장음표시 사용
361쪽
36o AN T. Rou. AD INsTIT. illustribus quaestus illius foeditatem professis,
Senatus consulto cavit Tiberius, ne quaestum corpore faceret, cuius pater aut maritus Eques Romanus
fuisset. Tacit. Ann. II, 8s. Quin S seminas famosas, quae ad evitandas legum Iuliarum poenas nomina apud Aediles fuerant prosesiae, exsilio adsecit idem Imperator. Suet. Tiber. XXXV. Quare Papiniani etiam tempore mulier, quae evitandae poenae adulterii causia lenocinium fecerat, adulterii accusari damnarique poterat ex SC. L. Io. D. ad Leg. Iul. de adult. LVI. Po. LVI. Sunt etiam, qui insequentibus sub Im-stremis peratoribus meretrices etiam publicatione ho- , αερ. Dorum mulctatas existimant, idque colligunt Ad .. ex verbis Paulli, Receps. Sent. III, 4. 6. Multori, quaestus quae luxuriose vivit, bonis interdici potest. Cui ac. ad modo Por- Pauli Enimvero mulier luxuriose Vivensati p=bhi' non meretrix, sed prodiga, quae furiosum hitiis. rerum suarum iacit exitum. Forner. Seleci. II, S. Tantum ergo abest, ut acrioribus poenis in meretrices animadverterint Imperatores sequentes, ut potius sub illis denuo invaluerit lenonum , meretricum & exoletorum vectigal , quamvis illud sacro aerario inferri vetuerit Alexander Severus. Lamprid. inex. XXIV. Primus Tacitus Imperator, pristina severitate vius, meritoria intra urbem stare vetuit. Vopisc. Facit. XL. Hinc extra legum civilium poenam fuit vita meretricia, etiam sub Imperatoribus
Christianis, quamvis ea ab infamia non fuerit immunis. ps. I. I. C. ad L. Iul. de adsit. eὶ Nee magis poena manebat eos, qui eum meretrice em habuerant. Terent. EAn. V, s. v. 33. 42 πιι
362쪽
Lia. IV. TIT. XVIII. ruit. L. I 3. l. 2. D. eod. L. q. l. 2. D. de estndie . ob tu . cavis LVII. Tertium crimen, quod publicis Iu-LvII. Anis diciis vindicatum accepimus, est HOMICI-tiquae I DIUM. Illud tam detestandum visum est ve- teribus, ut parricidii nomine veniret. De RO-isio
mulo Plutarchus. p. 32. ἰδων δε το μηδεUαν δίκην parricidi . κατα πατροκτονων ὐρωπιτα πλαν άνΘρωποφονίαν πατροκτονιαν προ mis. Singulare hoc es, quod qui poenam in eos, qui parenus necaverint, nullam sanκerit , quodvis homicidium PARRICIDII designaverit nomine. Idem observat Festus voce Parisi quae res. p. 3s6. Uel Romulus ergo, vel, ut Festus mavult, Numa primus hanc tulerat legem:
SI OUIS LIBERUM HOMINEM SCIENS DOLO MALO MORTI DUIT , PARRI
CIDA EST . Idem postea repetitum est in XII. Tabulis, in quibus etiam cautum fuerate
OUI MALUM CARMEN INCANTASSIT, MALUM UENENUM FAXIT, DUIT UE, PARRICIDA ESTO. OVI PARENTEM NECASSlT, CAPUT OBNUBITO , CVLΕΟ- aeris homo pro moecho unquam vidit in domo
Nemo hinc prohibet, nec vetat, uin, quod palam es venais, s argentum est, emas Nemo ire quemquam publica prohibet via, Dum ne per fundum septum facias semitam, Dum tete ab ineas nupta, vidua, virgine, Iuventute. 9 fueris liberis, ama, quid lubet.
363쪽
TEM MERGITOR. Iae. Gothosr. Leg. XLI. Tab. Tab. VII. Et ex his legibus diu admodum quaestiones instituere Romani. Sic de sicariis quaesivit L. Tubulus Praetor apud Cicer. de Finib. H, I 6. de caede facta in sylva Scantia P. Scipio & D. Brutus Coss. Cic. Brut. XXII. De veneficiis quoque quaesitum esse, patet ex Flori
'it. Livii LXVIII, qui S Publicium Malleo.
Ium interemta matre culleo esse insutum, eo dem loco docet, quum antea damnato solliculo Iupino os obvolutum, S soleae ligneae pedibus inductae, atque ita homo in carcerem ductus esset. Rem relerunt Auct. ad Herenn. I. I. m.
