장음표시 사용
351쪽
sso AN T. ROM. AD INsTI r. annis lata a L. Sulla Dictatore, qua ad Caesa. ris usque aetatem usus est populus Romanus. Huius legis haec capita collegit Carol. Sigon. de Iussic. LI. 29.
PRAETOR, QUI EX HAC LEGAQUAERET, DE EO QUAERITO , OUI
INTERCESSIONEM SUSTULERIT. AUT MAGISTRATVI , OVO MlNUS MUNERE SUO FUNGAd UR . IMΡΕ-DiΜZNTO FUERlT. QUI EXERCITUM E PROUINCIA EDUXERIT . AUT SUA SPONTE BELLUM GESSE.RIT. QUI EXERCITUM SOLI lCITAVERIT QUI DUCIBUS HOSTIUM CAPTIS IGΝOUERIT. QUI POTESTATEM SUAM IN ADMINl STRANDO NON DEFENDERIT. QUI CIUIS ROMANUS APUD REGEM EXTER. NUM UERSATUS FUERIT. MULIERIS TESTIMONIUΜ ACCIPIA.
CALUMNIATORIBUS NULLA POENA SIT. HIS DAMNATIS POENA AQUAE ET IGNIS INTERDICTIO SIT.
Sed vereor, ut omnia huius legis capita viderit sigO
bὶ Addi debuisset, & servorum. Nam x horum ad
missum esse testimonium constat ex Sallust. de Bellacati .Xxx. Vide Gundi. de Lege Male s. I. a 3. Lauda-hilea tamen Principes servorum testimonium rar admiserunt: Veluti Traianus, teste Plin. Paneg.XLII. Nerva, teste Dione Cass LXVI ll. p. 760. Tacitus imp. teste Vopisco in Vita aere. IX. ConL Ezech. Spanin hem. ad Iulian. Orat. I. p. ra1.
352쪽
Lia. IV. TIT. XVIII. 33r Sigonius. Nihil enim hic de quaestionibus &
torturis, de quibus statuerat SULLA, ut ab iis nulla dignitas exciperetur. Ammian. Marcellin His . Au, ra. cons. L. Io. l. r. D. de suas. Tale quid postea etiam sanxere Ualentinianus, Valens S Gratianus Imperatores L. I. C. Theod.
de oo'. L. q. C. ad Leg. Iul. Maiest. XLIX. Sequuta est Ox IULIA Maiestatis prior, XLII lata a C. Iulio Caesare, qua vi Maiestatis da-
natis aqua S igni interdiceretur, cautum fue-'' ς μ rat, teste Cicerone Philin. s. Ad extremum successit Lex Iulia posterior, quam Augustus tulerat, cuiusque pleraque capita etiamnum CX- stant in fragmentis Iureconsultorum in Titulo D. ad L. ni. Mais. Omnes hic lege Maiestatis rei pronunciantur , qui quidquam vel contra Rempublicam vel adversus Principem admiserant ἔsive facto, sive libello famoso cistent iniuriam.
Et ut tanto maior esset reorum copia, etiam famosi S milites,ct servi, S liberti ad accusandum admittebantur. Coniuncti porro ex hac lege, si perduellionis rei essent, capitis damnabantur: H ex alia caussa mitius puniebantur. Sinin reatu decessissent, nec a successoribus purgarentur, bona fisco vindicabantur. Eam legem, licet satis severam, postea tamen Tiberius asperiorem reddidit, S ad ipsa dicta, quae impunia antea erant, protulit. ivi Tacit. Annal. I, 72.
N Initio Augustus specie huius Iagia da libellia famosia
353쪽
Immo sub eodem hoc genus calumniae eo procellerat, ut capitale esset, circa Augusti simulacrum servum cecidisse, vestem mutalle, num o vel annulo impressam Principis estigiem latrinae aut lupanari intulisse dicto ullo, Licto. que eius existimationem laesisse. Periit denique S is, qui honores in colonia sua eodem die decerni sibi passus erat, quo decreti S Augusto olim erant. Sueton. Ther. Lm Immo nec poena, ab Augusto statuta, satis magna visa e st immitioribus Principibus. Unde de sua aetate
Paullus Recepi. Seni. I, 29. I. Nunc humiliores bestiis obiiciuntur, vel vivi exurunIur s honestores capite puniuntur.
