장음표시 사용
371쪽
37o AN T. Rori. AD INsTIT. vendiderit dolo malo, ei damnato aqua S igni interdiceretur. Verum S huic alia deinde sunt addita, sive S C. sive Constitutionibus Principum. Quale fuit illud, quod qui vultu Principis signatam monetam, praeter adulterinam, reprobaverit , huius legis poena teneretur. Pauli. Rec. Sent. V. 23. I. Id quod iam Epicteti temporibus, id est, sub Nerone S Uespasianis, receptum fuerat. Ita enim Arrian. Di . Epictet.
ri improbare licet sed ostenso eo, sive velit sive nolit, rem venditam ei tradere oportet. Plura hanc in rem dabit Iaz. GothoD. ad L. vn. C. Theod. Si quis siolid. circuL exter. circumcid. LXV. Le. LXU. Enimvero nec haec Sullae severili a novae las lassicere visa est Imperatoribus, hinc novae si ἱ 'R'invaluere poenae, nova supplicia. Nam de suo aevo Paullus: V, 2s. I. Et honestiores quidem in
insulam deportantur, humiliores autem aut in metalis tum damnantur , aut in crucem tolluntur. Servi aurem post admi)um manumisse capite puniuntar. Iuis stinianus vero g. 7. Lot. B. t. Omnes liberos homines deportatione ; servos extremo supplicio ob falsum puniri tradit. LXVI. Le. LXVI. Non minus severe vindicata estgea anti- UIS PUBLICA S PRIUATA. Et antiquissi- .i' bubi ei mis quidem temporibus de vi non singulari-& privata. hus legibus actum, sed ea res legibus de Maiestate S sicariis simul comprehensa videtur. Primus hoc crimen a Maiestate S homicidio distinxit,
372쪽
stinxit, ae lata singulari lege vindicavit P. Plautius , Tribunus plebis, A. U. C IIcLXxv. Catulo S Lepido Coss. quae lex etiam Catulo non nunquam tribuitur ideo, quod is Consul Plautium in ea serenda adiuverat. Quum enim mortuo eo anno Sulla, Lepidus, Marianarum partium adsertor, cum Catulo Sullano de actis Sullae contendere coepisset : ingens seditio concitata est; victoque pullo urbe, S in Sardinia interlaeto Lepido, Catulus hanc legem tulit cum Plautio, Cic. pro Milon. XIII. Quacrebatur ex hac lege de capite eius, qui adversus Rempublicam coniurarit, insidias Senatui fecerit, Magistratibus vim attulerit, qui cum telo in publico fuerit, aut seditionis caulla loca superiora occuparit, alienas ve aedes saxis, ignibus aut ferro occuparit, itemque, qui possesibrem e fundo hominibus armatis deiecerit dolo malo, aut armatis obiectis, ut inde profugerent, caussam attulerit, quo casu praedium nec usu capi ex hac lege poterat. Poena ct hic erat aquae &ignis interdictio. Ex hac lege quaestio habita est de Catilina, eiusque coniurationis sociis, de P. Clodio, P. Sextio S aliis. Vid. Sigon. de Iu- die. II, 33
LXUII. Postea S Pompeius tertio Consu- LXVII. latu legem de vi tulit , quae tamen non in Lex Pom- universum valuit, sed tantum de caede in Appia via facta, S incendio Curiae, S domo M. Lepidi Interregis oppugnata quaeri, S Quae-suorem ob hanc rem novum eXtra ordinem
creari iussit. Vid. Sigonius de Iudic. II, 33. p. 676.
