장음표시 사용
71쪽
72쪽
73쪽
tia uti Laicos omnes vehementer adversus Uericos incendit ,ira Regem permovit, ut suopte decreto immunitati horum modum poneret , ic licentiam, qua in omne flagitii genus, isti praeeipue, qui regulis votisque adstricti erant, impune serebantur, coerceret. 9 Hanc Pontificiae potestatis in Anglia convulsionem Romae tunc dissimulatam longe gravior paulo post excepit, cum Rex, conjugii cum citharina sive ob conficientiae serupulum, sive aliis de causis. pertaesius, divortii indulgentiam apud Papam Clementem VII. nullo obsequio aulaere, praeponderante imp. Caroli V. cujus matertera citharina erat, inicitate ac potentia redimete posseti diu enim fala sipe a Cardinalibus Noliato Sc Campegio, quibus Pontifex hoe negotium decidendum commiserat. lactatus Sc circumd uctus, suapte tandem autoritate divortium in stituendum ratus est , atque inrogata Pontifici Romano omni in regnum Angliae ejusque Clerum potestate, semetipsum esse Fupremum eaput Ecclesia in Anglia non minus quam Politiae edixit,inque hunc titulum aeque ac o sequium suum in sacris pariter atque profanis subditos omnes d. I. Nov. a. I 33. sacramento adegit. Subsecuta est exautoratio Thomae Volpis: Hunc obscuro Zcibissido genere ortum. lanionis filium, Rex ad supremas in Anglia dignit tes amplissimam autoritatem provexerat, opulentissimis sacerdotiis & Episcopalibus ainxerat , tandemque Eboracensis Ecclesiae ArChimaestulem & regni Cancellarium creaverat, a Pontifice insuper Cardinalitio Galero Sc Legati Sedis Apostolicae axioma te decoratum , ad intimam familiaritatem & arcanorum arbitrium admiserat, Sc tantum non ad ejus nutum cuncta agere conlueverat , qua fortunae magnitudine , demissa ac prope serv. li adulatione sibi parta, postquam ille ad superbiam atque insolentiam abuti coepisset, neque a luxu, mollitie Zelibidinibus ubi temperasset , publicum insederivavit odium : hinc simul ac patuit, Regis animum alienatu in ab eo eile, quod divortii veniam a Pontifice , prout largiter pollicitus erat, haud impetrasset, praetereaque amori ipsius erga Bullenam adversaretur, destinata illi in uxorem Margarita Valesia Alenco iiDucissa , non cessarum aulici proceresque oleum . quod estia proverbio, adjicere camino, Regemque perpulerunt, ut invisum cunctis hominem. Canis cellariatu exurumaula lacessere, & m dioeces in Eboracensem secedere , posteaque laesae Majestatis reum actum comprehendi 8c Londinum reduci juberet , quo in itinei e ira ac dolore ferincem atque asperum animum in flammante in febrim incidit eaque ingravescente opportuna
morte imminent i se praeripuit supplicio , a quosvne illo melioribus non fiuit temperatum . nequidem Johanni fishero Episcopo Ruffensi de Thomae Morospectatae virtutis viris Zc solius pervica-cihin improbando Regis divortio dc defendendo Papae primatu reis. Scilicet Henricin sui di similior videbatur fieri quotidia ; repudiata Catharina Annam Biativam , quam deperibat,
clam sibi copulavit, g: avidamque ex se factam , Marchimosia Pembrachia titulo ornavit, Publi. ceque uxorem agnovit mox regiis insignibus umes Onaserit evinctam. Eandem tamen anno tertio vix exacto adulterii & incesti insimulatam atque a Paribus, quos inter patrem elus 4 hmmam Bullenum consedisse vulgo serunt, Barnetis μ' certiora edoctus negat, condemnatam una cum fratre eius Barone me ord capite plexit, ducta in matrimonium postridie Iba a Semora. quae intra anni spatium, & ant quam Regis amor deflagrasset, post enixum sidua iam UI. lato functa est. Postmodum aΜaria Lotharingica Ducis Guisii filia, nee non Christiana D nica Duetissa Mediolanensi, quas ambiverat, spretus, aegre nam Cliventem, dum Pr testantium in Germania amicitiae se applicaret , in uxorem obtinuit, pronubo Thoma Crom-- Custode Sigilli magni. Comite Essextae recens creato, quem vero, cum illam sta ima que duxerat,tanquam forma Principeindigna praesitam, aversatus exturbasset, perduellionis postulatum securi percussit. Repudium Clivensis amor acceleravit Catharinae H arda, quae Ducis Nor iciae neptis erat, & a Rege super inducta, anno autem vertente pudicitiae 3c ante dc post coniugium in propatulo habitae rea Obtruncata fuit. Denique Camarinam Parram in th rum adscivit, quae religionis ergo in mortis discrimen adducta prudentia δc humilitate evasit, illique superstes mansit. Enimvero is erat religionis status, ut in Pontificios aequeac prodesta tes Leviretur, in illos ob pertinaciam in asserenda Pontificia dignitate, in hos ex lege, quam v mran ex articulorum lata contra eos, qui tradita Rom. cleuae de Transubstantiaticine, Miss., eonfessione auriculari Zt alia hujus suffuris impugnabant. Extremis vitae sitae annis Henricin exintemperie corporis irritatior factus, postquam Scotos Angliae confinia populatos graviter
multastet, Gallo, quod Scotis subsidia miserat, bellum indixis, foedere cum Imp. Carolo U. o. Deinde trajecturus in Galliam regni ordinibus in Comitiis propoluit, ut si Eduar filius sine ibole diem obiret, primum Maria in si eum quoque proles deficeret, E MMetha in regnum siuccederent. EGallia AOnonia capta Ec ingenti pecunia profusia revertiis , in Nor soles egregie de se meritos ex levi affectati regni suspicione laeviit, de denique dum Angliam Cam- deni c)ώαrba resero) m . quotidies Arientib- opinionibus distractam AKemisceret, Cipsa Anglia
