장음표시 사용
91쪽
eoat intioque eontentionum fotu aluerat Regina, ut nisi divortio facto, nultam vitaespiritum liberum, duo reque vacuum taxisse videretur. Causam dilonio obtenderat Rexina,quod matrimoni Eem Angustus, ante nuptias secum initas, Comitis Bothuel filiae dederat. Dicta demum a. 1sas. Angusio die Arcti LFoto Mnctandrea luanus divortiistententiam tulit, ea tamen lege, ut prosis ex eo matrimonios cepta, propter parentis, saltem Regina, ignorantiam, nihil inde damni patere r. idque eo libentius, s quod reiidebaturnusta dubitatione implicita, eae quod Reyina men i in ea artem propenderesidebatur. Regina
vocant filio, quem postea Rex, ut honorem matri deferre DominumM ensem creavit sc bellicorum to mentorumpraefecturae munere cohone viri si 'MAITHAEUM suartum Lenoxiae seu Lminia Comitem in Gallia educatum,a ReginaMaria, Iacobi U. vidua&Cardinati Sanctandreano in Scotiam accersitum futile superius clictum est. nempe ut Iacobo Hamiltonio Proregi aemulus objiceretur. Huic juveni Buchanani verbae Lib. XIV. refero praeter in i juventae flore, formam egregiam es coryoris dignitatem, conciliabat omnium animos, patris hominis maxime popularis memoria, e Pitudo spericula, familiae clarissimae jam ad pamcos redactae e mustae domiclientela: met familia propinquitatibus conjunctae. Ad id diximi Regis μάλetiam, quisi absque ma iam e liberum decederet, hunc sibi heredem Usuccessorem destinabat,eamque
moluntatem, siautius vixisset, conventus publici decreto confirmaturus credebatur. Aeque deerant ad latores, qui animum generoseum quidem, eg magnarum rerum expectatisnejam eredum, se adversius fraudex incautum, adore amplis Texcitarent: prater en Fum is annos prope viginti proximos imperium, etiam Reginae viduae nuptia spondebant, is si quid humanitus interea Delia, penω quam tum regium nomen erat, accideret, eum hau dubie Rege uturum. His rebus in Scotia mallectus, cum Hamiltonii potentiam Degisset. Reginae autoritatem vindicasset, promissa tamen niisquam apparere, sed a Regina & Cardinali per Syncretisinum cum Hamiltonio factum se dolis duci & cita
eum veniri animadvertisset, facta Britannodunum secessione, acceptoque ibi de infestis illorum adversum se consiliis nuncio, ex amicis&clientibus brevi supra X. millia hominum coegit; acie autem prope Gla am victus , suis dilabentibus in Angliam trajecit, a R. Henrico VIII. fuse plus honorifice, qui praeter aliam munificentiam, Margaritam Duglasam E sorore sua natam, ei dedit uxorem, summa forma δc elegantia praeditam, e qua, dum in A nglia exularet, octo liberos genuit; ex his trium tantum marium nomina literis consignata reperiuntur, reliqui, quorum quatuor sequioris sexus fuisse S a b ous - tradit, in tenella aetate decessisse creduntur.Post XXII demum annosa Maria Regina revocatus, &in integrum restitutus , per filii sit cum illa nuptias. ει brevi secuta dissidia&caedes, gaudii&doloris materiem nactus est,&denique post Mariam custodiae in Anglia mancipatam,&Jacobum Moravium occisum, Regni & Regis nepotis sui tutor electius, cum XIV. plus minus mentes magistratum supremum in Scotia tenuis Iesi ab inmit toniis Sterliniici Comitiis captus & Vulneratus, eodemque die ex plagis mortuus est De ROBERTO Suarto Matthaei Levinii fratre, fer onstramus,se'quod a. I s 79. publico O dinum decreto Leviniano Comitatu, CAROLO e us Edicto fratre nepoti, adempto, auctus, eoisque spontanea resignationem Aubignium Iranslato, Marchia Gunes appellatus sit. Forro quod sabetho S uaria Atholiae Comitis nila, puellaribus annis illi nupta, post adulterium cum Jaco- ιοί uarto Aranias omitatus usurpatore ex Ochat a stirpe prognato de cujus moribus acingnaeis morte uanus sub finem Lib.8 I. legi potest commisitim, ne non gnaviter impudens est et, litem ipsi de divortio, obtentu impotentiae a. I 38 I. intenderit, & perpretecipitatam ludicum sententiam legitimo matrimonio soluta, moecho suo addicta fuerit, qui uno eodemque die di maritus ac pater infantis in alieno toro procreati, in si nati, iactita sit. ARBELLE STUARTAE Caroli, quem Comitem Lenoxia aliquandiu dictiam , aetatis anno XXI. decessisse Sanforditis tradit, filiae unicae sortem,his Instianus verbis D complexus est: Fine anni tors. Arbeti Suarta,paterna Nobiluate Remigeneris farmina, Huturni carceris taedis eae maerore extincta eisi Migrande desiderium Aia reliquit; os memoriampraestants doctrinae Fingenis, summaeprudentiae, eximia virtutis, lagularis humanitatis, quibus generis clarimine ιperavit. Huic clam Wilhelmo Seymero nubenti, infelix fuit matrimoniu- , quod intra paucos aes Qvulgatum, pramo nuptiarum imiicio,subito emeata, V m Turrim desiera, ubi nihil nis lacrus sensit , interdbeio mariti contubernio ; unde maeroris impatiens detonsa, ac virili habitu in dissimulationem si, culta eva', pro molliae ab urbe. Paucis interjectis diebus ex Fuga retracta, rursusque in Turrim eofecta miserabilem vitam exit. Acerbior custodia, s mariti absentia veterem molestiam renovavit; qua victa debilitataque postremo morte liberata es. In si ita Suartorumg; militia clam triplici tesse arum argentearum Unimarum ductu distinctam in scuto auων continenti ea Athoba Sc Bucharia Comites tribus capitibus lupinis auxerunt; Dari ni integram addidere quadram , eamque auream cum decus rubeo, quatuor rosae stipato. Aregia
