, qualis Apollodorus, aut Phalaris: et huic benoficium, quod acceperas, reddes 3 Mutationen sapientis tantam natura non patitur. nam in pessim ab optimis lapsus, necesse est etiam in malo vectigia
boni teneat. h Nunquam tantum virtus exstinguitat, ut non certiores animo notas imprimat, quam ut ii 5 las Eradat ulla mutatio. Ferae inter nos educaue, quum in silvas eruperunt, aliquid mansuetudinis pii stina a retinent: tantumqus a placidissimis abludi, quantum a veris feris et nunquam humanam manu*passis. Nemo in summam nequitiam incidit, qui M' qua*a. Non. reddo IIII eim optimorum haee est eodd. brii' alii Nam: Nnnei sod notum est. lias voculas inter se mutari a librariis. Erasinus primum distinxiii Aon: reι Nur eius: imo re o quod sumst Erasmi paraph:
Nimis cons de tor Lipsius: iti meo. ait. veritas: 'ρ. reddo. - h. Nun tini lanitim. liquor eodd. Grut.. εκ' non habent, in tantum.
6. ouodorus, aut Psa. c. 5, i. Addas Wyllen, di Gris, tyranni crudelissimi, ad Plutarch. de S. Nilo quibus vide ad II de Ira cap. 8.
374쪽
DE BENEFICIIS LIB. VII. is. 359
quam haesit sapientiae. altius infectus est, quam ut ex toto elui, et transire in colorem alium possit. Deindes interrogo, utrum iste ferus sit animo tantum, san et in perniciem publicam excurrat Θ Proposuisti enim mihi Apollodorum et Phalarin tyrannum, quorum si naturam habet intra se malus, quidni ego isti benplicium suum reddam, ns quid mihi cum eo sit iuris amplius p Si vero sanguine humano non tantum 7 gaudet et Paseitur, sed et suppliciis omnium aetatum erudestitatem insatiabilem exercet, nec ira, sed aviditate quadam saeviendi furit, si in ore parentum lia Itos iugulat, si non contentus simpliei morte, disto quet, nec . urit .solum perituros, sed excoquit, ς si arx eius cruore semper recenti madest: parum est huic beneficium non reddore. Quidquid erat, quo Smihi cohaereret, intercisa iuris humani societas ab
scidit. Si praesiitisset quidem mihi aliquid , sed arma
patriae meae inferret: quidquid meruerat, perdidisset, et res reo illi gratiam scelus haberetur. si non patriam meam impugnat, sed suae gravis est, et s Positus a mea gente, suam exagitat: abscidit nihilominus illum tanta pravitas animi. etiam si non inimicum, invisum mihi ellicit: priorque mihi ac potior
V a , eius c. si arx eitis c. Optime sic G t. ex dubiis litoris eod.
Nar. areemquis hanc emendationem exsculpsillo videtur, quam probat Lipsius. Eratinus: Ii ara eius edit cruor. Μu- retus coniecit et I ara elua cr.
5. altius infectus - Posit. Utitue verbis a Purpu- Tariis usurpare solitis, quae saepissime ad animum transis ferri notum est. LL Ruhn- cen. ad Timaei Lexic. Plat. sub voce Δευσο ν P. 75sq. d. ll. 7., Si V o sic. . Haec euen uitentia in priuiis ad Plia- Iarin spectant, eiusque bo-
bo, quum quae Mouoius maguus ye eo inposuit, in cuiusque harum literarinuamatoria manibus sint, certe esse debearit. parum ess - reddere: quali dicat, maleficium
