장음표시 사용
301쪽
V. Esumitur ex cla Invitas 399 6. Cui damus. f. de reia jur Casus figurari potest ex
Placuit Rcio. dc excitilua De Praeser pliari istas. Titius longissimo empore bona fide. eum titulo possessit rem allanam cum omni sreqviruta, quae sulficiunt ad praestriptionem Ggitimam. In eo casu non est dubium admitti Titium ad agendum vigore Iusdem praescriptionis , tu si possessione illius rei spoliatus fuerit, agere possit ad eam recuperandam Sed quid si adsuc permanet in eadem possessione, de contra ipsum moveatur actio pro illa re, numquid Poterit excipere prasicriptionem, opponendo vi-Mlicet se illam acquisivisse beneficii praestriaptionis Resp. assismative quia qui ad agenta
dum admittitur, multo magis est ad excepti nem admittend- Quid intelligatur nomine actionis, quid nomine exceptionis, constat ex iis, quῖ lupradiximus ad reg. Cum sua partium xI. ωadis gulam Exceptionem 3 unde etiam facitera ducitur praesentis regula rati, nam exceptio utpote pertinent ad reum is habens rationem defensionisest favorabilior, quam actio, ut semiatur excidi reg- - sane partium 3ceml favorabiliores inrisse de reo juris: Ubi autem admittitur id , quod minus favorabile est , regularitecnatato magis admittitur id, quod est favorabilitis.
3 Ham tamen doctrina intelligenda est, ubi ce-
302쪽
feroquin ex parte exceptionis non militet aliqua particularis, propria rario, Piare non debeat admittici quae ratio laol, ni ilitat e parte actio nis contingit enim aliqirando talem sucinori diversitatem dari, inade admittitur actio, non autem exceptio. Exemphim habes ex iis, quae supra diximus ad rex Duo facit λ. delumptum ex cap. Debitores . de Iure, Si quis heri Iromiterit cum Iuramento se soluturum usuras, bivere tenetur, neque potest se exceptione tumri quamvis postquam solverit, possit agere ad repetendum id, quod indebit solvit. In eo casa igitur admittitur acim, sed non admittitur exceptio, quia videlicet intervenit juramentu, obligans aj solutionem, adeoque repellens exceptionem, quod iuramentum nullatenus excla..dit actionem, seu repetitionem soluti Videri Poteli Panorm in cir cam Debitores Item praedicta doctrina intelligenda est ubi actio, exceptio tendunt ad eumdem finem , ut notat Decius in cit. I. raditur IN. s. Cui damus si debet. ψα αλ seu ubi utraque versatur in eodem genere judicii. Secus enim contingit, ubi exceptio pertineret ad diversum finem, seu ad diversum judicium D ut puta in judicio possessiorio, in quo Titius p satus amas agat de recuperanda possiemrone alicujus rei, Casus spoliator non potest excipere se habere dominium in iIla re quia talis mcepta pertinet ad caussam proprietati, prius autem expediri debet judicium possessorium, spoliatus debet prius restitui ex cap. In litteris l. de restit spoliator quamvis postea facta milutione possit Cajus agere in caussa dominii, seu proprietatis.
303쪽
vi armata, & ex .mulieres f. Illi mro, de sentis excomm unde etiam casus figuratur. Titius injunxit famulo suo, ut Clericum verberaret, a
que ita factum fuit mandato in nomine ipsius Titii. Numquid Titius excommunicatus est ipso facto, sicut excommunicatus esset, si suis manib-Clericum verberasset. Resp. amrm. quia qui facit per alium est perinde ac si faciat per seipsum. Ad intelligentiam regulae re lolvendum es id, quod supra diximus ad reg. Ratum . Maareg. Ratibabulonem Io hujus tituli circa ficti nes Iuris , quarum plures species ibidem enumeravim . Quod enim dicitur in praesentir gula , lacere per alium perinde esse ac facem per se ipsum, procedit secundum quamdam tactionem Iuris , non autem secundum realitatem physticam , quia qui facit per alium non facit realiter, physice per se ipsum. Ratio autem fundans ejusmodi interpreta tionem , seu fictionem Iuris congruentissima ex quia scilicet, qui facit per alium, quam vis non sit busica caussi operationis illius
est tamen caussa moralis, cui etiam imputatur operatio te autem attendit caussam, cui operatio est imputabilis. .