opibuι exhausta, pecunia .ere intermixta depravata, monasteriti uisuris, Nobilitim, Praesulum, Pontia
74쪽
ficiorum, Protestantium erudire amisiue effuse, luctuosasus rare supremum spiritum pinguedine
dimuens extirulenti herpetis in crure inflammatione exhalavit,& Nindsoriae sepultus est.T, tutumno, merame,suffagantibus utriusque regni Ordinibus d. 2y.Iana. I I .adscivit. Praeter liberos edictis uxoribusgenito nothum etiam habuit, ex Ebsabetha Blvunt Gilberaci Trigos vidua sussieptum & ΗΕNRICUM FITROY cognominatum. Hunc sextum aetatis annum agentem aurea persebia dctitulo Comitis Nottingamiae insignivit, postea Durem Richmondra SQ Somerseetia asdeniq ue Aduiralem regni creavit, ad ampliora evehendum, nisi mors fato propera aetate flore tem rapuisset EDU ARDU9 VI. a Iohanna Selmora editus, neque,ceu vulgo serebatur, utero excisus,
paui Hetrico VIII. inrepnum decenni, successit, tutores nactus XVI. quos inter Prima tene. bat Guardi S mori, Joliantiae fiater, Protector nuncupatus, la Dux Somersetiae creatus. Hujus
auspiciis posti raugurationis sollemnia ab Archiepiscopo Cantuariensi Thomae Cranmero pera acta insigia svictoria de Scotis ad insebureum d. Io. Sept. Isa . reportata est, cum Angli pacti foederis fidem de Maria Scotorum regina Eduardo desponsanda armis repeterent, & abrogatis legibus sex Articulorum aliisque ab Henrico villi contra Protestantes latis, religio Evangelica in plenum vigorem deduceretur. Qua quidem occasione magni motus ia diversis regni locis excitati sunt, cimnes tamen sublatis turbonibus intra biennii spatium sedati. Galli etiam in tur-bi ira piscaturi pace interrupta bellum Anglis intulere, de conducta classe insulas Grenseo M'νών invasere, a Thoma Selmora Admirati, Protectoris fratre, cum magno repulsi damno; pace deinde generali inter Caesarem Regesque Angliae & Franciae sancita, matrimonium inter E aris iam & Hisabetham. Galli gnatam, pactum, sed Bononia, Scomnes arces in illo agro ab Anglis
e structa , accepta pecuni , Gallis traditae sunt. In aula vero cum aemulationes gliscerent, Pr
tector miti vir ingenio adversus Duae Naisicensis Comitis, ambitiosi Sc sagacis hominis, ca ses incautus fratri libique exitium accersivit, utroque feloniae damnato & securi percusso. Quo crinfecto Dudia vi voti compos dc novis Admiratis ac Ducis Northumbriae dignitatibus elatus, sortunam sibi faventem urgere constituit, cumque Regem ex humore acri in pulmones destillante in dies confici & in hecticum paulatim evadere animadvertisset, morbumque lethais lemne spei quicquam reliquum esse a medicis rescivisset, autor illi extitit, ut quandoquidem Evangelicam religionem tanta coluisset atque instaurasset pietate, ei sariae tectae servandae supremis provideret tabulis, sororesque suas Mariam & Edfabetha , quae quoad fidem haud sibi constarent, praetereaque natalium vitio laborarent, a successione in regnum excluderet, ea misque i n DIanuam Grajam amitinae suae, e Maria R. Henrici VII. rore, & Henrico D. FHeiapi Ogn 1 tae filiam, eamque Miseris Dussio filio ipsius q uarto p enito nuptam, transferret, atque huie, si fine prole decederet,iorOι em Cath--- Grajam substitueret. Hoc testamento in proia cerum consistorio lecto, Sc XXXIII. Senatorum assensu, demumque ab Archiep. Cantuar. TM nia Conmero, licet reluctante, signato, Ria Mus v I. supremum diem obiit, annos natus XVI. iamque in illa aetate magnis virtutis ac prudentiae speciminibus editis, constantia animi. amore recti de studio literarum incredibili. Morti vicinus haec ingemuiste memoratur verba,
pietatis plena : Domine exserue me misera hac, ta corrupta vita, atque/n conssortium elisoriam tuaru transfer, fiat autem voluntas tua,non mea i Domine inma tuas commendos ritiam meum s Nosti D mine quanto satiω mihi' tecum esse, attamen ingratiam liberorum tuorum restitue me in vitam es Liatem. Domine Deus benedic prepulo tuo N haereiatatem tuam tuere s Domine Deusprotege regnum hoc contra Pontificios, veram in eo retulonem sartam tectam serva, ut egomputumue meis celebremussam
Eum nomen itium per Asum Chrisum. Corpus det uncti mes Onasterii in sacello S. Petri recondi tum fuit, structo monumento, quod fanaticorum furores sequen ta tempestate everterunt. ι MARIA, Regis Henriei VIII. gnata e citharina arragonis,cum ineunte adolescentia unieae haeredis loco haberetur, a multis expetita atque a parente initio Delphina destinata, postea vero IN. Carolo V. condicta fuit. Is autem postquam Lusitaniae Reqis amnitatem Anglicae anteha huillet. Henricus indignatus de Maria Regi Scotta Jacobo U. elocanda copicavit, renovato verociam Gallis foedere eam mei riresianensi, qui filius secundo genitus R.Franciscierat, despondit. quae tamen nuptiae non secus atque illae cecidere in irritum. Ono postea inter Henrictim&C Marinam ferali dissidio cum Maria matris partes susciperet, neque sine acerbitate sistineret. ostensam genitoriSincurrit,animo adeo iniquo id ferentis, ut referente Burneto c) ait ox exemplum at te. rendos alios editurus in eam sui siet, nisi commodis Thomae Cran meri sermonibus ac disdiasionibus mitigatus esset. Matre fato functa simularec pit, patri dum viveret assentata atque obscauta, & regnante Guardo fratre id unice habere in votis prae se tulit, ulmue Iube cestum Hen: ici introducto Deum colere sibi liceret: quae tamen Vota latissime evagami viam ei secere , postquam autoritas ac suprema accessisset potestas. Nimirum etiamsi inter ipsum