375쪽
346 DE BENEFICIIS LIB. VII. I9. ao.
Hus ossicii ratio est, quod humano generi, quam quod uni homini debeo. XX. Sed quamvis hoc ita Ih, et ex eo tempore omnia mihi in illum sint libera, ex quo, corrumpe
do sas omne, ut nihil in eum nefas esset, effecerit: illum mihi servandum modum credam, ut si beneficium illi meum neque viris maiores daturum est in exitium Commune, neo confirma turum quas habet;
id autem erit, quod illi reddi sine pernicie publiea a possit; reddam. Servabo filium olus infantem. quid
hoc beneficium obest cuiquam corum , quos crudel, Ias eius Iacerat Z pecuniam quae satellitem stipendio teneat, non subministrabo. Si marmora et vestes e sideraverit, nihil oberit cuiquam id quo luxuria eius instruitur: militem set arma non suggeram. Si pro magno petet munere artifices sconae, et scorta, et 3 quae seritatem eius emolliant, libens offeram. Cui
triremes et aeratas non mitterem, lusorias et cub. culatas,
XX. Benescia non noci- ad Antiquit. asiatic. p. 139 ' tura etiam tyranno et furi cs. Philolog. Bibl. IlI. p. 1 3so reddenda sunt. - I. cor- sq. Welseling. ad Diodor. si rumpendo scia omne, quod cuI. IV, 5. Si pro m ν' antea dixerat, intercisa i munero habebit artis 4xis humani societas. scenae: non enim emetu. Si marmor signa mas ipsos , sed tanquam mus. 3morea et Meses purpureas: beneficium accipiet, de γ' instar Verris apud Cicor hic sermo est. Emoleto nem. arti cessenae, histri- Lascivire enim praestat,q- οῖ eε, mimos, τεχνίτας, τε- saevire, et huc se iχ τας Διονυσον, τους περὶ vertant. τον Διονυσον τεχνιτας. Mul- 3. lusorias, aptas ad ly
ti de Vs egere, e. c. Chishuli sus et vagationes in Πρή
376쪽
DE BENEFICIIS LIB. VII. 2O. Ar. 341
culatas, et alia Iudibria regum in mari Iascivientium mittam. Et si Ox toto eius sanitas clesperata .fuerit, eadem manu beneficium omnibus dabo, illi reddam: quando ingeniis talibus vitae sexitus remedium esst: optimumque est obire ei, qui ad se nunquam redit rus est. Sed haec rara nequitia est, et semper PO έtenti loco habita, sicut hiatus terrae, et de cavernis maris ignium eruptio. Itaque ab illa recedamus : de his Ioquamur vitiis, quae detestamur sine horrore.
Huic homini malo, quem invenire in quolibet soro Possum, quem singuli timent, reddam beneficium, quod accepi. Non oportet mihi nequitiam eius si Prodesse: quod meum non est, redeat ad dominum, bonus sit an malus. Quam diligenter istud excuterem. si non rodderem, sed darem P Hie locus fabulam potat. XXI. Pythagoricus quidam emorat a sutore phaecasia, ' rem magnam, non praesentibus nummis.
solent, nihil pro re dieite do ronratia f. bellicis, aeratis.
navibus termo est, quas negat tyranno robur et subsidium mittondas. . r m magnam. sic cod. N . aliique et edd. Mirandum sano soror . nisi quidam eodd. haberent: rem non m. qua
uidem aberratione quid expeditius. quam abuti ad emen ationem procudendam 7 Eeca cod. COI., qui alioqui non contemnendae fidei est, profert illam negationem. qua Lipsius statim utitur. ut emondset re non magna. Sed condonandus ilicsunendandi pruritus est seni haud uno nomino venerando. non imitandus. Mox. Qiaid perdis Ῥeram p. Sic cod. Naa. Λntea: Qtiid ρ. s. tuam pquieto. Epist. Iv, 5 r ubi Iu- tionem fecit Suet. Caes. 5 a.
sexunt navigia, sorbentur. eadem manu - reddam i. cubiculascia et cum nostris e. e medio tollam. Gondein comparari possunt: 4. de caraernia- eruptio.
Θαλαα γους. Doscriptas reli- cs, de ProvicL I, 3. quas prodigiosas in Athe- XXI. Exemplum Pythagonaeo V. P. a 3. Cas, Maxi- Tici Cuiusdam. - 1. Pythanio Tyrio I. p. 7 Reish. ha- goricus, discipulita et asso hes. Navis thalamegi inem cla doctrinae Pythagorae,
377쪽
34a DE BENEFICIIS LIB. VII. ai.
Ρost aliquot dies venit ad tabernam, redditurus: et quum clausam diu pulsaret, fuit qui diceret: quid
perdis operam tuam P Iutor ille quem quaeris, elatus , Combultus sest. Quod nobis fortasse molestum est, qui in aeternum nostros amittimus, tibi minime, qui seis futurum, ut renascatur: iocatus in Pythas a ricum. At philosophus noster tres aut quatuor denarios, non invita manu, domum retulit, subinde concutiens. Desin do quum reprehendisset hanc suam non
itru In unus ex iis, qui priori familiae pythagoricae adtineret ceront, ait ex iis, qui diu post schola hac Alexandriae resuscitata Pythagorae disciplinam sequiiti sint,
usque ad Alexandri tempora: Posterius ostioruit Alexandriae et Sera ne aevo adhuc viguit. cs. Brucher.
