Quintus Horatius Flaccus

131쪽

Nulla eqetarum veniat manus, auxilio quae Sit mihi nam multo plures iamus) ac vel uri te Iudaei, cogemus in hanc condere turbam. S A T Y R A U. Gressiun magna me accepit Aricia Roma,

Hospitio modicor rhetor comes Heliodorus, Craecorum longe doctissimus. Inde Forum Appi, lDiffertum nautis, cauponibus atque malignis. 'Ioc iter ignavi divisimus, altius ac nos Praecinctis, unum. minus est gravis Appia tardis. I Iic ego, propter aquam,quod erat deterrima, ventri lIndico bellum , coenantes haus animo aequo Exspectans comites. iam nox in lucere terris -Umbras & cocto diffundere signa parabat. Tum pueri nautis, pueris convicia nautae Ingerere. Huc appelle. trecentos inseris: ine lJam satis est. dum aes exisitur, dum mula ligatur; lTota abit hora. mali culices, ranaeque patulit

Avertunt Qnmos. absentem cantat Imicam lmulta prolutus vappa nauta , Eique viator Certati m. tandem fessus dormire viator Incipiat. ac mis Iae pastum retinacula mulae lNauta piger faxo religat stertitque supinus. Iamque dies aderat; cum nil pro odere lintrem lSentimus. donec cerebrosias prosilit unus, A mulae nautaeque caput, lumbosque filigno

Faste dolat. quarta vix demum exponimur hora. Ora . manusque tua lavimus Feronia lympha. Millia tum pransi tria repimus: atque subimus Inrposituna saxis late candentibus Anxur. liaue venturus erat Maecenas optimas , atque Cozccjus, missi magnis de rebus uterque Lesati; aversos soliti componere ami S.

Neic oculis ego nigra meis collyria lippas

Illinere. interea Maecenas advenit, atqueCoccejus, Capitoque smul Fontejus, ad unguem Factas homo; Antoni, non ut magis alter, amicus. Fundqq Aufidio Lusco praetore libenter Linqu:mus: in seni ridentes praemia scribae, Praetextam , & latum clavum, primaeque batillum. In Mamurrarum lassi deinde urbe manemus

Narena Praebente domum, Capitone culinam. Postera

132쪽

SATYRARUM LIB. I. Postera lux oritur multo gratissima: namque Plinius. ει varius Sinuellae, virgiliusque

occurrunt. animae, quales neque candidiores Terra tulit: neque queis n. e sit devinctior alter.

o. qai complexus,& gaudia quanta fuerunt lNil es' contulerim aucundo sanus amico. Proxima Campano ponti quae villula, telaeam Praebuit: & parocti, quae debent, ligna, salemque, linc muli Capuae clitellas tempore ponunt.

Luiam it Maecenas: dormitum ego Uirgilitisque: Nainque pila lippis inimicum , deludere crudis. Hinc nos coccei recipit plenissima villa; uuae super est Claudi cauponas. nunc mihi paucis

sarmenti scurrae Pugnam Messique Cicerri, Nuta velim memores: ct quo patre natus uterque

Contulerit liteis. Messi clarum genus Olci; Sarmenti domina extat. ab his majoribuq oeti Ad pugnam venere. prior Sarmentus, Equi te Esse feri similem dico. ridemus & ipseMessius, accipio: caput & movet. o, tua cornu Ni foret cx D frons, inquit; quis faceres cum Sie mutisus minitaris. at illi foeda cicatrix Setosam laevi frontem turpaverat oris. Campanum in morbum, in faciem permulta jocatus, Pastorem saltaret uti Cyclopa, rogabat: Nil illi larva, aut tragicis o sesse cothurnis. Multa Cicerrus ad haec. Donasset jamne catenam Ex voto Laribus. quaerebat. scriba quod esset, Deterius nihilo dominae jus csse. rogabat Denique, cur nunquam sagisset. Cui satis una, Farris libea λret, gracili sic, tamque pusillo. Promus jucunde Coenam produximus illam. Tendimus hine recta Beneventa , ubi sedulus hospes Paene arsit, macros dum turdos versat in igne: Nam vaga per veterem dilapsb flanima culinamVolcano, summum properabat lambere tectam. Convivas avidos coenam, servosque timenteis Tum rapere, atq; Omneis restinguere velle videres. Incipit ex illo monteis Appulia notos ostentare mihi, quos torret Atabulus, & quos Nunquam erepsemus, nisi nos vicina Trivici

Uilla receptiset lacrimoso non sine fumo; Udos cum Bliis rauras ur . camino.

