장음표시 사용
221쪽
Altera. Qua corium latitat sub pelle, resertum Venis. & nervis, interna tenacius arctat, Crassi iis obsistit. fovet omnia, vestit, & ornat. Nec sine re pellis rugas, sinuosaque crispis
Vascula texturis natura latenter aravit:
Quippe papillari nervorum cuspide prensat Durum, & molle: fricans ductu titillat amico Scabrum, & laeve: minus, vel plus suspensa gravandi
Pondus habere notat, tendens sursum, atque deorsum. Frigore contrahitur, tumefacta calore rubescit; Et nimia compressa rei vi laesa precatur Sive cicatricem scissis obducere plagis; Sive fatigato confusa resistere callo. Flemma, melancholiam vetereS, cum bile cruorem Noυerunt; sed sorte simul cum sanguine venas, Et pulsus animant haec: & fluitare per omnes Ex nutrimento ParteS; quia coena ciborum ingluvie diversa inseri elementa: facultas Seminis attritas fluidis acoribus ossas Digerit: humores sinibus stagnare recusat: Unicuique suam membro deliberat escam, Dum circum lato lymphae rigat omnia motu . Est humor vitae radix; sine sanguine rubro Ostrea, Limaces, vel talia vivere possint; Non tamen omnino lymphis arentia vivunt.
PRaeterea quia sulciri, rectumque videri Debeat, & plures Animans ostendere formas, Ossa basim sternunt, sine qua quid inutile praestant Brachia, Crura, Pedes Torax, Caput, ilia, Dorsum IAspice tercentum Sceleton vel plura recenses
Osibus instructum. Velant Periostia fustem,
222쪽
processus nudata tument, ut libera possint Ossa movere sinum cavitate reciproca leni. Sunt quaedam procera minus, quibus addere soccum Appendix videatur; apeκ ita nectitur illis. Cui similis specie, sed flexilis undique carti--lago magis molles partes substentat. ut aureS. Ossa ligamentis inter se vincta per artus, Plura sub unius tractabilis ore cadaver Symmetriae distincta resert. Tres dicere ventres . Assuescunt, caput, & pectus, ventremque sub ima
Constructum regione. Vocant extrema relictum. Nunc age, sit nudus vertex. Calvaria ternis
Suturis cerebri cellas testudine format, Pelle perioranii tegitur, quae duplice lamna Fornicat ingenii latebras; frons, occiput ambo Tempora Syncipiti iungit. Sensoria pendent organa, principiis cerebri diducta latentis, In cunei morem scabra sphenoide claus. Hinc iugulo fauces haerent, hinc ora palato,
Dentes mandibulis, quorum vegetatio sensum Arguit i osse cubat vocalis Ioide lingua, Cui subnexa larinx epiglottide tuta trachaeam Inchoat, & sonitum pulmonis ab aεre fundit. Truncus habet spinam, collum quae mobile septem Vertebris, dorsum duodenis, quinque coercet Lumbos; os sacrum totidem; Coccyge quiescit. Tergo procedunt costae, quibus arcus utrinque Integer in sterno septem complectitur orbeS,/ Quinque sinum spuriis stomachi defendit apertum , Hinc pectus vitae motus, hinc regia cordis Exta fovet, pleura cingit, praecordia tendit. Claviculae sterno scapulas, humerisque lacertos Annectunt. Gremio coxendicis ischion, ite, Et pubes obscoena regunt, abdomen, & alvum .
Bellua quoque pari non est compagine corpus Nata
223쪽
Nata; carent manibuS PlureS; pedibusque quaternis Inceduut: aliae reptant sine cruribus; illis Est natura bipes, aliis est annulus eYcors Multiplici spinthere movens: haec halitat exos, Altera non uno Variat symplegmate partes. Omnibus est parilis vitae sensatio; sensus Conveniens medium; medii structura cohaerens; Strusturae methodus; methodi non unica pars est; Partis simplicitas, pars unius est elementi. At iuvat indagare genus persectius, ut res Imperfecta magis facili ratione probetur.
P Ropterea quibus est manuum percommodus usus, Ex scapulis humeri pendent, qui brachia longo Constituunt ossis duAu, cubitumque duobus
Ossibus apponunt: radio Protenditur ulna Flexilis ad carpum: carpo vola iuncta tenacem Complexum digitis effert: manus integra nervis Viginti sex ossa ligat: micat Ordine pollex, Index, famosus, medicus, minor auriculariS.
