장음표시 사용
341쪽
xxxiv. XXXIV. Sussiciant haec de Iudieiis publi-
Qualia cis . Addenda nonnulla de Iudiciis populi, quae ἡ Atia, ' S ipsa Plerumque ad vindicanda crimina com- νάε 'r' parata fuere. Publica enim Iudicia de iis instituebantur criminibus, de quibus certae exstabant leges. At populus iudicabat de quibuscumque, quae ad se detulisset Magistratus, si S in quibus de capite civis Romani agebatur. In primis tantum duo crimina ad populum deferri solebant , Maiestatis puta S peculatus. Sic Maiestatis causiam ad populum dixere ΛIar Cus Coriolanus, Sp. Cassius, T. Menenius, Sp.
Servilius, Ap p Claudius, ct alii. Ob peculatum dies dicta M Camillo, M. Livio Salinatori, P. Africano, M. Postumio S aliis, qualia exempla collegit Sigon. de Iudic. III, 2. X xxv. XX XU. Instituebantur haec Iudicia olimcbes tD Curiatis, ceu patet egemplo P. Ho- iustituta; r tu, cui, quum sua manu sororem interemisset, dies dicta est apud populum, cuius suffragiis liberatus perduellionis supplicium evasit. Liv. I, 26. Cic. pro Milone III. Atqui eo tempore
Comitia non erant alia, quam curiata, centuriatisti Sie de sororis eaede dies dicta est P. Horatio. Liv.
I, 26. Ualer. Max. Vtri. I, I. de homicidii suspieio ne P. Sestio : sed& de vindiciis contra leges datis App. Claudio. Liv. IlI, ς6. de repetundis C. Lucretio. Li.. XLill, 8. de perduellione C. Claudio. Liv. XLI I, 38. de peculatu M. Acilio Glabrioni. Liv. XXXVII, P. & L. Scipionibus. Liv. XXXVIII, τ . L. Postumio. Liv. XXV, de puero ad stuprum pellecto C. Scantinio. Ualer. Μax. VI, I. 6. de vi armata Miloni. Ascon. Paedian. in Cicer. pro Milone p. 33 s. fer . Diqitiam by Cooste
342쪽
riatis multo post a Servio Tullio Rege inventis. Exactis autem Regibus, quum iam Servius centuriata. S postea Tribuni plebis etiam tributa invenissent Comitia: non curiatim amplius. sed vel per centurias, vel per tribus de criminibus civium Romanorum iudicari coepit. Centuriatis eam potestatem dederat P. Valerius Poplicola Cos. qui lata lege sanXerat, ut a Consulum sententiis provocati esset ad populum, Liv. Hist. II, 3. Quae lex deinde etiam inter sacratas repetita confirmataque est. Cic. pro Sext. XXX. Invaluit ex eo tempore, ut demulcta civium Romanorum in Comitiis tributis: tu de capite eorundem non nisi centuria tis , ageretur. Cic. de Legib. III, 4. lii I9. Quam legem Valeriam iterum retulit C. Gracchus anno IIcxxx. Cic. pro Rabir. XXXVI. In tributis Comitiis diem reis di-xxxvr.cere solebant Magistratus minores, veluti Ae-An etiam
diles Curules, Tribuni plebis S Aediles plebis. 3'Cς'i' Sic T. Menenius, App. Claudius, Sp. Servilius, buit. C. Sempronius aliique iudicio oppugnati sunt a Tribunis plebis. Liv. III, 52. 66. lU, 2I. C. Scantinio, Tribuno plebis diem dixit M. Marcellus , Aedilis Curulis, quod filium suum de stupro adpellasset. Valer. Max. VI, i. T. Veturio exconsuli idem negotium facessivit C. Alienus, Aedilis plebis. Dionys. Halic. X. p. 673. Aliud exemplum C. Fundani&Tib. Sempronii, Aedilium
tu) Attamen etiam de eapite Μ. Coriolani in Comitiis
tributis actum esse, nemo ignorat. Liv. I, 3s. Verum id nulla lege aut more per tumultum actum esse, recte observat Car. Sigon. de Iudis. Rom. IlI, s. p. 69ς.