373쪽
3 2 AN T. ROM. AD INsTIT. LXVIII. LXVIII. Successit lex Iulia, a Caesare lata
a. .lμφ'. iam Dictatore, cuius solus meminit Cicero Phi-bile. I, s=. sed obscure, ut quid casancitum sit, vix Constet. Tanto celebrior vero est Lex Iulia Augusti de vi publica S privata. Publicam vim fecisse dicebatur, qui arma, tela , domi suae agrove in villa praeter usum venationis, vel itineris , vel navigationis coegerit; praeter ea, quae quis promercii caussa habuerit, hereditateve ei obvenerit, qui turbae seditionisve faciendae consilium inierit, servosque ac liberos homi nes in armis habuerit: qui pubes cum telo in
publico fuerit; quI pessimo exemplo convocata seditione villas expugnaverit, S cum telis S armis bona rapuerit: qui ex incendio rapuerit aliquid, praeter materiam; qui puerum vel seminam, vel quemquam alium per vim stupraverit: qui in incendio cum gladio aut telo rapiendi causia suerit, vel prohibendi, dominum res suas servare: qui armatis hominibus possessorem domo agrove suo, aut navi sua deiniecerit , expugnaverit concursu, utque id fieret,
homines convocaverit: qui coetu, concursu,
turba, seditione incendium fecerit, quique hominem dolo malo incluserit, obsederit , quive fecerit, quo minus sepeliatur, quo magis senus diripiatur, distrahatur, quique per vim sibi obligaverit : qui quum Imperium potestatemve
haberet, civem Romanum adversus provoca istionem necaVerit , iusseritque quid fieri, aut quid in collum iniecerit, vi torqueatur: qui
Legatorum, Oratorum, comitum quem pulsaverit, sive iniuriam secerit; qui reum vinxerit, impedi eis
374쪽
pedieritve , quo minus intra certum tempus adsit: qui dolo malo fecerit, quo minus Iudicia
tuto exercerentur, aut Iudices, ut Oportet, tuindicarent, vel is qui potestatem Imperiumve haberet, quam ei ius erit, decerneret, imperaret, facere: qui ludos pecuniasve ab aliquo invito publice privatimve per iniuriam exegerit: qui Cum telo dolo malo in concione fuerit, aut ubi Iudicium publice exerceretur, praeter eum, qui propter venationem haberet homines, qui cum bestiisque pugnarent: qui convocatis hominiabus vim fecerit, quo quis verberetur S pulsetur, neque occisus homo sit: qui aedes alienas villasve expilaverit, effregerit, expugnaVerit, siquidem in turba cum telo fuerit: qui nova vectigalia exercuerit. Haec sunt praecipua huius legis capita, quae nobis servarunt Iureis
consulti,& ex iis collegit Sigon. de Iudic. L 33. p. 679.sequ. Singulare id fuit in hac lege, quod
Praetor, cui haec quaestio obvenerat, iurisdictionem posset alii mandare. L. I. prisc.D.de ossc. eius cui mand. iurisd. Poena vis publicae erat
aquae S ignis interdictio, postea deportatio, qualem poenam subiit Vibius Serenus. Tacit. Anu. IV, 43. Denique sub Imperatoribus sequentibus humiliores ex hac lege capitis damnati ; honestiores in insulam deportati sunt.
LXIX. Eadem lege etiam de vi privata LXIX. Et actum, cuius rei erant, qui coetum S concur- de vi pri- sum secerant, quo minus quis in ius duceretur, '- quive quaestionem de alterius servo habuerant ; qui quem ex agro suo hominibus con- Λ a 3 Sre
375쪽
gregatis sine armis deiecerant: qui creditore a1ine auctoritate Iudicis res debitoris occupaverant. Sigon. ι. c. p. 68 I. IIis damnatis tertia pars bonoruin publicabatur, neque ad Senatoriam neque ad Decurionalem dignitatem accessus dabatur, neque Iudices esse poterant. Postea humiliores ob hac similiaque crimina in meis talium damnabantur, honestiores, publicata tertia bonorum parte, in insulam relegabantur. Pauli. Recepi. Seni. V, 26, 3.
LXX. CH. LXX. Sequitur crimen PECULATUS , demen P cu'quo plerumque, ut supra dixi, ipse populusis hi, Piudicabat. Dicebatur ita furtum pecuniae pu-nem vindi-blicae, S quemadmodum a furto lares, ita az tum. peculatu peculatores adpellabantur. Ascon. Paed. in Verr. II, p. I 8 I. idque ideo, quia olim in pecude maxime constiterunt divitiae, adeoque ab ea initium eius fraudis esse coepit. Fest. Doce Peculatus p. 339. Et olim quidem nec singularis lex de hoc crimine exstabat, nec Quae sitores singulares erant constituti. Quoties ergo suspectum de peculatu habebant civem: extra ordinem cuiquam hanc quaestionem demandabat populus, ut patet exemplo L. Scipionis Africani apud Liv. XXXV l II, s6. ex quo etiam discimus, tum reis litem aestimatam, eoque facto aut praedes deississe eos, aut in carcerem ductos , immissis in eorum bona Quaestoribus. Lxxi ἡ LXXI. Postea lex de peculatu a nescio quoxe, variae lata est, ct singularis constitutus Praetor, qui de pecula- quaestionem de peculatoribus haberet. Quis huius instituti auctor sit, incertum est, nisi quod
376쪽
constat, id Sullanis temporibus esse antiquius. Sigon. de Ludie. II, 28. p. 624. Accessit postea lex de residuis, lata, ut videtur, a C. Cornelio, Tribuno plebis, ut pecuniae, quae residuae apud
quemquam erant, exigerentur. Ascon. Pae
dian. in Cornelian. p. I 3II. Postremo a Caesare lata est lex Iulia depeculatu, eaque cautum, Ut qui ex pecunia sacra, religiosa, abstulerit, interce. perit, in suam rem verterit, aut quo quis auferret, interciperet, Vel in rem suam verteret, fecerit, qui in aurum, argentum, aes publicum
quid indiderit, immiscuerit, aut quo id fieret,
fecerit dolo malo, quique tabulam aeream legis , sormamue agrorum, aut quid aliud continentem, refixerit, vel quid immutaverit, ei aqua ct igni interdiceretur, S pecunia ab herede repeteretur. Si quis vero publicam pecuniam delegatam in usum aliquem retinuerit, neque in eam rem consumserit, aut si apud aliquem ex locatione emtione, alimentaria ratione eX pecunia, quam acceperit, aliave qua pecunia resederit, is damnatus amplius tertia parte, quam debeat, solveret. Sed S hanc poenam postea ab Imperatoribus exasperatam esse, non abs re suspicatur Schulting. ad Pauli. Recepi. Sent. . 8.