Dissimili non arte femur processibus ingens Pendet ad usque genu ; duplici crus ambulat osse: Tibia substentat, subnectit fibula gressum:
Inde pedis taris: talo calcanea; calci effera; naviculae cunei; mox planta iugatur; Et plantae digiti; digitis aptantur & ungueS: Sessiameisque riget pes, & manus aucta minutiS. Hoc igitur natura suam fundamine prolem AEdiscat, dum semen alit, dum lacte meatuSCircumlustrat; ubi est ingressus durior, urget Nectaris appulsu, cujus pars crassior haeret;
224쪽
sicut arenosis tophus concrescit aquarum Fluxibus, & siccis ex partibus arida cudit
Ossa; prius molli gummi, gypsata subinde
Desectu humoris, motus crescente calore. Illa poroso ergo coalescunt pumice, siccis Texta minutiolis, & pinguibus uncta ciborum Ρarticulis, molles sugunt sinuosa medullas, Atque viis aliis reddunt. ne vita putrescat, Prae reliquis immota manent dum partibus ossa.
SAnguinis, & quicquid cum sanguine mixtio gestat
Pulsus, & venae per corpus ubique canaleSEme velint: nervique toros. & robora, sensuS, Et mollis animo; sensoria sensibus actum Suppeditent; propitisque vices, & munia carnem Suffciant; simul articulis distincta fovendo Prosit adeps per membra: sinus aptabile cunctis Visceribus spatium laxent; & viscera plenis Sint intestinis, alimentorumque vorago: Visceris extremum fibrae cuiuslibet aptente Quid bene chirurgum deceat λ subtili iis omnes Explorare facultates, quas alma vetustas In naturales, vitales, atque animales Distinxit: venas iecori concessit, & omnem Vim naturalem: cordi vitalia propter Impulsus; cerebro nervos, sensiataque vitae Munera, disseruitque illis excurrere succum Spirituum proprium, per quos animalia sese Sponte movent nervis; pulsu vitaliter halant; Natura subeunte modum nutricis aluntur.
Forte sed haec oleant veteres Ellychnia sungos.
225쪽
Namque fibrosa caro, quae musculus appellatur. Pulsibus organich, ueniS, nervisque ligatur Ossa penes: tunicas, adipes, similesque moventi Cognatas Animae partes gestire lacessit. Ρrincipii stabili spontanea vecte potestas
Contrahit, aut laxat medias, ut mantica. fibras, Tendiculis finem claudit, maioraque tentat Robora: virtutem tonico dilseminat arui; Fessa remittit onus: numero super ossa potitus a Maiore, haerentis gaudet cognomine partis M a I culuS, ut capitiS, manuum, pediS, OriS, & auris . Ecce tibi frontem gemino moderamine sulcat;
Prima superciliis dependet palpebra; malis Altera: quisque suis per singula membra movendi Principiis pollet sensus: cerebrosa fovetur Ventriculis, dorsique sinu substantia: florem
Ex alimentorum succo dum nervea sorte Interiora trahunt, ut dein seniria vivant Exteriora suo vitae fungentia motu . Alveolis etiam stagnans corrumpitur humor, Et cerebrum potius lymphatur sanguine, cuius Motug ad organicae structuram partis alendam Dirigitur parvis venis, ne copia laedat;
interea subtile suis lac glandibus haustum Ebibitur, quod possit in hunc albescere fluxum
Humorem cerebri, nervia sugentibus aptum Distribui passim . Quin emuctoria faeces AuribuS, & naso, atque alio purgantia tractu Hunc cerebri succum quadam convolvier arte Naturae satis ostendunt; aliunde fibrosis A ssumens alimenta vii S, aliunde reponens Ipla strueS cere Uri, movet indagare latentem Circuitum, nervOS quo spiritus impetit Omnes.