Pro ulteriori intelligentia hujus regulo vide quae a nobis dicta sunt in explicatione
304쪽
Tit. II Q. LXXIII. I i. reg. suod aliovit 67. in explicatione res Potes u. per atium 68. hujus tituli s occasione hujus regulae quaeri posser, utrum in malefactis locum habeat regula praesens, tum quoad rationem culpae, tum etiam quoad ratio nem poenae, itaut scilicet per hoc ipsum quod per
legem statuta sin aliqua certa poena contra com-naittentem aliquod crimen, censeri quoque debeat statuta contra mandantem, aut consulentem. Sed
quia de hac re est non levis controversia, quae proprie non pertinet ad hunc locum, sed ad tractatum de lege pgnalr ne longius immoremur via deri poterit suse tractata apud Decianum intra rhat criminali lib. 9. cap. 32. Gibali de Sacra
Iurisdimone infrendis censuris, liquisitione . qu. 3. Sanch. lib. 3. de atriis disp. 9 alios. que ab ipso italos.
Factum legitime retractari non debst, siret ea aspostea eveniat , a quo non potuit iubaret
I r Elamur e l. In ambiguis 8s g. Non est. Ita novum T de ret juris , alitique Iuribus
hic citatis a Glota Casus poni potest ex cap. Neque furiosus 26.32 qu. T. Titius furiosius non potest contrahere Matrimonium cum furiosa Sed supponamus quod idem Titius, cum esset sana mentis, Matrimonium legitime contraxeriri cum aliqua, & post aliquod tempus a conistracto Matrimonio evaserit furiosui; numquid Matrimonium tunc invalidabituris Respond. negativeri quia atrimonium legitime contractum fuit , unde quamvis status interv
305쪽
miat, in quo non potuisset Μatrimonium inchoa-II, non OPte e tu validatur. Idem dic, si post Matrinia nivi legitime contractum superveniavassinuas, cum qua cererint,in Matrimonium in-ἀhoari non Potaimet, ex C. Tuae fraternitatisne eo, qu cognovit coni anguineam , Ono Aliud
quoque exem mm pom posset ex C. Consultatimmbus I9 de Iur atritaeo, qui institutus fuerie in benencio mediante praesentati e facta abitala , qui jus patronatus possidebat , sed posteae idem suspatronatus amissi per sententiam Iudicis, in quo casu non debet institurus removerior uter hoc a Beneficio & sic de aliis pluribus .. Ad intelligentiam regulae notanda est Gloiala marginalis, quae ponitur ad praesentem gulam circa illlam particulam , factum egit me, quae ibidem explicatur, ita ut comprehendatra factum, Ac modum, hoc est uaut nota klum ipsum factum secundum se sit legit mum, seu a lege permissum, sed etiam, cius, quo illa positum it Si enim contin gat aliquid fieri, quod secundum se , ve satatem quoad modum sit a lege prohibitum, nota raro contingit illud postea retractari, seu annullari, ut constat e iis , quae supradiximus ad reg. suae conre jus uni q. ad reg. Nomfrmatur 18. hujus titulio 3 Hinc deducitu praesentis regula ratio exam sicut actibus factis omnino contra Ius non indulgetur ullus favor, itast etiamsi casus su- Pervetuat, in cruo potui Tent inehoari, pr Pterea cornalidentur jam factr, iuxta citi reg-
Non firmatu reactu tempoνis. c. ita a contra
alio sensu actibus iactis juxta legem a vor m-d geri debet, ut etiamsi casus superveniat, In
306쪽
inchoari non potuissent , non Propterea invalidentur ἀη Notandum tamen hic est , regulam istam intelligendam eme, nisi casus supervenia , in quo reddatur impossibilis effectus elus, quod fainctum eae si enim id accidat , saepe contingit factum invalidari. Exemplum habes in Iure