75쪽
illud tempus, quo divinus R. Εduardi VI. Spiritus mortali discernebatur a corpore, Dux Nortis humbriae ejusque assectae haud pauci nec nullius potentiae id aoerent, ut Maria exclusia regnum in Johannam Grajam, quae maternum genus ad R. Henricum VII. reserebat, &dicti Ducis nurus erat, transferre ur, hancque praeter votum equidem ac voluntatem suam Reginam proclamari secundum defuncti Regis testamentum curastent, Mariae tamen, Hoves lonii tunc agenti&de morte Eduardi&consiliis procerum certiori factae, non defuere fautores. quorum auxilio tantas brevi contraxit copias, ut adversariis terrorem & trepidationem illico iniiceret. Londinenses primi relicta Northumbrii mietate Mariam reginam proclamari jusserunt, quod ubi ille Cantahrigiae rescint . idem pro levitate sua factitavit, jacio etiam exultantis instar in altum pileo; nihilominus postridie a Comite Arundeliae, licet 1upplex veniam rogasset, comprehensius in Londinensem Turrim conjectus, &capite plexus. Aiarta interea Londinum pro gressi s drorem cum mille equitibus obviam habuit, atque in Urbem delata , I h mam Nor ictum, Eduardum Curtenaeum, Ducissam Somerseriae nec non Stephanum Gares in nerum Vintoniae ante hac Praesulem custodia exemtos in pristinum restituit locum, adiecta postremo Cancellarii dignitate, a quo etiam Drasmonasterii coronari voluit. Rescistis deinde actis contra matrimonium Henrici& Catharinae, & revocato religionis cultu & ritu, qui sub illo invaluerat, sensim frendente nequicquam plebe, rem Ecclesiasticam ad vetarem reduxit formam, Pontificiam potestatem restauravit& regnum proxeneta Reginalia Polo, cum titulo Legati Sedis Apollolicae a Pontifice misso, cum Ecclesia Romana reum vit, quod anno II F q. confectum est, non absque irrimani persecutione 6c frequenti martyrio illorum qui diversum sentiebant, &fidei Evangelicae constanter inhaerebant, quorum CCLxXVII. Naria regnante vario mortis genere eo nomine assiectos, & maximam partem exustos esse Samiseia a)exactis a Foxio collestis refert ; in horum numero fuere Triumviri illi clarissimi Thorum Cramnerus Archiepisicopus Cantuariensiis, haud male quondam, u e dictis liquet, de Maria meritus, Nico.
iam Ridistis, 3c mgo timer Londini & Romae praesules. Haec dum geruntur, nuptiae inter Reginam & nil pum Hispaniarum Principem, postea Regem, pactae atque hoc in Angliam delato Uintoniae peractae sunt, multis equidem, qui grave exinde detrimentum rebusAnglicis augurabantur , invita & tumultibus antam praebentes. Cantiani enim decimo statim post illas divulgatas die in rebellionem duce ii stat prorupere, qua etiam Dux Suffolciae, Iohannae Graiae pater, ad spes novas erectus, militum delectum in Comitatu Nar.icensi habuit. Sed circumventi Wyatus aeque ac Suifolcius a reginae copiis, quas illic Pembrocensis Comes.hicHun-tingdonius ductabant, & capti, seditionem Londini capite expiarunt. Suisolcius in supplicii sui si ietatem pertraxit generum Guilfordum DuHaeum, & gnatam J . Graiam foeminania non sui tantum,sed omnis aevi praestantissimam. Hyabetha quoque soror reginae quasi turbarum harum particeps fuisset, insimulata atque in carcerem detrusa , & duris habita est modis, extremae calamitati Regis Philippi beneficio & aliquo erga ipsam assiectu erepta. Novas postmodum turbas Gomm .sta instinctu Regis Galliae dedit, &castrum Scarborough in Ebora censi Comitatu intercepit, mox tamen 1 Thorna Percio oppressus captusque securi una cum complicibus percussias est; qua tempestate Mimi Gallis bellum indixit, Si marito Fanum Quin . tini oppugnanti exercitum V. millium miIitum submisit, quorum in memorabili prixtio ad idem oppidum d. Io. Aug. Is s 7. commisso egregia extitit Opera la magna gloria, sed irreparabili iactura brevi contaminata, cum Galli duce Guisio Caletum, praeudio idoneo destitutum,
ad deditionem adegissent, acerbissimo reginae dolore, eoque immane quantum aucto, ob tera municipia&castella, quae citra mare Anglici juris erant, a Gallis intercepta. Ad hanc Mariae aegritirdinem & viri in Belgio occupati desiderium accedente aqua i ntercute, e qua initi cum tumentem alvum gestaret Praegnantem se esse existimabat, eaque propter nulla remedia adhibebat, in fiebriculam incidit,qua sensim crescente tandem absumpta, & Wesmonasurii jux in exuvias avi R Henrici UH. humata est.Fuit animo magnoae generoso,pietati bi devotioni superstitiose dedita,natura tristi&recondita,tandemque inquieta, melancholica&prope usque ad intolerantiam austera.