226쪽
INspieis, ut paribus iungatur vertebra nervis uuaelibet: huc illuc duplici de reste recurrunt
Funiculi, ierpunt. veluti radicitus arbor, Linamenta plagas membrorum adiguntur in omne1. Sed tamen in cerebro sedes primaria nervis ;Unde vides oculis, & naribus olfacis, audis Auribus, & guttas tonsillis, fauce, palato; Et cutis attingis communi singula tactu. Stant oculi senis clausi motoribus infra Frontis utrumque cavum; longo, teretique recessu Nervus inire biceps visorius, atque repleri Pingui fine, tegi membranis: induit ipsum Cornea parS crassae tunicae, quam utrinque coronat Adnata, & posthac est uvea, quae ciliareSProcessus diducit, ubi pupilla foramen Essicit; externos media ne luce colores Reticulum picta renuat sub imagine latos. MOX aqueo vitreus, v eo cry stallinus humor Cum propriis tunicis oculum disponit; ut ora Rerum forma serens, in verio pyramis actu Restituat rectum fundo tenus insita vultum, Dum decussatis radiis tenuata reportat
Funditiis id, quod erat media super iride pictum. Spongiolae lacrymas hirquis abstergere possint, Si quando premat insolitis angustia causis Delicias capitis. Cum triste quid accidit, intrat
Per sensus, mentem turbat, movet intima, stringit Cor, sinus inflatur, venae turgent, oculi flent, Et dolor exprimitur. UisuS Vorat omnia Praeceps. Luce colorifera miniata; carentia luce Fusca videre putat, quia non videt: ipsa videnti
227쪽
Dummodo ne nimium minuat, vitioque laboret AnguluS occurrens oculo; vel ruga seniles Emungat tunicas, ct opus hi lumine laedi. Pungit odoratum, tenui spiramine tactum Exhalans fumus, cribrosium perque penetrat Ossiculum, replens pituitae cola fluenti S. Serpit odor nares, nasum nidore supinat,
Vellicat olfactum: collo si provocet indo, Castoreisque fibris, Arabum vel pulvere quoVis . VentriculoS cranii naris sussita priores Stertit, & inflato de pectore iternuit udum. An vero simplex elementum reddat Odorem, Difficile ed dictu; quia non percepimus illum Sensibus: halat, olet, corpus, quod fumat, & urget Spiritibus nares; quid non aqua, flamma, vel aer, Terra Ue cotactu redolent ρ non passio fiat Assuetis, minus assiciant immixta; sed halant Omnia, discerni possint ut corpora sensu. Percipimus Visu, gustu, tactuque, quid ergo Non quoque percipimuS naso P non auribus ipsas Simplicium formas i omnes nam mobile sensiis Excitat, & toto sese manifestat hiatu. Concha per anfractum tremulo collisa susurro Perficit auditum, cum ti mpana pulsat, & incus
Sta pede malleolum cruciat, nervoque repol aso Pervadit cerebri caveas tuba, ducta per auras In numerum, toties motu repetita sub aures.
Vox animi signum, deprompta videlicet usu Gutturis, & linguae, vel qua modulatur avena Fistula pulmonis, variis animalia nosci Cantibus edocuit: rugit Leo, Bos boat, Anguis Sibilat, hinnit Equus, grunnit Sus, ludit Abdon, Balat ovis, mugit Taurus, Canis allatrat, Ursus Oncat: gannitu Vulpes, gemituque Columbae, Vagitu LeporeS, Aquilae clangoribuS audent.