n. cc. Firmina & ex cap. penu It De ρω- sal. Si contingat Titium contrahere legitime sponsalia per verba de futuro eum aliqua muliere,, postea contrahere cum alia per verisba de praesenti , per hunc secundum contractum invalidatur prior contractu sponsaliorum, quia videlicet, polito eo secundo a tu , redditur Impossibile Matrimonrum cum illa muliere, quod erat consequens ad sponsalia. Exemplum etiam habes in Iure civili, ex L Item contra
Instit de inutili, stipulationib. Si legitime δε-cta fuerit stipulatio de aliqua re, quae post tu lum contractum evadat sacra, aut religiosa redditur inutilis stipulatio propter similem rationem in sic de aliis Iuribus, quarum alia qua indicantur hic a Glos in fine. E G. LXXIV. suod alicui gratisse noeditur, trahi non debet
Esumitur e et sane de Priviogiis p uri suo νενο T, legibus , aliisquo Iuribus. Exemplum poni potest ex eod. c. sane is, Titius impetravit a Summo Pontifice privilegium , seu dispensationem, ut possit simul plura beneficia retinere e motivo expressio, quia
307쪽
Tit. II Reg. LXXV. Titius exercebatonicium valde utile ReipuH. A cidit autem etiam Ca jum illud idem officium exercere, aut aliud similes, quod sit paris utilitatix Reipubl. Namquid sub eo praetextu poterit Caius privata auctoritate illud idem privilegium Titio concessum , seu dispensationem ad se extendere, eoque uti Reip. negat quia privilegii iis illud sui gratiose concesium Titio et quod autem alicui gratiose concemum est , non debet
trahi ab aliis in exemplum , seu non debet ab aliis privata auctoritate sibi usurpari. Ratio hujus regulae est manifesta quia concessio privilegii , seu dispelliationis pendeta oluntate Principis, quae cum respiciat renat odiosam, seu derogativam Iuris communis, cui extendi non potest a casu ad casum , ita nec persona ad personam, ut pluribus declaravimus in explicarione regulae suae a jure communi exorbitarit χ&- in explicatione regia Privilegium personale . Vide, quae ibidem e plicata sunt, quae faciunt etiam ad praesem.
Frustra sibi fidam quis postulat ab eo servari, cui
Mem a se praestitam servare recu at Esemitur e c. sicut 29. . ult. δ cama Pervenit 3 DeIurdaraηdo, allitqueIuria..bns, ex quibus exemplum poni potest in promissione reciproca, quam sibi invicem secerint Titius, majus de aJiqua re praestandari ad casu si contingat Titium infidelem effeta via Promistione adimplenda, liberatur Caius ab
308쪽
rit. III. Reg. LX T. 293GIigatione adimplendae promi ilionis suae , nee cogi potest ad servandum promissum. Hς regula extenditur ad promissiones, pacta laedera, quae a duobus reciproce fiant obligatione hinc inde suscepta aliquid adimplendi , tunc enim uno illorum culpabiliter violante fidem praestitam , liberatur alter ab obligatione eidem promi a Ratio hujus est quia in ejus modi pactis la promi ilionibus reciprocis, vel explicite, vel implicite inest ea conditio, si auter, cum quo contrahitur, conditiones sibi pra scriptas observet actas autem, ut tradit Dym. in cit cap. Pervenit n. a. conditionalis effectum non habet, si conditio non purificetur.