133쪽

Hic ego inendacem stultissimus usque puellam

Ad mediam noctem exsipecto. somnust an enausereris Intentum Veneri . tum immundo somnia visu Nocturnam vestem maculant, ventremque supinum

Quattuor hinc rapimur. viginti &millia, rhedis, mansuri oppidulo, quod versu dicere non est Signis perfacile est. vcnit vi Iissima rerum 'Hic aqua: sed panis longe pulcerrimus; ultra Callidus ut Q leat humoris portare Viator; Nam Canusi lapidosiis: aquae non . dulcior urna Qui locus ii forti Diomede est conditus olim. Flentibus hinc Varius discedit moestus amicis. Inde Rubos fessi pervcnimus: utpote longum Carpentes iter, de factum corruptius imbri. Postera tempestas mestor; via pejor, adusique Bari moenia piscost. dehinc Gnatia lymphis Iratis exstructa dedit risiusque jocosque

Dum flamma sine , tuta liquescere Iimine sacro Persuadere cupit. credat Judaeus apella, Non ego. namque deos diciei securum agere aevum rNee , siquid miri faciat natura, deos id Tristeis ex alto coci i demittere tecto. Brundisium longae finis chartaeque viaeque est. . . S A T Y R A VI.

On, quia, Maecenas, Lydorum quidquid

ri truscos Incoluit sincis, nemo generosior est te; Nec . quod avus tibi maternus fuit atque paternus , Olim qui magnis legionibus imperitarint; Ut plerique solent . nasb suspendis adunco Ignotos, ut me libertino patre natum: Cum referre negas, quali sit quisque parente Natus dum ingenuus, persuades hoc tibi vere, Ante potestatem Tulli. atque ignobile regnum. Nullos saepe viros nullis majoribus ortos Et vixisse probos, amplis di honoribus aucto Contra Laevinum Valeri genus, unde Superbus Tarquini ιδ s regno pulsius fuit, unius assis 'N unquam pretio pluris licui iis, notante Judice, quem nosti, populo: qui stultus honoresi 'dignis,&famae servit ineptus:

Qui stupet inauulis, di imaginibus. quid oportet

134쪽

L et Y Κ A R U I I B. I. Nos facere, a vulgo longe lateque remotos 'Nanique esto, populus Laevino mallet honorem .

Quam Decio mandare novo: Censbrque moveret

Appius , ingenuo si non essem patre natus: Vel merito ; quoniam tir propria non pelle quiessem . Sed fulsente trahit conitrictos gloria curru Non nus ignotos generosis. quo tibi Tulli Sathere depositum clavum , fierique tribuno 'Invidia accrevit: privato quae minor esset, Nam ut quisq insanus nigris medium impediit crus Pellibus, & latum dimisit pectoro clavum ; -t Audit continuo, Quis homo hic est' quo patre natue Ut si qui aegrotet quo morbo Barrus, haberi Et cupiat formosus : eat quacunque puellis injiciat curam quaerendi singula: quali Sit nitie, sura quali, pede , dente. capillo: Sie cui pronaittit, civeis, urbem sibi curae, imperium fore, & Italiam, di delubra Deorum: Quo patre sit natus, num ignota matre inhonesius Omneis mortaleis curare, & quaerere cogit. Tunc Syri, Damae , aut Dionysi fit ius , audes, Dejicere et saxo civeps, aut tradere Cadmo 'Αc Novius col lega gradu post late sedet uno; Namq;est ii te paror quod erat meus. hoc tibi Paulus Et Messala videris ' at hic si ploltra ducenta,' Concurrantque foro tria funera; magna stinabit. Cornua quod, vincatque tubas .saltem tenet hoc nos. Nunc ad me redeo libertino patre natum: l Quem rodam onaries libertino patre natum; Nunc . quia sim tibi Maecenas Convictor dat olim Quod niihi pareret legio Romana tribun Οὐ

Dilr letiost illi est : quia non ut forsit honorem, l Jure mihi invideat quivis, ita te quoque 2micum, Praesertina cautum dignos assumere, prava Ambitione procul. felicem dicere non hoci Me possum casia, quod tesbrtitus amicum. Nulla etenim mihi te fors obtulit. optimus olimi Virgilius. post hunc Varius dixere , quid essem . - Usi erit coram . singultim pauca locutus, insans nam que pia lor prohibe at plura profari

Non ego me claro natum Patre, non ego circum

135쪽

.33o Q. IIo R, AT II Pauca, abeo, & revocas nono post men2, iubesque

E sic in amicorum numero . magnum hoc ego ducio.

