장음표시 사용
111쪽
snem IV. Seculi, tribueretur. Porro cum ratIones a Merato addudue in notis ad Gavant. Sec. U. Cap. XX. Breviarii Rom. in eorum , & quidem probatissimorum Scriptorum , sententiam me adduxerint , qui S. Athanasitim faciunt illius Symboli auctorem, convenientia illa verborum sententiarumque ex eo dici potest orta, quod ad Philastrii manus, Romanum Imperium , in quo disteminatum iam erat illud Symbolum , Peragrantis, pervenerit, atque eX eo, ut Trinitatis Fidem, quam ipse ubique Terrarum praedicare satagebat, clarissime Complectente , ea, quae in opere de haeresbus occurrunt ,
112쪽
CIRCIΤER ANNUΜ CHRISTI CCCLXXXVII.
E Os inter uberrimos fructus , quos Brixianae Eeclesiae S.
Philastrius attulit, commemorandus inprimis est, eius in castitate morum, in doctrinae puritate, in Episco . pali sede proximus Successor, S. Gaudentius, qui aeque ae Philastrius, ingenti Episcoporum numero , quos aetas illa tulerat , doctrina, & moribus praestantium , ad unis gendus est, atque illis comparandus Provincialibus Episcopis, quorum egregiam vitae rationem Ammianus Marcellinus de scripsit r . Hunc Philastrius exemplo adhuc iuvenem foveiarat , doctrinaque imbuerat, sacraeque militiae verisimiliter ad seripserat ; iccirco Philastrii laborum partem se vocat , in saepe laudato de Philastrii vita Serm. Cuias is esset, ince tum ; domicilium tamen hac in Urbe habuisse, videtur non dubitandum; tum quia eamdem vocat: Urbem nomism, ita in Praef. ad Benivolum : sicut honoratorum nostra Ursis , ita etiam Dominica plebis, Domino annuente , ignissimum eaput es itum quia enumeratis Philastrii, quibus Christianam excoluerat Ecclesiam, laboribus, se quoque appellat : partem ejus operis minimam; tum denique quia, longa cum illo consuetu dine, Brixianis cognitae probabiliter fuere atque perspectae singulares dotes , quibus promeruit, ut adeo vehementissime ab iis ad Episcopatum expeteretur. Peragrabat ipse Religionis caussa orientem , quando Phila- strii mors incidit. Moestis de praeclarissimi Episcopi obitu Clero , & Populo , ac valde de alterius subrogatione solicitis a , D a cum
δε--Matisnem Antistitum quo mila γοωincialitim viverene, tenuitas edem in ,- parcissi- , vititas etia- im mentor- ,--percilia hae iameia , 'metuo Numin. . veri qua ejus ι .'purri commu au , O verecundor. Anti Mareeli. Rerum gestarum lib. 13 Antiquitur ex ipsis vel Presbyteris . vel Diaconis propriae Ecclesiae debebat elisa Episcopus . cui praeficiendus erat , ut iacilius in eadem relideret. vid. Thomasilin. de vet. di nova DiscipL par. II. lib. I. cap. 36.