Notandum tamen hic est , regulam istam procedere, ubi promissio facta est homini, ubi resolvi praedicto modo potest in conditionalem. Secus enim est, cum aliquid Deo absolute
promittitur seu vovetur, quod nulla conditione rumpendum est ex . Unico 32. q. 8 in fine aut cum Promissio, sive contractus resolvi non potest in e ditionalem , eo quod vel de natura sua , vel de institutione sive Diviana, sive humana sit absolutus is perpetuus . . Exemplum habes in Matrimonio, in quo Conjuges sibi invicem promittunt fidem, ita tamen ut si contingat ab uno illorum frangi fidem, non propterea liberetur alter a fide servanda, sed permanet illii totum vinculum is tota obligatio, quae erat antea. Item notandum est, hanc ἔegulam proc
dere in promissionibus, seu pactis reciprocis. factis a duobus, itaui unius promissio facta sit intuitu, seu quasi in recompensationem promis.
sionis alterius ceterum si duet sibi invicem ad
309쪽
2 4 rit. III. Reg. Lonquid promiserint, ita ut neutrius promissi, ωcta suerit intuitu quasi in recompensati nem promissionis alterius, pro eo casu ugstio est inter Auctorei, utrum possit unus ea de caussa non implere id , quod promisit , quia alter non adimplet In quain estione negativam sententiam tradit avari in anual α
alii. At in contrarium m de justit dis Da circa finem, is de ult tirua cap IR dubitatione Io n. 7S Sancta in praeceptam calagi lib. I. cap. IT. probabit rus putant, etiam in eo casui possie ab uno promissionem non adimpleri, si alter nota impleat . Vide ibid. cita
Delictum perso e non debet in detrimenta, Ecclesiae redundare. Esumitur ex C. Si Discopum 3. Ictin α is cap. Cum menerabilis ci de Excepi aliisque Iuribus Casus figuratur ex cap. si Episcopum. Quidam Episcopus commisit grave delictum, ut propterea fuerit juste depositus, quin in poenam abIataei fuerint per modum confiseationis res, quiceteroquin ada Iesiam pertinebant Pro eo eventu decrevi Summus Pontifex, ut omnes illae res EccIesiae restituantur rq ita delictum personae in damnum Ecclesienon
Ratio hujus regulae delumitur ex . . De Donationibus, ubi dicitur Episcopus, inuilibet Praelatus Ecclesiasticarum rerum esse Procurator. μ Dominus, e quo ibid. Ale κ. III insere posse
310쪽
posse i IIum meliorare conditionem Ecclas1ς sea non reddere deteriorem si contingae factis ab ipso filiis graves donationes de prςdictis rebus, inconsulto Capitula in detrimentum Ecclois , revocari debere tamquam de iure invaIi das S aurem est Procurator, non inminus, ejusdem delicium non nocet relestiae, eo pro-PIrtionaliter modo, quo delictum Tutoris nota redundat in detrimentum pupilli , ex . Neque
ignorum 6 C. De administratione Tutorum , dc LMeminerint fi C. GH
QNri potest, utrum het regula sit unive siliter intelligenda de omni delides ,ri de omni specie detrimentro Ratio dubitandi est quia Glost ad hanc regulam, aliique plures Canonista distinguunt inter delictum, quod consistat in actione Winter delictum , quod consistae in omissione, docentque per delictum Praelati consistens in actione non Triudicari Ecclesiiς
Praejudicari tamen per delictum consistens in omissione, cujus exemplum afferunt e rota rubris De praeberiptis ita , si videlicet Praelatus patiatur rem Ecclesiae ab alio possider tanto tempo-m, quantum requiritur ad praescribendum, in quo casu riclesia privabitur dommio illius rei culpa Praesati, qui repetere omisit. Item distinginint Iiqui inte detrrmentum late sumptum , quod consistat in non acquirendo, Minister detrimentum strictius acceptum, quod co sistat in amittendo tque de hoc Procedere
docent regulum praesentem .. Censeo tameta cum Panorm in eam 1 'restiti. Hime . n. v. opus hic non esse distincti ibus istis: nam etiam ubi delictum Prfata