92쪽
reera i inea Seuici regni tessera assumta fiuit, quae in aureo clypeo repraesentat leonem rurium, tingua es alaiaucarules, limbulogeminato coccineo utrinquellibo quae in Perennia cum Gallis amicitiae sym b Ium adscita fuisse tradunt stipato, inelu um t adiuto ab utroque latere telamonum loco uni. corni labar, gestante, quorum dextrum semee Scotico, laevum Cruce Sanctiandrea insignitum est. Iohannis S tiarii meis Albania Scutum quadripartitum in castro Gat se vidisse Labiserias fastaffirmae: ita ut prima quadra Scoticum dima integrum,nullo fractum disterniculo, secunda ν .hea. leonem argenteum, margine eodem metallo tincto, silio rosis coccineis disincto cive iam, tertia itisdem rubra, remore uargenteassibi cohaerentre, o calcari u -reis magau, quarta denique aurea. decussim coccineum repraesententa Matthaei S arti Laevinii scutum itidem quadripartistim ad mo
numentum uxoris suae Ma garitam assia inaedicula Nestmonasteriensi positum, conspicitur ephim a & quarta ejus areola eaerulea lilia trisaurea, cum timborubeo bulis octo aureis distincto, resere, quod digma Stuariis a Regibus Galliae ob egregia de ipsis merita collatum fuisse serunc secunda ac tertia ma Membra denticulato fractae gentilitiam Soartorum fasciam essessis variegara- eontiis necit : mediae regioni parmula incumbit, decussim Dartiorum cum rosis, sied illum dentibus assera. m, exhibens Ad ejusdem tumbae pedes filii quoque illius, nempe Henrici Dariat Regis Se inclypeum videre estiqui- -DHiram in duas aequales partessssus, laeva regione insigniarim a
Mulci Leonem scilicet intra lambulostiliatos, dextram vero quadripartitam repraesentat, ita ut I. I terculus integrum parentis ipsius scutum,paulo ante delineatum, complectatur, a. rubens figuis ram illam, de qua itidem jam aictu m fuit, quaeque crina tria femoribus connexa, & ocreis, ealcari busque armata, quorum duo plantam pedissem μ' tertia deosumprotendunt, repraesentat. 3. eoecinea
leunculos irre erectos argento tinctos A. denique Du astana insegnia deserunt: hunc clypeum hinc vulpes, illinc unicarnis su stinent.
BRITANNIAE. 4ςOηu inxςx Ruci Scottae hujus nominis Sextus regnum Scoticum
eoncinu matris in ipsa paene infantia adeptus, funesta ejus habuit Initiata; amisso patre in cunis, matre domesticis dissidiis in exilium pulis , republica civilibus turbis & procerum de ejus administracione contentionibus atrociter agitata. Drabo S arto Moravis Ac Matthaeo Lenoxio Proresibus, quorum ille avunculus, hic avus Regis erat, occisis, & Johanne Are ino Com. Marria probo Be sagaci viro repentina sublato morte, Desius Douglassitis C. Marioniae surrogatus fuit, qui cum partam sibi sortitudinis ac prudentiae laudem avaritiae sordibus conta. nallet, ansam ordinibus praebuit, rerum administrationem ab eo in Regem ipsum , licet prae- iuventa minus capacem, utpote duodecennem, transferendi, atque duodecim e primatibus, qui terni singulis tribus mensibus alterna timRegi consilio adessent,denominandi quos inter etiam Mortonius numerabatur. Is vero consorium impatiens guhernacula brevi ad se tolum retra. xit, Regem quesua in potestate in Sterlinii castro detinuinqua re irritati Proceres arma ad illum liberandum corripuere, quibuscum Mortonms se Objecisset,legatusAnglicus mediator intervenisia aequas proponendo conditiones a pugna utramque partem continuit; sed Mononius statim qua a rerum pertaesus se domum subduxit, &postmocium a Deobo S arto qui e familia OAlia straea satellitii praefectusArania Comitis titulum ex cessione sive vera sive ficta Iac. Hamiltonii, cui mentis impoti curator datus fuerat, occupavit) laesae Majestatis postulatus conjectusque in ea cerem,&conscientiae caedisin Regis patrem patra convictus, capitali supplicio affectus eae v nit interea E Gallia in Scociam Oniaetis Suart. Albignius, atque a Rege munere Camerarii Sc tiae Sc titulo Comitis deinde sive Gnoxiae auctus, intimisque consiliis adhibit , primum in eius gratia locum consecutus est,nec minorem procerum invidiam excepit, qui Guisiis 3c Religioni Romanae addictum huic in Scotiam reducendae & Regi ab Anglis abstrahendo
missum esse murmurarant, atque autore Wilhelmo minueno, quem Rex nuperrime Comitem Goriae creaverat,ad noritim Ec Aranium a Rege submovendos consenserunt,unde opportunitate captata Regem ad Castrum ratMenum invitatum ibi detinuere,eumque,fidissimo quoque eministris remoto, atque Aranio custodiae mandato, Lenoxium in Galliam rem ttere coegerunt,
ubi is paulo postiatis concessit. Hoc pacto interceptoribus in securitatem di certam de Rege in potestate sua retinendo fiduciam conjectis, ille ex inopinato in libertatem se vindicavit, atque in castrum and eopalis cum paucis selectis subduxit, quo mox magna Nobilium turba adipuus
93쪽
