장음표시 사용
81쪽
NALTERUS Fleanchie Maria Principis Walvaegnata F. Banquhonis Mappellatus familiae suae id nominis proprium ac perpetuum
Alanus Sin artus 1 circa a. I 41. Alexander Stuartus
AI exander Stuartusductor exercitus R. Alexandri III. t i 186.
Iohannes Stuartus o . a. I 3or. ad varum Sacellum. Iacobus Stuartus. N. filia ae Barre Domini de But.
82쪽
a praefectura aulae Regis S ARTUS vocabulo Motio
Iohannes Stuartus Dn. Dariis O a. I 3 1 3. Isae a Randolpha, Thoma C. Moros.
Robertus Stuartus Dn. Darlaei t a. I 3 6'. Margarita Duma a. Alexander Stuartus, cui uxor erat Margarita Auarta Dna Darisi.
IACOBUS REX M. BRITANNUL Aibella
83쪽
ac indolem quandam ad virtutu honori ques ussi a maximam praese tulisset, a patrefundu Turbodionia
donatin, filiam haeredem Roberti Crux a Cruxuun uxorem asciscens, Daites, Baronesque de Darisae Comites Lenoxi genuit. Alexander hujusfrater natu majorforti ac strenua opera R. Alexandro III.
adversius Norvegos navata inseratus , J OHANNEM , IACOBUM riisque filios habuit. Ex iis Alexandri posterioribu bu Comites Atlassia, Domini Invermethi, ZMessens, aliique complures Barones variaeque in variis&otiaepartibus Stuariorumfamiliaproseminatae, Scotiam numeraria hummae felicitati sobole feliciter auxerunt. Iohanni autem filia ae haeres D. Butapeperit WAI.TERUM Stuartum III qui Marioriae Roberti Brassii Regusilia haeredi matrimorii vinculo copulatus ROBERTuM 'Lmum ex Stuariorum familia es cognomine Regem Scotta edidit. Agebat ROBERTUS STuARTu S aetatis annum septimum supra quinquagesimum, cum regni Scotiae habenas susciperet, neque inter proceres reperit, qui ei adversaretur, nisi m-lum Wilhelmum Comitem Duglanii, is jure haereditario regnum sibi decerni petebat, ut quia Balliolo&Cuminiis esset oriundus, sed cum deprehendisset, suam petitionem este omnibus ingratam, obsequium Regi Roberto profestus est, qui, ut cum arctiore amicitiae vinculo com plecteretur, filiam suam Duplastir filio Jacobo despondit. Utr1 usque horum multa & magna in bellis adversus Anglosgestis extitere merita, quae denique Iacobus singuine suo in memor bili ad Otterburnum pugna, quae in XII. GLAug. a. MCCCLXx XVIII. incidit, una cum vita profuso obsignavit. Rex ipse bellis raro interfuille memoratur, quod alii aetati, alii ignaviae tribuebant, virum caetera fuisse optimum pacisque arcibus cuilibet bonorum Regum facile comparandum Buchanam s ain testatur.Uxorem habuit themiamComitisRostensis Hugonis filiam, quae cum illo multos annos suavissime transigens DAUIDEM & WALIERUM Bt filiam ΕΛ-phemiam illi peperit; i Iorum priorem comitatu Gnevans sive Stratherniae,aliel umis visae Coismitatu donavit. Uerum auctior illi proles ex filia Adami Mori Ebyabetha fuit, quam nulla m trimonii lege sibi um clam, diu ante Euphemiam Lest o ' reserunte habuit in deliciis, quamque Gitardo viro nobili in Lothiaria curavit collocandam. Haec enim illi tres filios ἐκ duas gnatas edidit, quarum aliera clandestinum cum JohanneDumMrro Georgii Comitis Marchensis fratre inivit matrimonium, quo nomine iste Comitatu Moraviae postea a Rege donatus fuit: his Buchananus accenset AEDdaam, Wilhelmo Duglassio, Archibaldi Gallovidiani reguli notho, ob insignes ejus virtutes elocatam. Defunctis aurem stabidem rempus Euphemia regina , nec non Gissardo, marito,Rex sive veteri motus consuetudine, sive ut filios ex Mora susceptos legitimos redderetimatrimonio eam sibi junxit, hosque divitiis it honoribus amplificavit.N-que IOHANNI natu maximo, haeredi suo trium ordinum assensu constituto, Coum miratum, aliaque summi honoris munera abunde contulit. ROBERTUM FU si de Molothio Comitatibus ornavit. ALEXANDRUM autem natu minimum Buchaniae Comitatu ac domianio Bri .enocindonavh.vis tres caeteris natu majores, tametsi extra matrimonium suscepN
ad Regiam dignitatem, rejoctis Euphemiae uxoris filiis, evehendos publico trium regni Acb-num edicto lancierati quod illorum matre post Euphemiae mortem in uxorem accepta, illos ita demum legitimo partia futile editos diceret, quaeres magni inter Iiberos odi immitem su minis ravi t, parricidiisque ansam postea praebuit.