LXXII. Proxime ad peculatum accedebat LXXII. crimen REPETUNDARUM , de quo quae-Legς. .n stio prima perpetua facta est, ct Praetorem cer- τ' ' ὐ
tum habuit. Repetundae vero dicebantur pe-dia.
cuniae, quas sive socii, sive cives privati, a Magistratibus, aut Iudicibus, aut publicis Curatoribus, Iudicio repetebant, quas illi aut in Pr Aa 4 Fin-
377쪽
3 6 AN T. RoΗ. AD INSTIT. vincia, aut in urbe, aut Oh dicendum ius, aut ob aliud quid publice curandum accepissent. Car. Sigon. de Iudici II, 37. Et initio quidem
haec caussa privata erat, & extra ordinem ex Senatus consulto cognoscebatur a Recuperato ribus, idque anno adhuc IILxxxiri. factum est,
ut patet exemplo P. Furii Phili S M. Matieni,
repetundarum accusatorum ab Hispanis. apud Liv. XLIII, 2. Gliscente autem subinde Magistratuum Provincialium avaritia , primam de repetundis legem tulit L. Calpurnius Piso, Tribunus plebis, A. V. C. Iachili. Manlio &Censorino Cos . qua non solum poenam, ut par est credere, severiorem proposuit, sed S singularem instituit Praetorem. Cic. de me. III,
xi. Equidem Valer. MaX. VI, 9. . meminit etiam legis Caeciliae, ex qua repetundarum damnatus sit L. Lentulus, qui quum postea Censor factus sit anno V.C. IACUI. damnatum illum oporteret anno antecedente lacU adeoque legem Calpurniam sequente statim anno insequuta esset lex Caecilia. Sed memoria procul dubio fefellit Valerium . neque aliam in mente legem habuit, quam Calpurniam , nisi dicere malis , eamdem legem etiam Caeciliam dictam, sorsan ab aliquo Pisonis collega. Vtut sit, illud certum est, lege Calpurnia Provincialium tantum Magistratuum rapacitatem esse coercitam , non item urbanorum. De his enim anno adhuc Ι cxv.
quaestio extra ordinem habita est, teste Cicerone de Finib. II, I 6. Nec alia huius criminis
poena suisse videtur ex lege Cylpurnia , quam
378쪽
LIR. IV. TIT. XVIII. 37 aestimatio litis. Si enim vel relegationem,uel exsilium subiissent rei, Censuram non obtinuisset
Lentulus anno U. C. Iae VI. quum esset superiore anno repetundarum damnatus. Valer.
LXXIII. Calpurniam legem multae aliae se. LXXIII.
quutae sunt, & proximae quaeque duriore , l.ώut ait Cicero de me. III, 2I. Talis erat lex Lais ' Rus, lata, ut videtur, a M. Iunio Penno, Tribuno plebis, A. V. C. Iocxxvii. M. Aemilio Lepido S Lucio Aurelio Oreste Coss qua praeter aestimationem litis etiam exsilium damnatis i rogabatur. Εa poena ex hac lege mulctatus est C. Cato, accusatus a Macedonibus. Uellet. Pater . II. LXXIV. Proxime Iuniam legem sequuta est Lxxiv. Servilia, lata a C. Servilio Glaucia, Praetore, Lex Servi, C. Mario VI. SL. Valerio Flacco Coss. A. U. C.si IoeLiri. cuius ipsa fragmenta ex aenea tabula, in Petri Bembi museo reperta, edidit Car. Sigon. de DLII, 27. p 6o9. Quaerebatur ex ea lege de iis, qui Coss. Praetores, Dictatores, Magistri equitum, aut in alio Magistratu, pecuniam ab aliquo privato abstulerint, ceperint, coegerint, conciliarint, averterint. Additum fuerat, ut horum, dum Magistratum aut Imperium haberent , nomen deferre haut liceret, ut accusatoribus patronos sumendi repudiandive esset facultas, ut CD L legerentur Iudices. qui quot annis de repetundis iudicarent, ct quae sunt huius generis alia. Ceterum non solum litis
aestimationem, sed S exsilium irrogatum esse lege Servilia, ex Liv. Dir. LXX. adparet.
