L. Annaei Senecae philosophi Opera omnia quae supersunt recognovit et illustravit Fridericus Ernestus Ruhkopf director gymnasii bielefeldensis. Volumen primum quintum

발행: 1808년

분량: 453페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

381쪽

346 DE BENEFICIIS LIB. VII. M.

a quo Socrates acciperpt. Num illos castigare mollius potuit Z Emissem, inquit, pallium, si nummos hab rom. Polt hoc quisquis Properaverit, sero dat. iam

Socrati defuit. Proptesr acerbos exactor repetere. prohibemus: non ut nunquam fiat, sed ut parce. XXV. Aristippus aliquando delectatus unguento: Male, inquit, istis esseminatis eveniat, qui rem tam bellam infamavorunt i Idem dic Ddum est: Malo istis

improbis est importunis beneficiorum suorum quadruplatoribus eve aiat, ' qui tam bellam rem, admoniti nom inter amicos, sustulerunti Ego tamen utar hoc iure amicilias, et beneficium ab eo repetam, a quo petisρm: qui alterius beneficii loco accepturus est, a potuisse reddere. Nunquam, ne querens quidem, dicam: Eiectum litore egent m cmi, et regni demens in Farte locavi. v Noti ost ista admonitio: eonvicium sest. Hoc in in odium boneficia perducere: hoc est vicere, ut ingratum

a qui tam bonam rem . ndm. est coniectura Gruteri e loetionae d. N . quam beliarem adm. Antear quι tam Bellamb Non est lina admonitior eoniicium est. Codici NM. ab. est nogatio non , aut imo post admonitior rise Senecae 1 initiam sit usus. Ideo expunxi. FabrICius iri noti. m . qua Io Guri litus vir amicissi nobis Communieavit in V, Iedeburg. humatiui. Μagaxin V, 4 p. 5-8 interpunxerat: non, conν.

repetere licet. - I. Aria drupliatoribus. accusatores

Hippus, praestans i Ile So- sunt lucri caulla, deinde

eratis discipulus et amicus, de delatore et calumniatore sectae cyrenaicae auctor, de quoquam dicitur. cf. Ean

quo egregius Wielandi liber, ni CIa v. Cic. h. v. hanes- Aristippus legi meretur. cium quadruPlatoria argute Quae hic posita sunt, Diog. Vocal, qui importune exis Laert. II, 76 ubi vid. Menag. sunt, et nisi actatim repo-

refert, at pleniora: κακίους Ni S, aCcusant.

382쪽

DE BENEFICIIS LVI. VII. aS. 26. 347

gratum esse, aut liceat, aut iuvet. Satis, abundequo est, submissis et famiIiaribus verbis, memoriam re

Si bone quid de te merui, Die aut tibi quidquam

Dulce meum. -

Ille invicem dicat: Quidni memoris p eiectum litoris egentem excopisti. XXVI. Sed nihil, inquit, proficimus: dissiniu-lat, oblitus est. quid fac re debeam Quaeris rem

maxime necessariam , . et in qua hanc materiam CDΠ-lum mari 'decet, quμmadmodum ingrati fersndi sint pPlacido animo, mansueto, magno. Nunquam ictiam inhumanus , et immemor, et ingratus offendat,

ut non tamen dedisss dolociat. Nunquam in has voces iniuria impellat: Vollem non Deilial Boneficii tui alibi 'etiam infelicitas placoat. Semper illum poenitebit, si tes no ciunc quidem poenitet. Non est, quod indigneris tanquam aliquid novi accidesrit: magis mirari doberes, si non accidisset. Alium labor, alium .impensa deterret: alium periculum, alium turpis verecundia, ne dum reddit, lateatur accepisse: alium ignorantia ossicii, alium pigritia, alium occupatio. Adspice, quemadmodum immensae hominum cupidia Itates hient semper, et poscante non miraberis ibi neminem resddere, ubi nemo satis accipit. Quis est istorum tam firmae mentis ac solidae, ut tuto apud eum boneficia deponas P Alius libidine insanit, alius abdomini servit, alius ' lucri totus est, cuius summam,

XXVI. Quomodo ingrati 3. cuius summam, - θQ-sorondi sunt 3 Multi autem ciet. de lanima tantum est sunt, quia inulti mali. - a. sollicitus, qua via Veniat, infelicitas mala et bono su iure an fraude, an scelere, cessu carens heneficii datio. nihil curat. Via autem lit-