JOHANNES postquam patri in regnum Id. Aug, a. I CCCXC. successisset, de ordinum
sententia, mutato nomine, ROBERTUS est pallatus, quod utrum propterduorum Regum, alterius Franci, alterius Scoti, quibus nomen istud fuerat, ca'amitatem, an obduorum Robertorum,qui nuper in Scotia regnum tenuerant,in pace&bello vir tutem & felicitatem factum sit, Euchananus sej tanquam non satis compertum in incerto reliquit. Ex lapsu cum equo claudus Ac membris Omnibus debilis, ingenioque parum valens, ita ut, dicente modo citato aut Orα, vitiis masis careret, quam virtuti ν 1sis austris, regio nomine contentus, rerum gubernacula
fiatri ROBERTO , cui ea. patremm tum concessa fuerant, reliquit, superaddit ei quinto P gni su i anno titulo mia Albaniae, cum eodem tempore filium natu maximum DAVIDEM , Oftodecim annos natum Ducem Rothesiae crctasset, qui duo primi fuerunt in Scotia his titulis illustrari. Induciiscum Anglis iratio regni sui pactis, latrociniis & rapinis suorum , Dum CANO Stuarto, Agexandri C. Buchaniatas autore, amictatus est, quibus aliisque intestinistia his utcunque compressis novas suasibi accersivit levitate; cum enim Davidem gnatum suum Elisabethae Georgii Dumbarii Marciae Comitis filiae despondisset, mox autem fratris sui guberri toris suasu eundem cum Asana, Arcibaldi Duglassae Comitis gnata, nuptiis junxisset, pἀtereaque dotem a Dumhario in antecessum datam reddere detrectarit, exacerbatus iste duprici injuria in Angliam secessit, Sc Percios Duglassorum hostes in vindictae societatem ascivit, quoram invasionibus & depraedationibus tam lent: gubernator occurrit, ut facile appareret, aliquid cum monstri alere, atque e publiciscasarrulatibus privata quaerereincremen aῖ nuda viri, pror-
84쪽
sus quam sub pectore fovebat ambitionem, & fraternae stirpis delendae libidinem, cum DAVLDEM, regni haeredem,a patre ad cohibendam atque emendandam ejus impudentiam ac lascivisam ipsi traditum , arci suae Falcolandiae includeret, & fame enecaret. Rex dira ejus morte peris cepi saluti alterius filii consulturus, consilium de eo in Galliam ad R. Carolum VI. mi tendo cepit, nusquam tutius neque honestius eum educari posse ratus. Parata igitur nave& adhibito rectore Henrico Sinclaro Comite Orcadum, dum litus legit,& ad Hamburgum promontorium sive tempestile sive nausea marina adamas, descendit, ab Anglis retentus, & Lon dinum missus, ibidemque tanquam jure captivus incustodiam datus fuit. Calamitate Iacobi ad patrem coenantem perlata, ta n ta is doloris vi fuit oppressus, ut tertio post die inediaia moerore Rothesbae, quod oppidum in Bota insula est, extingueretur .
Roberto III. Rege mortuo IACOBUS ejus filius, qui in Anglia captivus detinebatur,
Rex Scociae proclamatus & regni administratio Roberto ejus patruo per omnes Ordines confidimata est : multa enim in eo tanto magistratu digna fuisse, si imperandi cupidinem demas, B ehanan refert, videlicet fortitudinem, prudenciam, a uitatem & liberalitatem. Eo ad qubet. nacula sedente cruentum illud in Gariotha ad vicum Harlaeum praelium a. r4II. inter Donalis dum Insularum 2Ebudarum Dominum, Rossae Comitatum affectantem, & Elexandrum Simartiam Marriae Comitem ex Alexandro illius statre natum, ancipiti eventu commistum est, quo tot homines genere factisque claros desideratos fuisse, quot vix ullus adversus exteros conflictus
absumpserit, idem autor tradit. Ipsius etiam auspicio Regi Galliae Carolo VI. ab Anglis re Burgundis summas in angustias redacto, copiae auxiliares decretae sunt, septem nempe vir rum millia, quibus prese us est IOHANNES S aram Buchaniae Comes, Gubernatoris filius
natu minor. Hunc ob victoriam ab Anglis apud Baraiacum d. 22. Mart. I 42 I. reportatam,
aliaque de regno Galliae merita R. Carolus VII. suprema Comestabitu dignitate d. 24. April. a. I 24. decoravit, qua tamen haud diu gavisus est, quarto abhinc me se in pugna vernoliensi una cum fratre suo ROBERTO aliisque claris inter suosviris ab Anglis caesus. Haec dum geruntur parenti ejus isto suo statim post missas in Galliam copias functo, in regni administratione surrogatus est MORDACIS filius ingenio segnis, ac non modo ad rem publicam, sed ne ad domesticam quidem regendam satis idoneus, quemadmodum Buchanam Lib. X. ait. Hunc filiorum protervitas atque insolentia eo redegit, ut mallet habere, cui ambo obtemperare cogerentur, quam autoritatem suam ab illis prostitui; quare de IACOBO patrueli restituendo consilia cum ordinibus contulit, missisque in Angliam legatis libertatem eius facilius, ac spes erat, impetravit. Adduxit secu m Jacobin uxorem Ioham m Somerserensem ab Anglis sibi collocatam, ut delytro certiores essent, namque pro dimidio dotem ejus, pro altero obsides e nobiliorum filiis retinuerunt. Reversus is in Scotiam decimo octavo quam caprus fuit anno, qui
seculi XU. tertius Si vigesimus fuit, ad undecimum Calendas Maji una cum regina faustis acclama tionibus coronatus est. Habito postea convenN MORDACUM Ducem Albaniae, filio; que ejus NALTERUM & ALEXANDRUM M socerum Comitem Leviniae custociae mandavit, atque a judicio patrio more constituto perduellionis damnatos, capitali affecit supplicio, dum interea IACOBUS filiorum Mordaci minimus audita clade familiae tumultuaria manu collem,igne serroci in oppida hominesq; viret,expleto autem animo inHiberniam transgressus, ibidemque paulo post mortuus est. Fugit etiam eatidem in insulam masteri uxor
cum duobus filiis ANDREA, ALEXANDRO, & ARCTURO notho, qui Iacobo III. Rege