tutelam confluebat.Rex turbonibus illis aula exesse monitis Iacobum suartum Aranum E eu sto. dia dimissa aecersivit,eumque ad diluendas inimicitias,dc intestina dissidia restinguenda ad hi huti,gratiam quoque cunctis eam imploraturis obtulit. Quotquot autem illam aspernabantur Si novis studebant rebus regno intra statutum tempus excedere justic &ComitemGώυriat, qui solus remanere ausus est,tempori ad turbas redintegrandas insidiaturus,comprehenium Selae Maje statis a Paribus damnatum securi percussit. Icto deinde, anno scilicet a s 8 6. ineunte Iulio cum Regina Angliae Elisabetha foedere arctioris amicitiae, speIuccessionis in regnum illud indignum matris sue supplicium sequenti statim anno de ipsa ab Anglis sumptum,mum tavit, doloremq, e us admissa Uisabethae excusacione intra pectus compressit; porro cum Hispani magi molis hellum contra Anglos pararent,illos hostium loco habendos esse declaravit, atq; amaa adiaversus eos magna expedivit alacritate, Legato Hispanim,qui eum ab Aratorum amicitia abstra here eonabatur montes pollicendo aureos, scite respondens semis ac dabitassanis benefeium expectareritiam quod IIcisi Pol phemus promiserat,utcoetas devoratῶpostren a dextat retur. Eodem fermo temporis tiraclia Iacobin ex Eliabetha: consilio Mnam Regis Daniae Friderici II. filiam in uxorem petiit,dc voti damnatus cum sponsem in itinere vi tempestatis in Nor.egiam coniectam, ibique tempus navigationi magis idoneum Operiri accepisset, impatiens more ineunte hyeme in Noria .egiam tra)ecit,& Apilo jam, ubi illa subsistebat inexpectatus venit, nuptiarumq; sollemnia ibi dem peregit; Inde terrestri itinere in Daniam visendi assinis crusq; e: go profectus,vere proximo in Scotiam renavigavit. Sedata iam in ea rerum perturbatione, cum nullum pii ac boni R gis ossiciu minie desiderari pastiis elle Lamicitiamq; cum Angliae Regina omni coluisset studio , ad adeundam ejus successionem Vocatus est,sed antequam id contingerct,gravissimo dc praesenti vitae discrimine ipso anno seculari defunctus, a Johanne M Alexandro Anti Denti tratribus ipsi structo,qui ob supplicium, de patre uvriae Comite,Rege nondum adulto, ex legibus sumtum, in ultionem inflammati, Regem optime de se meritum, in castrum cui Perth. nomen erat, insigni commento de homine,qui ingentem umam auri plenam gestaret, in loco solitario deprehen illectum sceleratissime ad caedem destinarunt, eamq; perpetrasserat, nisi Deus Regis ipsius colluctantis sortitudine,& Job Ramsis ac Thomae κω iri tempestive subvenientium opera nefarium consilium in autorum capita vertisset. Illi enim inter celus patrandum trucidati sunt, complices vero eoru m capite luerunt,& ordinu m regni conventu bona it lorum p ublicata, domus solo aquata, membra dis ecta, per urbes concis defixa, "quot ex Ruthvenorum genere orti. stenti litium nomen deponere ad memoriam damnanoam jussistunt. Fusius rei serie in Thuanus
a) S: Inson H literis commen larunt. Postquam biennii sipatio interjecto Elisabetha, A
cliae Regina virem cum morte commutastet, Iacobus Londini faustis omnium acclamationibus Aeae anesiae, Scotiae,Frauriae staberniae promulgatus fuit; quo nuncio per Robertiam Careum Eque stris Ordinis sua ponte in Scotiam prosectum nec non Legatos a Partamento missos accepto, &rebus in Scotia firmatis atque ordinatis iter in Angliam M. April. I 6o I .ingi essus est, Sid. .. sali Dialisum delatus duplici statim conjuratione impetitus suit, quibus detectis de caede ac supplicio au orum hiHenricus Cobhami Baro, Georgim ejus frater, ThomasGrajus &ί alterin Rasidus erant=oppressis Jacobi e monasterii cum Anna uxore, quae intertrix EScotia cum filio primogenito
HEDRICO FRIDERICo Dure nudi ae advenerat, in Regem ab Archiep.Cantuariensio hi gist unctus est, Scinsignia regni sumsit, Rex exutis vestibus&acceptis a AAntiola, Hiberniae iis per Prorege, ense regio, qui super altare strictus jacebat . aliisque insignibus de fide sua eoram cunctis regni ordinibus practius est,& post festas acclamationes in capit sponte, pectore, intrah u meros, in brachiis,manibus & pedibus unctus fuit, Regina tantum in capite & cervice uncta
est. Inde ad Londinensem arcem ventum, in qua inaugurationis novillima uterque consummavit. Ita enim vetusta apud Britannos opinione receptum est, ut ex eo loco Principatus iuri
dictio auspicia legitima accipiat & incipiat. Sequenti anno incomitiis imperium Angliae miro ordinum consensiu sibi sobolique suae constabilivit, titquein natam inter AnFlos de Scotos antiis
pathiam evelleret atqueutramq; gentem in unum veluti corpus uniret, po II longam discepta. tionem sua autoritate obii nuit, ut abolitis Angliaeae Scottae nominibus titulus reciperetur.Hinc nummi argentei Scaurei cus cum emgie Regis ac inscription e tali: Guae Deus
conjunxit, nemoseparet. Tueamr Unita Deus ita iam eos ingentem unam. Henricus Rosas. Regna Iaco-ιαι. Postremum hoc lemma Poeta quidam hoc explicuitepigrammate: Cum triplici fuisse eoniunge Leone Leonem,
ut varias atavusjunxerat ante Rosas
Majus opus, varios me pugna unire Leon, Ianguine quam varias consociasse RUM.