L. Novie L. Postremo Arcadius S Honorius Augusti, de Maie. incredibili Rufini S Eutropii moti tyrannide, statςὶςgς - quam ipsos Principes adsectaverant, Male statis legem non solum ad factiones ipsumque conatum protulerunt , sed S poenam quam
maxime eXacerbarunt. Praeterquam enim
quod Maiestatis reos gladio feriri iusserunt, etiam bona adiudicarunt fisco, e) ct filios a materna, avita, omniumque proximorum heredi ta-
quaesiverat, postea id per Interpretationem ad dieri tractum, ut praeclare docet Io. Fred. Gronov. ad Tacit. Annal. I, a se Fecerunt id Imperatores D. Maret Imperatoris exemisplo , qui Drunciani Senatoris, & Cassiani furoris socii, hona post mortem fisco vindicaverat, si vera set ipsi Paulluς L. . C.ad L. Iul.de Male f. Nam Iulius Capito. Iinus in sita Asarei, & Vul.Gallie in vita Acidii IUR, id factum esse negant. Postea idem constituerunt Severus & Antoninus, teste Marciano L. 8. r. C. eod. Adde tamen Culac. Obs III, IO.
354쪽
ditate excluserunt, neque quidquam eos ex testamento extraneorum capere passi sunt, ut eos perpetuo egentes S pauperes Infamia paterna semper comitaretur, essentque tales, ut
iis S mors solatium , ct vita esset supplicium. Sic poena paterna ct in liberos redundat, quod alioquin a principiis iuris alienum S barbaris proprium est, quos ob crimina non modo liis heros , sed & omnem familiam supplicio adiacis. se, erudite docet Em. Merili. obf. IV, 3. Omnia
haec pluribus inculcat L. quisquis S. C. ad L. Iul. Mases. in quam luculentus exstat Commenta4rius Iacobi Gothostedi, editus Genezae Io IdcLlv. in . Ceterum id observandum, perduelles, ae que ac hostes. lugeri more maiorum non debuisse. L. I r. l. I. D. de his qui not. in am L. . D. de relig. , sumi. sum origo huius moris est apud Liv. I, 2o. Exemplum eiusdem apud Sueton. in vita Γιώ. cap. LXI. Cons. Merili. ObsLib. GL 32. LI. Proximum est crimen ADVI ERII. LI. Lex quod primus vindicandum publicis Iudiciis Σ' 'existimavit Augustus. f qui quum dissiuentem luxu civitatem Romanam S ad omnem stupro
ly uae fuerit poena adulterii ante legem Iuliam, vix constat. Solebant olim ipsi viri ex eonsilio propinquo. um in adulteras animadvertere, ut patet ex Dionysi Halic. Ant. Rom. II. p. Quod ius diu mansit, adeo ut & Tiberius mulierum impudicarum coercitio. nem propinquia ac necessariis demandarat, si aeeu sator publicus deesset. Suet. Tiber. XXXV. Adulateri domi deprehensi fere eastrari solebant. Langi. Ut.
355쪽
ss4 AN T. ROH. AD INsTIT. stuprorum adulteriorumque licentiam proiectam Cerneret , coercendi huius mali caussa severissimam de adulteriis S stupris legem tulit. L. I. D. ad L. LI.de adult. Suet. Augus. XXXIV. Vnde Horatius Carm. IV, 5. gi. hanc Augusti providentiam ita celebrat: Nullis polluitur casta domus stupris rMos o lex maculosum edomuit nefas. Laudantur smili prole puerperae.
Plura fuerunt huius legis capita, quae singulari, eoque pererudito commentario collegit Barn. Brisionius, sed non exacto tamen satis ordine. Multa enim legis capita ordini suo restituere potuisset , si vidisset Paulli Recepi. Sent. auctiores, quales exhibet Schultingius, Libro II. tit. 26. Primo capite variis legibus derogaverat Augustus. Secundo permiserat patri tam doptivo, quam naturali, adulterum cum filia cuiuscumque dignitatis domi suae, vel generi, deprehensum, tua manu occidere. Pauli. Reci Sent. II, 2o. r. & Collat. Leg. Mos N Rom. IV. a. Quinto capite cautum fuerat, ut adulterum de prehensum viginti horas, attestando vicinos,
retine. Ita tuum eonferto amare semper , si sapis. Ne id quod ames , populus si sciat, sit tibi probro. Semper curata, ne H INTESTABILIS.
'uod amas , amato testibus praesentibus. Huiusmodi poenam Chaeriae adolescentulo imminere fingit anellia apud Terent. Eun. U, ς. & militem gloriosum, Pyrgopolinieen , eodem supplicio territat Periplectomenes apud Plaut. m. Glorios Act. V. v. a.