domum reversi, magnis honoribus sunt perfuncti. Magna caeterum de egregia fama Iacobus regnum moderatus est, namque latronum,quibus scacebas Scotia, furores armis compescuit,
utque popularesmitioribus imbueret ingeniis , scholas literarum instituit, doctores praemiis allexit, atque e Flandria diversarum artium mechanicarum magistros accersivit; ipsemet enim du m in custodia Anslicana aseret, literis ac honestis disciplinis per idoneos viros eruditus su tat. Cum deinde ab Anglis lacessitus bellum adversus eos magno capessivissetanimo, & Ro humum obsidione cinxiuet, atrocis conjurationis in se familiamque suam initae indicium a Regina accepit; autor eius erat NALTHERUS Atholiae Comes, Regis patruus: is fratres consanguineos sibi germanoque suo a parente in haereditate regni antehabitos fuisse animo oppido iniquo ferens, odio invidiaque & cupiditate eos radicitus e medio tollenda flagrabat; impar autem ad vim apertam, callide discordiaseorum vetat, &periculis insidiabatur, donec ipsius maXime eonsilio amplissima familia ad paucos fuit reducta, namque post Iohannem Buchaniae mitem sine mascula prole in Gallia extinctum, Mord eum una cum filiis in judicio , in quo inhiaris inter iudices consedit, sublatos de ALEXANDRUM Marriae Comitem nothum& Orbum domi morte defunctum supererat unus Jacobm cum unico filiolo, puero nondum seX- tum a unum ingressio; quibus interemptis non dubitabat Atholius quin ipse, solus e stirpe r Lia Leliquus, regum esset adepturus ; itaque alieno semper scelere destinata exequi consue-I cus,
85쪽
tus, ROBERTUM nepotem suum, nec non Robertum Gramum, Patricii, qui neptem ipsius
e fratre Davide uxorem habuerat, fratrem , hominem manu promptum, & Regi antea insensum , ad necem ei inferendam incitavit: hi consilia sua emanassie postquam cognovissent, quanta potuere festinatione ad coenobiam Dominicanorum,quod juxta moenia Pert hi erat, ubi Regem cum paucis divertisse sciebant, se contulere, atque a quodam ejus ministro, conjurationis icio, intromissi in illum irruerunt, & regina neequicquam suo corpore maritum protegente, dc si sexcipiente, viginti octo plagis confossiam, aliquot recta in cor directis, truc da Tunt. Evulgata caede proceres ex omnibus regionibus sponte convenerunt, ac in omnes partes emiserunt, qui percus res comprehenderent, tanta adhibita diligentia , ut omnes con urati intra quadragesimum diem poenas luerint; urat rem A tholiae Comes facinoris autor&Ro-hertus Gramus,qui id manu peregit, eYquistissimis cruciatibus & crudelissimo mo iis genera assiecti sunt, nepos autem illius Roberim Stuarim, aetatis tuae respestu, dc quod comes tantumst teris avo paruerat, in cruce suffocatus 3c membratim dii Iectus fuit. aὶ IACOBUS II. unicus Regis extincti filius, ε geminis posterior, cuia macula nativa , qua faciei ejus dimidium, velut sanguine suffusum,rubebat, cognomentum ignei vultus fuit, ad se tum Calendas Aprilis a. I 43 . in coenobio Lanctae Crucis ad Mimburgum regnum iniit, Viri
dum septimum ingressus annum. Cum de Prorege eligendo Ueretur non minore certatum
est ambitione inter proceres, ac electo : nam & Alexanaer Levii tonius ae Wilhelmus Cri litonius, quorum ille administrationi praefectus, hic Cancellarius creatus fuit, uter Regem in pol state sua haberet, acriter inter se contenderunt, &Arcibaldus Duglama: Comes , omnes ea aetate Scotos divitiis δc potentia sapergressus, eoque magis se praeteritum indignatus novis studere rebus coepit; brevi vero fato suo functus liberos ac propinquos reliquit, quibuς turbas su inde movere magna merces visa est, sed sibimet plerumque exitiosas. Neque defuit e Stuartorum gense, cui p siens regni status magnae esse: dividiae, nempe Deo ι Stu rim, Nil helmi, qui in Lorna magnum habebat patrimonium, frater, vulgo ura niger dictus : is cum desuncto Rege auctus esset nuptiis Reginae Iohanna ac liberos jam ex ea suscepisset,aegre fctebat, se ad nullam munerum publicorum partem admitti eaque de causa ad Duslassi factionem propendebat, regina haud ignara r in carcerem vero cum illa &fratre suo ob datas suspicionum causas conlectus, ut libertatem reciperet, praedibus cavere necesse habuit, nillil se adversiis proregem publicumque statum attentaturum. Idem postea cum Wilhelmo C. Duglassio, Arcibaldi e fratre nepote, qui Regis plebisque gratiam sibi conciliaverat, collisus, eo aut re exilio miratus,
atque in itinere a Flandris captus, paulo post obiit, relictis e regina haud diu sib superstite, filiis tribus, videlicet Johanne Atholiae, Imbo Buchaniae Comitibus, ic Andrea Episcopo Mo.aviensi. Postquam puber & sui juris laetus est Rex Deobis II. cum Anglis Gallorum gratiabo
ligeravit, eosquejusta ad Sarcam amnem pugna a. a Io. vicit, recrudescen em Du lassioni in insolentiam & contumaciam contudit, suppliciisque resecuit, & seditionum inaeonarum cursum armis&victoria Brechinensi praecidit, ubi Alexandri Muni Gordoni, quem Hunilaei C mitem creaverat, virtus enituit. Postremo cum bellum denuo in Angliam intestino tunc d m-dio flagrantem, transcialisset, M ROSburgensi oppido expugnato, arci propius instaret, tanquam arbiter & exactor laboris , unae machinis, violentia ignis, intra furentis, cxcussis cuneo ligneo, Geteris istem, Regem in terram dejectum statim exanimavit. Regina, quae eo ipsis die in castra venerat, animo militibus addito, obsidionem solvi non pasta est, donec ad deditionem arx adacta&sbio aequata esset. b 'IACOBUS III. in castris Rex salutatus, septem annorum puer sub matris tutela initio fuit.
