장음표시 사용
321쪽
vendam Procurationem, quoties Episcopns visi istet tilem dic de reliquis limitibus. Quod etiam locum habet in poenis , ubi alicui statuta sit condigna pena sustinenda non tota fimul, feri successive, & pro statutis temporis intervallis, seu circumstantiis.
Cum κώ-a via Nwibetur alisvi, ad id alia, dabat admitti.
digitur ex cap. Unis circa finem , Clericis conjugatis in s. ex cap. et fanaa. De me s. pr.ex in o. aliisque Iuribus. Exemplum sum tu ex eodem cap. Detestanda. Supponendum est, nullum beneficium Ecclesiasticum tribui, te promitti possie ab inserioribus Collatoribus, antequam vacet , de qua re extat decretum Conta at relatum in cap. a. De concess. rζb. decretum Trid. sess. rq dor ori cap. 9. Sed numquid saltem Collatoriis
hus illis licebit alicui in genere promittere, se provisuros de Beneficio Ecclesiastico, cum poterunt, vel cum facultas se obtulerit Responsum est, eam promissionem reprobandam , de omnino irritam esse : quia videlicet per esus modi promissiones, ciu tali palliatione ver- horum non istum aperitur via ad promittenda damnabiliter beneficia vacatura , sed mortas alienae votum ingeritur, acclesiis, ac prae- latri , e Personis Ecclesiasticis gravamina phira inseruntur ad quae mala avertenda sicut provisum fuit, prohibencri, ne Beneficia conserantur, antequam vacent, rea provideri qu
322쪽
que debuit, prohibendo luaedictas pronustiones, quibus ad eadem mala devenitur quia cum quid una via prohibetur alicui, ad id alia non debet admitti. Ex his patet sensus praesentis regulae, ut videlicet, quando aliquid principaliter ωratione sui prohibetur, non possit ad illud idem perveniri per ullum modum , quamvis modus ille non sit possitiva lege expresse prohibitus ;ad quod etiam iaciunt ea , quae supradiximus
in explicatione Vulae, Cumquιdprohιbetur 39. Dixi ando aliquid principaliter ex ratruis ne sui prohibetur. Secus enim acciderestequenter latet, quando aliquid prohibetur secundum aliquam viam, seu modum quia tunc prohibitio non respicit ipsam rem, sed modum rei unde si non servetur modus ille prohibitus
non fit contra prohibitionemri ut puta prohibetur per Sacros Canones eligi ad Episcopalem Praelaturam hominem habentem impedimentum Canonicum dispensabile hoc tame non obstante non prohibetur eumdem hominemn minari ad eamdem Praelaturam, mediantei stulationes quia videlicet prohibitio Sacrorum Canonum est , ne homo ejusmodi nominetur ad Praelaturam mediante electione is quare si electio non interveniat , sed ola postulatio non sit contra Sacros Canones ratem aliud exemplum habes in Iure patronatus, quod quamvis transferri non possit mediante conditione ratione sui, ex cap. de Iare Is de Iure
Patronatus , non tamen reansferri prohibetur
Cum universitate rerum , quibus juspatronatus assi xum est dummodo non exigatur pretium,
aut aliquid pretio aestimabile intuitu iuris pari
323쪽
tronatus adnexi , ex cap. Ex uertit 7. De Iurepatronatus
Cretractus ex conventione gem accipere dignosc-tur a C Umitur ex . contractus 23. f. deret.Jurae L I. f. Ficonvenit . . Depositi, aliisque juribus. Exemplum sumitur ex cap. Unico mCommodato. Si hicis gratia sui aliquod commodatum accipiat , puta equum , vel aliam rem , eademque apa ipsum deterioretur , aut Pereat, tenetur tum de culpa lata is levi tum etiam de levissima item tenetur de casu Rrtuito, si fuerit in mora in restituendo, aut si casus ille culpa sua acciderit 3 secus autem si casus ille fortuitus per culpam suam nona ciderit, nec fuerit Titius in mora. Sed suppo- Marcius interfuisse pactum, ut etiamsi res comismodata pereat casu Brtuito absque ulla cutim δε extra omnem moram Titii commodatarii , adhuc Titius teneatur ad restituendam
