장음표시 사용
11쪽
. & melius ita interpres conuertisset. Ex iis est de quo maxime quaestio existit.Siquidem Graece est F-. Sic quoque non obscura est eius rectitudinis difficultas.JIn elix eius successus.Grqce enim est, τι Aν-xθύμωτον Cohaerere. J Graece ἐικῶσει- , accommodatum, familiare esse. Sufficiat. J Ἀ-ις ω , sufficit. Vel dormisse. J Graece
mimi θεοτωρ καλως ω τ . bene dormisse, conuertendum erat.
Soporem. J somnum, V - , propter interpretes alios, qui κῶ soporem interpretantur.
1'Onte fantis, si talia purgentur , qualia purgara opor
tet,confeyrict facile perunt:sim minus, contra accidiri
Itidem ct vasorum vacuatio si talis stat qualis fieri
debet, constra, ct leuiter ferunt: sin minus,contra. Habere itaque rationem oportet oe regionis, ct temporis, ct aetatis, ct morborum,in quibus oportet,aut non. IIIppocrates in hac sententia, exemplo ab iis euaeua.
tionibus quae sua sponte atque adeo natura ipsa fiunt, sumpto monstrat, quales humores medicum vacuare oporteat. De qualitate enim eorum quae vacuantur , Galeno etiam in Commentariis teste, Hippocrati sermo est,&minime, ut nonnulli censent, de quantitate. Qualitas auis' ' tem quae Graecis πιι,κρ dicitur in praesentia nihil aliud significat, nisi differentiam , aut speciem humorum coris ruptorum, ac corpus infestantium. Quare quod in praesenti Commentario Galenus muτστα, & sequenti πισο τ v
12쪽
Ap HORIs M. II. seat, id ipsum libro quarto de Tuenda sanitate ἰδε νε πλίαρ nominat : ubi ut medicus in alui deiectione πρύς τε τευα τῖ ἐκκυ - πλωνα νο δ' ramo, ad redundantis succi copiam, pariter & speciem respiciat, hortatur. Significare autem ποιήτητα , hoc est, qualitatem, interdum idem quod differentiam seu speciem , testantur euidentissime quae scribit libro secundo de Sanitate tuenda capit. 1O.Gale
&c. Qualitas vero seu differentia snam & haec utroque mindo appellare licet velocitas tarditasque motus sunt. Vnde omnibus perspicuum sit, errare eos toto coelo, qui per qualitatem solam humorum caliditatem , frigiditatem, humiditatem aut siccitatem , atque adeo nudas earundem qualitates esse intelligendas censent. Nam si easdem hoc loco qualitatis nomen significaret,iemere vacuationis mentio fieret: quum qualitas ipsa si sola fuerit plus aequo aucta & intenta, non vacuationem, sed alterationem requirat. Hinc etiam constat eosdem non recte accipere pur Purgati gationis Ofinitionem, quam in Commenta. assert Gale - nis defininus , humorum κατα- ποι-των, hoc est, qui qualitate molestant, inquiens esse vacuationem. Siquidem per z 'hai qualitatem humorum , solam caliditatem, frigiditatem, nuntiditatem, aut siccitatem eorundem intentam intellia gunt: quum tamen constet Galenum hoc loco loqui de humoribus, qui aucti immodice iustam sibi proportionem
sanguini inculpato componendo necellariam excedui: quos non alteratione, ut qualitates intentas, sed purgatione potius sanare oportet. Vt certe, πιιisue Galeno non sit diuese non disese a n*MVμια, qua accidit, eodem libro I 3. Therap. meth. RG a teste, ubi flava bile, vel atra, vel pituita, vel serosis h V moribus corpus refertum fuerit. Qualitas itaque humorum impra sentiarum non solum calidiores, frigidiores, humidiores, aut sicciores factos, verum etiam immodice auctos humores significat, quos hoc nomine per purgati nem educere oportet: cuius quidem si solae qualitates i tentae forent, nullus usus futurus esset, utpote quae altera etione , ut dimim est, sanari atque ad mediocritatem reduci deberent. Qualitatem vero hoc ipsum quod diximus si.