383쪽

348 DE BENEFICIIS LIB. VII. G. M.

non vias spectet: alius invidia Iaborat, alius eaera 4 ambitione, et in gladios irruente. Adiice torporem mentis ac senium, et huic contrariam inquieti pectoris agitationem, tumultusque perpetuos. adiiceae&mationem sui nimiam et tumorem, ob quae contismnendus est, inibientsem. Quid contumaeiam in Perverta nitentium, quid levitatem semper alio tran-5siliotitom loquar p Huc accedat temeritas praeceps, et nunquam fidele consilium daturus timor, et mille errores, quibus volvimur: audacia timidissimorum, di cordia familiarissimorum. et publicum malum, ill-

certissimis fidere, saltidiro possessa, optare qua' conlequi posse spes non ita

XXVII. Intor affectus inquietissimos, rem qui ti Isimam. fidem, quaeris P Si tibi vitae nostrae vera imago succurret, videberis tibi. videre captae quum- maxinies civitatis faciem, inRua omita pudoris rectique respectu , vires in consilio: sunt, veIut signo ad

. Non nurum, quod doctior nonra lectio corruptioni occasio Nom dudorit. Mox cuitis Iiammam, non ωias Decim eii cod. Naa. et a Gronovio egregie eonfirmatur. Erasini edi' i t cuius summam nomωInees. IdEm eo dex eum Cob d luceps r in gladios irruento; vulgg. et in gI. ruento.

cri, via procellus, via fran- ius fortioris: quisque qRδη dis, consilii et c. in usu erant. tum potest, tantum audet et 4. Ob quae contemnendus facit. nec relisio, sacra ερῆ es. In iis ipsis insoIescon- hostes saepe, e. c. inta ttem et se mirantem, ob quae despicere magis ius erat et deae itimare. Nonne in vanis imo ot pravis plexi quo se attollunt 3 L.

Praelatae, aut templa μ' cupata eos sedarunt aut ar Cuerunt : non ita in hae in

vili praedatione, ubi na

men et iusiurandum calca'tur. L. Coptae urbis deseri-XXVII. Continuatio. - ptionein invenies apud ci

I. quummaxime hoc ipso temporis momento. CL Ε uesti CIa v. Cic. h. V. MDeS,ceron. ad Herenn. IV,

384쪽

DE BENEFICIIS LIB. VII. n. G. 3Is

permiscenda omnia dato. Non igni, non ferro absistinetur: soluta legibus scelera sunt: nec reIigio quidem, quae inter arma hostilia supplices texit, ullum impedim sntum est ruentium in praedam. Hic ex pria avato, hie ex publico, hic ex profano, hic sacra rapit: hie offringit, hic transilit, hic non contentus angusto itinere: ipsa quibus arcetur, evertit, et in

lucrum ruina venit. Hic sine eaede populatur, hie spolia Cruenta manu gestat: nemo non fert aliquid ex altero. In hac aviditate generis humani, nae lunimis fortuna ct communis oblitus es, qui quaeris inter rapientes referentem. Si indignaris ingratos esse: Sindignarct luxuriosos, indignare avaros, indignare

impudicos, indignare aegros deformes, senes pallidos. Est istud grave vitium, eli intolerabile, et quod dissociet homines, quod concordiam, qua imbecillitas nostra fulcitur, scindat ac dissipet: sed usquo eo vulgare est, ut illud nec qui queritur quidem ess gerit. XXVIII. Cogita tecum, an quibuscunque debuisti, gratiain retuleris, an nullum unquam apud is perierit ossicium, an omnium te beneficiorum memoria comitetur. Videbis quae puero data sunt, ante adolescentiam elapsa: quae in iuveneux collata sunt, non perdurasse in senectutem. Quaedam perdidiamus, quaedam Proiecimus, quaedam a conspectu nostro paulatim exierunt: a quibusdam oculos avertimus. Ut excusem tibi imbecillitatem tuam, inpriuiis cifragilis est memoria, et rerum turbae non sufficit. necesse est quantum recipit, emittat, et antiquissima

u. transilia saeta per se- - I. quaedam perdirimusnestram, quod est angultum oblivione - Proiecimus ul- iter. tro aspernati et obliti su-XXVIII. re ipsum noscen- mus. exierunt touiPore sedo facilius fures ingratam. subduxerunt.