379쪽
378 AN T. RoΜ. AD INsTIT. Lxxv. LXXV. Post hanc Serviliam legem lata est Lm Acilia, Acilia a M. Acilio Glabrione, in qua illud ad- Cornel , ditum legibus superioribus , UT NEQUE
AMPLIARI, NEQUE COMPERENDINARI
REUS POSSET. Alcon. Paedian. in Cic. Verr. I, 9. p. m. I 822. Successit Lex Cornelia, lata a L. Cornelio Sulla Dictatore, secundum quam iudicatum est usque ad Caesarem. Quaerebatur hac lege non solum de iis Magistratibus, qui pecuniam dono ceperint, abstulerint, coegerint, Conciliarint, averterint, sed S, qui libidinose, superbe , crudeliter se in Provincia gesserint, nec non de iis, qui Iudices non suae decuriae munere functi sint, aut non perpetuo sederint, aut ob Iudicandum pecuniam ceperint: itemque de eis, ad quos pecunia pervenerit: quive
Proconsulares rationes ad aerarium non retulerint, aut qui Procoss. privatim aliquo prose. Eti fuerint, aut transmarinas res accersiverint, Poena praeter litis aestimationem erat aquae Signis interdictio, nisi in reatu accusati decesse. rant. Quae omnia accurate ex monimentis genuinis demonstravit Car. Sigon. de Iudic. II, 27. p. 6 Is. Postrema fuit Lex Iulia, quam anno V.C. IIcxcIV. in primo Consulatu tulit Iul. Caesar, ut ex Cic. orat . in Vatin. XII. colligitur. Multa fuerunt huius legis capita , quae partim ex ICtorum fragmentis , partim ex Cicerone magno studio collegit Sigon. l. c. p. cI8. seqv. De poena inter eruditos discepta tur. Senatu S Curiis submotos esse repetundarum reos, patet ex Suet. Caes. XLIII. Othon.
H. Tacit. His. L. 8. Plin. Eps. II, II. I 2. IV, 9. Pauli. Recepi. Sent. V, 28. Unde hanc poe
380쪽
nam praeter litis aestimationem lege Iulia fui sese sancitam , existimat Iust Lips. ad Tacit. --nal. ΣlU, 2 . Enimvero sic haec lex non fuisset ceteris acrior, severior, sanctior, quod tamen passim innuit Cic. in Vatin. XII. ω pro C. Rabir. XIV. Quum ergo iam antea rei iuberentur duplum, triplum, quadruplum reddere, ac praeterea mitterentur an exsilium, teste A-seon. Paed. in Cic. A I. Verr. XIV. non facile existimes, leniorem ea in re fuisse Caesarem. Sed tamen verum est, civitate non excidisse repetundarum ex hac lege damnatos, s= verum praeter aestimationem litis ordine esse motos, ct prohibitos praeterea testimonium dicere, iudicare, postulare. Uid. L. 6. g. I. D. ad L. LI. repet. S adde Schulting. ad Pauli. Rec. Sent. V. 28. p. s2s. LXXUI. Nec omittendum crimen PLA- LXXVI.
GII, de quo exstitit Lex FABIA, quam
ante Ciceronis tempora latam adparet ex eius oratione pro C. Rabirio. III. Tenebatur ea lege, qui civem Romanum ingenuum, libertinum, servumve alienum celaverit, vendiderit, vin-Xerit, comparaverit, quive in eam rem socius fuerit. Eius poenam olim numariam fuisse, ait Paullus apud Auct. Collat. l . Mos. N Rom.
XIV, 2. et Sed idem addit, postea in plagia
l)ὶ De sua quidem aetate testatur Paullus Ree. Sent. Rag. reos, hac lege damnatos , nonnumquam in exsilium missos, aut ad tempus relegatos. Seu plerasque poenas ab Imperatoribus esse immutatas ,nemo ignorat, & h etenus exemplo non uno est demonstratum.
ιὶ In textu est summaria, pro quo ni maria legi iubent Pithoeu