Quod placui tibi, qui turpi secernis honestum ;Non patre praeclaro, sed vita & Pectore puro. Atqui si vitiis mediocribus. ac mea paucis Blendosa est natura, alioqui recta velut si Egregio inspersos reprendas corpore naevos Si neque avaritiam, neque sorduis, ac mal a lustra Objiciet vere quisquam mihi ; purus, & insons. Ut me collaudem) si ila vivo carus amicis; Causa fuit pater his: qui mycro pauper agello Noluit in Flavi ludum me mittere; magni. Quo pueri magnis e centurionibus orti Laevo suspensi loculos, tabul amque lacerici Ibant octonis referentes Idibus aera. Sed puerum est aasias Romani portare docendum Atteis, quas dOzeat quivis eqites , atque senator Seniet prognatos. Vestent servosique sequenteis In magno ut populo si qu:s vidisset ; avita Ax re praeberis unitus mihi crederet illos.

Ipse ni ibi custos incorruptissimus, omne is Circum dQctores aderat . quid multa pudicum, Qui primus virtutis honosὶ servavit ab omnitans,iqni facto , verum opprobrio quoque turph: Nec timuit sibi ne vitio quis verteret olimSi praeco p rvas, aut sui fuit ipse) coactor Nercedes sequerer . neque ego eshm questus. Ob

hoc nunc

Laus illi debctur, & a me gratia major. . Nil me poenitea; sanam patris hujus: coque Non, ut magna dolo Dictam negat esIe BD par . Quod non ingenuos habeat . clarosque parent eis: defendam. longe mea discrepat litis

Et vox .-rntio. nam si natura juberet A certis annis aevam remeare peractum,

Atque alios legere ad fastum quoscunque parenteis;

Optaret sibi q x lue: meis contentus, onusto 3

Fascibus disellis, nollem mihi sumere; demens Iudicio vulgi. sianus fortaste tuo: quos suum.

Nollem onus , haud unqaam solitus, portare mole-Nam mihi continuo major quaerenda foret res. Atque sialutandi plures. ducendus & unus,

ra comes alter, uti ne soluo. rusve Peregreve

Exirem

136쪽

SATYRARUM LIB. I. Exirem plures calones atque caballi Pascendi: ducenda petorrita. nunc mihi curto ire licet mulo,uel, si liber usque Tareritum; mos. Mantica cui lumbos onere ulceret, atq; eques ar- Objiciet nemo sordeis mihi, quas tibi, Tulli,cu:n Tiburte via praetorem quinque sequuntur Te pueri lasanum portantes, oenophorumque. Irie ego commonius, quam tu, praeclare senator, Multis atque aliis vivo. quacunque libido est, Incedo solus: percunctor quantiolus, ac far: Fallacem Circam , vemertinumque pererro

Saepe forum. asi: to divinis. inde domum me Ad porri, & ciceris refero, laganique catinum; Coena ministratur pueris tribus : & l apis albus pocula cum cyatho duo sustinet. adstat echinns Vilis, cum patera guttus, Campana supellex. Deinde eo dormitum non sollicitus, mihi quod cras Surgendum sit mane, obeundus Marsya: qui se vultum ferre negat Noviorum posse minoris. Ad quartam jaceo , Post hane vagor, aut ego lecto Aut scripto, quod me tacitum juvet. ungor olivo, Non quo fraudatis immundus Natta lucernis. Ast ubi me felium Sol acrior ire lavatum Admonuit, fusio rabiosi tempora signi pransus non avide, quantum interpellet inani ventre diem durare . domesticus otior. haec est Vita solutorum misera ambitione, gravique. Ita me constitor, victitrusseauius, ac si quaestor avus, Pater atque meus, patruusq; fuissent,

SATYRA VII. o Roscripti Regis Rupuli pus atque venenum, 'l sybrida quo pacto sit Persius ultus; opinor omnibus &lippis notum & tonsbribus esse. Persius hic permagna negotia dives habebar.

aromenis, etiam liteis cum Rege molestas; Durus homo, atque odio qui posset vincere Rege confidens tumidu'ue: adeo scrmonis amari,Sisenas, Barros, ut equi S praecurreret albis, Ad Regem redeo. postquam nihil inter utrumque Convenit hoc etenim sunt omnes jure molestr, Quo sortes , quibus adversiam bellum incidit. trito