385쪽

35o DE BENEFICIIS LIB. VIL 28. as.

recentissimis obruat. Sic factum est, ut minima apudies nutricis ellet auctoritas : quia bEneficium eius longius aetas sequens potuit. sic factum est, ut praeceptoris tibi non.esset ulla veneratio: sic evenit, ut ci ca consularia occupato comitia, aut sacerdotiorum Scan ii lato, quaesturae suctragator excideret. Fortasse vitium, de quo quereris, si te diligenter excus xis, ita sinu invenies, Inique publico irasceris crimini, stulte, lyo. ut absolvaris, ignosce. Meliorem illum facies ferendo, utique Peiorem exprobrando. non est quod frontem eius indures: sino, si quid est pudoris residui, servet. Saepe dubiam verecundiam Vox conviciantis claxior rupit. nemo id esse, quqdiam videtur, timet: deprehensus pudor amittitur. XXIX. Pordidi bonosicium. Numquid quae Comsecraulinus, perdidi illa nos dicimus P Inter consectata bonolicium est, 'etiam si mal respondit, hones collatum. Non est ille, qualem speravimus. Simus quales fuimus nos, ei di Isimiles. damnum tunC factum,

- . . . nunca. damniam tunc factum, nunc amaruit. Sic invenit Pine. iutino codice receptum a Ilureto. Editiones priorus t D mnum non tunc factum arearuit: quod etiam est in eod.

a. longius posuit, a te To

ralis. cf. ad 111, 3, 3. ut cim a consularia - candidato

quum sis ipse senator. Νai inde a Tiberio magistratus non a Populo, tali a senatu sunt creati. Tapit. Annal.

I, II comitia sc. ad creandos magistratus), ait, e Campo in curiam translata. CLI'lin. Epp. III, aO. Sacer tiorum nec enim unurn unitantum: Plura cumulaba tur. quaesurae ut oblivise reris to quaesturum ambie hi sustragio tuo affuturum.

3. sulle, tuo. quod stulto modo tuum ipsius est, quod te inscio ipse aluisti apud te

et tamqnum nultus incusas, quali sit alterius. Hubia nondum Penitus Proiectam. rvit, totam in impudentiam Vertit; frena ei l avit. L. XXIX. Non semper bene ficia pereunt. - 1. Iufer

386쪽

DE BENEFICIIS LIB. VII. M. M. 35 l

nunc apparuit. Ingratus non sine nostro pudore pro trahitur: quoniam quidem querela amissi beneficii, non benε dati signum ell. t Quantum Possumus, cau- alam eius apud nos agamus: fortasse non potuit, fortasse ignoravit: sortassct iacturus est. Quaedam nomina, bona hientus ac sapiens creditor fecit . qui sustinuit, ac mora fovit. Idem nobis faciendum: nutriamus sidem languidam. . XXX. Perdidi beneficium t Stulte, non nosti detrimonii tui tempora. perdidisti, sed quum claros: nunc palam factum sit. Etiam in his quae viil ntur in perdito, moderatio plurimum profuit. Ut corporum, ita animorum molliter vitia tractanda sunt. De pe quod explicavit mora, pertinacia trahentim abrumptum

Nag., aliisque. Illa tamen Pineiani loetio haud dubie praeserenda erat. Noster haec sic mox exprimiti Stulte, non nosti detrimonii tui tempora 3 perdidisti. sed quum dares. h. Ionitis ac futens. Sic omnes codd. dant. Benti ius t men ad Horat. Epp. II, r, so. T . II. P. 97 ed. lips. emendat Ionius ac patiens. At Patiens idem fere valet quod lonitis: atfviens, modo ne stoice sumas, locum suum optime tu tur. Conditor est sphalma repogr. in ed. Gron. pro

consecratae in honorem de Verum est, quod foeneratorom suspensa, quae, etiamsi Allius aΡ. Columell. I, 7 di- non consequamur id, cuius cere solitus est, optima no- Caussa susperidi inus aut con- mina non appellando fieri secravimus, tamen bene mala. cf. Benilei. ad Horat. Collocata sunt, quia optima Epp. li, a, so. To. 11. P. 97 voluntate res saeta est. GP- ed. Iips. Paruit. nec nunc indignare: vetus iactura est, etsi iain XXX. Continuat. - I. emersit et se ostendit. L. Explicarie mora: quod quis profrariarer a nobis, nostra lente extenuavit ac dis I Oivit, Pera protractus. Violenter trahens abrumpit, a. Quaedam nomina etc. ut in silamontis muliercula quosdum debitores emenda- xum, quae Lipsius compavit Oroditor etc. i bou est in- arat, videro licet. liberas terdiuti appelland . indulis obligatione solvis, duin eum .gendo etc. Nam alioquin iam Pronuntias ingratum.