Prorogatis post illa comitii, ad diem tertium Octobri deinde in quintum Nov. a. I 6os. Conjur tu detecta est omnium, quae nostra dc prisci aevi temporibus memorantur,consilio. audacia, im
94쪽
manitate maxime admiranda,nimirumstum D,a Roberra Catessio& F Missio neshamo nob
libus, consilia operamque commodantibus Pontificiis&perisnatis quibusdam Iesultis, qui in Angliam irrepserant; hi Regem cum prole sua ae universum Par lamentum uno ictu sulmineo e medio sublaturi domui Nestmonasteriensi, in qua idceIebrari milium iacto cuniculo ingentem pulveris nitrati vim subjeceranc, &di qua Rex cum familia mascula, secretiorisconsilii Episeopi Proceres,Nobilitas Anglicana, primarii Magistratus& delegati ex provinciis oppidis Mpagis in ea conventuri erant, ne subdico universos ejusdem ruinae involvere ruderibus secum constitueran*sed ipsbrum mnjuratorum importuna cura . qua Baronem Montaquilinum sibi amicum,ne ea die comitiis interesse monuerun res patefactaatque ad Regemordinesque prolata est,& repertis in crypta subterranea horrendis diri lceseris inlirumentis isqueprotinus1ub. latis,autores ejus atq; administri, qui in vigormam fugam capessiverant, panim interpugnan dum etsi, partim comprehensi condignoaffecti sunt supplici atq;ad aeternam sceleris igno miniam dies,quo tam immanis coniuratio facta estaperta,quae d. s. Nov. a. t sos. erat, mitiali autoritate sacer decretus fuit. Ἀὶ Η c temporis tractu, pax cum Hispanis conclitiae' matrimonio inter HENRicuM FRIDERI CuM Principem Walliat & Uab Lam Hilpaniae Infantem confirman da,quod tamen priematura illius morte, quam E febri maligna anno aetatis duodevigesimo obi it,eventu caruit. Rex autem,quia facta cum Iberis pace & reconciliatis aemulis Principibus Ianissites clausit, Vistreu cognomen Obcinuit,hoc ex prauo ac indole sita Symbolo usuS Maii Pa ei j Polimodum retinendi in officio Hibernis& speciatim ulloniae incolis, novam a. 'i6is in intuitdignitatem,eamque haereditariam Baronent um quae per dieloma majore sigillo signatiimeonferebatur Nobilibus qui ad Hibernia: bc in primis Ultoniae defensionem continuo triennio xxx. milites alere recipiebant;hinc eis potestas secta Ultoria insigntl--manum si iram m. eis minarea argentea repraesentarint, gentilitia augendi, mediusque locus inter Barones &uulous Nobilium assignatus estExtrema λIacobi cura fuit, ut filio dc regnorum haeredi inorem
se dignam conciliaret,& destinavit ei instinctu Legaci Hisipanici micis Gundamini qui ipso pro tota sus esse sertur, Mariam Philippi IU. Regis Hispan. rorem tanta cupiditate, ut filium ipsum
in Hispaniam ablegaret, addito ei Visios MarciaoM Buc infamia, quem e mediocri conditione ad amplam fortunam, & intimam familiaritatem, postquam eaRobertis cirr genere M tus&C Somersemaecreatus excidisset provexerat, Ducis inmer titulo dein auctumatagnifice δι perbenigne in Hispaniaexceptus atqueliabiias est illaePrinceps speque nuptarunt r. pletus,verum orto inter Bukingamium & Comitem Olimariuifimocipuum aulae Hispani atini. nistrum dissidio, cumiliarum consummationem Hispani nova quotidiepraetexendo mirati rent , morae impatiens in Insecta discessie, deduCente eues & verbis amicitiae ae bonae spei plenissimis dimittente Rege Hrspan. Philippin IV. a quo primo k MM a Carpet aa,tum milliari, quo loco disjuncti invicem principes, columna cum inscrip ne su in rei memo. tiam posita fuit. Redux in Angliam factus Walliae princeps animo prope immutato parentem quoque ab Hispanis alienatum atque indignatione ergaGundamarum i quo verba sibi data esse querebaturia enim offendit hinc licetHispani accepta a Papa Urbano VIII. bulla dispensatoria nuptias perfici desiderarent, ille mandato ad Comitem Bri stolium oratorem suum dato