343쪽
342 AN T. ROM. AD INsTIT. lium plebis , qui Claudiae diem dixere, exstat
apud Geli. Noet. Ait. X, 6. Centuriatis autem Comitiis non minores illi Magistratus, sed Consules, Praetores, nonnunquam tamen &Quaestores , aliique Magistratus minores agebant, nisi forte & illis a Consulibus hoc extra ordinem concessum esse, dicamus. Vnde patet, cur T. Manlium in Comitiis centuriatis accusarint Tribuni plebis. Vid. I re. XVI, 2 o. xxxvi I. XXXVII. Dies vero non nisi privatis di- De qui- ci poterat, unde si Consules, Praetores . aliique: E; ,' . ' Magistratus aecusari deberent. exspectandum dieitumi erat, dum Magistratu abiissent. Exempla T. Menenii, Sp. Servilii, App. Claudii, C. Sempronii iam supra vidimus. Uerumtamen contigit
nonnunquam, ut eXtra ordinem etiam, qui
nondum Magistratu abiissent, deserrentur ad populum. Ita dies distus est Scantinio, Tribuno plebis, Valer. Ma X. VI, t. I. L. Flacco, Aedili Curuli , Cic. pro Flacco. Claudio S Graccho Censoribus, Liv. XLIII, I 6. ut alia exempla
xxxviii. XXXVIII. Ceterum ut Iudicia publica ab
Quid tae. accusatione, ita haec populi a DIEI DICTIO-xit diei NE incipiebant. Magistratus enim conscendistin ' dens ro1tra, advocata concione, hoc vel illo die se hunc civem de hoc crimine accusaturum, pronunciabat, iubens simul, Ut eo die reus adis esset. Cuius rei hanc fuisse sormulam existimat Sigonius de Iudic. III, 7. p. 697. APP. CLAV
344쪽
Lin. IV. Τi T. XUIII. 343TATEM DEDE IUS. Dicta die, aut vades
dandi erant in Iudicio capitali, aut ubi demulcta agebatur, praedes, qui reum obiturum hoc iudicium sponderent. Nisi id factum esset, hie in custodia habebatur. Exemplum Caeso. nis, qui vades dare iussus est, est apud Liv. III. 33. M. Postumii apud eundem Liv. XXV, ψ. De praedibus, quos dare L. Scipio non potuit, ideoque in carcerem abductus est, videndus Geli. Nos . Att. VII, I9. XXXIX: Veniente, qui dictus erat, die, Ma XXXIX.
gistratus, iterum conscensis rostris, reum per Citatio, praeconem citabat. Liv. XXXVIII. St. Suet. ς sus 'Tiber. XI. Citatione vero illa facta, vel Magi- :utilaesi' stratus maior intercedebat. Uel reus absens CX- rei. Cusabatur, vel auspicia dirimebant Comitia, vel denique criminis conscientia reus aberat. Saepe , ne accusatio fieret, intercedebant Magistratus, quemadmodum verbi caussa Tribunos ple-
his pro Scipionibus intercessisse, patet ex Liv. XXXUllI, 6 o. Geli. Nodi. Att. VII, 19. Saepe
reus vel morbo decumbebat, vel funere curando occupabatur, vel denique voluntarium eligebat exsilium, S tunc EXCUSARI dicebatur. Exempla sunt apud Liv. III, i 3. XXXVIII. SL. Cic. pro Rabιr. III. Saepe auspicia diem iudicii tollebant, ct tunc simul caussa iudiciumque sublatum videbatur. Sid P. Clodius imbre subito coorto; alius vero, nescio quis, observato de coelo vitio, liberatus est. Liv. XL. 42. Sin contumacia conscientiaque criminis
sese haut sisteret reus: statim ei pro arbitrio Magistratus poena irrogabatur.