ea vero mortua Bodii bonis & amnitatibus praepollentes , ejus educandi curam sibi sumsere, animumque per aetatem infirmum & lubricum ad deteriorem applicuere partem; ab illo posteaquam adolevisset odio habiti ita ut Alexandrum Boisum, quo ephoro usiis fuerat, cap .rali alliceret 1upplicio , Robertum vero elus fratrem, cum filiis solum vertere cogeret, cumque horum alteri nempe Thoma Rodis sororem suam antea nuptui dedisset , per divo ti: in eidem ademtam Iacobo Hamilronio elocavit. Matrimonio cum Daniae Regis filia contracto. quicquid in orch, des, aliasque circa Scotiam insulas iuris Dani sibi compαere putaverant, do is nomi ne accepit, eoque ipsis multis contentionibus subinde natis colophonem imposuit. Ordinem Ecclesiasticum graviter laesit, sibique infensum reddidit, cum potestatem presules designandi a Carioni. cis & Monachis ad se revocaret, Et beneficia nundinationibus publicis exponeret. Astrologiae judiciariae studio, cui tunc aulam usque ad insaniam deditam fuisse, Buch. rara sm morat, CONreptus, Guillelmo Sevessio nec non Andrea quodam Medicinae Prosesire, e Flandria accersito, utroque hariolo plurimum usus est; ab his cum aecepissset, sibili suis exitium imminere, eaqueia dictio cum maleficarum mulierum quibus aeque deditus erat respontis consentiret, e principu
86쪽
cipe ab initio indolis optimae Auchariam ta) verba refero &summae spei, ae ne tum quidem
is Penitus depravato, mimmanem tyrannum degeneravit. Suspicionibus enim animo 1emel
,, ocCupato, sanguine proximos, & fere optimum quemque Enobilitate pro inimico habebat; ., Proceres autem cum ob hanc ipsam cum hoc malefico genere hominum coniuetudinem , ,, Regi erant infensi, tum longe magis, ob aulicos quosdam, infimae sortis homines, quibus, ,, nobilitate contemta, solis consultoribus utebatur. De aula ab hac hominum sece purgan-ri da cum nobilitatis convocatiofieret,principibus duobus regiis fratribus, ejusve paulatim pro- ,, dirent indicia, IOHANNES, minimus natu fratrum, caeteris incautior, cum temere de stari tu regni liberius locutus suisset, ab au licis arreptus & in carcerem coniectus, a domestico Re-M gis consilio condemnatus, ac venarinissa, mori est coactias; neque diveria mri ALEXAMDRUM , uigenere ita periculo proximum, & licet omnes a se quoad potuit iaspicionesam veret, in arcem Edimburgensem raptum, manebat', nisi astu evadendi Viam in tempore reperisset. Prosectus is in Galliam uxorem ibi accepit, quae secunda ipsi tuit, filiam Comitis Bononiae; sed cum a R. I udovico XL copias ad sua recuperanda impetrare non pollet, in Angliam transvectus, R. FGardum adversus fratrem instigavit, dum hunc eadem tempestate Ludoviticus Gallus ad bellum contra Anglos incitaret; hinc novum inter utramque nationem belulum exarsit, quod cum Rex Scottae e domesticorum consilio, nobilitate prorsus posthabita, gereret, exasperati hac indignitate Proceres coniurationem secere & Rege ad Lauderam castrametato, praetorium invasere, a que abreptos, ipso spectante, gratiosos aulicos, in furcam runt; id quod tanto universorum studio factum esse chananus refert, ut cum funes in resu ita deessent . singuli lora iumentorum&fraenorum habenas, eum in usum onerrent, ac veli menter contenuerent, quis potissimum thoc honore potiretur. Pressit Rex alio dolorem corde, & sbluto exercitu , ubi primum sui pote sibi visus est, se in arcem Edimburgensem cum mucis abdidit. Induciae postea cum Anglis pactae sunt, earumque vigore Λώxander Dux Albaniae Regis frater in integrum restitutus est: qui tamen triennio post novas dissidentiae causas nactus, iterum clam in Angliam secessit, arce tua Dumbarum Eduardo i V. tradita indeque in Liallam transgreit os lapicinam illic dic m pa ulo post obiit, Lutetiaeque in aede Coelasti norum est sepultus. Eius causa Ahelmo GH renis, Cancellarii sub R. Jacobo II. filio, quem consiliorum Alexandri arbitrum mille arguebant, aqua oc igni nserdictiam fuit, utpote privatam quoquori ob causerri Regi invito. nimirum eiatCriclitonio Boetanaum b) narrante uxore nobili Dum- ω barorum familia nata,atquem ligna pulchritudine: eam cum a Rege maritus cor ruptam comis D perisset. consilium temerarium quidem, scd ab animo amore aegro&injuria irritaeo , non
,, alienum sulcepit: minorem nim e Regis Iororibus, &ipsam quoque sorma egregia, &con- ,, suetudine fratris infamem, compressit, dc ex a luton/am genuit. AIortuad , , inde uxore Crichtonii Pror Regis adeo impotenti illius desiderio flagrabat, ut velut menteis capta delirare videretur. Rex partim ab amicis ita mi exoratus, pallim&injuriae ei factaeri memor Sc cupidus matrimonii praetextu 1Oroiis infamiam lcvare, reditumissi ea lege permiis sit, ut eam duceret. Cararum Rex cum confirmata ris pace adingenium rediisset, novosque subinde hominesaulicis honoribus & ministeriis eraesecuset, novae Procerum conjurationi ansam priebuit, quae tracto m partes Regis filio in bellum exarsit; collatisad Stertinum signis. fusa statim Regis media acies,ipteque equi casu debilitatus in fuga deprehensus&occisus est, IACOBUS IV. regni, quod amatis annoquinto &decimoadiit, initia tribus nobilitavie
victoriis, quarum duas mari adversus Anglos, virtute Andreae Silvii, tertiam terra contra princeres quosdam parentis ejus taedem ultum euntes opera Iohannis Dromundi obtinui t. Habitis comitiis trium ordinum consensu decretum fuit, bellum, adueri Iambum III. eiusque auliacos tanquam publicae salutis hostes gestum, justum fuisse,&qui in praelio stertinensi cecidissent, eos Ra cia a caesos csse; cunctis tamen impunitate concessa, filii & propinqui caesorum, qui