13쪽
ignificare, in primis testatur Galenus, qui libro A.Aphoric
Commenta. 2. sic scriptum reliquit πλεο-s
dicitur , qualia oportet, redundantiam eorum quae qualitate qgrotantem in estant, significat. Et qualitatem hoc loco significare humorum corruptionem, quae nihil aliud est nisi cacochymia, clarissime docent quae Galenus lib. 3. Prorrhetici Com.18.scribit,in uiens: - εκκεν - Da τυπι τα Atio θαο- ανα, ξαροις γίνο cum excerni contigerit quae deprauata de corrupta sunt purgatio fit. Quid multa H ippocrati de Galeno interdum qualitatem denotare cacochymiam,quantitatem vero plenitudinem seu plethoram, ex multis etiam aliis Galeni locis sit euidentissimum, eo praesertim qui est libra. Aphoris. Comment. 23. ubi ita scribit , ῶς amoma
pro humoris ratione qui corpus infestat, vacuari oportet, ita& quantitatem humoris molestantis multitudini comguere decet.Pei haec enim verba squalitatem euacua re oportet 'palam significat, se non loqui de caliditate, frigiditate,& similibus qualitatibus utpote quae vacuatione non egent, sed de humoribus potius,qui suam proportionem ac medio critatem excedentes purgationem requirunt, perinde atq; ubi ex quo omnes aucti sunt evacuationem. Cuius i ei testis est Galenus lib. Σ.Aphor.Commen .i7.sic scribens,nlaxeo ἡ
pliciter Hippociates dicere consueuit, quando humores annes ex aequo uacuantur: purgationem autem, quando ii qui qualitate molestant. QSalitatem autem signincare sp elem humoris molestantis, solo clarius.monstrat Iocus G leni, qui est in 6. Aphoris.Commen. it. ubi inquit,t τωκ
morrhoides sanant eiusmodi mala, verum etiam qualitas ipsa eius quod vacuatur, hoc est, species etiam humoris qui vacuatur. Quasi diceret Galenus, Haemorrhoides haec mala non solum saniant quia vacuant, veru metiam quia talem hi morem vacuant,qualis educi debet, nempe melancholicum,
14쪽
APHORISM. II. . II qui malum boc procrear. Et libro .Therap. method. p. p. ubi ex professo de purgatione agit,diserte dicit, a Von ιν ui
in redundati a vitiosorum humorum conuenienter suscipi. Quare abunde nunc ostensum est, qualitatem in praesenti aphorismo significare speciem humorum redundantiam, atque adeo corruptorum, & corpus infestantium: quorum tantum fieri euacuationem oportet,& non aliorum. Recte igitur praπipit Hippocrates hoc in aphorismo, qualitatem ac specie in eorum qui vacuantur humorum esse consideran dana, ne scilicet probi & inculpati humores pro prauis ac noxiis, magno aegrotantis malo educantur. Inquit itaque, Perturba
s In perturbationibus ventris, J hoc est, deiectionibus per xi0 Iς xi inferna. Venter enim qui Hippocrati Mix dicitur, hic pro aluo capitur. Alias ventriculum etiam significat, ut alibi ubisiuia copiosius commemorauimus. Et vomitionibus sua sponte sactis. J Quibus verbis palam innuit, se non de omnibus sponte i perturbationibus alui, & vomitionibus loqui,sed de iis tan- ciae. tum quae sua sponte, hoc est, citra medici operam fiunt, Galeno libro .apho. Commen. 2.tcste ab ipsa nimirum expultrice facultate,quae Natura interdum,Galeno lib. r. de Sym- NM -ptomatum cau.cap. authore, vocatur. Hinc est quod omnes etiam vacuationes ab eadem factae, naturales dicantur. Cuius rei testis ei it Galenus, qui in libro contra sutianum, in tale,. eum scribit modum: Nos quoties alicui nullo sumpto me- dica mento vomitus accidit, aut multa inferior euacuatio, siue ea per intestina siue per uterum fiat, huiusmodi omnia natura facta elle dicimus:vel a natura, vel naturaliter. Si ta-
lia purgemur qualia purεari oportet.J hoc est,humores qui