vetuit de illis agere, nisi gener ipsius Elector Palatinus,ditionibus suis tunc ab Austriacisexutus, in integrum reuitueretur,atque explosa ab illis hacpetitione, pacis foedus omnequedematrim monio commercium ditat viciti generi defensionem armis suscipere secumconstituit,quam e men pro innata a bello aversione cunctabundus&fluctuans animo adornavit, tandemq; hane provinciam in Regem Daniae transtulit. Uice tamen gnataegenerique lollicitum Si pacis amore bellique metu distractim languor invasit,qui cum in febrim degenerasset,vi morbi oppressus in aedibus I bainvssexagenarius decessit, moni uinconditorio R. Henrici VII. proavi sui tumulatus.Statura fuisse dicitur iusta, formaque corporisdecreti,sed vergente aetate crurum grac1litate, & ventris obesitate laborasset ingenio & et uentia prae stanti, quam non tam insti tutionem literis, quam vi natur usu ac memoria sit ngulari conlecutus sit,libris etiam scribendis delectatus, quales int ille de Fure R adversius Cardinalem Perronium M alius quem Δίι-mnum steti inn,inscripsit,unde doctissimi Regum nomen promeruit. e CAR MI. Regum infelicissimus titulum meis Albania gemit antequam parenti ipsius Angliae Regnum obtigisset,exinde enim Dux Garaei,&defuncto fratre natu majore Princeps LV unaedic e st. Cum aetatis anno XXIII. in Hisipaniam matrimonii cum Maria Austria contrahendi causia prosectus Galliam dissimulata transiisset persona, Lutetiae oculos animumque in Heameam, Regis Ludovici XIII. sororem, cum jecit, eamque nuptiis illis in irritum, ob causas iam memoratas , redactis in uxorem per Comites Holandiae de Carlitiae petiit atque obtinuit; solemni deinde cerimonia in aede Parisiorum cathedrali, interveniente pron bo Claudio Lotharingo Caprusio sibi desponsatam , atque in Angliam transvectam Doveriae magna excepit pompa & Cantuariam deduxit, ubi nuptias magnificentissime celω Κ i bravit
95쪽
IACOBUS eoen. stuare REX MAGNAE BRITANNIAE, FRANCHI ET NI REM
96쪽
97쪽
Tab.XIIL LIBERORUM NATURALIUM M CAROLI T
sorore Johannis BariChurcha Ex
98쪽
telebravit ac peregit. Coronatus atque inunctus a Georgio Abiat, qui tune Cannaariensi Eeelesiae praeerat, classem instruxit, qua Hispanis bellum in serret, sed ea Gadibus frustra tenta is, & naves Hispanicas ex India redeuntes intercludere incassum conata, primam Carolie' ped tionem infaustam atque ingloriam reddidit, in omen improsperire minis acceptam. Intra quartum imperii annum Partamentum ter convocavit , totiesque propere dissolvit, eo quod ordines subsidium argentarium postulanti denegassent, donec Bii Ringamius,qui Reg s gnatia floreb t, rationem pecuniae publicae reddidisset.&de iis quae multa&gravia objectata ei fuere,siifficienter se purgasset aegre autem illi serebant, toties convenisse eu nulla resalutari, cqua emolumem tum respublica caperet, acta discedere coactos este, ansamque inde arripiebant quotquc t n
vis studebant rebus, differendi Regem apud plebem, quasi gratiosi sui majorem quam egrecii publici rationem haberet, neque etiam circa religionem sibi constaret; id quod Presbyteriani
Prae primis exaggerabant, Regem,quia Episcopalibus faveret, pariterae mini Itros e :us 5 extantiores Episeopos religioni Romanae haud obscuris indiciis addictos esse, actore tandem, ut cum progressu temporis omnes Pontificios evadere oporteret, murmurantes, S reperiebant eo faciti
Iius fidem, quo liberius ti licentius Pontificiis,& reginae ministris, quos illa c Gallia secum deduxerat, in A nglia agere permittebatur. Quantumvis vero Rex demulcendis factiosis reginae mi ni stros ad sitos redire lares postea iusserit,proindeque cumGalliae Rege collisus Protestantibus ab illo afflictis naves militesque Buhingamio ductore auxilio miserit, intelici tamen eventu, & clade Anglis ad Radesianam msulam illata factum est, ut non stratum Buhingam ius eius culpari
sanguine lito expiaret, ted etiam mala erga Regem Voluntas in plerorumque animis augeretur potiusquam decresceret, omniaq e Publici spei sti eperent querimoniis. F x his Cintillis immane illud exarsit incendium, quo amnis Britannia postea flagravit, quodque occasione Scoticas rebellionis a. 1 63 . factae prorupit. Nimirum rogatus Rex a Scocis, ut copiam sui ipsis faceret,profectus illuc est &coronatus sollemni ritu Edenburgi d. 18. Iun. I 63 3. Partam n uin egit,quo antiis quiora quaedam statuta restauravit ac confirmavit multoru ingratiis, qui Episcopat us amore id