356쪽
retinere liceret. u) Pauli. Recepi. Sent. II, 26. 3. Reliqua capita ex BrisIonio petenda. Id mo-Qua poeis do hic quaeritur, qua poena vindicatum fuerit naadulterium Τ Tribonianus 4. IV. h. t. teme- iratores alienarum nuptiarum gladio ex hac le- eium ge puniri ait, non secus ac eos, qui cum masculis nefandam libidinem exerceant. Stupri vero flagitium, si personae honestae sint, publicatione dimidiae partis bonorum, sin humiles, corporis coercitione Cum relegatione vindicari Sed rationem hic fugere Tribonianum, iamdudum animadverterunt eruditi. Iac. Cuia . Ob XX, I 8. XXI, I . Barn. Brisson. ad Leg. Iul. de adult. p. 93. Wissenbach. ad Insit. Di p. LIIL, 3 o. N ad Pandere. Part. II. Di p. XXXIV. 39. Et certe capitalem non fuisse adulterii poenam, vel e X eo adparet,quod adulterii damnatas eadem lex uxores duci S in testimonium citari vetet. L. 29.6 i. D. ad L. Iul. de adult. L 9. C. eod. L. I 8. D. deisib Quod certe perabsurdum suisset cavere,s huius criminis poena vitam Civitatemque ad
emisiet. b Vnde ita hoc caput, quod de poem
na I Ipsa legitima huius tapitia verba exstant L. I s. D. ad
L. Iul. de adulter. h Mireris ergo, Triboniani hune errorem defendisse Uiis ros doctissimos, veluti Marc. Lyehlam a Membr. II, 9.& Schwendendor rum ad Fh-tum p. 33 8. Quam. vis enim a Principibus immitioribus nonnunquam gravius animadverteretur in adulteros, veluti ab Augusto apud Sueton. Octaυ. III. & Antonino Caratalla apud Dionem in Excerptis Petrese. p. 7s s. ed. Valec factum hoc tamen esse extra ordinem, & non ex lege hac lulia, praeclare, ut solet, docuit Ger. Noodi. Dioclet. Θ
357쪽
33s AN T. ROM. AD INSTIT. na egit, restituere maluit Barn. Bristonius: QUI
STUPRUM ADULTERIUM SCIENS DOLO MALO FECERIT, IN INSULAM RE
LEGATOR. Sed nec hic quidem rem acu tetigisse videtur , eo , quod nondum integrae editae tum fuerant Paulli Sententiae receptae, in quibus, Libro II. DI. 26. n. II. seq. ita legimus : Aqui masculum liberum invitum supraverit, capite punitur. i aut voluntate sua suprum sagitiamve impurum patitur, dimidia pace bonorum
sitarum mulcIatur, nec Iesamentum ei ex maiore parte facere licet. Adulterii convictas mulieres di midia parte dotis, ta tertia parte bonorum, ac re-
Iegatione in infulam placuit coerceri. Adulteris vero viris pari in infulam relegatione, dimidiam bonorum partem auferri, dummodo in diversas infulas relegantur. I Incesti poenam , quae in viro in infulam deportatio est, mulieri placuit remitti, hacteis nus tamen, quatenus lege Iulia de adulteriis non ad- prebenditur. Ancillarum sanesurum, nisi deterioressant sti Dubitant tamen eruditi, an prima haee particula ex Ie-ge lulia sit. Vid. Pith. ad Collat. Leg. Mos. O Rom. Usa. p. m. 7ς 2. Schulting. ad Pauli. l. c. p. 32O.s Sic in insulam ab ipso Augusto relegatae Iuliae. Suet. Octao. LXV. Taeit. Annal. III. 1 . Eamdem poenam sub Tiberio tulit Vistilia,Tacit. Ann. II. extram. Aliud exemplum est apud Plin. Dip. VI. 3I. De dotis parte adulteris erepta Horatius Serm. I, 2. V. 327.
Nee Oeνeor, πο dum futuos vir rure recurra , Lanua frangatur : Iairet canis 2 vnssique magno
Pulsa domuι strepitu resonet: Oel pallida Iecta Destitat mulier : miseram se conscia clamet. Cruribus haec metuat, doti deprensa.
sh Vnde praeter legem fuit,quod adultero Manlio tantum Italia atque Africa interdictum. Tacit. Anoal. II,
358쪽
fant , aut per eas ad dominam adfectet, citra noxam habetur. Quantivis ergo pretii hic locus est, ex quo solo quippe discimus exacte , quaenam poena nefandae libidini, adulterio, incestui aestu pro lege Iulia fuerit proposita.