345쪽
44 AN T. RoΗ. AD INsTIT. XL. Vbi vero te stiterat reus sequebatur ACCUSAI IO quae intermistis diebus tererat repetenda. Nihil haec accusatio ab illa in Iudiciis publicis differebat. Afferebat acculator certum crimen, idque testibus, tabulis, aliisque argumentis probabat. Sigo n. de Die. III, 9. Addenat tamen an singulis accusationibus poenam vel mulctam, quam pro arbitrio dicebat . eaque ANQUISI Ilo adpellabatur, cuius
haec fuit formula : OU AN DO IGITUR HAKC. OUA E DI xl. FECISTI, OB EAS RES EGO MULCTAM TIBI DICO. Idem
IlI, Io. Saepe tamen contigit, ut poena primma accusatione dicta, altera tertiave vel mitigaretur, vel exasperaretur. Sie in caussa Cn. Fulvii a Sempronio , Tribuno plebis, initio pecunia tertia vero accusatione capite anquisitum est. Liv. XXVI, 3. XLI. Persecta tertium accusatione, Idem, qui diem dixerat Magistratus, rogationem scri piam promulgabat, in qua S crimen , S poena mulctave comprehendebatur. x Εa rogatio
promulgata manebat per trinas nundinas, non secus ac leges, ut populus vel plebs, adproban-dane, an abroganda esset, secum post et accuratius deliberare. Haec autem promul Latio
adolescentum plebisque conviciis vexari. Vnde Gracchus , Tribunus plebis , negabat se passurum, ut caulissam diceret P. Scipio. Tantum enim virum sub rastris stare , Θ praebere aures adolescentum conviciis , popu. D Rom. magis deforme, suam jpsi esse, Liv. XXXul l .sa. x Neque enim permittebant leges, ut Poena cum
346쪽
Iuuictum vero populi de illa MULCTAE POENAEVE CERIATIO dicebatur. Cic. de Leg. II t. 3 auum Magistratus iudicassit, IRRΟ-
GASSi TUE: per populum MULCTAE POENAEUE CERTA Tlo esto.
X LII 'l eritis nundinis accusator denuo in xt it Rhirostra conscendit, citatoque rursus reo, quar- defensio. tam accusationem instituit, eaque perfecta, PO- testatem reo fecit caussam dicendi. Tum vero aut ipse reus, aut pro eo patronus luculenta Oratione non modo crimen diluit, verum etiam virtutes rei commendavit, nihilque, quod populum vel plebem ad misericordiam flectere posse videretur, praetermisit. Exemplo est Scipio, qui iussus dicere caussam, sine ulla criminum mentione, orationem magnifieam de rebus a se gestis exorsus est. Liv. XXXVIII. st. Addenda est Ciceronis Oratio pro C. Fabiario, perduellions reo, eX qua, quae defensionum eiusmodi fuerit ratio, satis elucet. Ceterum , audita illa defensione, in certam diem Coinmitia vel tributa vel centuriata indicebantur, 33 quibus plebs vel populus de caussa ferret 1ii Magium. X LIII. Interea rei varia sibi circumspicie- x Lur.
hant praesidia. Modo enim cum Tribunis age-Αuxiliabant, ut intercederent: Geli. Non. Ait. VII. I9. yς xuin modo Augures clam permovebant, ut tristi quadam ist) Tributa Comitia ipsi indieebant Tribuni plebis:
centuriata Magistratus maiores. Si ergo Tribuni plebia capite anquirerent, centuriata Comitia a Praetore postulare consueverunt. Liv. XLIII, I 6.