is que e pugna incolumes evasere, in integrum restituti sunt Hac moderatione cum a Rege necis avare nec crudeliter victoria exerceretur, & deliina bona fide condonarentur, brevi summam ., concordiam inter iones, &a quale partis utriusque studium, & amorem erea Regem --ri aluiste, tamque jucundam pacem, tantam tranquillitatem, Ze velut ancillante sortuna regiis is Virtutibus, tantiim omnium frugum & fructuum proventum este secutum, ruina uis cois memoriae prodidit, ut a seculo plusquam ferreo aureum renatum mille videretur. Proceres
quoque factionis adversae, quo fidelioribus eis uteretur, Rex affinitate sibi conjunxiti duas enim amitae ex diversis maritis filias, Graecinam Bodiam Alexandro Forbosio, Margaritam Hamiltoniam MATTHAEO Stuario, visniae Comiti, homini genere&opibus claro, & s rete. rente modo dicto autore) popularitate quadam honesta, summis infimisque iuxta caro , dedie NXOres. Anno regni sieptimo cum Petri Warbeci, qui se filiorum R. Angliae Eduardi IV. a Richardo D. Glocestriae occisbrum, natu minorem mentiebatur, imposturis aurem fidemque pro
87쪽
hut liet, atque ad bellum Anglis inferendum induci se palliis fuisset, demius illis in pacis condiciones iacita consensit , perelisisque cum Anglis amicitia desiderium prae se ferens. Margaritam , R. Henrici VII. gnatam maiorem in axorem petiit & obtinuit. Illa tamen haud longae fuit durationis&levi de causa , nempe ob navigia quaedam Scoticu a piratis Angliucis , caesisve libus, intercepta , in inimicitiam bellumque degeneravit, cujus equidem, animo prorsus immutato, tama cupiditate accensus suit, ut nec sanioribus suorum confini, nec diro ignoti & insolito cultu senis , neque antea nec pol ea amplius visi, omine, squod Bucha. nanus i. c. p. 4 8. singillatam enarrat decaneti posset, quo minus Angliam invaderet, hostibusque majore numero obviam sibi tactis pugna i copiam iaceret. Hoc in praelio ad Fluidonem d. XIII. Sept. a. M DXIII. commisso post magnam utrinque stragem editam Scoti fusi acitigati,&Regem& procerum Principes amiserunt. Regia cadaver cum repertum non estet, natum e strΠ-ter Scotos commentum, quodan medio pugnae aestue conspectit siuorum te subduxerit. dc navim ingressus Hierosolymas religionis ergo abiverit, in tempore rediturus. IACOBUS V. in conventu Procerum Stertini habito, Calend. Martii Rex,nondum exple to biennio, declaratus ejusque tutela & regni administratio Reginae viditiei quamdiu caelebs mansiura esset,delata est. Ea vero postquam posthumo levata esset partu, ante veris exitum incribaldo DKigiso Comiti nn 'usiaden upta, ortisque inter Duglamos & Humios tactionibus,evocatus este Gallia IOHANNES Stuarem, Alexandri Ratquem Scotiam delatus, ex dimini decreto,
Dux Albaniae & Marciae Comes deciaratus, 3c Prorex usque ad maturam Regii aetatem crCat fra ita Haud aeqtio id tulit animo Alexando Humius, vir potens& ambitiosius, eaque propter auror regi.
nae extitit, ut cum filio in A ngliam discederet, seq ue fratris fidei committeret; quae con silia cum
aliqua ad InreeFm emanassent, ille homo, ceu Buehanan testatur, natura acerrimus,*qui in rebus confe/enius celeritate pumma utebatur, eorum conatus praevenit : arcem Sterlini L cum ea
reginam in Bam potestatem redegit: Regi sacramentum palam dixiti Submota Regina de Du. glassiis, ex procerum decreto Praeter Ioli. Arcthinum, arcis praefectum, tres siupremi ordinis viros, summa fide M integritate, qui Regis educationi praevient, adhibuit, ut sibi pervices succederent, addita etiam adversus vim&fraudes custodia. Humius cum fratre u Aselmo in Angliam secessit, quem Regina, explorata iratris voluntate, cum marito Duma secuta est. Prorex cum
missis ad R. Angliae Henricum VIII. legatis se ei purgasset, amicos Humiorum & Duglaniorum
perpulit, ut reditum eis persuaderenti Cunctis reversis, excepta regina, quae quod partui vicina esset, apud Datrem remansit, Alexauder Humilis in jus ad conventum publicum vocatus, cum non parui mei, sed arma sumsisset, damnatas, demumque potestati Pror is se perm ttere coactiis,Edmi burgum ductu V Comiti A raniae Farebo Hamiltinio sororio suo datus est custodiendu ς. Is autem cum ab Humio persuaderi se passus esset, ut secum una discederet. rerum admi.
nistrationem ipse susciperet, ut qui proximus, post sit perioris Regis liberos estet haeres, nempe EJacobi ΠI. sorore genitus, nova facta est conjuratio, cui etiam IOHANNES SI UARIUS C.
LEVINIAE, Hamiltonii e tore nepos, ingensquemanus amicorum lc clientium ejus nomen dedere,atquearcem Glascuensem intercepere : ea autem subito a Pror e recuperata , in ordinem cuncti accepta delictorum venia redacti fuere. Humius tamen deinde in aulam una cum fratre protractus, Parium judicio subjectus est,a quibus uterque damnati, capite luerunt. Prorex haud ita multo post in Galliam profectus, suminae rei Angustae, Araniae, Argatheliae, Huntileae Comites, & Archiepis pos bani Andreae δ: Glascuae praefecit, quibus Antonium msium, Gallum, qui Dumbaro praeerat,adjunxi t, suas singulis legiones, vitandae dii cordiae ergo attributis. Sed Daso a Davide Humio oecii, factionibusque inter Dus lassos ac Hamiltomos