113쪽
Cum nemo fortasse ex Brixiano Clero haberetur dignior , qui Philastrio lassiceretur , eorum oculis absens obver1atur Gaudentius. Quocirca, votis invicem collatis, Episcoporum viciniorum accedente sustragio , & inprimis Ambrosii Praesulis Mediolanensis & Metropolitae 3 , iureiurando statuerunt, nullum alium se accepturos Episcopum praeter Gaudentium. Onus ergo illud statim per legationem , & ep stolas ei
Osterunt; at cum Brixiae degens , eximiae animi moderationis praeclara prae tulisset exempla , rati sunt Brixiani, sore ut ipse obluctaretur. Quamobrem occurrere cuicumque impedimento volentes, Episcopis orientalibus supplices dederunt libellos, ut Gaudentio relii tanti communionem denegarent Α . Neque conceptus timor eos fefellit, nam primo strenue renuit , ecclesiasticis deinceps minis perculsus, Episcoporum tandem voluntati obtemperavit , ac opportuno tempore, Brixiam venit, ubi est usa omnium aetatum, atque ordinum, gratulantis Urbis, multitudine, ut credere par est, exceptus, in huius Urbis Episcopum, florenti adhuc aetate, a S. Ambrosio consecratur 3 . In ornanda ac provehenda Provincia solicite statim incumbit . Primum doctrina atque exemplis Cives instruere, atque Paganorum , aliorumque pravorum hominum reliquias, Antccessoris vcstigia premens, funditus extirpare , & ficiem rectam & castos mores inserere instat . Feliciter ei cessisse labores dubitari nequit nemo enim
avertere oculos poterat a sanctissimis novi Episcopi exemplis,
nun . s. AliManto tamen extraneus eIigi poterat , uti uix inius de Philastrio. Is etiam aut usus , ut pones populuin , & Clerum Urbis , non autem Parocrualiuin ruris es.set Episcopi electio , quae annuntiabatur P pulo de eo suggei u , in quo Evangel mincantabatiir , teile Thieriis in Gallica Dillert. de Pulpitis cap ι . pag. m. o De Episcopo a Clero , Popillo. ex petito , & eligendo vicinio: ex Epi copi -
.iicium ferre debebant . Coiisi ii tuis autem Aletro; olitis , praec 'Dia eorum fuit cura . ut cita a eorum contentum non fieret eleelio , cirrave praesentiam consecram . Vid. Thomassii . loe. cit. lib. v. cap. . Ambr.
sum vero primum fuisse ex Meiliolanensibus Praesulitius Metropolitam osservavimus in Praes. 4 Commanionis nomine significabatur olim renti solum sacrae Eucli Irim e percepi D, fed etiam participatio in menta , inque a ias
bonis. Multiplex erat v. gr. Ecclesiasti ea . laica , peregrina a probabile est Gaudentio
peregrinae privationem denuntiatam fuisse , de qua variae suat Eruditorum sententiae apud Bonaria Rer. Liturg. lil II. Cap. 39. n. x. Ego puto Orientis Episcopos interciis xiise Gaudentio lacrae Synaxis inum , atque mutuum cuin illis commercium , una cum excommunicationis pinna.
Vid. cap. 3. biser. Procem talis , ubi
ostendimus ab Ambrosio, utpote V.etropo tinis , Gaudentium futile conseci atum Episc piim . Hoc praestitum suille statim ac Brixiam pervenit Gaudetritus, licet conjicere ex Illius Iemporis ulu . quo Episcopatiis diu vacans non permittetatur , quod stea Generale Chalcecionen. Concilium, celebr tum amici 4si. decrevit ean. Is . . scilicet intra ties Menses Mimaismi ιs Forum λώιra ciuis .
114쪽
nemo eloquentiae vi , atque argumentorum copiae resistere . Unde factum, ut ipso etiam invito atque repugnante, semmones illius a Notariis exciperentur quae tunc temporis laus summa erat , qui deinde in omnes regiones disseminati, eam auctori suo pepererunt laudem, ut illius aevi Doetorum decus a sapientissimis viris appellaretur ἔ quocirca illis Omnino comis