387쪽

35, DE BENEFICIIS LIB. VII. So. Sr.ptum est. Quid opus est maledictis p quid querelis

quid insectatione ξ quare illum liberas p quare dimi a tis P Si ingratus est, iam nihil debet. Quae ratio est,

exacerbare eum, in quem magna Contuleris, ut ex

amico dubio fiat non dubius ini Cus, et patrocianium sibi nostra infamia quaerat Θ Nec desiit N scio quid est, quod eum, cui tantum debuit, ferro non potuit. subest aliquid. Nemo non superioris dignitatem quaerendo, etiam si non inquinavit, asperiit: 'nec quisquam fingere Contentus in Ieria, quum magnitudine mendacii fidem quaerat. XXXI. Quanto illa melior via, qua servatur illi species amicitiae, et, si reverti ad sanitatem velit, otiam amicitia Z Vincit malos pertinax. bonitas: nec quisquam tam duri insessique adversus diligenda ani mi est, ut etiam ' Vi tractus bonos non amet: quibus hoc

a. me d/st: Nescio etc. Sic Naa. Hiique codd. , qui voei-hus duabus. quae vulgatas invaserant: Nec desit. qui dicat. carent. Neque sunt Seneca . cui subaudiri illa. vel νδ et, aut rumor aut sermo, multo venustius est visum. Nequabie tantum commissuram eiusmodi applicuerurit. Haec Gr novius, qui exempla affert , 5, ubi num dicam quare tres Gratiae etc. r II. 26, r. sc dicae hoc mihi dedit: IV, 4o. 4. Et ut breviter dicam etc.. Cancellauda erant, ut secimus querendo omnes codd. et edd. 8 Phalma typogr. invasit edd. aliquot. quaerendo. Laudat Guriit t. in Wiedoburgii hum nisi. Ilago. V, 4 p. 349 ad h. l. Horat. Sat. I, 4, 87. a. mi irael s. Sic Muretus, qui tamen in notis latetur. vitiatur legi. uti quoque Erasmus etc. habestit, nec habere se

quom d 'em Ddst. Optimi codd. iniuriatus s. in αrsam. Esse locum corruptum aberrationes codd. monstrant: nam eωitiatus, quod mendosum Est. vi tractus Ortum est. non ma

gis probum. Erasmus emendat: iniurium pactus s. ρυξ iniuriam : Lipsius: ut etiam in iniuria bonos. Μeliores it tua

I. infamia, quam nobis XXXI. Amicitia ingrati

iracundia aut conviciis con- Conservanda, aut saltem amia traximus. magnitudine Piis citiae species. - I. Dier enim opinionem excedentia Mus illa pertinaci bonitate sine omni rundamento fin- attractus. impuris, cui e

gat 2 iam hoc novi beneficii am

388쪽

DE BENEFICIIS LIB. Vss. St. 35I

hoc quoque coepit debere, quod impune non solvit. Ad illa itaque cogitationes tuas flecte. Non est milii relata gratia. quid faciam p quod dii omnium rerum optimi auctores: qui beneficia ignorantibus dar imcipiunt , ingratis perseverant. Alius illis obiicit ne- agligentiam nostri, alius iniquitatem: alius illos extra mundum suum proiicit, et ignavos, hebetesque sine luco, sine ullo opero destituit. Alius solem, cui de hemus , quod inter laborem quietemque tempus diarisimus, quod non tenebris immersi confusionem a terna noctis effugimus, quod annum cursu suo tem- Perat, et corpora alit, sata evocat, percoquit is Cius, saxum aliquod, aut fortuitorum ignium globum, et quidvis potius quam deum appellat. Nihi-3Iominus tamen more optimorum parentum, qui maledictis

que eodicea praestoIabimur Finet Neminem - fundamenis

lilio l. l.

cessit, quod ingratitudo eiustoIeretur, imo transmitta

I. Aius - dem uiar respieit Epicureos. os supra IV, 19. saxum aliquod, ut Anaxagoras, Periclis et Euripidis praeceptor, qui omnes stollas nillil nisi μυδρους, Iapides s massas candentes, ideoque solem μυδρον διαπυ- ρον Diog. Laert. II, 8) sive διαπυρον cs. Xenoph. Memor. Socr. IV, 7, 7. Plato A l. c. 14) esse conte debati Vid. Baylii Dict. his . et crit. h. V. et Tiedemanni Goist det spek. Plii l. l. P. Aia'. Inprimis autem G-rol. IV.ri, pros lips. nuper in silminum literarum bonarum d trimentum defuncti, commentationes de Anaxagoreae Cosmolhoolog. fontibus et

aliae duae in Fullebortiti

tia. ci Lipsia Phys. II, II. S. Nui minua - PrOPitii fuerunt. Aliquoties haec sapientissimo viro dignissima dicta iam vidimus summo gaudio perstili, e. c. I. I, 9.ll, a9. III, 2b.