exorcisquae in caries&rapinasempere, Prorex ad III. Cal. Nov.a. MDXχ l. redux in Scociam iactus, ut Duglassorum potentiam imminueret, Anguli ae Comitem in Galliam relegavit,a bello autem. quod Gallorum gratia A nglis inferre decreverat, deliinere, quia nobilitas Seo ia egredi detrectabat, atque inducias cum Dacrio, A nglici limitis praeibcio. inire ι ictus, in Galliam denuo abiit; ubi cum ageret, Rex Angliae nihil moratus inducias, Thomam vivardum Surriae Comitem ad populandos Scotiae fines misit; per 2rore ni vero& literas ad Scotorum procer sdatas id egit, ut illos a Gallorum foedere abstractos, suis aciunget et partibus, unica etiam filia sua Maraa Regi Iacobo v. an perennis interutramque gentem amicitiae Rignus oblata. Cum diversa in consilia M studia scinderentur primores, opportune bis cun copiis in Gallia contra-etis rediit, & conventu Edimburgi habito illorum animos in conservando antiquissimo cum Gallis scedere confirmavit; adversus Anglos autem cum tuis&.Scotoriim copiis prosectus, inUitisse uenari canibus mox sensit, vere proximo uerum in Galliam, nunquam reversurus, licet spem reditus Scotis fecisset, discessit. Licentia exinde invalescente, Rex adhuc impubes, matri , Comicibus Araniae, I miniae, Crasordiae alii sclueautoribus, regni administrationem ad Cal. IV. AuS. a. Is a F. luiuePic, asquc Omura novo lacIamento in si in Omen adegit: ad cujus rei nuncium
88쪽
cium cum Angusiae Comes, Raegis vitricus, e Gallia in Scotiam rediisset, factiones brevi recru duerunt, Lomio Sc An usu aure ferentibus, ad reginae& Aranii nutum cuncta geri, ita ut in te Hamiltonios& Duglassiosad ma n us ventum fuerit, spectatoribus. Uictores Du' glassii indignati I rimi Winconflictii ambiguum se gessiste, de cum Hamiltoniis ea propter re
conciliati, arma in illam Verterunt, qui contracta vicissim militum manu,copias adversatio rum priise Hatoni fit minis pontem adoreus fusus&caesus est, ab Aramo tamen avunculo sito
Et Diaglauio non minus ac a Rege veris deploratus lachrumis. Hic Stertinum profestiis multis procorum ad se accersitis, Duglantis omnem administrationem publicam edicto ademit,&de Dique in comitiis Edimbursensibus aqua&igni interdixit, ita ut in Angliam exulatum ire necelle haberent, ubi R.Henricum ad bellum RJacobo inferendum an nugarunt, quod equidem tunc Gallo interveniente successii caruit, postea vero quamvis affinitatem eum Gallis Scotus in iiii et,& oblatam ab Anglis respuisset, lim uium etiam cum Henrico dedignatus, exarsitan eo cum jae L piae hosticum ingressis prope ad internecionem caula eslent , ipse indipnatione, mre stitia&curis obrutus,vigiliisque ac inedia debilitatus intra paucos dies animam reddidit. a Reliquit R Jacob, V. haeredem filiam unicam RlAM puellam sexto ante ejus obitum die natam, cujus tutela inim titulo Pror is Jacobo Hamiliomo Araniae Comiti propinquo ipsius collata fuit. Haec occasio Regi Angliae Henrico VIII. peropportuna vitii est, pei attinitatem seotos Anglis conjungendi, quare Rudolphum Sadlerium misit, qui filio suo Uuardo Riar a nuptias, & publicam pacem procuraret. Procerum pIeri que al, illis haud abhorrviti bas, obstitere regina UIdua nec non Cardinalis Sant A ndre inus metrus fit ranus, reque cum Gallis commu nic o Aiatthaeum S artum Levinium apud illos agentem, adversus Arumum accersiverunt. Is
postquam in Scociam venistrat,atque inter Reginam & proregem concordiam conciliastet, mox ambos adversarios nactus es Lita ut ad bellum civile cuncta spectarent; armisenim udrinque corirepti, ad manus Ventum, & L. in , victus in Angliam secedere coactus est, qua tempestate Angli acceptam a Scotis repulsa multuri, fines eorum ferro ac igni populabantur, d. Io. Sept.
34 . facta prope MusIelburgum pugnae copia insigni potiti victoria XIV. millibus Motorum
cauis, di mille tu ingentis captis. Dimia exinde regina vidua & Nobilitas Scotica rebus 1uis M riam in Galliam mi ierunt, quo eam post biennium mater sectita est, dum interea a Rege Fr. Henrico u. auxiliares copiae Scotis submitterentur. Reversa in Seotiam regina vidua, Aramum regni administratione te abdicare,& Regalia D: manu; Hemici Clutenti Oitelli tradere nolentem v Iemem adegit, ea deinde anno Lilicet is x s. u Senatu regni in illam translata sunt, dictaque ipsa est Re Regem. M a aurem abbinc triennio annum aetatis XUI. agens Francise missu nu, ptui locata suit, praetentibus aliquoc Scotiae proceribus, ad harum nuptiarum solemnia delegatis, quorum quatuor ante redactam ramaliue suspieione veneni a fratribus Regentis, uti jactatum fuisse uansu η reseri .propinati obiere, piisi quam Gallorum peritionem,uc coronam teraque regni insignia re aesentarem,ac regin.e in armis Scororum Rex crearetur , depulissent.bsiris deinde Regina Gia mone soceri iacia. cum non ita multo ante Sisabetha sorori suae in Anglia: regnum iuccessiilet, nas sibi inad palam arrogare coepit, Anglicis insignibus scuto suo in-se.tui, nequeat illis, licetex lege pacis Edunburgi sancitae debuisset, abstinuit, indignante Eli abestia, atque ab eo tempore aversissimum ab ea animum gerente. In luctuosem vero orbitatemmati is donataci illaconjecta, cum Scotiam repetiistet, proceres aeque ae plebem dillelisionibus ac dissidiis divisos reperit, atque quo fratrem nothum, ubi umraviae Comitatu auxit, Mconsiliorum suorum astutrum secit,Gordoniorum, quibus Comitatus ille ademptus fuerat, tum
bis, hisque vix autoris supplicio oppressis, aliisatque aliis motibus iactata est,donee ADtthaeo&m arto Ilvmιο& HENRICO DAR o ejus filio adiuturno revocatis exilio .hm Ducem Rottis & Comitem Rassia creatum, ob aetatem & formae praestant itim virum sibi delegit, & postridie nuptiarum Edimburgi Merei publico praeconio oronunciari curavit. Sed praecipitati adeo matrimonii poenitentilapaulatim haud obseuris indiciis patuit, fastidiente virum Regina,&a consilio ac publicorum negotiorum conscientia removente, Davidis cujusdam Ridii, citharoedi filii, sicuti ferebatur, instigatu, qdem Henricus Rex suspicione clam concepta , peramicose Nobilitate sibi foederatos occidi jussit. Desio Heburvi autem BothuelisComite locum, quem Rizius