Nisior. cxit. PIii l. TO. ll. P. 864 Iq. Me iners Goschicli eder Wis r. l. p. 4o5. Si scriptorem in cortum apud Phol. CO d. 259. sequi malis, lait
hic Πυθαγορικὸς Pythagorae discipulus; filio fiast. Theocrit. XIV, 5 pythagoricum exponit de assecla Pythago-
re poliendo ponente. Pro ratiscus tamen pythagoricum, pythagoreumque usurpari Romatiis manifestum est, dediscipulo Pythagorae Uu cunque, tum prioris ' rem posterioris notatis. CL Chrisiph. Wolf. ad Origenis Phi-Iosophumena p. 45. Quum reddem phaecasa, η φαικῶς, τοφαικασιον calceorum candia dorum ot levium genus esset, idquε.sacerdotibus inprimis aegyptiis propriam, cf. ad Epist. II 3, 2, qu0 Pytbagoreos imitatos esse conlint; non mirum est, quod Pythagorici his ealceis quoque usi sunt. Hinc exinplico rem magnam, I. e
magni ab eo saetam. tibi rene Calur , spectat ad ani n arum migrationem Pythagorae. a. tres aut quatuor denarios e quatuor aequant circi ter tres fraucos, aut IO b
nos grossbs ex supputatione Ionesii ad version. Isaei afglica in i . I 54-Bomii del'Iste. subinda concutiem prae laetitia. closrum, re Pngulum, ubi ianua male politi cohaerebat. cs Sagilitarium de ianua vest. HGraevii Ther. To. Vl. poe itas cupiintalis quod gavis erat, sutorem elle mortuum sequo summulam relinere posse impune.
378쪽
DE BENEFICIIS LIB. XII. ar. 22. 343
reddendi tacitam voluptatem , intelligens arrissio sibi illud lucellum, redit ad eandem tabernam, Pt ait: Illo tibi vivit: redde, quos debes. Dein do per Ho-ltrum, qua se commillura laxaverat, quatuor d Enain rios in tabernam inseruit, ac misit. poenas a se ex gens improbae cupiditatis, ne alieno assuesceret. XXII. Quod debes, quaere cui reddas: etsi nemo poscet, ipse te appella. Malus an bonus sit, ad Ie non pertinet. Redde, et accusa, non oblitus, quemadmodum inter vos officia divisa sunt. illi oblivio imperata est, tibi meminis Io mandavimus. Errat tamen, si quis.existimat, quum dici rnus eum qui beneficium dedit, oblivisci oportero, excutere nos illi memoriam rei praesertim honastiIlimae. quaedam Praecipimus ultra modum, ut ad Vsrum et suum redeant. Quum dicimus, Meminisso non debet: hoc a volumus intelligi, Praedicaro non debet, nec iacta-
XXII. Bonosaetorem bo- istis inomplaribus similes neseiorum oblivisci, hone- fiant etc. Petimus iniqua, ut meritum meminisse oportet: hoc utari ut obtineamus no-- I. Redde, et accusa. qua. Lipsius illum at his Bedde malo homini quod verbis si ut ligna curvamus,dobeas, sed hoc Ossicio tuo Ad corroeturi. Intellexit uncto accusandi eum tibi itaque de iterata repetitione, ius remanet. quaedam prae- qua sit, ut animum tandem cipimiis uti a modum - in rem dirigamus Et praece- .r detine. Si hoc illi qui sy- ptis assuescentes vitam adstemata diiudicandali hi sum- ea attemperemus. Enim v serint, recto et sobrie repu- ro spectant potius ad moremtassent, multis certaminibus stoidum, dogmata sua in s supersedere potuissent. Εὐ Iito modo, παραδοῖος Pro- emplaria enim ratio 'op nuntiandi et verbis suis ma- Nit, e. c. de moribus prae- lorom vim speciemque Pra cipiens , principiaque do- hendi, quam deinde ab ad monstrat sequenduin suaden- versariis captatam mitigaretia atque iuberitia; etsi vix emebantur , ut aliquoties ac ne vix quidem speran- vidimus. dum eIt, lare, ut homines
379쪽
su DE BENEFICIIS LIB. VII. aa. 25.
re, nec gravis esse. Quidam enim beneficium quod dederunt, omnibus circulis narrant. hoc sobrii loquuntur, hoc ebrii non continent: hoc ignotis ing runt , hoc amicis committunt. Ut haec nimia et exprobratrix m Emoria subsideret, obliviles eum qui dedit, iussimus: et plus imperando quam praestari poterat, silentium sua limus.