parandi , qui habiti sunt per illos Praesules, quos nihil anti-luius habuisse constat inquisitione earum rerum, quae sunt esu Christi. Praeter has sanistimoniae , do strinae, eloquentiaeque dotes ἐexquisita rerum gerendarum fulgebat in eo dexteritas, quod praecipue fuit in caussa, cur salebrosa ei imeosita fuerit legatio . Rem paucis expono. S. Ioannes Chrysostomus ad Cos stantinopolitanam sedem evectus, suum esse merito reputans , commissum gregem a maculis emundare , invehere coepit incorruptos, Clericorum maxime , Virorumque principum ψmores, unde multorum in se quae est pravorum hominum -rfidia concitavit odia. In his emicuit Imperatoris uxor, Eudoxia , cuius opera, sede expulsus, in exiliumque amandatus fuit, sententiam serente Imperatore Arcadio . Hac de re a bonis viris vehementissimae in Oriente excitatae turbae , quae florentissimam Orientis Ecclesiam magnum in discrimen adduxerunt. Istis ad Summum Pontificem Innocentium L delatis opem ferre S. P. cogitavit; quamobrem confregatis
Italiae Episcopis anno CCCCU. in id ventum est consilii, ut ad orientis imperatorem splendidissima legatio mitteretur: delecti tres viri omnino sanctissimi Emilius , Cythegius, α
audentius noster , quem fortasse dignitate praecipuum indicare videntur eius2em Chrysostomi infra citandae epistolae , quas inter, tribus Episcopis communiter datas , uni nomina tim Gaudentio propriam inscripsit. Hic isitur una cum s eiis conscensa navi versus Graeciam vela dedit, cumque ineunte vere anni CCCCVI. prope Athenarum littora pervenisset, Omnes detinentur a Tribuno militum , qui Centurionem illis
adiunxit iussum impedire , ne Thessalonicam , quo se conseris re volebant, ut primum Anysio Episcopo darent litteras , appellerent , ct coniectos in duo navigia dimisit . Ingruente postea Austro vehementi tribus diebus AEgaeum mare, & freiata sine cibo traiecerunt, circa duodecimam tertii diei horam
115쪽
appulerunt ante Urbem Regiam , ubi retenti ab exactoriabus portuum, retro discesserunt, cuius autem iussu ignorarunt, & conclusi fuerunt maritimo Thraciae castello , Athyradicto, in una domuncula , ibique ita vexati, ut nec famulus quidem praesto esset, qui ministraret; tunc it, a quibus tam dire vexabantur, petierunt Imperatoris , & Episcoporum litteras , at Gaudentius cum aliis Legatis respondit , feri potes , ut qui Legati sumus , litteras Imperatoris , is
Episcoporum ipsi Imperatori non reddamus Cum vero persisterent isti negantes, venit primo Patritius Notarius, tum alii idipsum petentes, demum Valerianus Cappadox ex numero
militum , & rupto Mariani Episcopi pollice, signatam Imperatoris epistolam cum reliquis abstulit . Postridie autem Sel Imperatoris Aulici, vel Atticus, qui Constantinopolitanam Sedem, depulso Ioanne , occupabat, miserunt eis, qui
tria millia numismatum osterrent, orantes ut Attico communicarent , & de Ioannis iudicio tacerent, quibus non asisentientes Pontificii Legati oraverunt cum nihil pacifice Perageretur , diraque pati cogerentur ut ad suas remeare Ecclesias sine periculo permitterentur . Valerianus itaque Tribunus illos in putridam navem coniecit mercede , ut rumor erat , nauclero data , ut perderet Episcopos navigantes cum viginti militibus variorum ossiciorum , sic illos sta tim nauclerus Athyris expulit , tanto autem in periculo iamiam perituri Lampsacum , ct inde mutata navi vicesimo die Hydruntem applicuere , alia deinde navi, quatuor mCnsibus elapsis, Romam pervenere, ubi Innocentio Papae, quae psis eo jn itinere mala acciderant , renuntiarunt 6 .Etsi vero infelicem exitum legatio habuerit, nihilotamenis secius, quantum ex ea ad Gaudentii laudem accedat, clare constat ex praeclaris laudum titulis , quibus Chrysostomus ipse eos Episcopos exornat , qui ex occidente venerant , in
quibus praeclarissimum eorum Zelum , animique pro veritatisuefensiove alacritatem , studium , ετ promptitudinem , quam ad Ecclesiarum detrimenta sarcienda proliterant , si mam etiam ac siliceram senevolentiam , fortitudinem animi , constantiam , ac tolerantiam, diligentia magnitudinem , vigilantiam , curam , ac so
si Isthaee ex Palladio ici S. Io: Chrysost. vita. Cap. Iv. p. 33. Τ. XIII. Ορp.