Oros V, 16. OL VIII. Postea A. V. C. IocLXII. L. Sulla Dictator celebrem illam legem Corneliam doscariis, veneficis θ' parricidis tulit. De his omnibus enim eadem lege fuisse actum, quamvis diversis Praetoribus sit damnata quaestio, non abs re suspicati sunt ο ὐάνυ Pithoeus ad Collat. Leg. MU. Ei Rom. I, 2. Ant. Schulting. ad Pauli.
Sent. Recepi. V, 2 . I. p. SI . Quaerebatur etiam ex hac lege de eius capite, qui hominem Occidisset dolo malo, cuiusve dolo malo factum esset incendium, quive furti faciundi causiacum telo ambulasset. 63 Pauli. Rec. Sent. V, 23. I. Cicer. pro Milone IV. Quaerebatur etiam ex eadem lego
364쪽
lege de eius capite, qui venenum necandi hominis caussa fecerit, Vendiderit, emerit, habuerit , quive, quum Magistratus esset, vel Senator, coierit, convenerit, consenserit, quo quis falis sum iudicium profiteretur , ut quis innocens Iudicio publico condemnaretur, quive tem monium dolo malo dixerit, quo quis publico Iudicio rei capitalis damnaretur, quive Magistratus Iudexve quaestionis ob capitalem caussam pecuniam acceperit, ut publica lege reus fieret. Quae capita huius legis nobis servarunt Cicero
pro Cluent. LIV. Pauli. Rec.Sent.V, 23. I. Marcian. L. 3. m. D. ad L. Corn. descar. Accessit&Sc. ut
qui mala sacrificia fecisset, eius legis poena
teneretur. L. I 3. D. adleg. Corn. descar. Malas
eramia alias sunt impia sacra, Pauli. Sent. Recepi.'33. dirae precationes, Plinio Hist. Nat. II, 28. cammina is devotiones, quibus creditur, animas manibus
inferis sacrari, Tacito Annal. II, 69. Cons. Merili. Ob . Lib. VIII. cap. m. Poena hisce omnibus inflicta non deportatio tunc nondum reperta, ut scribit Paullus I. e. sed aquae S ignis interdictio , ceu recte in eum locum animadvertit Iac. Cuiacius. Aliquando etiam ex bonis homicidae aliquid addictum esse defuncti parentibus vel liberis, docet cuiae. Obs. XIV, 4. LIX.
EV. a uia euhrum habes. CON. Coeum decet. Inde, qui eum sica aliove telo ambulabant, dicti sunt)scisis νii, quod hominum genus describit Iosephus Antiquit. Lud. XX, 7. Adde Brisson. Antiqv. Selectar. II, tr. Quod vocabulum deinde ad omnes homicidas translatum .
unde & haee lex Cornelia dicta de sicariis. Cons. Quinctilian. Insit. Orat. X. 1ε
365쪽
LIX. Alio eiusdem legis capite actum videtur de parricidio. Sane enim, ipso vivente Sulla, M. Fannius Praetor idem de sieariis &de parricidis quaesivit. Hic vero veterem poenam retinuit Sulla, nihilque, ut videtur, addidit, praeterquam quod parricidii poenam ad alios quosdam cognationis gradus protulit. Cullei sane, cui insuti parricidae, etiam post Sullae legem meminit Cicer. pro S. Rosc. er. XXV. LX. Postea S Cn. Pompeius Consul legem Pompeiam tulit deparricidiis, qua parricidii poe-
nam protulit etiam ad eos, qui fratrem, sor rem, patruelem, matruelem, Patruum, aUunculum , amitam, materteram, consobrinum, Consobrinam, Uxorem , Virum, generum, erum, vitricum, novercam, priVignum, privignam, patronum, patronam, dolo malo occiderint,
quive conscii fuerint illius criminis, vel illud attentarint, ut in matrem, quae filium nepotemve interemerit. L. I. D. ad L. Pomp. de par.
rie. Ad poenam quod attinet, eam plane cum poena legis Corneliae de sicariis convenire, putant Culac. ad Pauli. Recem. Sent. V, 2 . I. GothOsredus ad L. vn. C. Neod. de parricid. Sed deceptos illos esse male intellecta Lege I. D. ad L. Pomp. de parricidiis, facile adparet. Sane enimi, PateI enim, vi potestatis in liberos,competebat tua vitae & neeia , adeoque is parricidii poena haut tenebatur, si vel filium vel nepotem in potestate constitutum occidisset. L. II. D. de liber. θ' possum. Adde Auctor. GLIat. Leg. Mos. Θ' Rom. IV, 7. 8. Duilici o le
366쪽
post legem Pompeiam culleo insutos esse paris ricidas, discimus ex Sueton. Octav. XXIII. Seianeca de Clament. IS. N 23. & Iuven. Saura ramv. ZI4. XIII. v. II 3. Constat Vero, Poenam, Pompeia lege propositam, in eo constitisse, quod consessus, se parentis aut cognati, aut omnino adfinitatis eius , quae nuncupatione parentum continetur, fata properasse, virgis sanguineis verberatus, deinde culleo insueretur, cum cane, gallo gallinaceo, vipera S simia, deinde in mare profundum iactaretur: sin autem quis alia cognatione, vel adfinitate, tunstas personas necasse se fateretur : poenam legis
Corneliae de sicariis sustineret. r f. 6. Is.