ELISABETHA omnium, quae unquam sceptrum gesserunt, gloriosissima tamina con stanti longaevitae tenore, &aequali immiscrutabili Numinis favore eam ad ultimum spiritum comitata silicitate quaecunq; in ipsam odio religionis jactata fuere quod Thuanis h) integerrimi&gravissimi scriptoris judicium est confutavit. Adversitatibus atque uiuessicacissimis Magistris edocta, prudentiam supra aetatem sibi comparavit, ita ut ex quo regnum auspicata est, scio semper ingenio nec alieno usa sit, & mim quodam moderationis & gravitatis temperamento erga praes rocem & ardentem Nobilitatem severa, erga caeteros mitis, in illius animis mecumdcrevertatiam , malus amOrzm sui statim ab initio impresserit,nec , na 6 testimonio
alteram caγ-μ AE'. Lib. rap. υ amna Elisab. .a.
76쪽
alterum unquam populus Principem proniore&constantiore mente M amore, majore observantia, laetiore applausu bc votis repetitis quoties in publicum prodiret, toto vitae decursu unquam prosecutus fuerit. Postquam inaugurata me inasterii suillet, solamnia faciente Epist. Carliolensi intere o, quod alii eo defungi munere religioni duxissent,primam curam ad restaurandam Evangelicam religionem, remque Ecclesiasticam ad priorem quam sub Edualdo VI. habuit , formam reducendam adhibuit, qua ex animi sententia sine vi & sanguine petasuncta ad rem publicam consti tuendam, & pacem cum vicinis conciliandam animum adiecit ; hanc autem partam ita coluit, ut nihil famae & pristini nominis decori in re militari suis deporire passia sit. Nam & auxiliares copias amictis in Scotta, Gallia & Belgio Protestantibus submisit, & Hibernos si ius rebelles perdomuit, & intestinos motus in ipsis principiis oppressit. Praeterea bellum maritimum a R. His an. Philippo II. maximo cum strepitu sibi illatum magna non minus animositate quam felicitate su stinuit& consecit, deletaque immaniae stu penda illius classe, superno quidem auxilio potius quam humanis viribus; gravistimataeiratroque in orbe inflixit damna. Neque improsperE evenere navigηtiones in Incitas ejus auspiciis susceptae, circv m navigato a Fr. Draco, quo deindeμbthaea rebo usa est, terrarum orbe, M aperto ad sepositas Hispanis opes strenuis viris invadendas itinere,multis quoque in America occupatis locis & coloniis eo missis, quae Virginiam, in honorem Vir nesta denominatam , insederunt. Rebus ita ex voto fluentibus non caruit illa tamen solicitudine ac mole. stia, a proxima consanguinea Maria Scottae regina sibi natat nimirum sub ipsiis statim initiis regni Elisabethae Maria, Francisco Delphino mox Regi Galliae tunc nupta , ius in Angliae regnum sibi arrogare, titulumque&insignia reginae Scotiae, Angliae&Hiberniae sumere coepiζ, eaquc abdicare renuit, licet tractatibus Edenburgi a. Isso. initis cautum inter alia fuerit, ut illis a sti neret ; unde irritata Tisabetha Mariae post mariti fata in Scotiam redire cogitanti transitum, de quo rogata fuera ,denegavit. Cum vero illa idoneam tempestatem nacta ta coelo caliginoso naves Anglieas praetervecta in Scotiam traiecisset, misIo ad Elisabetham Livingtonio, ei insinuari jussit , certissimam pacis inter ipsas ineunda M servandae rationem fore, si illa , dummodo improlis futura esset, se haeredem in regno Anglico proximὰ successuram Partamentaria declararet autoritate. Aversiis auribus id accepit Angla , quae tractatuum Edenburgicorum corroborationem urgebat, deinde tamen bene sperare Scotam jussit, si Roberto Dud. laeo Leicestriae Comiti nuberet, quem etiam missis Legatis de meliore nota Scotiae ordinibus commendavit; illa autem Henrisictuarii Dariat amore interim capta connubio hunc sibi junxit , Regemque dixit, non ita multo post fastiditum M Eulvis sublatum. Indecum Bothυιebo nupsisset, a subditis custodiae mandata, sed undecimo mense ex ea elapsa in Anglia perfugium quaesivit, anxia pro tempore E abetha , quae exemplum verita commiseratione cognatae reginae initio tangi,cumque a Scotiae proceribus parricidii accusata est et , cauis eius pati ocinari videbatur, die Eboraci indicta, & cognitoribus eo missis, quos inter Tomas Howardus Dux Norsolciae erat. Is Mariae juribus iam per impense favit, & de nuptis cum ea contrahendis elandestina agitavit consilia, quibus detectis &quod rebus novis studeret in carcerem conectus est, dum Scota in custodia Comitis Salopiae detineretur. Dimissus postea e cai cere Norsol- eius, cum de nuptiis illis contra datam fidem denuo emitare 3c consilia conserre sustinuisset, iterum comprehensus&capitali supplicio affectus , illa vero arctius custodita fuit. Ab eo tem pore cum alia& alia machinatio ad Mariam liberandam & denique atrox coniuratio ad Elisa tham e medio tollendam, regnum in alium transferendum M Romanam Religionem restituisendam inita & detecta fuisset, praetereaque e complicum consessionibus & literis interceptis constitisset, S tam facti non ignaram esse, haec posteraminationem , cui XLVII. viri a Rogitia & Partamento delegati inter hosnonnuli Romanis acris addicti interfuere, causa in comitiis regni agitata, perduellionis