in gratia Reginae tenuerat, Occupan te, Rex magis magisque neglectus , veneno centa tus, eoque aetatis Vigore&naturali corporis firmitate superato, nonaum tamen ex morbo inde concepto
satis validus,in aedes a Rothuelio ei destinatas, per aliquot annos desertas& ad moenia oppidi in ter duorum templorum ruinas sepositas cum paucis ministris intrusus, ibidem intempestano. diem lecto strangulatus, &in hortos proximos transportatus est, pulvere nitrato domui a con-juraris subrecto, quo ignem concipiente tota corruit. Hac caede patrata θη--m Reginae nuptias palam ambiens, ab amicis proceribus M Episcopis in eam rem consensum insorum manu iubscriptum extorsit illamque, Stellinum ad visendum filium Iacobum VI. profectam, initi-I a nere
89쪽
nere rapuit,& Dumbarum ductam, nuptiis sibi junxit, postquam Gordoniam uxorem, quam
in matrimonio habebat, coegit et, ut tibi litem apud judices regios Ecclesiasticos de divortio, capite adulterii, utpote justa ius causa, intenderet. Non multo post cum proceres icto foedere contra Bothuelium conlpirament, ipse ad Orcades, & inde in Cimbricam Cher nesum profugus dignum ibi flagitiola vita exitum sortitus est; Regina vero ad dimittendum regium exerci tum & pacis conditiones a foederatis accipiendas redacta , demum in carcerem contumelioso
conjecta est , ex quo opera Georgii Duglassi amore sui capti. elapsa post adversiam pugnam ita
Αnpliam postremo confugit, nec tamen cum coelo conditionem mutavit : aditu enim Reginas Eliabethae prohibital Carlilii in laxa custodia detenta,indeque ad Bollonense castrum translata fuit. Detecta autem Thomae Howardi Norsolciae Ducis conlpiratione, arctiori custodiae mandata , M tandem non minus amicorum intempestivo eam vel cum excidio Elisabethae liberandi impetum zelo, quam adverseriorum istam obtundentium postulationibus octavo dc decimo captivitatissiuae anno adfatale pegma rapta est. Quomodo peractum id fuerit, ex iis, quae superius in exegesi vitae Reginae Elisabethae dicta stat, liquet.Laudanda superest mira consta nita,quavitae suae, crebra fortunae varietate ad omnem posteritatis memoriam insignis, ultimum actum. aperbum sane&inter suae irtis homines inibientem, absiolvit,quaque quantamcunque si aperi rem levitatem, aut potius infirmitatem cumulatissime emendavit, quemadmodum apud Thaanum integerrimum scriptorem a) legere est. Exuvias elus in aede cathedrali Petemurgens tum sepultas, eius gnatus Iacobus, postquam regn Angliae potitus est, Mesmonasteriam privatim transferri & ini,cello R.Henrici UlI. exstructo ibi magnifico monumento recondi curavit. IACOBI, IOHANNIS& ROBERTI Stuanorum, Mariae Reginae fratrum naturalium,men tio in Euchanani Historia Seoti occurrit: DcJohanne μ) dicitur,quod cupidus potentiae, sed ingenio minus quam Jacobus severior, Sc Reginae facile obsequens, ideoque ei carior fuerit; de Roberto, θ' quod ibius inventus fuerit,qui ad R.Henricum uxoris insidias deferre ausus sic eundem a. 'I.Comitem Orcadum crotum suas se Othon. Hre fem Deobus caeteris illustrior, e Iohannis Areskini Marriae mitis rore natus elle videtur . eo quod hunc Buchanamo e avunculum illius indigitet. Gessit Iacobus Priaris Sant Andream titulum, usque dum a sorore e Gallia in avistum regnum reversia Comitatumravia donatus Sc nuptiisvinetis Rethae,quae 9miti, Martialis sive Maresiasti, quam dignitatem familia Κethana haeredit rio jure apud Scotos hodieque tenet'filia erat, auctus fuit. Regina deinde custodiae mandata Prorex electus, mox vero aemulorum factionibus infestatus&denique a Iacobo Hamiltonio Limnuchi occissis est : Is enim equo v ctum per insidias plumbea pila paulo inta umbilicum adacta, ac prope renes transmissa percu sit, quo ex vulnere eadem nocte eXpiraVit, veris laudibus etiam ab inimicis laudatus , qui Zepnesentiam animi in periculis, felicitatem in praeliis,in jure dicundo aequitatem, morum gravitatem cum liberali tate M humanitate Qmma conjunctam praedicabam. Iuvenem ei cognominem abhinc vicennio pari stetere a Gordoniis trucidatum suiMeyns onus O memoriae prodidit: is gener illius in filia unica fuit, ex Albaniae Ducibus, ceu ferunt, ortus, de cognoment de Dotin distinctus, unde etiam mater ejus autori modo dicto Dunensis audit. Elogium , quo is
eundem posteritati commendavit,recensere fas est: Hat, inquit, Iacobus Stuartus ravius omnium aetatis sis j enum apudScotos charitate praecipuus 3 procerum corpus sperinde vir formaque,quae in vasti magnitudine rarosolet evenire, cum inriti dignatate conjuncta, totiusque corporis mira quadam venustas accedebat, atque haec natura munera μιmma humanitaου,Ἀin omni actione comitas , mansium ludo, modestia comitabantur. Reliquit post se, referente eodem autore, sh filium, cum parentis
sui percussoribus opera R. Iacobi UI. reconciliatum; atque ab eo descendii se suspicor,quotquot ab eo tempore in Scotia eStuartomm gente Moraviae mitum axiomate distinguebantur,qu rumismilam nunc ducit Agexander Stuartus Moraliae Magnus Scotiae Secretarius. Dereliquis Stuartis in Schemate enumeratispericu assuessori si fidem eradstruentes, hau clsii pervacuo 1ubjuncturi videmur: Buchananus : ci) DUNCANUS seu DUNACHUS Stuartus, ex fratre Regis Roberti Ira
Alexandro Buchaniae Comite, nMus patre feroci ferociorsibus avo mortuo ratus, locum rapinis abisque --jurias Iare, manu vabda praedonum cinctus in Angusiam desiendo i, veluti ex hosticopraedas agere carpite auiuio autem adventu Comitis afordiae, quem Rex adcamprimendam eorum insolentiam misit, exped/tior va celeri in titebrassura sereceperunt e ὸ tarcoribus in sti caesi, multi compresensi es adseunt cium ducti. ALEXANDER Marriae Comes, ex Alexandro Roberti II. Regis filio natus . in adoles tramaisperditorum hominum conmoussu, diactoremfe latronibus praefuerat: verum cum ad viri-kmperveniselatatem, morta adeo mutaverat, ut a splane videretur. Igitur, vitis paulatim decrescentutis, s accedense consilis, itast drinisorisquetesserat, tit praeciar sui memoriam adriseros transmiserat; nam earunt ad Hartium Insulanorum impetum magna cum ciae repressi esse tam periculosissimum