116쪽
Sed hisce laudibus, quibus tres Episcopos ad taesum ex 'tulerat haud contentus singulare praeconium de Gaudentici litteris consi nare voluit Chrysostomus in Epistola ad eum data , quae sic se habet 7 r nihil nos latet rerum tuarum fed tamquam praesentes probe novimus studium tuum, vigilantiam curas, labores, quos pro veritate suscepisti, tibique ingentes ναὸνias agimus, neque mediocrem in tanta degentes solitudine eo Ostationem haurimus ex tuae charitatis ardore , ac sinceritate . eu-jus dum hic periculum fecimus, istie quoque integram illam vige re cognovimus, nee ullo modo , aut temporis diuturnitate , aue itineris Iongitudine desilitatam fuisse . tuo nomine multam tisi gratiam habemus , teque hortamur , ut in instituto pergas , fueidem semper pudium pra te feras. Non enim ignoras quot Ecclesiarum salus nunc agatur , is quam eximium Puturum se hoe opus . Iuc igitur cogitans Domine mi Reverendissime, ae Resgios me in eo m pudio perseverare dignare, sic enim siet, ut e
guis latoribus exantiatis, immortalia vobis pro his praeclaris cera taminisus in Caelo praemia recondatis . i
Quamquam sedis titulus, cui Gaudentius iste fuerat addictus hic desideretur , nihilotamenminus hunc , Gaudentium Nostrum fuisse, in dubium, quem ego sciam, vocavit nemo; quod illo huius nominis 8 ea tempestate non celebrior alter, neque aptior ad legationem han suscipiendam , proptereaquod magnum sibi, in Oriente versanti, pietatis religioni 'ite no men peperisse dicendus sit apud Orientales Episcopos , qui eidem nonnisi terrore excommunicationis injecto, quemadmodum observatum fuit sub initium , suadere potuerunt, ut ad Episcopatum veniret. Cui rationi a Galeardo pariter ad ductae in Praef. Gaudentii num. XII. , re alia addi posset , ex aliqua consuetudine petita , quam, dum per orientem peregrinabatur, inierat probabiliter Gaudentius cum Chryso stomo , Constantinopolitana infula nondum insgnito . Hane rationem mihi videor in iis Chrysostomi verbis expressam
videre : in tanta degentes solitudine tonsolationem haurimus ex sua charitatis ardore , ae sinceritate , cujus dum hic periculum fecimus, Vile quoque integram illam Digere eognovimus, nec ulla modo aut temporis diuturnitate , aut itineris longitudine desilita-
m. III. MD νo3. ini Arimentis, Novariensis, in Itali I Tani in Plures eluviem fuere eo elixi ter rem- ga sensis in Africa, sed nullus Bridano copore Gaudentu, Episcopatus munere pares, lebrior.
117쪽
tam fuisse . Ex quibus nemo non videt, Chrysostomum Ionge ante istam legationem aliquod in oriente de Gaudentii charitate atque sinceritate specimen habuisse . Porro alium Gaudentium praeter nostrum in Oriente, Chrysostomi tempore, versatum fuisse, mihi ex nullis, quae legi , monumentis Ecclesiasticis compertum fit. Quamobrem Iustus Fontaninas haec fortasse Chrysostomi verba animo reputans , de nostro loquens Gaudentio, orientalium Praesulum minis Episcopali oneri humeros supponente , asserere non metuit : itidem Ioanni Chrysostomo nondum Episcopo stricta necessitudine adhaest ,
proque eo postmodum Episcopatu dejecto Legatus Ecelem Romanae Constantinopolim missus est . . Quibus positis mirari satis non possumus, tanto viro, i ter aetatis suae illustriores, Iocuna non dedisse Lib. VI. par. I. Ration. Tempori doctissimum Petavium , cui ex libris iam editis comperta esse poterant praeclarum Gaudentii nomen, eximiaeque , quibus claruit , Christianumque Orbem universum in sui admirationem praedicationemque converterat , dotes . Has inter ultima haud est reputanda graecae linguae
peritia, qua potissimum Russinus Aquileiensis motiun se di eit ad Recognitionum Clementis libros , a se Iatine conversos, illi inscribendos . AEquum est sane , tibi inquit ipse in operis nuncupatione qui haec etiam graece legeris , ne forte
in aliquistis minus a nobis servatum translationis ordinem putes , interpretationis nostrae indicare conflium . De Gaudentio autem
nostro haec esse intelligenda Fontaninus assirmat Io , quod B. Gaudentium S. Philastrii discipulum, oc in Cathedra succestarem Rumnus pridem in Oriente noverat: quod si esset
verum , probabilem afferret rationem , cur id honoris Gaudentio Russinus detulerit; at cum Fontaninus nullum produxerit monumentum, nullumque ad eam rationem comprobandam in promptu nos habeamus , aliae asserendae sunt rationes , quae huiusmodi esse possunt.. Primo quia noster Gaudentius ille idem fuit Doctor , de Tractator insignis, quem hoc elogio Russinus ad sydera e tollit : Tibi quidem Gaudenti verba sunt Ruisini in cit. Praef.