rem seu valorem reici numquid in eo casu tenebitur Titius ex casu sortuito absque omni sua culpa in mora δε contra ipsum dabitur acti, Resp. est affirmativari quia id postulat
natura ejus contractus cum tali conventione celebrat, contractus enim ex conventione Partium accipit legem. Ad intelligentiam regulae, notandum est, quod quamvis nomine legis in contractibus fir quenter intelligatur pactum a contrahentibus pepositum , ut supra diximus in explicatione
324쪽
Titi m. Reg. LXXXVI. 4s regulae contra eum II hic tamen, cum On tu te ut contradistincta a conventione, ea pacto non est intelligenda pro pacto, sed prospecifica natura , seu sorma contractus, itaut sensus sit contractum elus formae esse, eamque actionem , vel exceptionem dare , quam dat qualitas pacti appositi . Ita sumitur e leg. Iuris gentium . . suinimmo f. De pactis. Ratio hujus regulae est, quae indicatur in L i. E eod. in iis verbis quid enim tam comgruum fidei humanae , quam ea , quae inter eos placuerunt, servare Huc etiam facit c. I. De pactis ubi universaliter praecipithir, ut a se vetur, acta custodiantu . Notandum tamen hic est, id intelligi debere de pactis, quae neque sint turpia , neque impossibilia, neque a Iure reprobata, ut Patete iis, quae diximus ad reg. in malis promissis 69 is ad reg. Nemopalest 6. hujus tituli. Vides, quae ibid. explicata sunt. .
Damnum quod quis sua culpa sentit, sibi debet,
IEC reg. sumpta est e l. Hur exr ao . l. de reg. Iur Exemplificari potest e c. si Clerisus II de reb. in . Titius Clericus obtinuit rescriptum a Sede M stolica , ut 1bi praebenda proxime vacatura in Certa Ecclesia provideretur, & postea in ejusdem Ecclesia Canonicum reciperetur. Sed cum Postmodum quaedam praebenda vacasset, illam Petere egligenter omisit, unde alteri collatae
325쪽
3IO Tit. I Reg. LXXXVI. est . Numquid poterit praetextu illius reseripeῆ aliam praebendam petere, obtinere postmodum in ipsa Ecclesia vacaturam Rei p., -- gativaci quia gratia ei facta per ipsius negligentiam et extincta , nec heri imputari debet quod praebendam non obtinuerit, sed tantum sibi, quia negligenter petere omisit. Ratio praesentis regulae est manifesta quia damnum illud et effectus culpae . Sicut igitur
sibi tantum imputare debet culpam, ita pariter damnum, quod ex culpa sua natum eth. Inde fit, damnum illud ab ipso totum suis sinendum esse unde si contingat v. gr. inter duos contractam fuisse cietatem rerum sua-xum, unus illorum committeret aliquod delictum, propter quod condemnetur ad solvendam certam summam pecuniae haec summa pecuniae non erit solvenda de rebus communibus
in Societatem collatis , sed de particularibus itilius latius, qui crimen commisis, ut constat exl. Cum duobus a. q. ult fi Pro loris. Ex eadem quoqtie ratione , si Procurator, nam aliquam pecuniariam solvat ex delicto suo, illam a Domino non recuperat, e l. sui repra q6. Item contra , K. De Procuratoribus is sic de aliis similibus.