fieri obstrepebant, cumque ille Londinum reversiis librum Littirgiarum sive Commianium precum Pireum in Anglia receptum Scotis obtulisset, ut eo uterentur , & quandoquidem sub uno cum Anglis Rege ellent, una etiam religione, M iisdem circa eam ritibus continerentur, illi non. detrectarunt tantum . sed&dam runt librum, tanquam Missali Romano amnem ; porro Iemni foedere pro religione & libem te adversus uisicopale regimen inito, &electo in ducem Alexandro Lesim arma corripuerunt, Regemq ire cum copiis adversus i psos prosectum, sed malevolisiorum animis jam obrutum, ad pacem qualemcunque adegerunt. Renovatis postea turbis exercitum regium, quem Laro Con ν ductabat, ad I nam amnem d. 28. Aug. a. 16 o. adorti fuderunt Sc fugarunt, qἰo audito Rex Eboracum se recepit,u Partamentum, quod post Ianant, ad diem III. Novembris indixit. In eo autoritas regia nimium quantum jam debilitata Prorsius enervata est, lara primo lege de Partamento certio quoque anno convocando, deinde dopi aesieriti nunquam dili bletendo sine utriusque.omus consensu , Ic utraque Regis allensiu&sigillo corroborata.Hoeperacto vix quidquam amphus moderati habuit Paclamentum,ia pre byterian is quibusdam Pastorribus,qui tanquam seditiosi exilio multati fuerant,revotauisu AI, mum LaudArchiepiscopum Cantuariensem,nec non Thomam it m orthComitem Stramordiae. sibi inv is, quod Regi eximie chari ellent, perduellionis postulavit atque in carcerem coniecit, necita multo poli posteriorem capitali assecit supplicio,coacto prius Rege ut serali sit blati. beret sententiae. Cum deindσPontificiorum in Hibernia rebellio erupisset, qua ingens Prote. stantium multitudo trucidata fuit, nequedia satis vindicata fuisse Anglis Scotisque videretur. vehementer iterum exacerbatum Partamentum ansam arripuit foederi Scotico assentiendi, ppi scopos, quos tanquam aemulos Papatus omni turbarum culpa Onerabant,dignitate&suffragio, quod in comitiis habebant, exuendi, & satellitium armatum ad sui custodiam comparandi. post
illa aliaque praeludia in apertam denique rebellionem res exarsit : nimirum cum d. 4. Ianuar. 3642. Rex cum armata militum manu mstmonasterium in domum Commundum,cera vocant,umnis set, quinque viros,membra hujus senaculi, quos tanquam laesa: Majestatis puniri frustia postulaverat, comprehendendi cause , in apertam privilegiorum Partamenti violationem id ra puere inferioresOrdines, armisqne correptis, & tumultuario exessitu collecto Regem a lege. runt,ut cum regina mobolesua ex urbe Hamptoncurtu propere se reciperet, unde regina cum snata eaque sponsia Principis Arau sicinensis in Belgium t rajecit, Rex autem meam profectus.ea a Johanne Hothamio jussis Partamenti exclusus est. Deflexit itaque Eboracum atque emissa per omnem Angliam literis Equites Auratos ligiosque homines ad se evocavit, de vexillum Notaringamiae erexit, auctusque multorum etiam utrilisqueCamerie membrorum confluxu d. ar.
Aug. delectum egit, & Robertum Bero Comitem de Lin v exerci tui suo praeseci t, cum Partamentaria terrestri militiae Robertum Deυer x Comitem Effexia, maritimae autem Rob. RIch Com. Wari Win i praeposuissent.bi mulae castra castris collata fuere, ad manus ventum dc justo praelio dece latum
99쪽
ratum est d. et s. m. in Nar Icensi dioecesi ad collem ha hiissimum, quo communis sere Mars
utramq; aciem pari clade prostravit; selicius die XII .sequentis mensis ara' mainfindiam ui regiis pugnatum fuit, absente tunc a suis EsIerio, sed mox ad famam hujus confiictus advolan te & tantum Regi terrorem incutiente, ut is fructu victoriae suae neglecto Eboracum fugienti similis abiret. Auchias vero novis copiis a Regina in Angliam reversia , nec non a Colonello Gring adductis, in conspectum hostium prodire, iterumque praelii aleam tentare iustinuit, quod die a o.