,3 In Histor. Litteraria Aquile'n. Lib. falconii se se habeat Chry. Epistola titulus i
ego vidi Frontonis Dacaei, te hioat
118쪽
ristrorum decus infigne Doctorum , tantus ingenii vigor , imo tantuspiritus gratia est , ut squid a Te etiam cotidiani eloquii more dieitur , siquid in Ecclesia declaratur , id in Libris haberi , is ad inseruetionem tradi posteris deleat. Porro tantum elogium uni Gaudentio Brixiano aptari potest; is enim fuit consentientibus omnibus Ecclesiasticae Historiae Scriptoribus Doctor insignis, Cuius sermones, Tractatus olim nuncupati, a Notariis excipiebantur, avideque legebantur, ut infra ostendemus . . Secundo : Eas Clementis Recognitiones cum Rufinus cuidam Silviae spopondisset, easdem, Silvia destincta , a Gaudentio haereditario sibi iure postulari confitetur Ruffinus hisce verbis II : Post hoc sane vocat nos opus, quod olim quidem in
junctum est a Silvia ) , sed nune post Silviae mortem a B.
Gaudentio Episcopo vehementius perurgetur , Clementis scilicet Romani Episcopi , Apostolorum comitis , quorum ut Successoribus δε- rem cognitionem, tisri a nolis in latinum vertuntur . Sane Gaudentius noster eam Translationem Silviae promissam haereditario sibi iure poscebat. Eam enim seculo iam labente in Italiam ex Oriente redeuntem Brixiae demortuam fuisse , peritiores Ecclesiasticarum rerum Scriptores consentiunt. Reipsa die xv. Decemb. S. Silviae memoria Ia Brixiae recolitur, in Ecclesia S. Ioannis , de oris I3 appellata , sacrumque Corpus in eodem loco , eademque Ara , ubi di S. Gaudentius tumulari voluit, veneratur, quod ostendit, fuisse hanc Silviam Gaudentio nostro charitate, fortasse etiam sanguine, coniunctam. Haec autem fusius, quam alias Oportui siet, prosequutus sum, ut hinc pateat, Eriberto Rosvveydo in notis ad Epist. XLVI. S. Paulini Nolani a 4 , α Jacobo Cottelerio in notis ad Praefationem Russini II , aequam non fuisse rationem suspicandi, Brixianus ne, an Novariensis esset Discopus Gaudentius hic , consilioque praepostero Iacobum Fabrum Stapulensem , Clementinarum Recognitionum editorem eumdem vocasse , teste Fontanino loc. cit., gloriosum Chrsi Martyrem , is Ariminensem Episcopum . Neque moramur eorum scrupulos , quibus fietitia visa fuit laudata Russini Praefatio , satis enim superque confutati sunt illi a
riorum origenis in Pauli Epist. ad Mara. cio Pag. Da. PQ Martyrol. Brix. die xv. Decemb. . DO Tonti L pag. vi. Patrum Apost ex eo Bollacia. die M iti Iura , . -
119쪽
Fontantho pag. 327. laudati operis; praeterquamquod certum cum sit Gaudentio dumtaxat nostro illam quadrare posse ,
de ejusdem auctore parum soliciti sumus. i Cum igitur morum perinde sanctitate, ac ingenii acumine, eloquentiae vi, sacrarumque litterarum peritia quam maiaxime valeret Gaudentius, factum est, ut decus insigne Doiactorum sui aevi, teste laudato Russino I 6 ab omnibus c
Iebraretur , ut eius Sermones quae celebriorum eo tempore laus erat oratorum a Notariis clam appositis exciperentur, utque a praeesaris viris legi desiderarentur; sed ita aegre tanta ei laus cessit, ut aliquando quae tali pacto descripta erant, sua esse diffiteretur I7 . Cum vero inter alios eius Sermonum collaudatores admiratoresque praecipuus esset Benivolus, Gaudentio inprimis charus, ejus maxime rogatu se motum confitetur Gaudentius I 8 ad eosdem retractandos , atque in publicum emittendos . Mos enim erat, in qui a Notariis excepti erant Sermones , a suismet postea auctoribus diligentiori cura expolirentur, & sic emendati aliis exscribendi communicarentur . Benivolo igitur quatuor breviores Tractatus de diversis Capitibus Evangelii , & quintum