347쪽
3 6 AN T. ROM. AD INSTIT. dam obnuntiatione dirimerent Comitia: Liv. XL, 42. modo ab ipso accusatore , ut diem produceret, inceptoque desisteret, impetrahant. Sigon. de Laee. III, I . Si nihil horum procederet : solum reliquum erat populare auxilium. Hinc ipso Comitiorum die sordidati ac barba capilloque submisso prodibant cum propinquis, clientibus S amicis, S singulorum Civium amplexi genua, rogando preri sandoque essiciebant, ut absolvere suo suffragio se dignarentur. Idem faciebant cognati , amici, clientes. Vid. Liv. VI, ΣΟ. XLIlI, is. Appius Claudius tamen, Vt id faceret, adduci non potuit. Liv. III, 6 I.
XLIV. Adpetente ipso Comitiorum die, ubi vel populus in Campum Martium, vel plebs in Comitium confluxerat, Magistratus, qui diem
dixerat, denuo reum per praeconem evocabat.
Tacentem S iudicio se subtrahentem per cornicinem ante aedes S in arce citabat. Varro de Lingua Lat. V. 9. p. 44. Vbi ne sic quidem sui dabat copiam: statim ei sciscebatur exsilium. Exemplum Postumii est apud Liv. XXV, q. Aliud Fulvii apud eumdem XXVI, 3. Praesente vero reo, Magistratus populum vel plebem incenturias tribusve discedere, S per scribam reeitari iussit ROGATIONEM , veluti: ROGO VOS, VELITIS IUBEATISNE VT M. TVLLIO AQUA ET IGNI INTERDICATVR, OVOD FALSUM SC. RETVLERIT, QUOD CIVES ROMANOS INDICTA CAUSSA NECANDOS CVRARII 8
Cic. pro DomO XVIII. XIX. Eo facto populus vel
348쪽
plebs mittebatur in suffragia, ita, ut singulae
centuriae, vel tribus, per Pontes in septa transinirent, S ad pontes tabellas, sententiam suam complexas, custodibus darent. Qui reum condemnatum volebant: tabulam reddebant, cui
inscriptum V. R. id est, et ii rogas. Qui absolutum malebant: alteram, in qua erat A. id est, antiquo. Denique diremtio numeratioque fiebat suffragiorum , eodem modo , quem su pra inter legislationis ritus deseripsimus : &tunc, quod plures scivissent centuriae, vel tribus , ratum habebatur, statimque vel mulcta, vel poena a reo exigebatur, vel absolutum illum esse, pronunciabatur. Liv. XLIII, I 8. Cic. pro Domo XXX. XLV. Et haec quidem suit Iudiciorum pu-XLV. Leablicorum populique ratio. Iam nihil superest, gς . Iu
quam ut leges de Iudiciis publicis, quam Impe. ζ α ρ'
rator hoc titulo explicavit, ex Antiquitatibus illustremus, quamvis id non persunditorie iam laetum sit a Car. Sigonio de Iudic. Π, I 6. stqv. XLVI. Maximum crimen, quod a cive Ro- XLVI. mano admitti poterat, erat MAIESTATIS, quo nomine veniebat; quidqaid adversus populum
manum, autsecuriIatem eius, comm Fum fuerat: Vl-Plan. L. I .f. I. D. ad Leg. Iul. Maies. aut, ut Cicero de Orat. II, 39. describit: Maiestas est amplitudo
ac dignitas civitatis. Is eam minuit, qui exercitum ho-sibus populi Romani tradidit .Et Partit.orat. XXX. Maiestas es in Imperiis atque in omni populi Romani dignitate, quam minuit is, qui per vim multitudinis revi ad seditionem vocavit. Auctor ad IIerenn.LI, 12. Maiestatem is minuit, qui ea tollit, ex quibus rebus ciavitatis
349쪽
348 AN T. ROM. AD INsTIT. vitatis amplitudo constat. Et paullo post: Mai
flarem minuit, qui amplituuinem civitatis detrimento adscit. Quaecumque ergo aut populo aut Magis ratibus directo factae erant iniuriae, quaeque vel dignitatem , vel securitatem populi Romani laecere videbantur: ea ad Maiestatis crimen pertinebant.