90쪽
simum in ipso orta extinxit seum multis opibus bene partu, prassisque fructuosis coemtia Ucisos ante iret, non ramen otio es voluptatis. HLt,sedis Fundriam eum firma popularium cohortemsectuti Camiam Burgundum a ersus Dodiens τρecutus ex eo be o rem s laudem re tit: opulentu etiam nuptiis in Eundia auctιιι es. Sede peregrini homin. imperium Batavi non ferrent, inde reversus classem e paravit , qua hominex terresbibus es navalibus copta in ructissimos adortu vicit, ferociamque eorum ita fregit, ut centum annorum induciaν postulamerint eae acceperint. Idem quoque gregem nobilium riua mὰ Pononia usique adtacendum in Sotiam paramis, cujussobolo in mustospost annos duravit, ipso e proleae sis D. Idem: μὶ Astero ps Regis Deobi L mortem anno, H. Cal. Oct. Thomas Bodius 2 Ceila Marmel M RNUM STUARTUM DERNELIUM, Obis,msibi inter Limnuchum es VariumIacetam per indiarias interemit. Proximo post anno ad VII. Id. Iul. ALFXANDER Alani fratre, multia utrinque casis, juso opepraelio Thomam victum occidit. Pater horum IOHANNES DAR LAEUS sive Demnelius cum copiis auxiliaribus Regi Galliae Carolo VI. adversus Anglos ductore Iohanne S arto
submissis eo militatum abiisse atque a R. Carolo UII. Comitatu Guroviensi, quo dum viveret fimeretur. nec non domini laribuno VConcressant ad haeredes quibusq; suos transmittendis, donatus, vi tam ei atque extremum spiritum inpugna cum Anglis in Belgio a. I 429. commissa imis
pendi lle, a Gallicis Scriptoribus memoratur. b)LGlaeus: to ALEXAN DER mx Albaniae, Jacobi II. R. multa, anni summo honorea αλι habitu uitd quem quod in amni genere armorum praefabat, Mibtiae patrem vocarunt. Tandem Parisiis, dum singulare certamen Aurelianensis Dux eum abo Equite inivit. Viansparticula cujusdam hasta trajicitur. brevique postm ritur. Du sibossiversitex reliquit: unum IOHANNFM Albaniae Ducem, eui ρο- sea Scotia procurandis N Jacobi V. pueritia /nfirmanda tradebatur : alterum ALEXANDRUM. quem ex Comitis Orcadiam Aia, prima illius in Scotia uxoresi ceperat. Hic mero postea Moramae sese pus, nonaeque Abbas creatus es: Sequioris autem sexus prolem quoque Alexandrum D. Albaniae genuille ex sequentibus Buchanani verbis d) colligere licet: Patricius Hamiltonius e Iohannὼ -- eis Albinisorore es mire Comitis inaniae natus, juvenis ingenio summo es eruditione Angulari, conis . tione sacerdotum oppresse, ad Gaeum Andrea vivus es crematus.
me ambuerentur,tantoque sumptu pro ratione patrimonii,quo , Tuta pater reliquerat suis amplum, magnifice alerentur. Cum de his praeter ea nihil apud cicatum autorem, neque apud Buchananum reperiat ur,praemature decessisse videntur.
IV a sitio naturali, qui id temporis bim arum His apud Handros operam navabat, decretus fuit. I uod cum primum literis intellexisset ex Flandri t in Scotiam venit: quem Rex, aliique omnes, qui os vesa-eitiae, vel sanguinis communione castigati fuerunt, eo majori benevolentiae se ecie exceperunt quo majori cura totam βουam iuventutem in literarum, pietatisquesudbis diligenti Hime contriverat. Eundem cum
parente in bellum adversiis Anglos prosectum, atque in praelio ad Huldonem aeque desideratum suis eidem aruiorsus dicti libri sinem refert. Fuit R. Jacobo II . alius adhuc no hus JACORUS C. MOR AUIAE appellatus, q uem a fratre R. Jacobo V. regni Vicarium constitutum, posteaque tu Galliam una cum Wilhelmo Stuarto Abredovia Episcopo nuptiarum e us cauia missum fuisse 2 mctananus si memorat. Eundem attinere arbitror, quod Lmlatis in non ita multo post obitum R. Jacobi U. contigisse in hunc modum narrat: Comes Moraisae Patriarcha Uene O sei icet eoq; Legato Pontificioὶ quodam He ad convivitim invitato, splendoris non vulgatas'ecimen dedit. Cum et
nim vasis argenteis abundaret, parari tamen atque instrui abacum tuit vasis crasMiris I enetiis transvectis,servo monito, ut in messio pranἀo penes abacumsimulanter impimens, omnia perverteret. Servus Prasio tempore ossendens, mandatum Domini exequitur Comes autem denuo ornari abacumjubet, pia
chriora prioribus dbsonuntur vasei, tanta cum ipsius Patriarchae admiratione i ita quamnetiis sMurLampulcherrima videras, sis non anteponendis Ufirmaret a Fuit creteis Morravia Comes olendidus, yri dens . integer, multisque virtutibias es legationibus ad mltos principes febriter gestis clarus. At haud muliopos cum ab aula di ederet, calauti doloribus in raro Uuo castro absumptus est.
Le heus : 6 Reginis de Margarita Angla, R. Iacobi IU. vidua sermo est vehementi quodam
nimi impetu concitata nec regriproceribus In consilium adhibitis, nee stratre M Rege Hetto consentiente, Archibaldo Amusiae Comitisexu dis Aurasti is r. nupsit,ae An sit nec artis obsiecuta ιam regni molem, ac Reiptaramini bationem in istum quamprimum transtulit. Sed Johanne D. Albaniae in Scotιam delato in Angliam cum maritoste itus fratris jussu Her botellae eo usque haesit,quoad iam, quam Margaritam Duglassiam vocarunt, in luce usi istet. R ersepostea in Scotiam fama constanti meunte Aug. . IX IFIta in burm accepit, Angus um maritum sus,farmina nobili in provincia Dugiasdensiquampe A te amatam secum clam inde aia xerat,sticum fecisse. Cujus rei cause tantas faces animo concepera