rea peracta&morte digna pronunciata fuit, adjecta ab ora dinibus ad Reginam supplicatione . ut confirmationem , promulgationem atque executimnem sententiae fieri juberet, sequeacpatriam servatum iret. Haesitante illa Sc anxia, cum iterassent rogationem illam ordines, adhibita etiam geniculation confirmavit tandem Hasabethasententiam feralem , utque ea promulgaretur assensit, &denique suorum expostulationibus victa publicationis atque executionis actis subscripsit, nullo tamen tempore ad hanc perficienda m designato. Verum Davidὶnus,Reginae a secretis epistolis. impotenti desiderio impulsus mox acta omnia supremi sigilli autoritate firmata ad Senatum pertulit, in quo nul aderant Scotae insensi rem non amplius eum Regina communicandam rati, illa cum epistolis mandati& executionis formula ad Salopiae& Cantii Comites arci, in qua captiva attinebatur, Vicinos, per Robertum Belum misere , jubentes ut cum aliis ejus regionis proceribus sententiam ex
querentur: id quod ab illis sine cunctatione add. XII. Kal. Mart qui stylo veteri est v I. ld.Febr. a. Is 87. Peractum , m imusque confestim fuit Henricus Talbot Comitis Salopiae filius, qui supplicii de Maria Scotorum Regina sumti nuncium Londinum perferret. Eo divulgato quo masti
77쪽
populus exultabat, quasi solutis formidine animis , quae cunctos quam diu Maria seperstes
esset, de salute regni & reginae anxios tenebat, eogravior huic indignatio oborta est, que. renti, praecipitatam se inscra exectitionem sientemiae, quam non alia fini, quam ad d. terrendos coniuratos, ferri ac promulgari passa sit s hinc lugubria statim sumsit, & defunctae magnifieas exequias C. millium florenorum paravit; missis deinde ad Jacobum R. Scottae, Mariae gnatum, literis purpatoriis, Consiliarios, graviter reprehen sia a consipectu submotos, examini iubi cit, Datimonium judicio sisti iussit, &diu in carcere detentum magnoque aere multatum dentisque loco movit. Proceres vero qui tantae invidiae onus in se sive a Regina rejectum sive a seipsis impositum videbant, apologia mox edita tactum tuebantur, juramento Alyμιationu a. I 3 8 4. inita se imprimis excusantes, qua cum plurimis genuinis Anglis ex omni ordine mutuis votis, subseriptionibus&sigillis sese obstrinxissent ad eos omnibus viribus ad mortem usq; perseque dos, qui in Reginam aliquid attentaverint. a Caeterum Elisabetia coeli tum quod attinet, cum varia de eo circumlata essent, dubio tamen carere arbitror , animum illius in eum propensiorem quam in conjugium fuisse; testata id est responso, quod ordinum oratori, ad matrimonitium mature ineundum compos to sermone ipsam hortato, dedit, nimirum sibi satis ad gloriam turum, si monumento stroaliquandoinscriptum esset: iselisa EFfabetia quae Vir reenavit,
Virgo obiit. μ) Inter multos tamen procos quales fuere m. 'II. Rex Hlis'. qui is perstite adhue Maria uxore sua & illius sorore animum in eam conjecerat, Cariati inch ux Austria, Fac biia Hamilton,cimex Arante 4 Protest antibus Scottae commendatus, Ericiis RSueciae, Ad Μικνα Hustiae) Franciscum Andium Ducem spe nuptiarum suarum implevit, delegatis qui de tabulis matrimonialibus cum Gallis agerent, illioue vice secunda in Angliam profecto i nter amatoria colloquia annulo,quem de suopte digito detraxerat, imposito, ita ut aditantes nuetias sponsione jam contractas putarent; Uerum scrupulo conscientia & Religionis Reginae a tuis injecto negocium hoc omne abruptum & ulteriore successu destitutum est. se Destri. praecipue nuptiis illis adversatus sitisse memoratur similis aura spei aliquando inflatus, ob summam qua apud Reginam floruit gratiam, nec sine magno ejus dolore, cum ex Hollandia, quo titulo G neraIis auxiliorsi illius missus fuerat, reverteretur, vivis in itinere exemptusIocum ejus postea occupavit Robertin Esroicis omm Esseriae, inter tristia Vicissitudinis rerum humanarum exem. pla referendus, utpote tam suapte insolentia, quam aemulorum invidia adferale pegma denique raptus. Reginasiapplicio cari sibi aliquandiu hominis haud longe superfuit: annum enim agens Himactericum, scilicet septuagesimum δc valetudinis & senematis nonnulla imbecillitate tentata id quam torpor quidam cum abstinentia a cibo excepit, ita ut sensim deficeret, placida evthanasiamchimimiae expiraret, postquam paulo ante de successiste rogata, dixisset, thronus vi fuit thronus Regum, nolim ut vilis mihjsuccedat; horumq ue verboru m sensum ita explicasset: Rex mihiμceedat volo, es νὴ nisicomat ν proximus Rex Motorum 8 dὶ Sepultae mesmonasterilinaede SPetri juxta exuvias ReginaeMariae Qroris suae a RJacobo succetate. usoleum conditum
est. hoc epitaphio insignitum: o MEMORIAE AETERNAE
Raac IV. non ti,patria parenti, religionis, bonarum artium altrici, plurimarum linguarum peritis, praelaris tum arimi tum corporis dotibus reg/isque virtutibus supra sexum, Principi incomparabili Fac Mu Magnae Britannia, Franciae I Iibernia Rex. virtutum'reenorum irre bene merenti epsuit. Raegno conserto es urna hic obdormimus
Ebsabetha s Maria seram in de resurrectionia.