Sept. R. I 643. Prope Nuberiam contigit, eo mentu , ut utraque pars victoriam sibi adscriberet. Cum d inde Scotorum copiae partamentariis ex foedere auxilio advenissent. Rex Marchionem Montrosium cum parte exercitus misit , ut Scotiam defensoribus vacuatam occuparet, cujus
prosperos successus clades regiis apud Mysten Moor d. 3.Iula. t 644. illata, & secuta Eboraci dedititio contaminarunt. Paulo post die scilicet XUII. Octobris secunda vice prope Nuberiam 5e pari atque atalea fortuna pugnatum fuit. Ea tempestate a Partamento in nonnullos sibi suspectos aueinv isos suppliciis Levitum, & post Hothamos patrem ac filium etiam Cantuariensis Praesul WANLmus Laud, in custodia diu habitus, diaetate LXVII. annorum verendus, Capite truncatus est. Εs- laxius interea missionem petiit atque obtinuit, successorem in praefectura militiae Partament riae nactus omam Frimax, cui Legati titulo in re inci sellas sociatus fuit. Hi copias regias apud Nasebium Δ I4. Iun. 164 F. adorti, eas propead internecionem caeciderunt, pleraque Oppida, quae a Regis partibus steterant, &denique onium expugnarunt, illum qu coangusti rum redegerunt, ut ementitis vestibus effugere, dc Scocis, qui tunc Montrusio ejusque exercitu fulo iugatoque Neuarc um ι ibsidebant, i e concredere necessum haberet, a quibus multa eum reverentia exceptus oppidum eis dedi, Montrosium autem arma deponere de regno excedere iussit. Deductus inde ad Novum cainum, postremo Anglis traditus aut potius venditus fuit, a quibus Eoumbaeum, illinc Hamptoncinium &porro ins 'inim insulam deportatus, undarum de Hammontii tribuni custodiaerelictusest. Londini interim a bene multis , qui Regis vicem dolebant, consilia de ejus restitutionedc pacis conditionibus agitabantur, quaecum ad Optatum vergerent finem , militum ac tribunorum, in quorum potestate Rex erat, intercessione everse iunt: hi enim exhibito libello multi sun eum criminationibus referto, vocari illum in jus Et cognosci de criminibus ipsius postularunt aqua re cum pleri'; abhorrerent, Fat axius di Cro πυ-ι Londinum advolaruntdc urbe occupata , quotquot facitoni si adversabantur, auribus prehen s e senaculo eiecerunt, eorumquesubsellia imminibus sibi de Independentium sectae addictis repleverunt. Haec dum geruntur, Rex motum ubi librum cui titulus uia βασιλ-s conscripsit porro Win ortam 3c denique Lo Ostum duiaus, atque coram tribunali a domo Communium erectoreus actus, multorumque eriminum pomalatus fuit, praecipue horum; quod Religionem in A nglia receptam eversu nuvisset, quod dirae singuinis effusioni tam in Anglia quam in Hibernia causam praebuisset, P menti exitium intentasse te populum subinde novis contributionibus expilas Ict. Has ad accusationes Rex respondere iussus, cum interrogasset, qua autoritate se Regem i πωm ac Principe Xitimum injus vocassent, praetereaque improbi, ratem eorum coarguere cepist et, in tarpellatus fuit a Praeside Ioh. Bradshau superba obstrepente voce, utrictioinem causaporem meminerit s curia enim da autoritate sua ab is constare susque adeo ut rationem uiam depotestate ejus detrahentem nec auribus quidem admittat. Ecquodvero, regesia sit Rex, in universo terrarum orbe reperitur judγsum, in quo rationi non sit relictus locust stmiano, re
sponsavit Praeses, hoer um judicium hujinessesarina deprehendis. Institit tunc Rexia flagitavit,ut iacultas 1ibi daretur, rationes suas scripto exhibendi; at non denegavit id tantum Prasos, sed exarsit etiam iracundia, captivumque amoveri iussit; ad quae Rex haec lummodo verba regessit: mementote Regem vesbum esse, a quo auroe avemus, frustra prestet ubditi mei justitiam a vobis exponabunt, quorum aures ne quidem Rem vesrociausa Suam orare parato, patent. H Advenit tandem nefandae rei de nullius empli dies etat M VIl. Ianuar. a. I 649.ὶ qua trium regnorum Rex a subditis suis altae proditionis, tyrannidis Sc violatarum patriae Iegum reus pronunciatus atque aclmortem condemnatus fuit; hanc ille triduo abhinc post ultimum vale Henries de Sisabethaeliberis suis, qui in Anglia remanserant, gimim At orationem memorabilem ad populum e ferali pegmate habitam, forti ac insta 1. pM mo sebiit. Corpus ejus in plumbeo Ioculo expolitum, septimo demum Februarii a Duc moxiae, Marchione Hertfordiae nec non Comitibus Lind- sejae Et Suthammonii vinditoriam devectum, ibidemque in aede S. Georgii terrae mandatum fuit. affixa capulo lamina, cui inscriptum KING CHARLES, i 6 4 9. Celebratur ab Anglis memoria diei illius annuo jeiunio cum titulo Martyrii Regis Carati, quoὸ etiam imagine ejus in Bursa regia
imposita expresserunt his verbis: in primin. Monarcharum MagnaBratanniasecun GFrancia Est Hibernia Rex. Mart ad caelum misus penultimo Januarii 1σήρ. Fuisse in eo praedicantur omnes naturae pariter atq ue animi dotes: docens corporis habitus, temperantia dc continentia mira, ommitas ac mansuetudo singularis, bonitas modum prope excedens , ingenium felix , judicium soli-
100쪽