137쪽

ra', Q HORATI. I t:i fuit capitalis, ut ultima at videret mors Non aliam ob causam , nisi quod virtus in utroquCSumma fuit. du0 si discordia vexet inerteis, . Aut si disparib's bellum incidat, ut Diomedi Cum Lycio Glauco; discedat pigrior , ultro muneribus misIis Bruto praetore tenente Ditem Asiam', Rupuli, ersii par pugnat; uti non m politus melius cum Bitho Bacchius. in jus

Acres procurrunt; magnam spectaculum uterqu . Persius exponit Caidani: ridetur ab omni Conventa , laudat Brutum , laudatque cohortem et

Solem Asiae Brutum appellat, stella sique salubreisHppellat comites; excepto Rege : Canem illum. Invisum agricolis sidus venille ruebat.

Flumen ut hibernam . fertur quo rara securis. Tam Praenestinas salso multumque fluenti Axpressa arbusto regerit convicia; durus vindemiator, &invictus; ouilaepe viator Cessisset, magna compellans voce cucullum. At Graecus, postquam est Italo perfusus aceto . Ite ius . exclamat: Per magnos, Brute, deos teoro, qui reges consueris tollere; cur non

Ilunc Regem jugulas 'ioperum hoc, mihi crede,

tuorum est.

SATYRA UIII. O Lim truncus eram ficulnus, inutile lignum e Cum faber incertus, scamnum faceretne Pri

maluit osse deum. deus inde ego surum, aviumque Naxima formido: nam fare' dextra COCrcet, O coenoque ruber porrectus ab inguine palus: Ast iaportunas volueres in vertice arundo Terret sxa, vetatque novis considere in hortis. Huc prius angustis ejecta cadavera cellis Conservus vili portanda locabat in arca. Hoc miserae plebi stabat commune sepulcrum, Pan 'labo scurrae, Nomentanoque nepoti: Nille pedes in fronte, trecentos cippuS in agrumst ei e dabat: haeredes monumentum ne sequeretur.

Nune licet Esquiliis habitare salubribus . atqueinggere in aprico spatiari: quomodo tristes

ines, inlatineat spectabant ossibus agrum.

138쪽

s L IB. I. Parim i non tanrum farcsque feraeque suetae Hanc vexare locv m , curae sunt, atque labori; quantum , Carminibus qua eversiant, atque venenis Humanos animos . has nullo Perdere possum Nec prohibere modo ; simu I ac vaga I una decorim Plotulit os . quin ossa legant, herbasqne nocent eis: Vidi e mei nigra succinctam vadere palla canidiam , pedibus nudis pasto que capillo, cum Sagana majore ululantem : pallor utrasque Feceratiar rendas aspectu. scalpe re terram Unguibus ,& pullam divellere mordicus agnam' coeperunt. Crcior in fossam onfusus; ut inde Maneis elicerent, animas resiponsa daturas. Lanea re emgies erat, altera Cerea : major lanea, quae poenis conisesteret Inferiorem. eerea seppliciter stabat servilibus, utque Jam peritura , modis. Hecaten vocat altera; saeva arAltera Tisiphonen. serpentes, atque videres

Infernas errare canes: Lunamque rubentem,

Ne foret his testis, post magna i alere sepulcra. Mentior at siqmd, merdis caput inquinet albis moram : atq: in me veniat mictum atq; cacatum Julius. & fragilis Pedacia: furque Voranus. stes Singula quid memorem , quo pacto alterna loquon , Umbrae cum Sagana remnarent triste , & acutum Utque lupi barbam variae eum dente colubrae Abaiderint furtim terris ,&imagine cerea Largior arserit ignis λ i& ut non testis inultus Horruerim voces Furiarum & facta duarum 'Nam , displosia sonat quantum vesica , pepedi Di Misa nate ficus. at illae currere in orbem. Canidiae denteis, altum Saganae caliendrum Excidere , atque herbas, atque incantata lateret ivincula, cum magno risuque jocoque viderea. S Α T Y R A IX.

I Bam sorte via sacra, sicut meus est mo , Neicio quid meditans nugarum: rotus in illis:

Accurrit quidam notus mihi nomine tantum . Arreptaque manu , id agis , dulciissime rerum 'Suaviter . ut nunc est in Q a: & eupio omnia quae vis,t uili assectaretur, Nudi 'uia vis occupo : at ille

139쪽

Hoc innuam, mihi eris. misere discedere quaerens Ire modo oeyus, interdum consulere i in aurem Dicere nescio quid puero. cum sudor ad imos manaret talos. O te Bollane cerebri Felicem abebam tacitus, cum quidlibet ille Garriret, vicos, urbem laudaret 1, ut illi Nil respondebam; misere cupis, inquit. abire, Iamdudum video: sed nil agi S: usque tenebo.