Quaeri potest, quid hic intelligatur nomine
culpas, utrum scilicet veniat ibi culpa mor iis, an etiam extendatur ad culpam civilem ullo dolo, delicto , ut cum violatur aliquale civilis bona fide absque ulla penitus adve tentia , seu curn inculpabili e s ignorantia. Res , regulariter loquendo, extendi etiarit culpam civilem, unde aedificia publicis operibua
326쪽
. Titi III. Reg. LXXXVI 3rrribus verbi gr. gnibus cohaerentia Μagistratus dejici jubet, neque damnum compensat, ex L Edimica 3. C. Da operibus publicis . Heres
qui non confecto inventario adit hereditatem perdit falcidiam , Qtenetur creditoribus ultra vires hereditatis, ex auth. De bereribus, issa cidia cap. 2. vers. Si vero non fecerit inventa-
tum, sic de reliquis Ratio istorum est quia regulariter loquendo ignorantia Iuris in foro eκ- terno non excusat , exceptis tantummodo quibusdam casibus is particularibus quibusdam personis, de qua re vide quae diximus ad regulam ignorantia factio 3 hujus tituli.
I amous ortae non pateant dignitatum. Q Umitur e legia C. De Digritatihus lib. oria ubi dicitur Neque famosis, nota sci, quo scelus, aus vitae turpιtudo imuinat, is, quos infamia ab honestorum retu segregat, dμgoitatis ortae alebunt. Consonat etiam ex unica C. De infamibus lib. Io dcc Inter disectos xy. De exeas a Praelat in iis verbis , cum personis vilibus , is indemis portae dignitatis patere nominbeant, juxta legitimas sanctiones . Exemplum poni potest ex eod. cap. Inter dilectos. Quidam Clericus ab inferiori Collator Ecelestiasticam
quamdam dignitatem obtinuit sed cum esset idem Claricus publicus aleator usurarius
I manifestus, dubitatum fuit, utrum ea collatio esset sustinenda, vel irruanda Θ-Eam tamen d bitationem sustulit Innocen. III qui praedictam collationem irritandam pronuntiavit, propter
327쪽
3ra Tu. m. Reg. LXXXVILindignitatem, vilitatem personae , cui facta
Ad intelligentiam regulae . notandum est primo ex ipsa voce , infamiam esse quamdam bonae famae privationem, vel diminutionem Fama autem quae absolute dicta in honam partem accipi solet definitur ri se dignitatis
flatus vir, is moribus comprobatus innulis diminutus, ecl. Cognitionum s. ff. de variis, in extraordinariis cumtioribus .
Notandum est secundo jusmodi infamiam, prout ad praesens spectat, aliam esses ris , aliam facti , de qua divisione sermo est apud Glos in cit. c. a. f. Porro, infamia 3 qu. T. Infamia Iuris dicitur, quae illata est per actum Iuridicum, ut puta per sententiam definitivam Iudicis circa delictum, quod sit ex his, quae in aure norantur infamia , juxta leg. I. cum seqq. De bis qui notantur infamia, aut per judicia lem impolitionem renae publicae, ut fustigationis, agellationis, dimilium, quae infamiam irrogant , quando imponuntur ex caussa iussi. ciente ad intamiam, juxta l. Ictus 22 ff. eodem,. Item, quae incurritur ex statuto legis impone tis renam infamiae his, qui aliquod determin tum crimen admiserint & nonnunquam etiam eorum filiis, mepotibus, ut est exemplum in c. Felicis . De quis in o. aut his, qui aliquod
determinaturn Oificium exerceant, ut est exemplum in cap. I. q. qu. I. ex cap. i. dist. I. Infamia autem facti dicitur, quando neque incur ritu e actu judiciario, neque ex decreto legis,
sed tantummodo ex aliquo facto gravi divulgato, Guκta communem Doctorum sententiam de siue canonico . ex ouolibet lethali peccato
328쪽
publico iu quo quis perseveret, ut tradit Μ a. sina de Iust. r. q. disp. 8 circa finem unde persona redditur vilis, abjectae aestimationis . apud probos, & prudentes Viros. Notandum est tertio utrumque hoc genus infamiae satis esse ad repelletidam personam a consecutione dignitatum. Praesens enim regula generaliter loquitur, nec distinguit inter ins me infamia luris is inter infames infamia facti ubi autem te non distinguit, neque nos distinguere debemus, e l. De pretio 8 ff. De publica in rem actione . Idque procedit etiam
circa infamiam legalem, hoc est, per leges et v. viles introductam, quia omnis infamia Iuris civilis , est etiam infamia Canonica , ut con
stat e textu expresso in c. Omnes vero infames . o. q. I. Quod nisi jus Canonicum talem infamiam abrogaverit, quemadmodum in cap. penuli Quit. De secundis nuptiis abrogatur legalis infamia, quam olim incurrebat mulier, quae intra annum viduitatis transibat ad secundas nuptias.