R eligione ad primaevam sinoeritatem resaurata, Pares Eata, Moneta ad jusium valorem reducta, ν bessione domestica vinditata, milia malis intestinis praecipitis sistata, Belgiosusentato, Hispanicata seprosi ata, tabernia lysi spanis in rebeltibus ad ἰδtionem coactis pacata , riablibus ure que Academia lege annonaria plurimam adaums, tota derique Anilia ditata, prudent insimeque annos XLV. --Hybata, Hisbetia Regina Victrax, iumphatrix. Retatissudusisama, felicisima, placida mortes magenariasolata, mortaloe risqui , dum Grapto jubente resurgant immortalo. in hac Ecclesia cele
Mutum, quo O-mus6ῶν usus esse a Sanil ordio memoratur, rubebat, deferens cantheriis
78쪽
& Riuae in II. usi suere, sparso. Rem ex eadem domo orti stu tum, quod antecessares eorum
gesserant, retinuerunt, sed diversia animalia telamonum loco adhibuerunt : namque R. Henti cus VII. a latere dextro Draconem νubeum, quo C ad aliaris postremus Britonum Rα,ad quem gemas reserebat, usus est, a sinistro vertetum collocavit, respectu domus I int, aqua uxor ejus Sisabatha Eboracensu maternum trahebat sanguinem. Henrisus VIII. δε--rtavas. dextras u rem imbuit, cui Eduarias diadema imposivit. Iisdem Regina Elisabetha usa est,mm Rutem esine coronatoasinistris, a dextris vero aqui
DE FAMILIA STUARTORUM ET REGIBUS SCOT
Udoriae familiae in regnum Angliae S ARTINA iaccessit; ea rerum Ια
Scotia per trium prope ieculorum decursum potita, Britannicam insulam si ilatis noxio sinimis gentium diversae indolis aemulationibus sub unius sceptri selicitarem coepit: de cujus stirpis origine priusquam verba facia imus, haud absurdum videtur propositi operis regulae pauta e veteri Sco, ιο non historia delibare. Moti postquam relictis pra is in Hibemia sedia bus in Albionem transiti ent, atque inter Pictos, qui pariem eus incole bant, amice consedissent, ortis autem inter utramque nationem suspi--cionibus ac inimicitiis ab istis in loca montana secestillent, Hrysium, Ferquhardi in Hibernia tunc imperantis filium, Regem primum accepisse traduntur, trecentem mo retricesimo sere anno ante natum Christum; ab illo usque ad R. Jacobum I. rentum so Reges numerare Blent seq; viginti tam secuti sivi imperii formam in unius familiae haereditatem servasseassirmant, quod Barcta supra fidem M aetatem regnorum taeterorum esse haud immerito existimavit. Sub Donalia, qui septimus&vicesimus a Fergusio ineunteseculo anato Salvatore tertio regnavit, fidem Christianam suscepitIe memorantur, qua tempestate Romani sin Britannia dominantibus acerrima cum Pictis bella gessere I quibus denique Romani immixti Sc cum Pictis sociati, Scotos Albione exturbat in Hebridibus, oreadibus, Dania&Noro vela asyla quaerere coegeruntvivae fuga in a.Christi circiter CCC LXXIX. incidi ite infertur.Sed Picti, postquam durum Romanorum iugum suo sibi iumento se accersivisse sensissent, desiderio veterum sociorum pariter & libertatis tacti, post aliquot lustra internu nctos ad Scotos exu les miserunt, qui veniam factorium ab eis peterent, Feraeusiumque, regia interili origine praeminentem, ad recuperandum atq; adversiis usurpatores Romanos vindicandum avitum regnum excitarent i neque ille sibi defuit, sed seu sto omine e nomine sto , quod cum primo Scotorum Rege commune habebat,eapto,cum popuIaribusDanorumque subsidiariis copus a lacri in Albi nem trajecitanimo, dc restaurato prisco cum Pictis ficedere Romanos plus simplici vice victos tota denique regione post secuti R initia ejecit, resque Scotorum egregie restituit. Interjecto centum& quod excurritannorum spatio recruduere capitalia inter utramque gentem C dia ac bella, ancipiti diu Marte& multo mutuoque sanguine, sed eo tandem eventu gesta, ut aliis a que aliis Motis ex Hibernia influentibus obtriti Picti&pame extirpati, in illorum nomen de nationem concederent: id quod circa a. 83 s. virtute ac selicitate R. Remeetia consectum est. Fuitis Rex Rex Motorum LXlx filius R. Alpini, nepos R. acha', a quo a. 78 7. primum internan- cos& Scotos, occasione piraticarum excursionum,quibus Saxones utramqye inse stabant gentem, initam esse mItaliam, in perpetuum proces tu temporum foedus redactam literis proditum est Rennetho duo tribuuntur filii, Constantiam II. Ethin, qui aeque ac ipsorum posteri regnum Scottae inter crebra cum Danis Migiisque bella promiscue tenuerunt, donec mathula eorum progenie mutuis caedibus exstincta Duncanin, R Malciami IL qui stimum II. ab paserat, e filia Matrice nepos, in Regem electus fuit. Isa consebrino suo Mactabare ex altera MinoLmi II. gnata, mada dicta, orto, regno&vita exutus, ultorem nactus est filium Malcolinum, qui illo Anglorum ope victo atqucie medio sublato, a. lo87. regium diadema suscepit. Hic Buchaisnano Mikolumbus hujus nominis Tertius dictus, atque a capitis magnitudine Canmair cognomunatus, extollendis benede se meritis axiomata Ducum, Comitum. Baronum, in Seoria introd xisse, atque ad preces uxoris, quae Margarita fingia fuit, in sanctarum coetum relata, legem Eugenii, qua prima novae nuptae nox proceribus per gradus quosdam debebatur, abrogaside&lpOnus facultatem redimendi illam dimidiata argenti marca dedisse memoratur. ινὶ Resnopraefuit annis XXXVI. nuati orsinnitio, Buchanano c) predicante, notabitu nultu autem es magna vi
tutibus ad pseras Drygnis. Bello extrema aetate a Nilhelmo Rumo R. Angliae petitus per insidias
79쪽
4a PARS PRIOR, occubuit, pater sex filiorum; e quibus iamiam in obsidione AnneVici e vulnere paulo post pa .