de Macabaeis , quos apud eum privatae instructionis caussa probabiliter olim recitaverat, oc decem Sermones Paschali tempore, pro concione, ad Populum habitos, eleganti munitos praefatione Gaudentius misit. Est autem haec potior , ac maJor Gaudentianorum Sermonum pars, quae Benivoli studio ac industria ad nos pervenit. Praeter illos , Patrum nostrorum memoria, & isti sunt ab oblivione vindicati, m- steritatique traditi: Sermo inscriptus de Ordinatione sua, quem prima ipsius ordinationis die habuit , atque a Notariis exceptus, praesente Ambrosio Mediolanens Praesule : Sermo die Dedicationis Basiticae Concilii Sanctorum halitus , de qua Baslica multis supra disseruimus: Responsio ad Serminium de Mimco iniquitatis : Responsio ad Paulum Diaconum , esusdem Gaudentii Fratrem , de eo , quod Dominus Iesus dixit Apostolis, quia Pater major me Ct: Sermo de vita, is obitu B. Phil Dii Episc. Praedecessoris sui , qui Sermo maximo nobis usui fuit in texendo Philastrii Commentario ; Philastrius enim
cum ιο Ia Praes. Translationis Recognit. . si In Praec ad Benivolum.
120쪽
cum a caeteris Scriptoribus , tum eximie a Gaudentio colis laudatus est, eo quippe usus est familiarissime . Addi potest carmen Sapphicum , quod sin minus Gaudentii flatus est ,
certe fere eadem metro continet , quae soluta oratione in
serm. de vita , Θ ositu Philastrii dixerat Gaudentius , unde Gaudentium auctorem olim praesetulit. Atque haec fiant genuina huius nostri Pontificis scripta , de quibus se e nulla potest esse controversa ἱ merito autem fuere siepius recusa , nam & Christianae pietatis praeclaram
imaginem exhibent, & difficilium divini eloquii quamplurium locorum concinnas eruditasque interpretationes proponunt , & multorum veterum haereticorum dogmata everistunt , recentiorumque Protestantium ad debellandos conatus adversus Sanctorum invocationem, reliquiarum cultum, multosque alios verae fidei cum articulos , tum consuetudines, luculentissima arma suppeditant . Tandem ut scite animad
versum est a Tillemontio Io Gaudentit stylus licet simplex Videatur, elegans tamen est, suavis, & dulcis, do Strinamque
continet excellentem, profundarumque rerum atque instruetionum resertam. Quamobrem oleum & operam nobis visus est perdidisse criticus Dupinius, cum nisus est persuadere , siquis sorte tradere se velit horum Sermonum lecti ni, oleum eum & operam amissurum ao . Fateor equidem praeclaras eas laudes in aliis , quae Gaudentii nomine circumferuntur , operibus desiderari ; at hoc ipso titulo , inter supposititia merito amandanda esse , diciamus ; & sunt: Narratio quaedam relata ab Octavio Rubeo in vita SS. Faustini, & Jovitae pag. 4o. , Liber de finistulariis tale Clericorum modo origent , modo Cypriano, modo Augustino, modo etiam Gaudentio tributus: Commentarius in Symbolum Athanasanum, cuius licet nihil, quod sciamus, exstet, Gaudentium tamen auctorem faciunt Capreolus Lib. III. Histori Brix. , ex eo Ughellus ; at falsa persuasion deceptos fuisse , manifeste liquere ait Galeardus cum Symlolim illud , quod circa Mem Seculi a k igilio Tapsens , aut
alio quopiam Scriptore , conditum esse consat inter Eruditos , munime Gaudentio innotuisse potuerit , qui IV. Seculo vixiς , aut