389쪽

354 DE BENEFICIIS LIB. VII. St. Sa.

ledictis suorum insantium arrident, non cessant dii beneficia congerere, de beneficiorum auctore dubia tantibus : sed aequest tonoro bona sua per gentes p pulosque distribuunt, unam potentiam sortiti, pro Messe. Spargunt opportunis imbribus.terras, maria flatu movent, sideram curtu notant tempora, hi mes aestatesquct interventu lenioris spiritus molliunt: Errorem labentium animorum placidi ac propitii s 4runt. Imitemur illos. d mus, etiam si' multa in irriatum data sint: domus nihilominus aliis, demus ipsis, apud quos iactura tacta est. Neminem ab Excitanda domo ruina deterruit: et quum penates ignis absumsit, fundamenta tepente adhuc area ponimus, et u bes haussas laepius eodem solo condimus. Adeo ad bonas spes pertinax animus est. Terra marique humana opera cessarent, nisi male cadentia iterum tentare libuisset.

XXXII. Ingratus ost. non mihi fecit iniuriam, sed sibi: ego beneficio meo, quum darem, usus sum. nec ideo pigrius dabo, sed diligentius. quod in hoe perdidi, ab aliis recipiam. Sed huic ipsi boneficium

dabo iterum, et tanquam bonus agriCola, Cura tulis

tuque sterilitatem soli vincam. Periit mihi beneficium : ist omnibus. Non est magni animi, dare et perdere: hoc est magni animi, perdere et clar .

6. urbea hausas E. c. in- XXXII. Conclusio. Noncendio, terrae motu, igne cellandum est in dandis b erupto. Sio in Italia et Si- neficiis: semper dandum, ellia historia docet urbium etiam ingratis. I a Omnia deletarum loco haud ita periit: omnes de eo spes multo post excidium recen- conceptas dimiserunt, quiates esse conditas urbes ad bonae frugis ossa desiit: imVesuvium et Aetnam. ter conclamatoa eth.

390쪽

EPIGRAMMATA SUPER EXSILIO

L. ANNALI SENECAE.

I. AD CORSICA M.

Consxo, Phocaico tellus habitata colono, Corsica, quae patrio nomine Cyrnus eras, Z a Cor-

r Phocaico. sic codex Salmasii. qui ad Solin. p. 94 ed. pa- . . ris. ex hoc Ithro suo antiquissimo legendum monuit, non PhocaIo. ut est in codice Vostiano. Scaliger inter utramque hanc lectionem fluet uasti videstur. Ceterum Phocnictis. phocaius. Phocaμus. Phocens et Phoe-nfra et a lihrariis, quin et ab auctoribus confundi. do in Burmann. ad h. l. post Duker. ad Thucyd. x, i S aliosque. Attigimus ad e. VIII Consolat. ad Helv. q. r. ipatrio. Codex vetustiss. , ut Bu annus ad h. l. putat. salma si sic praestat, Nic. Heinsio ait Ovidium probantor adstipulantur vestigia codicis Vossiani in quo, eodem Burm. Inonent . est: yario nomor. Interpretor. antiquissimo. primo , popularique nomineis es. Spannom. ad Callim. Ηv. in Del. I9. qui Bochartum sequoris a Phoenicibus insulam hane appellatam putat propior multa promontoria: unde Corsica. i. s. Silvosa, Priam nomen aecepisse videtur, quamquam alii a Coria muli re repetant, e . c. Rutil. Itin. r. 458 et Isidor. origg. r4, 6. Qui Graio praeserunt. v. e. Burmari N. Et em

dori . Servii tutant verbis ad Uirgil. Eclog. IX, Sor haec autem insula Graece Cyrno ή Κύρυοι dieitur a Cyrno Hereulis filio, confirmari. Sed quidni et haec Sorvii observatio ad eo dicis seripturam sulcienclam adhiberi possit pI. Exstat in Burmanni tus in Insulam Corsicam au Antholog. Vet. Lat. To. l. ctor Precatur, ut delites se Lib. III. Epigr. XII. p. 46. re sibi liceat non in seliciter.' et Wornsdoria Poqi. Lat. Quamquam nihil obstat, quo Ninor. Tom. V. I art. III. P. minus L. An n. Seneca, quem 1 368, ut Pithooi Scaliguai- in Collicam a Claudio releque edd. omittam. Relega- gatum elia constat, pro auctor. Dissiliam by Cooste

SEARCH

MENU NAVIGATION