rentis ciedem obiit, Edmundis&S re exules in Angliam a Donalia patruo, Qui regnum rapuit, pulsi interierunt. Tres reliqui, tagam, Alexander de Daυid post Dunea-m fratrem suum nothum, eundemque Doralia expuliorem , regnum successive tenuerunt. Duarum filiarum Maloesmi natu major Maurus Henrico I. R. Angi. minor inm Eustachio Bononiae maritimae regulo nupsit. David solus inter fratres genus suum propagavit per filium Be cum, quem quidem turbato mortalitatis ordine ante se a. II a. defunctum extulit, aliquor . . .erorum utria usque sexus parentem. Inter mares Maleotain seu Milocum hujus nominis IV. cui continentia, quam tota vita servasse sertur, cognomen I Dynu peperit in &mri mus avo sibique in xii emin regnum successerunt, tertius Darid, Camev fiuntindonia dimis fuit. Wilhelmum ter ium&nonagesimum Scotorum Regem excepit filius Il. hunc Alexander III. octavo aetatis anno nondum exacto, quem,cum impubes esset, proceres factionibus, posteaque Norvestici-vasionibus vexarunt ; hos autem tum suapte tum Alexandri Stuarti virtute vicit ac profligavit. uxorem primam Margaritam angiam, liberosque ex ea susceptos intra breve temporis sp tium propecontinuatis funeribus amisit, cumque ad secunda cum flantia Druidum Comitis filia vota transiisset, intra annum vertentem ab equo lapso excusius, stacta cerviri interiit, non proincul a Κingorno anno salutis M CC XCV. 14. Cal. April. magno ob corporis ac animi virtutes de calamitates subsecutas desiderio sui relicto. , Mimvero tota Auxandri stirpe, praeter unam ex filia Norvmiae Regina neptem . exstincta. Rex Angliae Guardus i. regno Scotico inhians legatos, ad illam deposcendam filio suo ux rem, ad Scotos misit, per quos equidem non stetit, quo minus voti damnaretur; sed repusnarunt fata, quorum malignitate Margarita id enim nomen erat puellae in ea ipsa tempestate a repta suit. Ex ejus immatura morte acris de regno Orta est contentio, inter Iohannem Bastiolum& Robertum Mussiamquorum ille in Gallia, hic inAnglia,uterquein Scotia magnas pollessiones, multas propinquitates habebant, & regiae stirpis cognatione eminebant, a Davide Hiantiniania Comite repetita, q uemadmodum edi atyposi subjecta uno conspectu patebita
Tab. X. David Rex Scottae, Milocumbi III. R. filius natu minimus t ii sa. Maihildu, Volius C. Norahumbr. U Huntindon. f.
Henricus ante patrem mortuus: Ada Wilhelmi Com. Warrenensis soror. Hi locumbus IV. Wilhelmus R. Scol. David Com. Huntin. Ada nupta Margarita Mathildis R. Scol. cran. t Iax Ermergarri doniae.Mathius M. Florentio ux On- ljuv.