XXIII. Quoties parum fiducias est in his quibus
imperas, amplius est exigendum quam satis est, ut praestetur quantum satis pst. In hoc omnis hyperbole extenditur, ut ad verum mendacio veniat. Itaque
Qui candore nives anteirent, cur1ibus auradet quod non poterat fieri, dixit: ut crederetur quantum
plurimum posset. Et qui dixit, His immobilior Icvulis. ωiolentior amne Ineta u. circulis, conventibus multos naturam atque indo
hominum, stationibus: quae Ioni poeseos et Philosophi 'sere circulares sunt. L. EM callentes ad partes suas tr 'empla locutionis attulit E hat: illa enim delectandi, testi in Clav. Cic. h. v. haec docendi atque praest Piendi munus imponi libi XXIII. Continuatio. -- gaudet, illa imaginati0yis . De hyperbole similia ha- ope in priniis et phantata bet Quintil. VIII, 5 sin. i libus, ut animos audientium Uuamvis est omnis hyperbo- et Iogontium alliciat. dein te ultra fidem, non tamen neatquo, utitur, et aetruesse debet ultra modum. - prorepta hyperbolen braqNonere satis est, mentiri tantum usurpat, at in dici hyperboIen, nec ita ut men- ctica, ubi docet, respmtidacio fallero velit. CL u haec animi sobrietate et me Gruiuisaige dex Kritila gravitate semper utens, Ly To. I. p. 328. III. p. io 3. ma tantummodo poesto VerIus Qui candora etc. est quadam adhibita atque bρφVirgilii Aen. XII, 84. Alter vinculo cum ea coniunci νOvid. Me t. XIII, 8o I. Si ta- veritatem explorare et R men noster hac comparati ras edore studet, atque i ς' ne Stoicos defendere posso mendacia semper et bπα sibi persuaserit, vereor ut bolas repudiat.
380쪽
DE BENEFICIIS LIB. VII. Q. as 34S
nemini hoc quidem se Persuasurum putavit, aliquem a tam immobilem esse, quam scopulum. ' Nunquam tantum sperat hyperbola, quantum audet: sed incredibilia affirmat, ut ad credibilia perveniat. Quum dicimus, Qui beneficium dedit, obliviscatur: hoc dicimus, similis sit oblito: memoria eius non appareat, nec incurrat. Quum dicimus, beneficium repeti non Ioportere, non ex toto repetitionem tollimus: saepoenim opus est malis exactore, etiam bonis admonitione. Quid ergo 2 Occasionem ignoranti non ostendam P nocessitates illi meas non detegam Θ quare n scisso se aut mentiatur, aut doleat p Interveniat aliquando admonitio, sed verecunda, quae non Poscat, nec in ius V Cet. XXIV. Socrates amicis audientibus, Emissem, inquit, pallium , si nummos haberem. Neminem poposcit, omnea admonuit. a quo acciperet, ambitus fuit. Quidni esset 2 Quantulum enim erat, quod S crates accipiebat Z at multum erat, eum fuisse, a
a. at mutium erat, eum fuisse, α an S. a. Sic cod. Nas. Erasmi longobardicus. alii boni eoiad. mss. Omnino recte, ait Gronovius, qui recepit. Exempla ab eo adducta ad vim pronominia probandam nunc satis nota sunt. Eiam meruissa in edd. ante Erasmuin, qui ipse emeruisse . α qtio habet, ii margino tamen, eum inviis. . uti, scripsi. Nemo habet eo- meruisse. Μox, Num, non, non optimi codd. r sed consu-sionem harum vocum iam notavimus sollennem.
πa Praecepta ita lenire Stoici cogebantur. incurrat in
Socratis. - 1. Quae noster Ilic narrat de Socrate, nequaquam conVeniunt cum iis , quae apud Xenophontem et Platonem occurrunt,
et patre philosophiae verae indigna sunt. Inimico eius Aristoxeno, Sotioni apud Diog. Laert. II, 74 aliisque,
et inventionem et divulgationem talium sabularum perinde adscribas cum Mei
excuses improba multorum Senecae coaevorum philosophorum vita. cf. ad 1, 8, supra.