solidum, facundia nobilis; aderat tamen his virtutibus pervicax ad ea, quae animum indux rat, voluntas, notante V Biano Samiarm Armigero, qui vitam ej us ac regnum Anglicis lit iis posteritati commendavit. CAROLUS il. ab ineunte pubertate conseri paternae calami tatis castra secutus est, vixq; duo clecennis primo cum Paria mentariis praelio ad Eri si commisso interfuit, strenuae indolis & ex celli animi speciminibus editis. Oxonii deinde sub moderamine Nilhelmi Sei mori M.Ηerisor foriuae biennii inatio commoratus, copias parentis in parte Angliae occiden tali rexit; invalestente autem adversiariorum potentia e Cornubia in insulam Setabi inde Iarse iam, porroque in Galliam, ubi mater ipsius tunc lubsisteba transvectus est. Accepto postmodum nuncio de genitoris Captivitate in Uecti insula naves aliquot contraxit, quibus custodia eum eximere & in libertatem restituere irrito successis molitus est. Illo denique indigna nece evita sublato,dc Monarchia Anglica in reipublicae formam redacta, a Batavis, apud quos ea tempestate agebat, Rex tamen salutatus est, atque a Scotis evocatus, mare mense Iunio a. Isso. feliciter traiecit; quantumvis autem altero abhinc mense copiae ipsius gravi a Crom .ello, Generali exercitus Reim clade af etae fuissent,nihilo tamen secius ineunte anno sequenti a Scotis in Regem ea qua fieri potuit Immnitate Selisse inauguratus est. Coactus postea Analorum potentia in Borealem Scottae regio nem recedere, cum isthic subsistendi rationem nullam reperiret, bellum in Angliam transferre statuit, iterque ex inopinato ingressus Nigorniam usque penetravit, ubi collatis cum Crom--ello signis eadem die 3. Septemb. qua siuperio reanno adstersa pugnaverat fortuna, post acre M pertinax certamen victus iterum fuit, plerisque suorum aut caesis aut captis, ipse cum nullum nec ducis nec militis ossicium reliquum fecit Irachostium manibus se subauxit,&sociis derelictis per avia & incerta vagatus, aliquantulum temporis Bosrabeia in Salopia apud Penderens fratres ubi integrum aliq uando diem in frondosi roboris cacumine consumsit) deinde nevme in villa , Tin ami prope Dorcestria m. porro Healid, quae intra primum a Sarisburia lapidem si ta a vidua nomine Itiri incolebatur, delituit; donec post multa discrimina mira fortunae benignitate superata, &Crom.ello caput ejus frustra licitato navigium si Me,nsedit in Sussextae litore nactus est, quo feliciter aequor trajecit, &Fecani in Normannia exstensionem secit, Henrico B, rone Arilmoto deductore individuo & fidelissimo usque usus. Neque vero longum in Gallia commorandi spatium Coo concessum est: Mararinus enim, penes quem tunc rerum Gallicarum arbitrium erat, Crom ellum, qui recens Protector trium regnorum constitutus fuerat, amicum habere cupiens, abitionem illi indixit; prosectus itaque est in Germaniam, deinde i Flandriam&denique in Hispaniam, summatium virorum auxilia ubique implorans, & amicorum suorum in Anslia molimina saltim animo & ingenio sustentans, donec destituto Deus ex machina praesto esset. Nimirum Oliveris Crometreesto die 3. Sept. I 6 8. rebus humanis exempto, elusque filiis Richardo & Henrico, quorum ille in Protectoratu ni successerat, huic siberniae praesectura delata erat, exauctoratis, cum plures in tribunis libido dominationis capiundae in vasisset, fessiss tandem civilibus discordiis Anglos ingens regii imperii desiderium repit, quo stumulante Partamentum liberum , invitis Fleedπoodo, Lamberto, aliisque qui tumultibus ale-hantur, indictum, in eo consilium de revocando ad regna avita Caruo captum, isqued is .Apr. a. x Mo.publice per fecialem te e proclamatus est,qua in re inprimis Tiam Moniti nec non ει,--di Montaeut quorum ille militiaeScotica hic navalip eerat,virtus ac fides enituere.Eo temporis tractu Carolus Bredae degebat,accepto autem rerum Londini peractarum nuncio HagamComitisse contulit festiso in i foederatorum gratula non ib exceptus,cumq; paulo postAngliea cIassis,aΜontaculo jussurariamenti instructa,&Regiis insignibu exornata ad litoraBatavorum appulsa esset,navimSchevelingςd.13.Maii inter tubarum clangores la tormentorum tonitruaconscendit, aqueabhinc biduo Dove exscensioneLondinum ipso natali Podie magna pompa&fau. stis acclamationibus ingressus est. Ita recuperato avito throno la supremi rerum arbitri pro. videntia, sine ulla vi & armorum impetu, nulloque externo auxilio, regnum remque publicam & aulam suam ordinavit, & bene de se meritos honoribus extulit. Inauguratus postea &coronatus pristinum Ecclesiae regimen restauravit, Episcopos per omnem Angliam constituit, eandemque formam in Hibernia&denique in Scotia introduxit ringentibus Presbyterianis, &turbas brevi quidem oppressas cientibus. Quae porro imperio constabilito gesserit, qua ratione quaque fortuna bellum Hollandis a. I 66 3. intulerit, idque post ruptum Triplex foedus a. is r. redintegraverit, quam misero & vasto incendio regni metropolis a. I 666. a die secundo u qtae ad sextum Septembris flagraverit, quae tragoediae extremis vitae ipsius annis horrendis Titioisin de conjuratione adversus regnum regiamque domum instinctu Iesultarum facta delatio nibus effectae, quae denique a Monmuthio filio naturali molestiae ipsi exhibitae fuerint, cum haec omnia aliaque animis&memoriae plerorumque inserta adhuc sint, stylo ea signare super seciemus. Explevit tandem Rex Carolus II. Vitae munus, quinque supra quinquaginta annos L natus