I.Margarita nup. I. Alexander. I. David Iohannes Balliolus Robemis Briimius R .Scotiae tmn nano R. obiere ante patrem. Rex MOtiae. III '. 3.N soror C. Marrensis Nomena. Ir 2. N.Aror Com.m sensis. Margarita in flore Eduardus Balliolus. I. Marioris uxor a. David II. R. Scoci 1 o. 7. Maii aetatis mortua. regni aliquandiu I liberi S arat, I 3 7. i. Johanna fi uaria II. R. usurpator. An.f. a. Margarata I .LUI
Balliolo ac Brumo, regnum, ceu dictum est, assectantibus illoque primogeniturae, hoe proximioris cognationis praerogativam exaggerantibus, cum ob partium potentiam in factiones proceres Scottae discessissent, consensum denique inter eos est, ut Eduardo Angliae Rege judice res decideretur. Is hoc arbitrio ad suum compendium abuti certus, cum Beroiciam venisset per homines idoneos leniter Scocorum animos pertentare coepit, num spontem diti
80쪽
nem eius vellent concedere, aeceptaque repulsam sium aggressus est, regnum ei poIIicitus, si se in RegumAnglorum clientela, eorumque ditionisiubditum profiteri vellet, cumque is etiam conditionem ingenuerespuisset, admiratum se convertit, qui in verba ejus sine haesitatione juravit, proindeq ue Rex declarat e st post sex annos dc novem menses a morte Alexandri. Cum vero Bastiolis facti mox poenitens obsequium Eduardo detrectasset, oppressus ab eo dccaptus 1 oncti numque missiis fuit, ubi omni iure, quod ipsi in Scotiam competebat, in Anglum translato libertatem recepit. atque ad suos rediit; sed quod cunctis invisum ac detestabilem se emeanima duerteret. brevi se subduxit, ac in Normanniam trajecit, filio Guardo inanem Regis titulum, obsequiique Anglo praestandi gloriam relinquens. Hac opportunitate usus Robertus Beu si Roberti,de quo antea dictum est, & Mart Carina Comitu sitim, de regno in se transferendo, Zc patria in libertatem vindicanda consilia cepit, eaque cum Ioh. Cumimo, Ballioli consobrino, data sibi invicem fide contulit, quae licet i ste Eduardo prodiderit, successu tamen non carueruntinamque Cumi perfidiam ipsiusmet sanguine ultus, nullo procerum refragante Rex Scottae coronatus est, mense Aprili a. MCCCVI. Post superata mira virtute durissima regni siti initia& victos intemos externosque hostes Scottae tranquillitatem reddidit. 6c contecta male egregia iam a decessit, relicto haerede Davide filio, octavum aetatis annum agente , cui ROBERTUMSTUAR TUM ex filia nepotem submtuit. μυλῶ hujus nominis serendo ob aetatem moli regiminis imparem Prorex additus est Thomas Randolpin Moraviae Comα, vir spectatae inter proceres virtutis, quo superstiteres Scoticae floruere, e vivis sublato &quidem stellare monachi Angli, paene collapta sunt : namque fiduar Balvum. Iohannis F. instinctii Regis Angliae Scotiam a mala invasit manu, partaq; adversusDonaldum Marriae regni procurat orem victoria, quae ind. 3. Aug. a. MCCCXIXIl. incidit, Seonam profectus regium diad ma libi imponi terrore de metu extorsit, & licet amici sequenti victus vicissim ac profligatus fuerit, novis Anglorum auxiliis instructus Scotiam iterum invasit, Regemque Davidem cum Johaaina uxore tua fugam in Galliam capesserecoegit: hoc vero post nonum annum ope Gallorum in regnum restituto, talionem recepit, atque una cum Anglis Scotia ejectus est. Davidautem cum deinde Gallotum gratia bellum adversus Anglos redintegrasset, eorumque terras invasimi, praelio diei . Oct.
MCCCXLVHI. victus captusq; est, depol undecimum demum annum pacta immani argenti summ' libertati redditus. Vita denique aetatis anno XL UII. sine prole defuncto successieROBFRTUS STUARTUS ab avo pariter de aeunculo pridem Reu designarus, cujus incluta
progenies non MOtiae tantum,sed etiam Angliae vicinarumque imularum imperium quoniam ad nostram usque te ciuit aetatem,originem eius altius repetere juvat
ides, cui Latini loquuaιών ri, wro multis nomanibus id temporis ornati o. qui nonnustis sitim Femuliarii Loquhabriae Principis re Regis Ken neti III. nepos auct) org/nem duxit. Ebus aetate
Machabaeus regnum vi occupaverat; is cum ex vaticinio quarundam mulFerumseu potius Daemonum, qui mutierumpersonMementiti, sidutonis, oci, cadu causas certissimanserebant, intel Misseisiaturum, ut
extinctas sobole ex Banci horussanguine floreserent, qua Maperie regnarent, Banquilonem osilium FL ANCHUM adeptilis invitares ita opprimendossutiat, tit nul a huju fraudis macula in sohaesisse videretur: quare quoidam in in is locat, qui Banquhoni es Fleancho ab σώbsdscedentibus
necem occulte mactinentuν ; Hergo carii, quibus hoc negotium mandutum es, algos transeunteν aggre diuntur, verum Bamuho ne'ure interfeci , xyranchus noctis, quae opprimebat, o tortunitatemsi
eurus fuga elabitur, ae in Waeta ecessione facta in familiam Sebentelam illius, qui eam provinciam id temporis 1mperio continebat, si triau. Irae ex hujus ilia longe pulcherrima α LT BRUMAscepit,
qui A. xima quaeque pro ea. qua, habuit .ἐparentibus inditam, naturae indole, aspirans, in Scotiam
Rem militaturus prositam ν : Mid ictis I febridiarus. saltis,qui regiam Ggmtatem in infulisperside eonvellebant, subiugum insigi, ad Regem tanta minaria dax eae auctor reversus, aula regiorumque proventuum Uectus hune Mora vulgo STUA 'Laety declaratur. Posteaien prudentia, virtus, eo bum in rebas regnia iniserandis itaenituit, ut fundas de Stragis, Come, es Duartorum quam iam tissimis donatus, in prima nobilitatis album ascriberetuν, eae a munere praesareraso φὶ totique familiae STUARTORUM eognomentum mereretur. Hae eenuit ALANUM sidium, qui eum rei bellicae dio incenderetur, Lotharin a Duci GodUredo Bussionaeo f Roberi tu Anglorum Regis notia, qui ad te ramsanctam arsianorum imperio μηDieniam animos adjecerant, sest tum aggregans , maxim- tulit S generosianimissiummae minutis latia. Alanus ALEXANDRUM. Alexander edidD NALTERUM ll. quorum uterqώe benefactis clarus, iue quod P.υυIo magnisico monasterio extr-cto, Eolesiae in protulerit, ille quod pugna ad Largis contra Danos est issa, patriae terminos defenderit, suae s
Atam eodem ad Largispraelio insignem, bunc familiarum maximarum, qua tanquam rami exseracissimaariore in stas Seotia parin latius dis sepseafuerunt, auctorem. δε- cum Robercus propensionem