corpora molestant. Confert, & facile serunt.J H G-μυνυς, Ἀμπόμμι κHavmrer, ait Philotheus..uibus verbis palam sententiam nostram confirmar,nempe Hippo eratem & Galenum hoc loco de cacochymia loqui, quam Cacochy- quidam perperam prauam humorum qualitatem interpre- mi tantur , quum sit potius vitium succi, aut vitiosus succus. Neque enim in cacochymia solum existit qualitas praua, Verum etiam quantitas, seu humoris redundantia, ut alibi fusius monstrauimus. Nam quum cacochymia sit unius hu- Lib. 2. P
15쪽
una adsit qualitas necesse est: quum alias naturam e & viti
sus succus dici commode non pollet. Omni itaque cacoch miae est praua qualitas coniuncta : sed non vice versa, omni prauae qualitati coniuncta est humoris redundantia. Siquiadem non raro eiusdem sola qualitas intenditur, mediocritate substantiae manente. Quod confirmat grauissimus au- thor Galenus , qui libro 3.de Teniper.cap.f. scribit, Animal
bifariam calidius fieri, vel quod plus calidorum succorum
sit sortitum, vel si, calidiores eos h. beat quam antea. Et ea
dem ratione bifariam etiam frigidius, vel quod plures illi succreuerint frigidi succi: vel quod eorum mediocritate
' non mutata sola qualitas sit intenta. Sin minus. J scilicet vitiosi humores vacuentur. Contra accidit. J hoc est, nocet, & difficile ferunt aegrotantes hanc vacuationem , quod nimirum utilis humor deiectione aut vomitione educatur. Hactenus Hippocrates de iis quae sua sponte, atque adeo a natura ipsa fiunt vacuationibus egit, easque bonas essed ' cuit, quas aegrotantes facile serunt, utpote quae infestantes humores expurgant. Contra prauas, quas difficile ferunt.
utpote quae non id quod infestat, sed aliud quippiam va-
Mi0 cuent. Nunc de euacuatione quam medicus molitur, ve 25 2 ba facturus, hortatur ut eadem sit eorum quae corpus no- . strum molestant. Nam quum medicus in artis operibus ea quae a natura fiunt studiose imitari debeat, hoc quidem unice curabit, ut in singulis morbis tales vacuet humores,quales quum in iis quae sponte fiunt vacuationibus excernun- Vasiorum tur, prodesse constat. Inquit igitur , f Sic & vasorum va-V-ςuδIio. cuatio, J quam ille κονευγesu vocat , s si talis fiat, qualis fieri debet, confert & leuiter ferunt.J Per vasorum autem
vacuationem, omnem vacuationem , Galeno in Commentariis teste, Hippocrates intelligit: sic ab euentu illam nominans , quod nimirum in singulis vacuationibus inania fieri vasa accidat. Quare hoc loco generatim de omni vacuatione loquitur,quod libro quarto aptior. Commentar. 2. Galenus etiam palam confirmat. Sin minus,contra. J Quo rum quidem verborum is est sensus, quem paulo ante expressimus. Caeterum in fine aphorismi Hippocrates praecipit , in vacuationibus ipsis rationem esie habendam regionis , temporis, aetatis, & morborum: idque duplici ratione. Prim
16쪽
Primum, ut per haec ipsa humores qui retrocesserunt, de non aequa portione per uniuersum sunt diffusi corpus, di- dignoicamus, quemadmodum Galenus copiose in Commentariis docet. Secundo, ut sciamus quando nobis sit euacuandum,aut minus. Siquidem in frigidis tum regionibustum temporibus minime vacuare oportet, nisi id ipsum ingens necessitas postulet: quod tum corpus antea satis frigidum magis refrigerabitur. Quare si omnino vacuandum erit, parce id ipsum faciamus oportet. Sic etiam in calidis locis & temporibus tuto vacuare nobis haud licet, quod scilicet tum natura ipsa exusta, aestuque dissoluta, evacuatione magis dissoluetur. Similiter sentiendum de aetatibus δc morbis, quod in iis etiam omnibus vacuare haud liceat , ut susius capite vigesimo nostri Compedij seu Isagoges diximus. Praeterea particulam hane, t In quibus oportet, aut non. J Galenus abunde in Commentariis explicat, ut nostra expolitione non sit opus.