LXI. Multa tamen in his omnibus immu-LXI. L
tarunt posteri. Invaluerat enim Imperatorum ti aevo, ut homicidia S veneficia in Magistrati-hozeid . bus deportatione; in aliis honestioribus poena capitis; in humilioribus denique cruce vel bestiis vindicarentur. Qui in honore aliquo erant positi, veluti Magistratus, principales civitatis
νὶ Inde Deile patet, eur L. r. D. ad L. Pomp. de parricid. eadem esse dicatur poena L. Pompeiae cie parricidis,& legia Corneliae de sicariis. lntelligendum id enim est de iiε , qui remotiores cognatos vel adfines occide rint. Unde non opus est emendatione V. C. Ger. Noodiit, qui Probab. I, it . in prima illa lege pro legis Corneliae de rescribendum putat legis corneliae de parrisidiis. Quin quum lex Cornelia de si eariis etiam parricidas persequuta sit, &, uti paullo antes. Lix. diximus, veterem cullei poenam retinuerit: recte sane & hoe sensu diei potuit, eamdem utraque Iue poenam parricidia esse propositam. '
367쪽
vitatis, Decuriones, deportabantur; L. I 6. D. ad L. Corn. de sicar. eaque de re exstant rescripta Hadriani L. I s. D. de poen. S Divorum Fratrum L. 6. f. 2D. de interd. N releg. Exemplum est apud Luci . in rixaride p. 6 o. T. I. ubi eiusmodi homicida deportatus esse dicitur decreto Imperatoris. Qui nullo erant honore conspicui, capitis damnabantur: L. I 6. D. ad L. Corn. defcar. eoque pertinent, quae de honestiorum poena refert Paullus Recepi. Sent. 23. I. In crucem tollebantur homines infimae sortis, maxime, qui latrociniis dederant operam. Petron. Sa r. p. 94. Seneca 28. I. I S. D. depoen. ubi Tribonianus, abrogato iam a Constantino inter Christianos crucis supplicio, Sogom. Hist. Eccl. I, 8. furcam pro cruce posuit, quod S alibi eum fecisse, notant Iaz. Raevard. Coniectan. Lx6. & Ant. Schusting. Iuri rud.antiqv. Anteiustin. p. so6. Alii ex faece hominum, qui caedem commiserant, bestiis obiiciebantur, Pauli. I. c. unde insignioribus homicidis vulgo pascebantur leones , teste Tertuli. de Spectae. XXII.
Quia cul- mus abrogavit Hadrianus, L. 9 D. adleg. Pomp.
leum b de parricid. quamvis S post eius Constitutionem. g*Ρ ' ceu ex eadem lege adparet, cullei supplicium in usu maneret in locis maritimis. Postea tamen vivicomburium S ad bestias damnatio invaluit. Vnde de sua aetate Paullus Recepi. Sent. V, 24. I. Hodie tamen parricidae vivi exu-t y riseri. runtur, vel-bestias dantur.
ii de nisi. LXIII. Proximum est crimen FALSI. quod testamem S ipsum publico Iudicio vindicatum est. Ε-taria. quidem
368쪽
L B. IV. ΤIT. XVIII. 36 quidem iam antiquissimis temporibus de salso
exstitisse leges, nemo dubitaverit. Sed earum iam pridem periit memoria. Celeberrima est lex Cornelia de falsis , quam testamentariam &numariam vocat Cicero Verr. I, 42. qui S addit, ea non ius aliquod novum constitutum essepopulo, fled sancitum, Ut quod semper malum facinus fuerit, eius
quaesto ad Praetorem pertιneret ex certo tempore.