LII. Imquam autem legem Iuliam retu LII. R ierit Domitianus ηνὶ & mira nonnunquam se- eentiores veritatis exempla in adulteros statuerint se. quentes Imperatores , inprimis Macrinus Aurelianus: Iul. Capitolin. Mare. XLI. Vopisc. Aurel. . nemo tamen ante Constantinum M. repertus est, qui adulterii crimen capitis poena vindicandum statuerit. Exstat eius Constitutio L. 2. C. ad L. Iul. de adult. Postea Iustinianus capitalem poenam in masculis quidem probavit, mulierem vero verberibus caesam in monasterium detrudi iussit, data viro intra biennium potestate, eam, si vellet, inde revocandi. Quo transacto, aut Viro praemortuo, habitu monastico eam amiciri, S per omnem vitam in monasterio manere praecepit. vella CXXXIV, Io. LIII. Tanta itaque severitate in adulteros LIII.
adulterasque animadvertebant Romani. Quid 2
vero de mpune erat,im Quo periinent illa Martialis Epigr. n. 7.
Iulia lex populis ex quo , Fausine, relata es Atque intrare domos iussa pudicitia est. Aut minus, aut certe non plus tricesima Iux est. Et Iuvenalis Satyr. ΙΙ. 29. inualis erat nuper tragico pollutus adultis Concubitu, qui tune IVes reuseabat amaras,
Omnibus, atrue iam Veneri Martique rimendas.
quaestum corpore facere, dummodo nia olim, eius si
359쪽
ss8 A NT. ROM. AD INsTIT. eiusmodi mulieres nomina apud Aediles η profiterentur. Ipsi enim huic turpitudinis professioni satis inesse poenae arbitrabantur. De Vistilia Tacitus Annac II, 8s. Vistilia, Praetoria familia genita licentiam stupri apud Aediles vastaverat,
MORE INTER VETERES RECEPTO , qui
satis poenarum adversus impudicas in ima professione sagitii credebant. Apud Reines. Inscr. ClassVII, 2o convicanis omnibus locum sepulturae praeberi videmus , praeterquam iis , QUEI
est, lenonibus S meretricibus. Si qua ergo venalem haberet pudicitiam, quae quaestus illius turpitudinem professa haut fuerat, Aedilium erat . illas deferre ad populum, mulctaque vel exsilio coercere. Cuius rei exempla exstant
LIV. Ante LIV. Antequam Vero hunc quaestum pro- professi fiterentur mulieres impudicae, plerumque mu- mi in 'mu tabant nomina Hinc non nemo apud Plaut. tabant & Poenul. V, 3. v. 19. togam Suum hue advenisi hodie in ipso tempore. sum obis t. Namque hodie eartim MVTARENTUR
Facerentque indignum genere quaestum corpore. Quamvis ergo impune committeretur hoc vitium , infames tamen habebantur mulieres impudicae , ipsoque matronali habitu abstinere cogebantur. Hinc Suetonius Tiber, XXXV. ait,
eas as. Aedilium enim eurae etiam forniees, popinas alia qua Veneris palaestras fuisse demandatas, Iuculenter osten dit Lips. Exς. ad Tacit. Ann. IV, 8s. p. 1 7s.
360쪽
eas rure ac digniIate matronali exsolutas, ct Vlpianus L. I S. I. I s. D. de iniuriis, vestem meretrisciam matronali aeque ac ancillari opponit. Cons Tertuli. de cuisu mulier. XLI. Vestis vero illa meretricia erat toga so & vitta, quam, posita instita, sumebant non modo meretrices, verum etiam adulterii damnatae. Lipsi me. ad Tacit. p. II 76. Brisson. Antigu. Rom. L, 4. Hinc Iuvenal. Sat. n. v. 69.
Horat. Sat. I, 2. v. 62. - -- Suid inter
Est in matrona, ancilla, pecces TOGATA' Martialis Dur. II, 39. Coccina famosae donas N ianthina moechae r Vis dare, quae meruit, munerat mitte Το-
GAM. Idem I, 36. uis Floralia vestis, ct STOLAΤ-
PermitIit meretricibus pudorem e
Idem Epigr. VI, 6 . Sed patris ad speculum tons, matrisque ΤΟ-
LV. Gliscente vero malo, ct seminis etiam LV. Pro. illu-fessio illa
aliquando' lo) Antiquis tamen temporibus commune virorum mu i mi 'lierumque vesti mentum fuisse, docet Nonius XIU, gr. & Aseon. Paedian. a4 Verr. ΙIL Ioga, inquit,oommunis habitus fuit is marium Θ feminarum, sed praetexta honesiorum, toga viliorum, quod etiam circa mulieres sertiabatur. Add. P. Faber Semestr. 1 s. p. 73.