XLVII. Primam de Maiestate legem ipse
Romulus tulisse videtur, quippe qui, teste Dionys. Halic. Antiq. II. p. 8 . proditoreS, tanquam Diti consecratos, a quocunque occidi permisit. Postea S in XII. Tabulis cautum est, ut si quis in urbe coetus nocturnos agita se set, capite plecteretur, Porc. Latro Deciam. adv. Catilin. cap. XIX. in iisdem Tabulis lex exstabat:
QUI HOSTEM CONCITAVERIT, QUIVE CIVEM HOSTI TRADIDERlT, CAPITE PUNITOR. L. 3. D. ad L. Iul. Maies. Et
inde fastum videtur, ut postea inter crimen Ma
iestatis S perduellionis distingueretur. Σὶ Paullo Post
lαὶ Perduellis veteribus erat hostia. Uarro de tangu. Lat. Iri l. p. 32. Fest. voee meis p. 297, L. 23 . D. GVS. Duelium enim idem priscis ac bellum. ειν vero habet signifieationem intendendi. Menag. Amoen. r. p. 322. Hinc perduellionis crimen admisisse di. eebatur,qui erat hostili in Rempublicam animo, L. OD. D. ad L. Iul. Maiest . quales erant Iunii, Vitellii, Aqui. Iii, in quos animadvertit Brutus. Liv. II, 3. . s. Quamvis paullo latius antiquis acceptum videatur perduelis Itonis vocabulum, ita ut omnia atrociora crimina, contra civium libertatem securitatemque publieam adis missa, denotaret, ut patet exemplo P. Horatii apud Liv. I. 26. Si quis non quidem hostilem animum adversus Rempublicam ostenderat, sed tamen aut seeuritatem, aut dignitatem populi Magistratuumve laesula dicebatur, ia Maieitatis erat reu .
350쪽
Lia. IV. TIT. XVIII. , 3 ppost lata Lex GABINIA, incertae quidem aetatis , a sed satis tamen, ut videtur, antiqua, qua
cautum est, ut qui coitιones vllas clandestinas invobe consavisset, more maiorum capitali supplicio mutactaretur. Porc. Latro l. c. Ex quo patet, Gabinium illum, quicumque fuerit, ea, quae Leges XII. Tabularum de coetibus nocturnis statuerant , ad quoscumque alios, adeoque etiam dium nos, transtulisse. Accessit postea A. V. C. IIcLir.
C. Mario quintum Consule, Lex APPVLEIA. rogata a L. Appuleio Saturnino, Tribuno plebis seditiosissimo, ut vis in urbe facta seditioque vindicaretur, adversus C. Norbanum Quaesto rem. Cic. de Orat. II, 49. Eodem exemplo A. V. C. IIcLXi I. Q. Varius, Sucronae in Africa natus, ct inde Ibris dictus, Tribunus plebis, tulit Legem Variam, qua quaeri iubebatur; quorum dolo malo socii ad arma ire coacti essent. Valeri Max. VIII, 6. 4 III, 7. 8. Cons. Appian. de Bello Civ. f. p. 6 32. edit. Toli. qui historiam omnem huius legis adcurate persequitur. In eo tamen errat, quod pro Uario, legis auctorem finxit Valerium, quamvis id etiam Schiltero visum sit. Cons. S Ascon. Paedian. in Cic. pro
XLVIII. Sed multo severior illis antiquio- XLVIII. ribus fuit Lex CURNELIA, non multis post L Cor
anai eadem a J An idem forte Gabinius hane legem tulit, qui &
tabellariae fuit auctor quippe A. V.C. II cx t v. Cn. Calia
purnio Pisone & M. Popilio Laenate Coss. Tribuna. tum gessit ' ita visum coniunctissimo Gundlingio in Diss de crimine Maiest. I. 6. p. 6. Sed id quidem divinare , quam adfirmare, licebit facilius.