Hippocrates siquidem euacuationem. J Conuertendum
erat, omnem euacuationem.Graece enim Ἀπpha rustaπασαν κε ωοιιν . Si igitur pituita redundet. J Ex hoc loco satis liquet , quod supra etiam monuimus, in cacochy- In κι- mia humorem non solum io qualitate, ut verba in scholis nostris usurpemus, veru metiam in quantitate peccare. hq QVNam quum promiscue iis duabus vocibus, πλεο se de , ἔλλ s et utatur Galenus, aperte significat nihil referre siue abundare , siue in semire pituitam dicamus, quum primum sine secundo accidς re haud queat. Siquidem quantitate humoris culpata existente , nequit esse inculpata ei undem qualitas. Si non regurgitauerint. J ὀ κζcων-α ωτιργων, si non intro redierint. Est enim α πωτις propri quan-go post exundationem aqua ad mare reuertitur, ac reciprocando. subsidit. Quare idem sis nificat quod αναπωσις, quodscilicet tum mare aquam rebibere videatur. Galenus ad humores transtulit, qui reciprocando ad intericira corporis recedunt.
17쪽
iathletarum summe firma corporis conseitutio nes periculosae,si ad extremum progressae fucrint, neque enim eodem in stitu conplere possunt, nes intc quiescere. Dum vero a quisunt, iam in melius proscere haud possunt. restat igitur υt D: deterius vermgant.His itaque de causis Frmam constitutionem sine mora siluere prodest , ut rursus orpus refici incipiat. R eque vero extenuationes ad summum progressi oportet: periculosum enim: sed prout fuerit natura eius qui perstret,eousque progrediendum. Pari modo euacuationcs ad summum progressa, periculUAE. Et vicissim refictiones summa periculosae.
, periore sententia Hippocrates monstrauit, 'uales hu-
mores medicumvacuare conueniat.Nunc vero de quan
titate seu plenitudine illi sermo est. neq: enim hoc loco, v QR dxi praecedenti etiam dictum est Comm. ur aliud quam τε Κ - Α' κλob: significat. Athletarum autε exemplo doce immodicam plenitudinem esse periculosam,atq; adeo sine mora soI-uendam. Caeterum in firma athletarum c5stitutione soluenda idem monet Hipp.ne utamur extrema extenuatIone. Id ipsum enim periculo haud vacat. Ad extremum dictionis, immodicas tum vacuationes tum resectiones damnat. Por
18쪽
erit per γνμινατικὸς non eos qui quomodolibet exercentur, sed eos potius quorum hoc studium est, Vt athletico robore γνιι, ι- eontra aduersarios exercendo sese muniant, esse intelligen--du dos. uod in Comm.Galenus aperte docet,& in lib. ad Tra- sybulum, ubi praesentem sententia incitans , in cum scribit
pora nunc te inteli i Sere oportet, no illa quae quomodolibet
exercentur, ut sunt fodienturna, remigant tu, metentium, aut
quidpiam aliud ex naturalibus hominum operibus facientium, sed illa quibus hoc ipsum studium est, ut athletica visese contra aduersarios in lucta exerceant. Philol. etiam γυμνασαρ hoc loco ἀθλητα4 interpretatur. Ex iis igitur perspicuum est γυμνασιω in idem hoc loco significare quod τι mis . Hinc est quod nos conuertimus, Athletarum. Siquidem horum unicum hoc est vitae institutum, ut luctando alios vincant atq; deiiciant. Quare cibis multis plurimumq; nutrientibus,corporis robur atq; molem sibi parare studet. Quod dum summo studio faciunt, tantam humorii copian coaceruant,vi periculum sit ne per illa rumpantur vasa, aut calor nativus extinguatur, quemadmodum Galenus copio siti, in libello de Firma assectione docet. Vt ea de causa rectissime dictum sit ab Hippocrate, summe firmas athletam sumς εμ constitutiones esse periculosis.Summe autem firmas constitutiones diximus, quae Hippocrati ou υτ' ἄκραν ab Isare vo- cibis, 'cantur. sic enim interpretatur Cicero, ut κ sis iu- ' 'firmam constitutionem seu affectionem. Galenus etiam in