Quaerebatur ex hac lege primo de eius capite, qui testamentum amoverit, celaverit, eripuerit, deleverit, interleverit, subiecerit, resigna verit, quique testamentum falsum scripserit, signaverit dolo malo . cuiusve dolo malo id factum fuerit, quique sibi legatum, fideicommisisumve adscripserit , quibus omnibus aqua &igni ex hac lege interdicebatur. Uid. Pauli. Reci Sent. V, 26. I. Tale falsum frequentissimum erat Romae. In signatores testamentorum falsorum graviter invehitur Iuvenal. Sat. I. L. Audasii, eius falsi rei, exemplum habes apud Suet. Iul. cap. LXXIV. Si quis non modo falsum testamentum condiderat, verum etiam domi num hereditatis adipiscendae caussa occiderat, accusator non modo publice persequebatur hoe crimen , sed S actionem privatam habebat, ad honorum possessionem, tanquam praemium accusationis, consequendam. Ea actio vocabatur internecini, de qua consule, sis, cuiae. O . L. a. Equidem multa alia casta huc referunt Iureconsulti; sed cave exi-imes , ea omnia ex lege Cornelia esse. De solis enim testamentis illa egit, non de instrumentis aliis. Verum postea variis Senatus consultis legis corneliae poena etiam ad
369쪽
s 68 AN T. RoΗ. AD INsTIT. alia falsa prolata est. Exstat hanc in rem egregi um Vlpiani fragmentum apud Auctorem Collationis legum Mos N Rom. VIII, 7. quo varia eiusmodi SC. recensentur. Statilio enim S Tauro Coss. s prodiit SC. quo poena legis Corneliae irrogatur etiam ei, qui quid aliud, quam testamentum sciens signaverit, signarive curaverit, item qui falsas testationes faciendas, testamen lave falsa invicem dicenda aut consignanda dolo malo curaverit. Deinde Licinio V. &Tauro coss. t) eadem lege condemnari iussi sunt, qui ob struendam advocationem testimoniave pecuniam acceperint, pactique fuerint, societatem coierint, aut aliquam delationem interposuerint. Paullo ante, M. Aurelio Cotta S M. Valerio Messala Coss. A. U. C. Iocc LxXII. statutum 'est ab Amplissimo Ordine, ut si qui coierint ad occisionem innocentum, eadem lege coercerentur. Denique A. U. C.
idemque est. Innui ergo videtur Consulatus T. Staistilii Tauri & L. Seribonia Libonis, qui incidit in annum V. C. I CCLXIlx. vi coniecerunt Pithoeus ad Collat. Leg. Mof Rom. I. c. Cuiae. Parat. C. ad L. Copn. de fass. Petr. Faber Semest. I, 2 s. p. 3 3. & Salmas. ad Ius Attis. XXV. p. 83 .' Vnde falluntur, qui id SC. anno V. C. IOCCCLXXX. L. Nonio Μ. 1nnio Libone Coss. conditum existimant
ρὶ Μ. Licinius V. Consul collegam non Taurum habuit, sed L. Calpurnium. Tacit. Anu. IV. 62. isque Consu latus incidit in annum V. C. IOCCLXXlX. Tib xii XIV. Sed forsan Taurus Calpurnio suffectus est, aut scriba Taurum ex antecedentibua imprudentet repetiit.
370쪽
1Icc Lxxxi. duobus Geminis Coss. eadem lege coerciti, qui ob venumdandum , vel denudandum non remittendumve testimonium su) pecuniam acceperint. Vt adeo plurimis S C. O explicata ad aliosque casus prolata sit lex illa Cornelia. Quare mirum non est, quod
inter DPum S quasi falsum distinguatur L. I. I.
vis. D. ad. L. Corn. de fas. LXIV. Alterum huius legis caput legi Lis a sua
numariae nomine veniebat. Eo cautum fue sia numarat. Vt qui num os aureos ae argenteos adulte-ria.
raverit, laverit, conflaverit, raserit, corruperit, quive numos stanaeos plumbeosque emerit,
cul dubio. Legendum monet Cui acius denuncian dum , vel non denunciandum , remittendumse. I isis putant de hoc loco Herat d. de rer. iudicat. aus. I, 6. Grol. Hor. Spars ad L. vlt. D. de concusson. Salmas. Iur. Attic. XXX. Corm. van Bynhers hoela Obis fero. III, 19. lxὶ Tale etiam est SC. quo cautum , ut eae tabulae squae publici ac privati contractus scripturam Conintinent, adhibitis testibus ita signarentur, ut in summa marginia ad mediam partem perforatae , tri plici lino constringerentur , atque imposita supr linum cerae signa imprimerentur : aliter prolatae tabulae nihil momenti haberent. Pauli. Rec. Sent. V, 2ς. 6. Quod sub Nerone repertum, docet Sue ton. Ner. XVII. Contra ea non ad Neronis temispora , sed ad Tiberii Principatum hoc ius pertiis nere , idque inductum esse SC. Liboniano, existimat P. Faber Semes . I, 2ς. p. I 3. Pluta de hoe signandi modo tradit Cl. Salmasius de modo subser. 9 subsign. testam. XXVI. Ex aliis SC. esisse videntur , quae habet Pauli. Recepi. Sent. κιgς. M. seqv.