228쪽
Exululantque Lupi, Ρullis pipientibus ovum Gallinae glocitant, laetusque dolore gracillant: Cucurrit Gallus, musit Capra, Rana coaxat, Grus gruit, Accipitres pippant, Asinumque rudentem, Stridentem Merulam, crocitantem dicito Corvum, Ρavo pupillat fastu, rotat invidus alaS, Trinlat Hirundo, lipit Miluus, Mus mintrit, & Hircus Mutit, harritus Elephas, plaususque Palumbus Et simili simulare sono si Psi placus omneSEdiscat voces, muto simul ore stupescant Pisces, an logicae propriis exinde 1 atisfit pQuid sonus est ὶ moti cum corpore corporis ictus, Et liquidas duri collisio lata per auraS; Nam dum percutitur corpus, totaque resistit Mole, fragor resilit, tanquam vibicis imago: Et circumductos medii spatiatur in orbes,
Donec in adrios elangueat unda recessu S; Quapropter sonus eκ motu graviore resultat, . Quo laesum corpus servari cura reclamat:
Fit strepitus, partes si tum violentia frangat. Denique ne iugi vitae molimine totum Deficiat, partesque aliti reparentur omissos, Sollicitat satiare famem, quam sccior acri Rodentem morsu venter tolerare pavescit; Sollicitat satiare sitim, quam densior esus Et calor arentem refici petit alma voluptas, Distribuitque cibum potus, Potumque liquentem Vitalis motus contusis temperat escis. Manditur ore cibus, iugulo transmittitur infra Ventriculi vacuos limboS: Oesophagus escam Excoquit in chylum, ptisanae iubigentis oryzam,
Persimilem: Diaphramma juvat, dum follis ad instar
Spirat, respirat trans versum Pediore sectum. Elca subit longo duodenum tramite, nunquam Jejunum eXaturat, tenueS ingressa recessus
229쪽
Colon, & a caeco tortis ingurgitat antris, Ut reetum foedo residem detrudat ah ano. Interea toto dapifer dum ventre pererrat Fluctus, & instituunt primas hypochondria sedes; Ilia quaS mediaS pupus nutritur in alvo; Inguina postremas: membranae omenta tegenti Subduntur; sparsim venae lac mobile sugunt.
CHyliferis igitur venis alimenta ministrat ConvenienS cibus, S stomacho concoctus, & auri Succo perfusus; sed enim subtilior aether
Protinus invadit vitae 1 piracula, vires Excitat, S reficit languentia membra vapore. Quod quia non satis est, Arteria quaeque cruorem. Cum per anastomasin quacumque profundior insit, Venis irrorat, quae tum cor versus eundo Sanguineum repetunt fluxum, valviSque reportant Nutrimenta mesenterio, qua Venula quaeviSSorbeat humorem, veluti si spongia villis Gaulapinis guttas pleno de vase reducat. In truncoS portae, atque cavae transmissus ad hepar Venarum fontem sanguis, fit in hepate servens Irarum illicium; castigatumque liene Fundit in auriculaS cordis pulmonica potum, Et cava vena, sinuS dum corde diastola laxat; Systola mox illum constringena corde repulsat, Omnibus & pulsus ingens arteria membris, bi pariter tribuit miro pulmonica gyro; Sed conjecturis loquimur. quod acutius ipsos Artifices nequeat PςnituS componore judeX. Haec
230쪽
Haec vitae series, hic circulus esto cruoris; oUndique diffluimus, reparamus S undiqlie fluxum, Sed non est eadem methodus pro munere vitae; Dum reparamus enim vitalia sumimus haustu, NaribuS, Ore, cibum, potum, aera, quicquid in ipsis Provida Coelorum clementia miscet abundd; Perque suos ductus in nobis exta volutant. At cum diffluimus, faeces natura repellit, Et numerosa poris quod transpiratio defert Paulatim, ubertim demittit id halitus oris. Hac opera passim lymphatica vasa laborant, Et laticem potant, potant pericardia Purum, Glandula maxillae suffundit in ore salivam, Et quaecumque suos despumat pelle liquores,
Urethres, renesque luit vesica madenteS, Nec procul inde suam norint cunabula prolem. Mutuu4 est vivis consensus partibus. ut si Vel minimus laedatur apex, impertiat omnem 2Erumnam; satagunt laesis vicina mederi Membra; minus possint; languent, & febre frequenter Deficiunt animi vires, & morte premuntur, Cum male symphoniam partes e corpore talem Observent, motum ne cor diffundere possit.
a S.Thom. de Motu Cordis opusc. 3 3. ait, quod Comuis motus est similis motui Coeli I Ur ideo ab Anima motum quemdam habet , non eircularem , sed similem circulari a quia egprincipium , ur sinis omnium motuum , qui sunt in Animali ἔσ 6μι motus es continuus durante vita Animalis; nisi in qua tum necesse es interoedere morulam mediam inter pulytim , ετ tractum , eo quod desciat is motu circulari. Et ideo quis imiratur moium cirςularem , in quantum est ab eodem in idem ; sic non est inconveniens , si quodammodo sit ad diversas partes ; quia motus circularis ηἰqualiter sic est . Ηώuc authoritatem perpendant, qui putant recem esse invenIum a uari circuistis emissuuiniδ.