Illud tamen discrimen pro re praesenti est inter infames infamia Iuris is infames infamia Facti , quod infames infamia Iuris sunt semper irregulares, quia insemia juris est per
petua etiam post crimen emendatum, quamdrudistrensatione non tollitur; at infames infamia '. facti sunt irregulares secundum quid, quia emen odatione vitae ea irregularitas aboletura saltem si emendatio per triennium continuata fuerit. Videri possunt Suar. De Censuri dij. 8 per rotam, Castrop. De Censuri dii d pun. 2O. Olin. tre. q. disp. 7. Oseqq. aliique ab ipsis citat . a RE G. M
329쪽
certum est, quod is committit in legem, qui gis verba complectens coutra legis nititur
I T Elamitur e l. Non dubium . Q De seis vi gibus, ubi dicitur dubium est in
Iegem committere eum , qui verba legis amplexus, contra legis nititur voluntatem. Contanat
etiam l. Seire 17. O leg. Gutra ff. de legibus. Exemplum sumitur ex cap. istostquam 33. Si vero electus. De etessi in6. Supponendum est decretum olim lacte a Nicola III in Q Cupientes Io eoaetit. in o. ut post factam aliquam electionem, quae esset confirmanda a Sede Apostolica accederet electus intra determinatum
tempus ad dictam Sanctam Sedem pro eiectionis suae negotio prosequendo . Hoc supposito Τitius electus fuit ad quamdam Ecclesiam, ut praedicto Canon obediret, Romam venit sed paullo post de Rom. Curia recessit sine licentia , antequam ejus electionis negotium L set terminatum. Numquid in eo calidicendas est Canonem observassee Respondetur negative eicit. c. Si postquam quia scilicet, quamvis verba Canonis solum exprimant, ut quis veniat; attamen mens ejusdem Canonis et , ut posmluam venerit, usque ad finem negotium pro-
Ad intelligentiam hujus regulae , notam dum est, posse dupliciter contra legem peccari. Primo aliquid faciendo, vel omittendo comtra expressam prohibitionem legis, ut puta in
330쪽
exemplo allato , si Titius electus accedere negligat ad Rom. Curiam contra expressium dea
cretum statutum in cit. c. Cupientes. Secundo,
observanda materialiter verba legis, sed non in ea significatione , quam Legislator intendit & quae potest facile intelligi ex ratione legis, ut si Titius accedat ad Rom. Curium P dpaullo post sine licentia distedat ante absoluisium negotium , contra mentem Legislatoris
qui praecipiendo, ut veniret, praecepit propter negotium praeientialiter peragendum, atque hoc est , quod proprie dicitur committi fraudem contra legem, ex cit A. Contrari a de Legibus. x Ratio Quidem regulae est quia pro observantia legis non minus est Tonsideranda mens, quam verba , quia mens ratio est quali
anima legis. Ut autem ea legis mens , Wratio cognoscatur , considerandae uni caussas 'propter quas ex illa laxa est, uxta quas suntimerpretanda verba legis e textu, expresso in c. Inte gent. 6. De Verbor Ilindicatione , ubi dicitur latethgentia dictorum e caussis est assumenda dicenis quia non sermon res , sed reis sermo sufetius. .atuor autem sunt potissimum modi
quibus fraus ominattitur contra legem , amplectendo verba legis, es contra legis voluntatem nitendo, quos enumerat Glos in c. suanto 26. de priuιlegiis v. in frauae . Primo , declinam: a periona in personam, ut puta si Maritus, cui per legem prohibeatur aliquid donare uxori, supponit aliam personam, cui donat, ut donet uxori , ex leg. Haec rat ioci. f. Non tantum f. de Mationibus ante virum