Persequar.hinc quo nunc iter est tibi it nil opus est te

Circumagi. quendam volo visci e non tibi notum: TransTiberim longe cubat is, prope caestris hortos. Nil habeo quod agam:& non tum piger. usque sequac Demitto auriculas. ut iniquae mentis asel lus ; recum gravius dorso subiit onus. incipit ille. Si bene ine novi, non Uissicum pluris amicum, Non varium facies. nam quis me scribere plureis. Aut citius possit versiis' quis membra movere Nollius invideat quod α Hermoδenes, ego canto. Interpellandi locus hic erat. est tibi marer,

Cognati,queis te sal vo est opus'haud mihi quisquam

Onancis compo ui . selices. nunc ego resto.

confice. namque instat fatum mihi triste; Sabella

Quod puero cecinit . divina mota Pna S urna. Nunc neque dira venena, nec hosticus aularet en sis, Nec laterum dolor, aut tussis, nec tarda Podagra: Garra iis hune quando CCnsiimet cunque. loquaceis, Si sapiat, vitet; sun ut atque adoleverit aetas. Uentum erat ad Vestae, quarta jam parte diei Praeterita: de casu tun rcspondere vadato

Debebat: quod ni fecisset, perdere litem. Si me amas. inquit, paulum hic ades. inteream. si Aut valeo stare: aut novici vilia jura: Et pia,pem quo scis. dubius sum quid faciam . inquit;

Tene relinquam, an rem. me sodes. non faciam, ille: Et praecedere coepit. ego. ut contendere durunt est Cum victore, sequor. Maecenas quomodo tecum

Hinc repetit. paucorum hominum, dc mentis bene

sanae:

Nemo dexterius fortuna est ussis. haberes Magnum adjutorem, possct qui ferre secundas . Nunc hominem velles si tradere: dispercam , ni Summosses onmeis. Non isto vivimus illic. Quo in rere, modo: domuo hac nec purior ulla est. Nec

140쪽

sATYRA RUFI L 2B. I. magis his aliena malis . nil intomit unquam. Ditior hic, aut est quia doctior. eii locus imicatque suus. magnum narras, vix credibile. atqui Sic habet. accendis, quare cupiam magis illi

Proximus esse. velis tantummodo: quae tua virtus,

Expugnabis. & cst qui vinci possit: eoque Difficitis ad hasi primos habet. haud mihi deero:

Muneribus servos corrumpam. non, hodie si Exclusus fuero, desistant: tempora quaeram:

Occurram in triviis: deducam. Nil sine magno Vita labore dedit mortalibus. haec dum agit ; ecce FuscuR Aristius occurrit, mihi carus ; & illum Si pulcre nosset. consistimus. unde venis di quo tendis' rogat: de respondet. vellere coepi. Et prensiare manu lentisina brachia ; nutans , Distorqueris oculos: ut me eriperet. male salsus 'Ridens dissimulare. meum jecur urere bilis. certe nescio quid secreto velle loqui te Ajebas mecum. Memini bene, sed meliori Tempore dicam. hodie tricesima sabbata. vin' tu . Curtis Iudaeis oppedere' nulla mihi, inquam . Re ligio est .atm l. sunt paullo infirmior; unus Mul omni. ignosces, alias loquar. Hunccine solem iTam nigrum serrexe mihi' fugit improbus, ac me Sub cultro linquit. casu venit obvius illi Adversiarius, di, quo tu turpissime 'magna Inclamat voce , &, licet antestari' ego vero oppono auriculam. rapit in jus: clamor utrinque: Undique concursius. sic me servavit Apollo. SATYRA X.

Empe incomposito dixi pede currere versiis Lucili. quis tam Lucili fautor inepte in , Ut non hoc lateaIur ' at idem, quod sale multo

Urbem defricuit, charta laudatur eadem. Nec tamen hoc tribuens, dederim quoque cκtera. nam sic

Et Laberi mimos, ut pulcra poemata , mirer. Ergo non satis est ritu diducere rictum Aoditoris di est quaedam tamen heic quoque virtus.

Est brevitate opus, ut curtat sententia, neu se Impediat verbis lassas onerantibus aureis.

sermono opus est ; modotristi save neoso;