libro ad Thrasybulum inquit, obfix M' ὸκ μ αλ- 1μ, νοχουσα die, Euexia nimi aliud est quam firma seu bene consti
tuta affectio. μενιμπ Di. Hexis est aflactio Mnabilis & perpetua. in eo libello quem inscripsit, Exhorta
τω Ataeeiny, ait. Caeteriim quum duplex sit firma assectio, una salubris& naturalis, altera cum adiectione Athletica, duplex non simpliciter vocata firmam constitutionem seu affecti
nem periculosam esse tradit Hippocrates, sed ea potius quae est
19쪽
est α τῶν οῦ ω γυμνασιῶν. Inter firmas autem athletarum affectiones eas maxime tanquam periculosas damnat, quae ad
eine mi m rogredi untur, hoc si in quibus vasa ipsa humoribus fic expleta sunt, ut plus citra vitet discrime capere haud possint. Quare non ab re dixit Hippocrates, athleticam fi mam constitutionem in eodem statu cosistere non pos,nec interquiescere, sed necessario in deterius vergere. Causam abunde in Commentariis Galenus exponit.Proinde quod ad n bonam valetudinem attinet,palam est,nullum genus homi-
Athlexλxv, bψ' - athleta iv.Ita ut Galenus noster in libQiziziam, lapaulo ante citato scitissime dixerit, Athletas vocatos et ouasi, id est miseros. Quo quidem in loco nathletas inuehitur. tium igitur athletae tantam sibi studio
molis corporis contraxerint humorum copIam, ut ex Rμφ' t: si unum sectione in.Sed ut moduetram Ia vacuatione ob
mm Aica vacuatio non sit minus immoderata expletione
20쪽
ne Inseripsit,saest. Sed cum hoc loco dicat Hippocrates, in exte oua e canuando corpore non esse ulterius progrediendum quam vires t m. usque ferre possint, mirabitur quispiam,qui fiat ut Galen. non raro ad animiusq; ad animi defectu vaeuet.Quod certe dum facit, parum ad dςliqui vires ipsas respicere videtur.Hic Antonius Musa Brasauolus in v δῆμς suis quos in Hipp. Aphorismos coscripsit Comentarias respondet Calenum animi deliquium non includere, sed excludere. Quae quidem ad praesentem interrogationem responsio quamst a Galeni sententia aliena, notius est fere qua quod a me demonstrari debeat. Quum enim Galen.docet vacuatione usque
ad animi deliquis fieri debere,de ea quide loquitur quq animi deliquium affert. Id quod uno aut altero loco ostendisse sum .ciat.In lib. s. The.meth. de curatione synochi agens, ita scri
ρα Auυαμ1, Ausero itaq: ab homine eousque de industria sanguinem,quoad animo linqueretur, maximu plane ubi valetes vires sunt cotinui febris remediu. Ex quibus Galeni verbis manifesti stimu fit eum animi deliquium non excludere.ait enim. δε - θυμ- εστιγονεοθαι, ut animi defectus succederet. Si autesuccessit quomodo exclusa fuerit non video. Praeterea in libello de Curadi ratione per venae sectione in ardentissimis febribus ti animi deliquiu,usq; consertim vacuandum esse hortatur. Haec verba aute mxti vel μπορνμας, Haec Veris non excludere animi deliquiu quae paulo post ibide sequutur, b ,- ni satis couincunt.Sunt aure eiusmodi, Novi ex iis quos lanecessario 'disse τη λ rosums , exanimi deliquio refrigeratos. Si ex . ue. quo animi deliquio Rerut refrigerati igitur in idipsum inciderui. modo M. Si vero inciderunt in deliquiu animi quomodo fuit exclusum3 cipienda. Quare omnibus nunc esse perspiculi censeo,Galenu in praedictis vacuationibus minime animi desectu, ut nonulli putant. excludere. Utcuq; aute is vacuatione eam quae animi deliquiuadseri,in ardetiss.sebribus,maximis inflamationibus,& vel, mentissimis doloribus,Comm.I 3.I. sectionis Aph.admittat,tamen idipsum non facit nisi viribus valentibus 8c intepris.Pr inde in loco paulo supra citato inquit, Alti, c. Et in si in Lb.de Curatione per venae s One,u κέ ναν ἀν nib. viret Lin Mur,virium robore inspecto.Non est igitur cur quispiam haud Galenum vires negligere existimet, dum vacuandu docet, di flexit.